VI GC 107/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd zasądził od pozwanej spółki na rzecz powoda zapłatę za usługę transportową, uznając umowę za zawartą drogą elektroniczną i potwierdzoną dorozumianie przez podwykonawcę.
Powód dochodził zapłaty za usługę transportową świadczoną przez jego firmę na rzecz pozwanej spółki. Pozwana zaprzeczała zawarciu umowy i wykonaniu usługi. Sąd, opierając się na zamówieniu elektronicznym, zeznaniach świadków i kartach drogowych, uznał umowę za ważnie zawartą i usługę za wykonaną, zasądzając całą kwotę wraz z kosztami procesu.
Powód J. P. prowadzący działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego, pozwał spółkę (...) sp. z o.o. o zapłatę 5 535,00 zł za usługę wywrotką. Powód przedstawił zamówienie z 19.10.2011 r., fakturę VAT oraz karty drogowe jako dowód zawarcia i wykonania umowy. Pozwana spółka wniosła sprzeciw, twierdząc, że nigdy nie zamawiała usługi i nie została ona wykonana na jej rzecz, a zamówienie nie pochodziło od niej i nie było podpisane. Sąd, analizując materiał dowodowy, w tym zeznania świadków (księgowej pozwanej D. H. i podwykonawcy S. Ł.), uznał, że zamówienie wysłane drogą elektroniczną przez księgową pozwanej, na polecenie prezesa zarządu, stanowiło skuteczne oświadczenie woli i dowód zawarcia umowy. Sąd powołał się na zasadę swobody umów (art. 353¹ k.c.) i możliwość zawierania umów drogą elektroniczną. Uznał również, że podpisywanie kart drogowych przez podwykonawcę i jego pracownika, na ustne polecenie prezesa zarządu pozwanej, stanowiło dorozumiane potwierdzenie wykonania usługi w imieniu pozwanej. Sąd oparł się na orzecznictwie Sądu Najwyższego dotyczącym czynności prawnych dokonywanych per facta concludentia przez osoby prawne. W konsekwencji sąd zasądził od pozwanej na rzecz powoda całą dochodzoną kwotę wraz z odsetkami i kosztami procesu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, zamówienie przesłane drogą elektroniczną, potwierdzające wcześniejsze ustalenia, stanowi prawnie skuteczne i wiążące oświadczenie woli, zwłaszcza w kontekście zasady swobody umów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zamówienie wysłane e-mailem przez księgową pozwanej, na polecenie prezesa zarządu, było wyrazem woli zawarcia umowy. Powołano się na art. 60 k.c. i zasadę swobody umów (art. 353¹ k.c.), dopuszczając możliwość zawierania umów drogą elektroniczną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zasądzenie zapłaty
Strona wygrywająca
J. P.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. P. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) sp. z o.o. w J. | spółka | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów, pozwalająca stronom na kształtowanie stosunku prawnego wedle swego uznania, byleby nie sprzeciwiał się naturze stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Pomocnicze
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
Czynność prawna może być dokonana w sposób wyraźny lub dorozumiany; oświadczenie woli może być wyrażone przez każde zachowanie uzewnętrzniające wolę wywołania skutków prawnych.
k.c. art. 38
Kodeks cywilny
Osoba prawna działa przez swoje organy.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu, nakładająca na stronę przegrywającą obowiązek zwrotu kosztów stronie wygrywającej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zamówienie usługi przesłane drogą elektroniczną stanowi skuteczne zawarcie umowy. Dorozumiane potwierdzenie wykonania usługi przez podwykonawcę, na polecenie organu spółki, wiąże spółkę. Karty drogowe podpisane przez podwykonawcę i jego pracownika są dowodem wykonania usługi. Zeznania świadków potwierdzają zawarcie umowy i wykonanie usługi.
Odrzucone argumenty
Pozwana spółka nigdy nie zamawiała usługi u powoda. Zamówienie z dnia 19.10.2011 r. nie pochodziło od pozwanej spółki i nie zostało przez nią podpisane. Usługa nie została wykonana na rzecz strony pozwanej. Karty drogowe zostały skwitowane przez osoby nieupoważnione do reprezentacji pozwanego. Pozwana spółka nie prowadziła żadnych prac budowlanych na terenie K., co czyniło wykonanie usługi niemożliwym. Pozwana spółka korzystała z usług innych podwykonawców w miejscowości Z.
Godne uwagi sformułowania
oświadczenie woli niezbędne do nawiązania danego stosunku, dokonania czynności prawnej, może być wyrażone przez każde jakiekolwiek zachowanie się, uzewnętrzniające tę wolę w sposób obiektywnie zrozumiały czynnością prawną osoby prawnej dokonanej per facta concludentia są także zachowania skierowane do osób trzecich, które w normalnym toku postępowania należą do kompetencji organu uprawnionego do reprezentacji tej osoby, a ich podejmowanie usprawiedliwia przyjęcie, że dzieje się tak zgodnie z wolą osób uprawnionych do składania oświadczeń woli w imieniu osoby prawnej. w praktyce przedsiębiorców bieżące transakcje w ramach zwykłej działalności przedsiębiorstwa, takie czynności jak składanie, przyjmowanie zamówień, wydawanie towarów, ich odbiór, wykorzystanie nie są wykonywane przez reprezentantów, lecz obsługujących przedsiębiorcę, zatrudnionych w tym celu pracowników.
Skład orzekający
Jerzy Szafrański
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie skuteczności umów zawieranych drogą elektroniczną, dorozumianego działania osób prawnych przez podwykonawców i pracowników, oraz dowodzenia wykonania usługi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie istniały dowody na elektroniczne zamówienie i ustne upoważnienie do potwierdzania wykonania usługi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy interpretują zawieranie umów drogą elektroniczną i dorozumiane działanie spółek, co jest istotne w dzisiejszym obrocie gospodarczym.
“Umowa przez e-mail i dorozumiane potwierdzenie: jak spółka odpowiada za usługi podwykonawcy?”
Dane finansowe
WPS: 5535 PLN
zapłata za usługę: 5535 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygnatura akt VI GC 107/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 kwietnia 2014 r. Sąd Rejonowy w Wałbrzychu VI Wydział Gospodarczy w następującym składzie: Przewodniczący SSR Jerzy Szafrański Protokolant Agnieszka Kacała po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2014 r. w Wałbrzychu na rozprawie sprawy z powództwa J. P. przeciwko (...) sp. z o.o. w J. o zapłatę 5 535,00 zł I. zasądza od strony pozwanej (...) sp. z o.o. w J. na rzecz powoda J. P. kwotę 5.535,00 zł (pięć tysięcy pięćset trzydzieści pięć złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 1 listopada 2011 r. do dnia zapłaty, II. zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 2.151 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 1.200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. UZASADNIENIE Dnia 01.02.2013r. J. P. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą PPHU (...) J. P. z siedzibą w D. , wystąpił przeciwko (...) sp. z o.o. z siedzibą w J. o zapłatę 5 535,00 zł. z ustawowymi odsetkami od dnia 01.11.2011r. do dnia zapłaty. W uzasadnieniu podano, że powód w ramach prowadzonej działalności gospodarczej świadczy usługi z zakresu transportu drogowego oraz inne specjalistyczne usługi sprzętowe m.in. koparkami i wywrotkami. W dniu 19.10.2011r. pozwana spółka złożyła powodowi zamówienie na wywrotkę i zaoferowała zapłatę 100 zł netto za godzinę jej pracy, płatność przelewem w terminie 7 dni od zakończenia wykonania usługi sprzętowej. J. P. przyjął zlecenie, dostarczył sprzęt, który pracował w miejscu wskazanym przez pozwaną spółkę przez 45h. Po wykonaniu zlecenia powód wystawił fakturę VAT nr (...) na kwotę 5 535,00 zł. Pomimo upływu terminu płatności oraz terminu wynikającego z wezwania do zapłaty strona pozwana nie uregulowała należności. Jako dowód załączono ofertę z dnia 19.10.2011r., fakturę VAT nr (...) z dnia 24.10.2011r., karty drogowe pracy pojazdu z października 2011r., przesądowe wezwanie do zapłaty z dnia 24.09.2012r. Dysponując takim materiałem dowodowym i twierdzeniami zawartymi w pozwie sąd wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym uwzględniając w całości roszczenie powoda. Po doręczeniu stronie pozwanej nakazu zapłaty wniosła ona w ustawowym terminie sprzeciw. Domagała się w nich oddalenia powództwa w całości, podnosząc zarzut, iż pozwana spółka nigdy nie zamawiała usługi w firmie powoda, jak i że usługa ta nie została wykonana na rzecz strony pozwanej. Pozwana spółka podniosła, iż zamówienie z dnia 19.10.2011r. nie pochodziło od niej, nie sporządzała ona takiego zamówienia, ani nie polecała nikomu go sporządzać, oraz że zamówienie to nie zostało przez nikogo podpisane. Odnosząc się do dokumentów przedstawionych przez powoda, pozwana spółka wskazała, iż karty drogowe dokumentujące pracę sprzętu zostały skwitowane przez osoby, które nie są i nigdy nie były upoważnione do reprezentacji pozwanego, w szczególności w zakresie zawierania umów w imieniu i na rzecz pozwanej spółki. Ponadto karty pracy nie zawierają wskazania miejsca wykonania rzekomej usługi. Dalej pozwany podniósł, iż nigdy nie przedsiębrał żadnego zadania budowlanego na terenie K. , dlatego zarówno zamówienie, jak i wykonanie tam usługi na rzecz pozwanej spółki byłoby niemożliwe. Jeśli chodzi o wykonanie usługi w miejscowości Z. , to pozwana spółka korzystała z usług podwykonawców, a nie z firmy powoda. Okoliczność skwitowania wykonania usługi przez podwykonawcę nie może wywierać skutku bezpośrednio dla pozwanego, gdyż nie był on upoważniony do zamawiania ani polecania innym podmiotom wykonawstwa jakichkolwiek usług. Sąd ustalił: Pozwana spółka reprezentowana przez Prezesa Zarządu J. Z. złożyła w dniu 19.10.2011r. zamówienie usługi sprzętowej. Zostało ono przesłane drogą elektroniczną do powoda przez księgową pozwanego p. D. H. w imieniu i na rzecz pozwanej spółki. dowód: zamówienie na usługę sprzętową k. 19, zeznania świadka D. H. k. 216-217. Powód wykonywał na rzecz strony pozwanej w październiku 2011 roku usługę pracy sprzętu w postaci wywrotki, na terenie K. oraz Z. łącznie przez 45 godzin. Na podstawie ustnego upoważnienia pozwanego karty drogowe podpisywał podwykonawca p. S. Ł. i pracownik podwykonawcy p. A. G. . dowód : karty drogowe k. 20, zeznania świadka S. Ł. k. 79-81. Po wykonaniu zlecenia powód wystawił stronie pozwanej fakturę VAT z dnia 24.10.2011r. nr 14/10/11 na kwotę 5 535,00 zł. z terminem płatności 7 dni od wystawienia. dowód : faktura VAT nr (...) k 18. Wobec braku płatności w terminie, powód wystosował do strony pozwanej przesądowe wezwanie do zapłaty. Po otrzymaniu wezwania strona pozwana wysłała pismo informujące, iż usługa sprzętowa nie dotyczy (...) sp. z o.o. , a faktura powinna zostać wystawiona na podwykonawcę. dowód : przesądowe wezwanie do zapłaty wraz z dowodem nadania k. 21-22, pismo pozwanej k.35 odwrót. W toku sporu, pozwany złożył oświadczenie z dnia 22.02.2013r., z którego m.in. wynika, iż nie zamawiał usługi u powoda i nie upoważniał podwykonawcy do zamawiania i do polecania innym podmiotom wykonawstwa jakichkolwiek usług dla lub na rachunek pozwanego. dowód: oświadczenie k. 36. Sąd zważył: Powództwo zasługuje na uwzględnienie. Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na ustalenie, że strony zawarły umowę na wykonanie usługi transportowo-sprzętowej samochodem ciężarowym typu wywrotka. Okoliczność tę Sąd ustalił w oparciu o treść przywołanych wyżej dowodów w postaci zamówienia z dnia 19.10.2011r., zeznań świadków, kart drogowych, faktury VAT. Odzwierciedlają one operacje gospodarcze przeprowadzone między stronami. Zgodnie z treścią art. 60 k.c. czynność prawna może być dokonywana w sposób wyraźny, jak i dorozumiany. Przepis ten wskazuje, że oświadczenie woli niezbędne do nawiązania danego stosunku, dokonania czynności prawnej, może być wyrażone przez każde jakiekolwiek zachowanie się, uzewnętrzniające tę wolę w sposób obiektywnie zrozumiały, które wyraża wolę wywołania skutków prawnych objętych treścią czynności prawnej. Sąd nie ma wątpliwości, iż do zawarcia umowy między firmą powoda a pozwaną spółką doszło w sposób wysłanie treści zamówienia drogą elektroniczną. Zamówienie to stanowiło potwierdzenie wcześniejszych ustaleń telefonicznych między stronami umowy. Ponadto z treści złożonego przez pozwanego zamówienia wynika w sposób nie budzący wątpliwości wola zawarcia umowy. Dodatkowo zeznania świadka D. H. jasno wskazują, iż reprezentujący pozwaną spółkę prezes zarządu p. J. Z. polecił wysłać powodowi e-maila z zamówieniem na w/w usługę. Wszystkie te okoliczności w ocenie Sądu świadczą o zawarciu umowy. W tym miejscu należy przytoczyć określoną w art. 353 1 k.c. zasadę swobody umów, z której wynika, że strony mogą ułożyć stosunek prawny wedle swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiły się właściwości (naturze) stosunku, ustawie, ani zasadom współżycia społecznego. Biorąc pod uwagę generalną zasadę swobody zawierania umów należy zatem stwierdzić, iż strony mogą zawrzeć drogą elektroniczną prawnie skuteczną i wiążącą umowę, składając zgodne oświadczenia woli bez podpisu elektronicznego. Sąd odniósł się także do argumentacji pozwanego dotyczącej braku udzielenia podwykonawcy upoważnienia do reprezentowania pozwanej spółki, w szczególności w zakresie zawierania umów w jego imieniu i na jego rzecz. Sąd wziął pod uwagę zeznania świadka S. Ł. , który był głównym podwykonawcą prac budowlanych zleconych pozwanej spółce. Z zeznań tych wynika, iż S. Ł. pełnił rolę kierownika budowy i zostało mu słownie powierzone przez J. Z. potwierdzanie wykonania robót, w tym podpisywanie kart drogowych pracy sprzętu dokumentujących dowóz materiałów na budowę. Pracownikowi podwykonawcy - A. G. również J. Z. ustnie udzielił takiego upoważnienia. Z powyższego wynika, iż karty drogowe pracy wywrotki wynajętej pozwanemu przez firmę J. P. , podpisywane były przez podwykonawcę i jego pracownika na wyraźne polecenie pozwanej spółki, a zatem w sposób dorozumiany zgodne z wolą osób upoważnionych do składania oświadczeń woli w imieniu i na rzecz pozwanego. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 września 2008 r. V CSK 108/08 czynnością prawną osoby prawnej dokonanej per facta concludentia są także zachowania skierowane do osób trzecich, które w normalnym toku postępowania należą do kompetencji organu uprawnionego do reprezentacji tej osoby, a ich podejmowanie usprawiedliwia przyjęcie, że dzieje się tak zgodnie z wolą osób uprawnionych do składania oświadczeń woli w imieniu osoby prawnej. Powyższe nie oznacza w przypadku osoby prawnej, że określone działania faktyczne muszą być zawsze dokonywane wprost, bezpośrednio przez osoby uprawnione do reprezentacji tej osoby, gdy rzeczą oczywistą jest, że w praktyce przedsiębiorców bieżące transakcje w ramach zwykłej działalności przedsiębiorstwa, takie czynności jak składanie, przyjmowanie zamówień, wydawanie towarów, ich odbiór, wykorzystanie nie są wykonywane przez reprezentantów, lecz obsługujących przedsiębiorcę, zatrudnionych w tym celu pracowników. Powszechnie przyjmuje się w literaturze, że osoba prawna, która co do zasady działa poprzez swoje organy ( art. 38 k.c. ) może w sposób dorozumiany udzielić pełnomocnictwa swojemu pracownikowi do zawierania umów, powierzając mu określony zakres zadań w zakresie obsługi bieżącej działalności przedsiębiorstwa. Rzecz w tym by podejmowane w ramach działalności przedsiębiorstwa danej osoby prawnej czynności faktyczne mogące rodzić określone skutki prawne, były zgodne z wolą osób uprawnionych do składania oświadczeń woli w jej imieniu, dokonywane co najmniej przy braku sprzeciwu organu reprezentującego daną osobę. Zachowanie polegające na potwierdzeniu godzin pracy sprzętu na budowie i kart drogowych przez podwykonawcę pełniącego rolę kierownika budowy S. Ł. i jego pracownika, świadczy o zawarciu umowy z powodem na wykonanie przedmiotowej usługi. Sąd wysłuchał na rozprawie powoda J. P. , który wypowiedział się co do okoliczności zawarcia umowy na usługę sprzętową z pozwaną spółką i podpisów złożonych na kartach drogowych pojazdu przez podwykonawcę i jego pracownika. Wyjaśnił również kwestię braku podpisu nabywcy usługi na fakturze VAT z 24.10.2011r. Wyjaśnienia powoda korespondują z zeznaniami świadka D. H. i potwierdzają złożenie przez pozwaną spółkę zamówienia na usługę, a tym samym dowodzą zawarciu umowy. Wyjaśnienia J. P. zgodne są również z zeznaniami świadka S. Ł. , a tym samym potwierdzają wykonanie usługi na rzecz pozwanej spółki. Na rozprawę nie stawił się pozwany J. Z. prawidłowo zawiadomiony o terminie. Sąd zatem nie miał możliwości wysłuchania wyjaśnień strony pozwanej i ustosunkowania się do przedstawionych przez nią argumentów na bezzasadność powództwa i dowód ten pominął. Ponadto na rozprawę( kolejny raz) nie stawili się A. G. oraz W. S. , którzy nie podjęli awizowanych wezwań, wobec czego sąd dowód z zeznań tych świadków pominął. Zebrany w sprawie materiał dowodowy przeczy więc twierdzeniu pozwanego, że nie zamówił usługi w firmie powoda, a tym samym że nie doszło do zawarcia umowy. Ponadto Sąd nie dał wiary twierdzeniom pozwanego, iż usługa nie została na jego rzecz wykonana. Mając powyższe na uwadze sąd wydał wyrok zasądzając od strony pozwanej (...) sp. z o.o. w J. na rzecz powoda J. P. kwotę 5 535,00 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 01.11.2011r. do dnia zapłaty. Na podstawie art. 98 kpc zasądzono od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 2 151 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 1 200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI