VI GC 121/15

Sygn. akt VI GC 121/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 października 2015 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Beata Hass-Kloc Protokolant: st. sekr. sądowy Joanna Kościak po rozpoznaniu w dniu 5 października 2015 r. w Rzeszowie na rozprawie sprawy z powództwa: (...) Sp. z o.o. w W. przeciwko: (...) S.A. w R. o zapłatę I. zasądza od pozwanego (...) S.A. w R. na rzecz powoda (...) Sp. z o.o. w W. kwotę 393.600,00 zł (słownie: trzysta dziewięćdziesiąt trzy tysiące sześćset złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 08 marca 2015r. do dnia zapłaty, II. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 29.283,80 zł (słownie: dwadzieścia dziewięć tysięcy dwieście osiemdziesiąt trzy złote osiemdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 7.217,00 zł (słownie: siedem tysięcy dwieście siedemnaście złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt VI GC 121/15 UZASADNIENIE wyroku z dnia 5 października 2015 r. Powód – (...) Sp. z o.o. wniósł o zasądzenie od pozwanego (...) S.A. w R. kwoty 393.600 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 08.03.2015 r. do dnia zapłaty i kosztami procesu tytułem kolejnej, trzeciej raty tzw. wynagrodzenia za sukces na podstawie łączącej strony umowy z dnia 1 sierpnia 2011 r. o doradztwo w zakresie rozwiązań informatycznych i przetargów. W uzasadnieniu powyższego wyjaśnił, że rzetelnie i terminowo wykonał obowiązki wynikające z umowy, za które pozwany zapłacił tylko częściowo wynagrodzenie ustalone w umowie. Zgodnie z § 8 powodowi należało się tzw. wynagrodzenie ryczałtowe wynoszące 350.000 zł plus VAT płatne w 7 ratach, które pozwany zapłacił w całości. Ponadto powodowi należy się wynagrodzenie od tzw. sukcesu, jakim był wybór oferty przez zamawiającego w postępowaniu przetargowym, w wysokości 1.600.000 zł + VAT, płatne w czterech ratach zgodnie z art. 8 ust. 2 umowy. Pierwsza rata w wysokości 40% ustalonego wynagrodzenia została przez pozwanego zapłacona bez zastrzeżeń w umówionej wysokości i terminowo. Należność z tytułu drugiej raty wynagrodzenia za sukces stanowiącego 20% ustalonej kwoty + VAT, której płatność miała nastąpić po odebraniu przez zamawiającego od pozwanego pierwszego etapu robót została przyznana prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w R. z dnia 7.05.2014r i Sądu Apelacyjnego w R. z dnia 04.12.2014r. Przedmiotem powództwa jest należność z tytułu trzeciej raty wynagrodzenia za sukces określonego w pkt.2c umowy , a stanowiącego 20% ustalonej kwoty + VAT, której płatność miała nastąpić po odebraniu przez zamawiającego od pozwanego drugiego etapu robót. Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu (k- 48-57) przyznając fakt zawarcia z powodem w dniu 1.08.2011 r. umowy ramowej o doradztwo, której przedmiotem było m.in. doradztwo w zakresie właściwego wykonania zadań określonych w przetargu organizowanym m.in. przez (...) . W umowie jednak ustalono, że aby doszło do jej wykonania należało podpisać dodatkowe zlecenia z określeniem wszystkich warunków realizacji projektu (art. 2 umowy) oraz, że strony przewidziały precyzyjnie procedurę odbioru warunkującą dokonanie w ogóle jakiejkolwiek zapłaty na rzecz wykonawcy (art. 3 oraz 6 umowy). Potwierdzenie wykonania prac następowało w protokołach odbioru (art. 7 umowy). Pozwany zarzucił, że powód nie wykazał, aby między stronami doszło do podpisania jakiegokolwiek zlecenia oraz, że jego prace w ogóle zostały kiedykolwiek odebrane, bo nie przedłożył jakiegokolwiek protokołu odbioru. Powód w żaden sposób nie angażował się w realizację umowy na (...) Kartę Usług Publicznych (dalej: (...) ) po złożeniu oferty. Wymagalność wynagrodzenia ustalonego w art. 8 ust. 1 i 2 ma charakter warunkowy i muszą być spełnione łącznie przesłanki przedmiotowe jak i podmiotowe do zapłaty wynagrodzenia, czyli ma nastąpić odbiór etapu pierwszego, do czego ma przyczynić się powód. Ponadto pozwany zarzucił, że powód wykonał usługi doradcze w sposób nienależyty, co zostało zweryfikowane dopiero na etapie realizacji umowy na (...) . Skutkiem powyższego pozwany nie dokonał właściwego wyboru rekomendowanych przez niego podwykonawców do realizacji zadania. Na tej podstawie pozwany pismem z dnia 22.11.2013 r. wypowiedział zawartą z powodem umowę powołując się na nienależyte wypełnienie zobowiązań umowy w postaci niedołożenia należytej staranności przy wyborze partnerów dla pozwanego, rzekomo posiadających odpowiednie kwalifikacje do prawidłowego wykonania przedmiotu zamówienia. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Strony procesu są przedsiębiorcami. W ramach prowadzonych przez siebie przedsiębiorstw, w dniu 1.08.2011r., zawarły umowę na doradztwo w zakresie rozwiązań informatycznych i przetargów (k. 9-15). Przedmiotem umowy było określenie ramowych zasad współpracy stron z celu prowadzenia przez wykonawcę – powoda usług doradczych na rzecz zamawiającego – pozwanego polegających m.in. na czynnościach wymienionych w art. 2 pkt 1-6 (k. 10), np. dostarczaniu niezbędnych informacji potrzebnych do właściwego wykonania zadań określonych w przetargu (pkt 2), monitorowaniu poczynań konkurencji w zakresie mających wpływ na przebieg i rozstrzygnięcie przetargu (pkt 3), zapewnienia pomocy w zakresie formułowania i obsługi przetargu (pkt 4), opiniowaniu lub sporządzaniu dokumentów i projektów umów bądź porozumień przedstawianych do akceptacji w trakcie wykonywania prac określonych przetargiem (pkt 6). W rozumieniu umowy „przetarg” oznacza całość prac związanych z przygotowaniem ofert, odpowiedziami na zapytanie ofertowe klienta, ewentualne czynności przygotowawcze i etapy realizacji prac (art. 1 – definicje, k. 9). W art. 3 umowy strony ustaliły, że wykonawca zobowiązany jest do ścisłej współpracy z zamawiającym oraz wykonywania poszczególnych projektów z należytą starannością i z uwzględnieniem zasad profesjonalizmu prowadzonej działalności. Szczegóły wykonania poszczególnych projektów, terminy i warunki świadczenia usług doradczych mogą być zawarte w stosownych zleceniach. Wykonawca zobowiązany był do przedstawiania szczegółowego wykazu prac oraz przekazania wszystkich materiałów opracowanych w trakcie realizacji zlecenia, przy czym w realizowanym zleceniu wykonywać będzie prace koordynacyjne nad przygotowanym elementem projektu na podstawie osobno określonego wynagrodzenia (art. 6 ust. 1 i 4 umowy). W art. 7 umowy strony ustaliły warunki odbioru prac polegające na tym, że wykonanie prac potwierdzone zostanie protokołem odbioru, który potwierdza wykonanie prac składających się na projekt (definicja projektu zawarta jest w art. 2 umowy). Uzgadnianie protokołu odbioru uregulowano w ust. 2 i 3 art. 7. Natomiast w ust. 4 przyjęto, że w razie nieusunięcia przez wykonawcę nieprawidłowości – braku ostatecznej akceptacji protokołu odbioru prac, powód otrzyma 25 % należnego wynagrodzenia, bez możliwości dochodzenia dalszego wynagrodzenia z tytułu wykonanych prac. Zgodnie z art. 8 umowy wynagrodzenie wykonawcy z tytułu prac związanych z przetargiem ustalone zostaje w wysokości i następujących warunkach płatności: 1. kwota 350 000 zł + VAT za prace wykonane w okresie do 13.01.2012r., płatne w 7 miesięcznych transzach na podstawie protokołu odbioru oraz faktury wystawionej do 20.01.2012r. Wynagrodzenie to nazywane jest przez powoda, jako ryczałtowe. Między stronami bezsporne jest, że powód na podstawie protokołów odbiorów wystawiał z tego tytułu miesięczne faktury opiewające w sumie na pełną kwotę wynagrodzenia, które pozwany zapłacił w całości (7 faktury VAT wraz z potwierdzeniami płatności k. 20 - 34) – art. 8 ust. 1 pkt 1; 2. „wynagrodzenie od sukcesu”, tj. wypłacane tylko i wyłącznie w przypadku wyboru oferty zamawiającego – powoda, jako wygrywającej w wysokości 1.600.000 zł + VAT dla projektu (...) dla (...) . Z zastrzeżeniem ust. 3 płatność wynagrodzenia za sukces będzie dokonana w sposób: - 40% na podstawie faktury VAT wykonawcy wystawionej w terminie 7 dni od podpisania przez zamawiającego umowy z (...) z terminem płatności 30 dni od otrzymania faktury, - 20 % na podstawie faktury VAT wykonawcy wystawionej w terminie 7 dni od zakończenia I etapu umowy z (...) (instalacja serwerów) - z terminem płatności 14 dni od otrzymania faktury, - 20 % na podstawie faktury VAT wykonawcy wystawionej w terminie 7 dni od zakończenia II etapu umowy z (...) (wyposażenie 650 pojazdów w system biletowy) - z terminem płatności 14 dni od otrzymania faktury, - 20 % na podstawie faktury VAT wykonawcy wystawionej w terminie 7 dni od zakończenia III etapu umowy z (...) (wyposażenie wszystkich pojazdów i uruchomienie systemu biletowego) - z terminem płatności 14 dni od otrzymania faktury. Dla realizacji umowy odnośnie (...) nie były wymagane dodatkowe zlecenia.W ramach powyższej umowy powód działając poprzez W. R. (1) , M. K. (1) , oraz inne współpracujące z nimi osoby, wykonywał usługi doradcze w związku z ogłoszonymi przetargami, w tym na (...) . Robił to na etapie przygotowywania przez pozwanego oferty w ramach postępowania przetargowego na (...) (zeznania świadków: M. K. k- 87, W. R. k- 88, M. G. k- 88). Po zawarciu umowy na realizację inwestycji powód nie wykonywał już żadnych czynności doradczych, pozwany nie kierował do powoda żadnych zleceń na wykonywanie czynności związanych z realizacją projektu (...) . Od tego momentu czynności doradcze prowadzili dla pozwanego już osobiście m.in. W. R. i M. K. , których pozwany zatrudnił na umowy o pracę. W ten sposób pozwany na etapie wykonywania przetargu korzystał z wiedzy tych osób w zakresie wspierania realizacji projektu (...) ( dowód:zeznania świadków W. R. k- 88, M. K. k- 87). W dniu 30 stycznia 2014r. sporządzony został protokół odbioru II etapu robót dot. realizacji zamówienia na wyposażenie 650 pojazdów w system biletowy ( dowód: pismo (...) z dnia 11.09.2015 k- 108 wraz załącznikami w postaci: oświadczenia k- 108 -109, protokołów wraz z załącznikami k-110 -218). W dniu 30 grudnia 2014r. powód wystawił fakturę VAT nr (...) na kwotę stanowiącą równowartość 20% wynagrodzenia za sukces + VAT (k. 35), której zapłaty pozwany odmówił pismem z dnia 10.03.2015r. (pismo k. 39). Ustalenia dokonano na podstawie dowodów wyżej powołanych. Sąd dał wiarę w całości dowodom z dokumentów przedłożonych przez strony, jako nie budzącym wątpliwości co do ich prawdziwości i treści mając na uwadze treść art. 227 kpc i 233 kpc oraz art. 254 kpc . Sąd również uwzględnił zeznania świadków jako spójne wewnętrznie korespondowały z pozostałym materiałem dowodowym , choć w zakresie okoliczności czy został podpisany protokół odbioru II etapu nie miały bezpośrednich i jednoznacznych wiadomości. Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy zważył co następuje: Okolicznością bezsporną było to , iż w Sąd Okręgowy w R. wyrokiem z dnia 7.05.2014r , sygn. akt VI GC 376/13 uznał za zasadne roszczenie powoda o zapłatę kwoty 393.600,00 zł z tytułu w/w umowy wskazując ,że powodowi należne jest pełne wynagrodzenie od sukcesu czyli 1.600.000,00 zł plus VAT tylko za sam fakt wyboru oferty pozwanego, a jedynie płatność została rozłożona na 4 raty , w ściśle określonej wysokości i warunkowana zakończeniem realizacji etapów określonych w umowie o świadczenie usług doradczych, która była umową starannego działania , a nie umową rezultatu ( art. 750 kc w zw. z art. 734 kc i nast. kc ) Przyjął również , iż bez znaczenia dla zasadności przyznania powodowi wynagrodzenia jest okoliczność wypowiedzenia umowy , którego podstawą były zarzuty co do nienależytego wykonania umowy . Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 7.05.2014r oddalił apelację pozwanego podzielając w całości ustalenia faktyczne i prawne Sądu Okręgowego wyrażone w uzasadnieniu tegoż orzeczenia ( akta VI GC 376/13 w załączeniu k- 315,324-329,377, 384-390). W tych okolicznościach Sąd Okręgowy rozpoznając niniejszą sprawę miał na uwadze powyższe i ocenił to przez pryzmat przesłanek art. 365 kpc . Wypada w związku z tym podnieść , że zgodnie z treścią art. 365 § 1 kpc orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i Sąd który je wydał lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Z przepisu tego wynika, że podmioty w nim wskazane nie mogą negować faktu istnienia prawomocnego orzeczenia i jego treści (por. wyrok SN z dnia 13.04.2005r. sygn. akt IV CK 663/04, Lex nr 284687). Należy jednak podnieść, że nie wiążą sądu cywilnego ustalenia i oceny dokonane w uzasadnienia wyroku innego sądu cywilnego, co nie uzasadnia ignorowania stanowiska zajętego przez sąd cywilny w uzasadnieniu sprawy, lecz oznacza że uwzględniając je sąd powinien dokonać własnych wszechstronnych ustaleń i samodzielnych ocen (por. wyroki SN z dnia 13.01.2000r. II CKN 655/98, nie publ., z dnia 23.05.2002r. IV CKN 1073/00 nie publ., z dnia 13.04.2005r. w/w). Niemniej jednak, jak stwierdził SN w procesie o dalszą, ponad prawomocnie uwzględnioną – część świadczenia z tego samego stosunku prawnego sąd nie może w niezmienionych okolicznościach odmiennie orzec o zasadzie odpowiedzialności pozwanego (uchwała z dnia 29.03.1994r. III CZP 29/94 Lex 84472, wyrok SN z dnia 03.06.2008r. I PK 301/07). Poza tym nie można również pominąć ,że prawomocność materialna w którą wyposażone są w procesie , oprócz rozstrzygających sprawę co do istoty wyroków, orzeczenia proceduralne, wyraża nakaz przyjmowania ,że w danej sytuacji stan prawny przedstawia się tak jak to wynika z zawartego w orzeczeniu rozstrzygnięcia. Ponadto stwierdzono w nim ,że zasadniczo moc wiążącą ma tylko sentencja orzeczenia , nie mają jej zaś zawarte w uzasadnieniu motywy rozstrzygnięcia sądu, niemniej jednak w niektórych przypadkach ze względu na ogólność rozstrzygnięcia wyrażonego w sentencji orzeczenia okoliczności objęte uzasadnieniem mogą służyć do sprecyzowania zakresu mocy wiążącej tego rozstrzygnięcia , czyli granic jego prawomocności materialnej. Podano również ,że związanie orzeczeniem oznacza niedopuszczalność przeprowadzenia postępowania dowodowego w danej kwestii; występuje wtedy ograniczenie dowodzenia faktów ( tak też SN w wyroku z dnia 15.11.2007r, sygn. akt II CSK 347/07, oraz w wyroku SN z dnia 8.03.2010r , sygn. akt II PK 258/09,). Natomiast w wyroku z dnia 4.03.2008r , sygn. akt IV CSK 441/07 podniesiono, że związanie orzeczeniem – na podstawie art. 365 kpc - w którym pojawia się dana kwestia , nie podlega ona już ponownemu badaniu. Związanie orzeczeniem oznacza niedopuszczalność przeprowadzenia postępowania dowodowego w danej kwestii, nie tylko zaś dokonywania ustaleń sprzecznych. Podobne stanowisko zostało wyrażone w postanowieniu SN z dnia 25.02.1998r, sygn. akt II UKN 594/97 oraz w wyroku z dnia 23.06.2009r , sygn. akt II PK 302/08 ,że treść prawomocnego orzeczenia , o którym stanowi art. 365 kpc , stanowi treść wyrażonej w nim indywidualnej i konkretnej normy prawnej , w tym zwłaszcza zakres jej obowiązania ( związania stron i sądów). Często nie jest ona i z obiektywnych względów nie może być w pełni wysłowiona w sentencji orzeczenia. Z tego względu ustalenie tej treści , a przede wszystkim zakresu związania prawomocnym wyrokiem , wymaga niejednokrotnie wykładni orzeczenia w świetle sporządzonego do niego uzasadnienia, a w braku pisemnego uzasadnienia w świetle odtworzonego ( np. na podstawie akt sprawy) rozumowania sądu, który wydał badane rozstrzygnięcie ( por. też wyrok SA w Poznaniu z dnia 4.04.2007r , sygn. akt I ACa 107/07 i wyrok SA w Katowicach z dnia 11.08.2005r, sygn. akt I ACa 893/05). Przyjmując powyższe rozważania w niniejszej sprawie należy uznać, iż brak było podstaw do przeprowadzenia dowodów z zeznań zawnioskowanych przez stronę pozwaną w odpowiedzi na pozew oraz przez powoda w pozwie świadków co do okoliczności tam wskazanych, ponad jedynie kwestie związane z wynagrodzeniem z tytułu sukcesu na podstawie umowy łączącej strony, biorąc pod uwagę ponadto przesłanki ujęte w art. 227 kpc - oddalając je w tym zakresie na rozprawie w dniu 26.08.2015r (k- 88). W tych okolicznościach zdaniem Sądu należało jedynie ustalić czy zaistniał warunek określony w pkt.2 c w/w umowy tj. czy doszło do zakończenia etapu II umowy z (...) ( wyposażenie 650 pojazdów w system biletowy). Powyższą okoliczność w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości Sąd mógł dokonać w oparciu o dowód z protokołu odbioru etapu 2 z dnia 30.01.2014r wraz z załącznikiem ( k-110-119, 144- 168, 169-202), który w swej treści potwierdził ,że doszło do wykonania i zakończenia etapu II w/w umowy sprecyzowany w pkt.2c. Z tych też względów na podstawie powołanych wyżej przepisów Sąd uznał powództwo za zasadne i uwzględnił je w całości. W zakresie odsetek orzeczono po myśli art. 481 kc mając na uwadze treść pkt.2 c umowy , iż termin płatności faktury to 14 dni od daty jej otrzymania ( k- 35, 36-38). Orzeczenie o kosztach procesu znajduje uzasadnienie w treści art. 98 par 1,3 kpc oraz art. 108 kpc . ZARZĄDZENIE - (...) - kal. 14 dni.