VI GC 145/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1253,67 zł wraz z odsetkami i kosztami postępowania, uznając za nieważny zapis w umowie spedycyjnej uzależniający zapłatę noty odsetkowej od uregulowania jej przez klienta pozwanej.
Powódka dochodziła zapłaty kwoty 1253,67 zł z tytułu szkody wynikłej z opóźnienia w rozładunku towaru, za co wystawiła notę odsetkową. Pozwana uznała dług, ale podniosła zarzut, że zapłata noty jest uzależniona od uregulowania jej przez klienta pozwanej. Sąd uznał ten zapis za nieważny jako sprzeczny z istotą umowy i zasadami współżycia społecznego, a także zmierzający do obejścia ustawy, i zasądził dochodzoną kwotę wraz z odsetkami i kosztami.
Powódka (...) Sp. z o.o. we W. domagała się zasądzenia od pozwanej (...) sp. z o.o. Spółka Komandytowa w C. kwoty 1253,67 zł wraz z ustawowymi odsetkami i kosztami postępowania. Roszczenie wynikało z opóźnienia w rozładunku towaru, które spowodowało szkodę po stronie powódki, w związku z czym wystawiła ona notę odsetkową. Po negocjacjach kwota została obniżona do 300,00 euro. Pozwana uznała dług na piśmie, jednak w sprzeciwie od nakazu zapłaty wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc m.in. zarzut niewłaściwości miejscowej oraz przedwczesności powództwa, argumentując, że zapłata noty odsetkowej jest uzależniona od uregulowania jej przez klienta pozwanej. Sąd uznał przedstawiony stan faktyczny za bezsporny, nie kwestionując wykonania usługi transportowej ani uznania noty odsetkowej przez pozwaną. Sąd uznał jednak zapis w umowie spedycyjnej, który uzależniał zapłatę noty odsetkowej od uregulowania jej przez klienta pozwanej, za nieważny. Sąd argumentował, że taka interpretacja jest sprzeczna z istotą umowy, zasadami współżycia społecznego oraz zmierza do obejścia ustawy, ponieważ mogłaby pozbawić powódkę należnej kwoty. Wobec nieważności tego zapisu, sąd zastosował art. 455 k.c. i zasądził dochodzoną kwotę wraz z odsetkami na podstawie art. 471 k.c. i art. 481 k.c. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, taki zapis jest nieważny.
Uzasadnienie
Sąd uznał zapis za sprzeczny z istotą umowy, zasadami współżycia społecznego oraz zmierzający do obejścia ustawy, ponieważ mógłby pozbawić powódkę należnej kwoty.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zasądzenie
Strona wygrywająca
(...) Sp. z o.o.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Sp. z o.o. | spółka | powód |
| (...) sp. z o.o. Spółka Komandytowa | spółka | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 58 § § 1 i 3
Kodeks cywilny
Zapis uzależniający zapłatę od zdarzenia przyszłego i niepewnego, zmierzający do obejścia ustawy, jest nieważny.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Jeżeli termin świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.
Pomocnicze
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, choćby nie poniósł żadnej szkody i choćby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę jest obowiązana zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zapis w umowie spedycyjnej uzależniający zapłatę noty odsetkowej od uregulowania jej przez klienta pozwanej jest nieważny. Roszczenie o zapłatę noty odsetkowej jest wymagalne na podstawie art. 455 k.c.
Odrzucone argumenty
Powództwo jest przedwczesne, gdyż zapłata noty odsetkowej jest uzależniona od uregulowania jej przez klienta pozwanej. Zapis w umowie spedycyjnej jest wiążący.
Godne uwagi sformułowania
interpretacja tego zapisu dokonana przez pozwanego jest sprzeczna z istotą zawartej przez strony umowy oraz zasadami współżycia społecznego Przyjęcie tego zapisu w brzmieniu zapisanym w zleceniu prowadzi nie tylko do zwłoki w zapłacie noty odsetkowej ale w zasadzie może powódkę pozbawić w ogóle należnej jej kwoty. Takiego zapisu nie może sąd w omawianym kontekście zaakceptować zapis ten zmierza do obejścia ustawy i jako wyczerpujący dyspozycje art. 58§1 i 3 k.c. należy uznać za nieważny
Skład orzekający
Szymon Rabsztyn
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja klauzul umownych dotyczących płatności, zasady współżycia społecznego, obejście ustawy, wymagalność roszczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji opóźnienia w rozładunku i uzależnienia zapłaty od niepewnego zdarzenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy mogą interweniować w przypadku klauzul umownych, które wydają się rażąco niekorzystne dla jednej ze stron, nawet jeśli zostały zaakceptowane w umowie.
“Nieważna klauzula w umowie transportowej: sąd stanął po stronie przewoźnika.”
Dane finansowe
WPS: 1253,67 PLN
zapłata: 1253,67 PLN
nota odsetkowa (początkowo): 600 PLN
nota odsetkowa (po negocjacjach): 300 PLN
zwrot kosztów postępowania: 227 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VI GC 145/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 czerwca 2016 r. Sąd Rejonowy w Bytomiu VI Wydział Gospodarczy w składzie: Przewodniczący: SSR Szymon Rabsztyn Protokolant: st. sekr. sądowy Lucyna Grala po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2016 r. w Bytomiu na rozprawie sprawy z powództwa (...) Sp. z o.o. z siedzibą we W. przeciwko (...) sp. z o.o. Spółka Komandytowa w C. o zapłatę 1. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.253,67 zł (jeden tysiąc dwieście pięćdziesiąt trzy złote 67/100) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 13.10.2014r.; 2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 227,00 zł (dwieście dwadzieścia siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. VIGC 145/16 UZASADNIENIE Powódka (...) sp. z o.o. we W. wniosła w pisemnym pozwie z dnia 16.02.2016r. o zasądzenie na swoją rzecz od pozwanej (...) sp. z o.o. w C. kwoty 1253,67zł. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 13.10.2014r. oraz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadniając swoje roszczenie powódka podała, że przyjęła do wykonania zlecenie transportowe od strony pozwanej, polegające na odbiorze towaru z miejscowości K. w Niemczech i dowiezieniu go do miejscowości T. we W. . Zlecenie obejmowało załadunek towaru w dniu 25 września 2014r.. i przewiezienie go do miejsca przeznaczenia do dnia 29 września 2014r. Za wykonanie przewozu stronie powodowej należne było wynagrodzenie w wysokości 3300,00 euro wg średniego kursu NBP ogłoszonego w dniu rozładunku. Powódka wykonała zlecenie zgodnie ze swoim zobowiązaniem co zostało potwierdzone na międzynarodowych listach przewozowych CMR. Następnie powódka wystawiła fakturę VAT w dniu 7 listopada na kwotę 3343,19zł., z 60 dniowym terminem płatności. Pozwana dokonała zapłaty w pełnej wysokości. Powstało jednak opóźnienie. Towar został dostarczony na miejsce w dniu 27 września2014r. lecz oczekiwał na rozładunek przez pięć dni tj. do dnia 2 października2014r. Tym samym bez wątpienia doszło do szkody po stronie powodowej z winy pozwanej. Z tytułu szkody powódka wystawiła notę odsetkową na kwotę 600,00euro. W drodze negocjacji kwota ta została obniżona do kwoty 300,00euro. Nota została dostarczona pozwanej w dniu 7 października winę najpóźniej dniu 10 października pozwana mogła się z nią zapoznać i dokonać zapłaty. W odpowiedzi na przesłaną notę odsetkową pozwana uznała dług na piśmie i odesłała podpisaną notę powódce. Sąd wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym w dniu 13 kwietnia 2015r. Pozwana złożyła sprzeciw w którym wniósł o oddalenie powództwa w całości. Uzasadniając swoje stanowisko pozwana podała, iż nazwa strony pozwanej brzmi inaczej. Podniosła także zarzut niewłaściwości miejscowej który został uwzględniony oraz podała , że powództwo jest przedwczesne, gdyż roszczenie o zapłatę noty odsetkowej zgodnie z pkt.8 zlecenia spedycyjnego z 16 września 2014r. stałoby się wymagalne dopiero po uregulowaniu jej przez klienta pozwanej tj. (...) (...) (...) , który to warunek w chwili obecnej się nie ziścił, pozwana pozostaje z nim w sporze sądowym. SĄD USTALIŁ I STWIERDZIŁ CO NASTĘPUJE: Powódka , że przyjęła do wykonania zlecenie transportowe od strony pozwanej, polegające na odbiorze towaru z miejscowości K. w Niemczech i dowiezieniu go do miejscowości T. we W. . Zlecenie obejmowało załadunek towaru w dniu 25 września 2014r.. i przewiezienie go do miejsca przeznaczenia do dnia 29 września 2014r. za wykonanie przewozu stronie powodowej należne było wynagrodzenie w wysokości 3300,00euro wg średniego kursu NBP ogłoszonego w dniu rozładunku. Dowód: zlecenie spedycyjne nr. (...) z dnia 16.09.2014r. Powódka wykonała zlecenie zgodnie ze swoim zobowiązaniem co zostało potwierdzone na międzynarodowych listach przewozowych CMR .Następnie powódka wystawiła fakturę VAT w dniu 7 listopada na kwotę 3343,19zł z 60 dniowym terminem płatności. Dowód : dokument CMR z dnia 25.09.2014r. i 6.10.2014r. faktura VAT nr. (...) z dnia 7.11.2013r. Pozwana dokonała zapłaty w pełnej wysokości. Powstało jednak opóźnienie. Towar został dostarczony na miejsce w dniu 27 września2014r., lecz oczekiwał na rozładunek przez pięć dni tj. do dnia 2 października2014r. tym samym bez wątpienia doszło do szkody po stronie powodowej z winy pozwanej. Z tytułu szkody powódka wystawiła notę odsetkową na kwotę 600,00euro. W drodze negocjacji kwota ta została obniżona do kwoty 300,00euro. Nota została dostarczona pozwanej w dniu 7 października winę najpóźniej dniu 10 października pozwana mogła się z nią zapoznać i dokonać zapłaty. W odpowiedzi na przesłaną notę odsetkową pozwana uznała dług na piśmie i odesłała podpisaną notę powódce. Dowód : nota obciążeniowa z dnia 6.10.2014r. nr. 09-2-2014 Pozwana została wezwana do zapłaty. Dowód: wezwanie do zapłaty. Na skutek działań pozwanej niezgodnych z umową powódka obciążyła pozwaną notą odsetkową w ustalonej przez strony wysokości. Przedstawiony stan faktyczny jest miedzy stronami bezsporny. Pozwana nie zaprzeczyła iż powódka wykonywała dla niej usługi transportowe na podstawie przedstawionego zlecenia. Nie zaprzeczyła też, ze uznała notę odsetkową wystawioną przez powódkę. Podniosła jedynie iż w zleceniu transportowym znajduje się zapis w pkt.8 iż wszelkie noty odsetkowe będą płatne po uregulowaniu przez klienta. Sąd w tej kwestii podzielił zdanie powoda, iż interpretacja tego zapisu dokonana przez pozwanego jest sprzeczna z istotą zawartej przez strony umowy oraz zasadami współżycia społecznego. Przyjęcie tego zapisu w brzmieniu zapisanym w zleceniu prowadzi nie tylko do zwłoki w zapłacie noty odsetkowej ale w zasadzie może powódkę pozbawić w ogóle należnej jej kwoty. Byłoby tak w przypadku, gdy pozwana nie wystąpiłaby z roszczeniami wobec osób trzecich , przegrałaby proces o rozstrzygnięcie jej należności wobec osób trzecich lub nawet gdyby taki proces wygrała nie otrzymałaby należności od osoby trzeciej na skutek braku możliwości egzekucji, lub też przy skuteczne egzekucji powódka nie dysponowałaby informacja, iż dochodzona kwota wpłynęła na konto pozwanej. W konsekwencji nie miałaby żadnej możliwości uzyskania zaspokojenia swojego długu. Takiego zapisu nie może sąd w omawianym kontekście zaakceptować z wyżej podanych powodów. Dlatego też sad uznał, iż w sprawie znajduje zastosowanie art. 455k..c,, jeżeli termin świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania’’. Słusznie też powołała się powódka na orzeczenie SN z 30 sierpnia 1990r. sygn. akt IV CR 236/90 z którego wynika iż zastrzeżenie na jakie powołuje się pozwana ,,będzie ważne , o ile nastąpienie tego zdarzenia w przyszłości jest – w ramach rozsądnych ludzkich oczekiwań – oczywiście pewne’’ Z poczynionych rozważań wynika , iż pkt.8 zawiera zastrzeżeni uzależniające zapłatę od zdarzenia któremu trudno przypisać cechę pewności . Zdaniem sądu zapis ten zmierza do obejścia ustawy i jako wyczerpujący dyspozycje art. 58§1 i 3 k.c. należy uznać za nieważny. Co za tym idzie strona pozwana nie może się na niego skutecznie powoływać i tym samym zwolnić z zapłaty roszczenia wynikającego z noty odsetkowej. Dlatego orzeczono jak w sentencji z mocy art. 471k .c. Sąd orzekł jak w sentencji na podstawi wyżej powołanych przepisów. O odsetkach orzeczono na podstawie art. 481k .c. O kosztach orzeczono na podstawie art. 98k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI