VI GC 1003/24

Sygn. akt VI GC 1003/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 grudnia 2025 roku Sąd Rejonowy w Gdyni VI Wydział Gospodarczy, w składzie: Przewodniczący: Sędzia Sądu Rejonowego Justyna Supińska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marta Denc po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2025 roku w Gdyni na rozprawie w postępowaniu gospodarczym sprawy z powództwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. przeciwko (...) spółce akcyjnej z siedzibą w W. o zapłatę I. 
        zasądza od pozwanego (...) spółki akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz powoda (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. kwotę 12 152,40 złotych (dwanaście tysięcy sto pięćdziesiąt dwa złote czterdzieści groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 30 maja 2024 roku do dnia zapłaty; II. 
        zasądza od pozwanego (...) spółki akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz powoda (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. kwotę 5 171,05 złotych (pięć tysięcy sto siedemdziesiąt jeden złotych osiemdziesiąt pięć groszy) wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie liczonymi za okres od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty , tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt VI GC 1003/24 UZASADNIENIE W pozwie z dnia 17 lipca 2024 roku powód (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. domagał się zasądzenia od pozwanego (...) spółki akcyjnej z siedzibą w W. kwoty 12 152,40 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 30 maja 2024 roku do dnia zapłaty, a także kosztów procesu. W uzasadnieniu powód wskazał, że z winy kierującego innym pojazdem, ubezpieczonego od odpowiedzialności cywilnej u pozwanego doszło w dniu 04 marca 2024 roku do uszkodzenia pojazdu marki K. model R. o numerze rejestracyjnym (...) , który to pojazd był wykorzystywany w celach praktycznej nauki jazdy. Poszkodowana zleciła naprawę uszkodzonego pojazdu, a na czas naprawy wynajęła pojazd zastępczy od powoda – marki K. model R. , przy czym wynajęty pojazd był także przystosowany do praktycznej nauki jazdy. Za usługę najmu pojazdu zastępczego przez okres 38 dni po stawce w kwocie 470 złotych netto (578,10 złotych brutto) została wystawiona poszkodowanej faktura na kwotę 21 967,80 złotych brutto. Pozwany wypłacił z powyższego tytułu jedynie kwotę 9 815,40 złotych brutto uwzględniając okres najmu wynoszący 38 dni, ale obniżając stawkę do kwoty 210 złotych netto (258,30 złotych brutto). Powód po nabyciu od poszkodowanej wierzytelności w zakresie pozostałej części kosztów najmu pojazdu zastępczego wzywał pozwanego do zapłaty, jednakże bezskutecznie. W nakazie zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 22 sierpnia 2024 roku wydanym w sprawie o sygn. akt VI GNc 2535/24 starszy referendarz sądowy Sądu Rejonowego w Gdyni uwzględnił żądanie pozwu w całości. W sprzeciwie od powyższego orzeczenia pozwany (...) spółka akcyjna z siedzibą w W. domagał się oddalenia powództwa podnosząc, że ubezpieczyciel poinformował poszkodowanego o możliwości najmu pojazdu zastępczego za jego pośrednictwem, lecz poszkodowany z propozycji tej nie skorzystał i nie wykazał zainteresowania ofertą pozwanego. Nadto pozwany zarzucił, że stawka za najem zastosowana przez powoda jest rażąco wygórowana. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 04 marca 2024 roku doszło do kolizji drogowej, w wyniku której uszkodzony został pojazd marki K. model R. o numerze rejestracyjnym (...) stanowiący własność R. M. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą (...) . R. M. nie była płatnikiem podatku od towarów i usług (vat) i nie była uprawniona do obniżenia należnego podatku od towarów i usług (vat) o jakąkolwiek część kwoty podatku naliczonego. niesporne, a nadto: kserokopia dowodu rejestracyjnego – k. 17, 19 akt, faktura – k. 17, 20 akt, notatka policyjna – k. 17, 21 akt, pokwitowanie zatrzymania dokumentu – k. 17, 22 akt, oświadczenie dotyczące podatku od towarów i usług (vat) – k. 17, 23 akt Odpowiedzialność za szkodę ponosił kierujący pojazdem ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej w (...) spółce akcyjnej z siedzibą w W. . niesporne, a nadto: podsumowanie zgłoszenia szkody – k. 17, 54-56 akt, potwierdzenie zgłoszenia szkody – w aktach szkody, k. 59 akt Pojazd marki K. model R. o numerze rejestracyjnym (...) był wykorzystywany przez R. M. w ramach prowadzonej przez nią działalności gospodarczej do praktycznej nauki jazdy. Był to pojazd specjalistyczny przystosowany do praktycznej nauki jazdy. kserokopia dowodu rejestracyjnego – k. 17, 19 akt, oświadczenie – k. 17, 24 akt,  zeznania świadka R. M. – protokół rozprawy z dnia 14 maja 2025 roku, k. 100-102 akt (zapis obrazu i dźwięku 00:01:35-00:08:28) W dniu 05 marca 2024 roku poszkodowana zgłosiła szkodę w pojeździe marki K. model R. o numerze rejestracyjnym (...) ubezpieczycielowi sprawcy szkody. W potwierdzeniu zgłoszenia szkody ubezpieczyciel poinformował ją o prawie poszkodowanego do wynajęcia pojazdu zastępczego o podobnej klasie na czas naprawy pojazdu uszkodzonego oraz zaoferował pojazd zastępczy klas A-D wskazując stawki netto za najem takiego pojazdu i dane kontaktowe w celu ustalenia szczegółowych informacji. W piśmie z dnia 06 marca 2024 roku ubezpieczyciel potwierdził przyjęcie zgłoszenia szkody oraz wskazał, jakie dokumenty należy dostarczyć, aby postępowanie likwidacyjne mogło być kontynuowane, a także że istnieje możliwość skorzystania z pomocy ubezpieczyciela w organizacji najmu pojazdu zastępczego oraz poinformował, że jeżeli na etapie zgłaszania szkody poszkodowany nie podjął decyzji o skorzystaniu z pomocy ubezpieczyciela w zakresie najmu pojazdu zastępczego, to – w sytuacji gdy planuje dokonać wynajmu pojazdu zastępczego – winien uwzględnić, że przepisy prawa nakładają na niego obowiązek współdziałania z ubezpieczycielem w celu niepowiększania rozmiaru szkody, stąd należy się skontaktować z infolinią ubezpieczyciela. W przypadku natomiast samodzielnie zorganizowanego najmu pojazdu zastępczego, udokumentowane koszty mogą zostać uznane w takiej wysokości, w jakiej ubezpieczyciel ponosiłby je, gdyby najem był organizowany przy pomocy ubezpieczyciela, w tym w odniesieniu do pojazdów typu L (nauka jazdy) w kwocie 210 złotych netto za dobę najmu. potwierdzenie zgłoszenia szkody oraz pismo – w aktach szkody, k. 59 akt W dniu 05 marca 2024 roku poszkodowana R. M. zleciła zakładowi naprawczemu prowadzonemu przez (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. naprawę uszkodzonego pojazdu marki K. model R. o numerze rejestracyjnym (...) . zlecenie naprawy – k. 17, 29 akt,  zeznania świadka R. M. – protokół rozprawy z dnia 14 maja 2025 roku, k. 100-102 akt (zapis obrazu i dźwięku 00:01:35-00:08:28) R. M. była zainteresowana wynajęciem pojazdu zastępczego na czas naprawy uszkodzonego pojazdu marki K. model R. o numerze rejestracyjnym (...) , bowiem nie posiadała innego pojazdu, za pomocą którego mogłaby realizować wcześniej zaplanowane jazdy z kursantami. W tym celu zrobiła rozeznanie na rynku usług najmu pojazdów tego typu – przystosowanych do praktycznej nauki jazdy, ale udało jej się znaleźć jedynie ofertę (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. . Upoważniła ona więc (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. do jej reprezentowania we wszystkich sprawach związanych z najmem pojazdu zastępczego wskazując m. in., że zależy jej na pojeździe zastępczym marki K. model R. , przystosowanym do praktycznej nauki jazdy. Nie wyrażała ona zgodny na ofertę przewidującą udział własny w szkodzie, limit kilometrów, kaucję, kary umowne, blokadę środków na karcie kredytowej, czy konieczność oczekiwania na taki pojazd. Wobec powyższego w dniu 05 marca 2024 roku przedstawiciel (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. skontaktował się telefonicznie z ubezpieczycielem sprawcy szkody, tj. (...) spółką akcyjną z siedzibą w W. i uzyskał informację, że ani ubezpieczyciel ani podmioty z nim współpracujące w zakresie najmu pojazdów zastępczych nie są w stanie określić, kiedy miałyby możliwość wynajęcia pojazdu przystosowanego do praktycznej nauki jazdy. Przedstawiciel ubezpieczyciela poinformował także, że w tej sytuacji poszkodowana może zawrzeć umowę najmu z wybranym przez siebie podmiotem i przedstawić fakturę w celu rozliczenia kosztów. Wówczas przedstawiciel (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. poprosił o kontakt z opiekunem szkody w celu ustalenia stawki za najem pojazdu zastępczego przystosowanego do praktycznej nauki jazdy. ankieta preferencji i wymogów poszkodowanego – k. 17, 25 akt, pełnomocnictwo – k. 17, 26 akt, raport – k. 17, 27 akt, nagranie – k. 17 akt,  zeznania świadka R. M. – protokół rozprawy z dnia 14 maja 2025 roku, k. 100-102 akt (zapis obrazu i dźwięku 00:01:35-00:08:28), zeznania prezesa zarządu powoda B. K. – protokół rozprawy z dnia 14 maja 2025 roku, k. 100-102 akt (zapis obrazu i dźwięku 00:08:39-00:16:43) W tym samym dniu, tj. w dniu 05 marca 2024 roku, poszkodowana wynajęła od (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. pojazd zastępczy marki K. model R. o numerze rejestracyjnym (...) . Był to pojazd specjalistyczny, przystosowany do praktycznej nauki jazdy. Strony ustaliły stawkę najmu na kwotę 470 złotych netto za każdą rozpoczętą dobę najmu. umowa najmu – k. 30 akt W dniu 05 marca 2024 roku poszkodowana zawarła także z (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. umowę cesji wierzytelności w postaci odszkodowania za szkodę z dnia 04 marca 2024 roku w celu zaspokojenia kosztów związanych z najmem pojazdu zastępczego. umowa przelewu wierzytelności z polisy OC sprawcy – k. 17, 31 akt W związku z brakiem kontaktu ze strony opiekuna szkody, czy innego przedstawiciela ubezpieczyciela sprawcy szkody, tj. (...) spółki akcyjnej z siedzibą w W. , (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. poinformował mailowo ubezpieczyciela, że poszkodowanej R. M. został wynajęty pojazd zastępczy po stawce w kwocie 470 złotych netto za dobę, z prośbą o kontakt w przypadku, gdyby ubezpieczyciel miał możliwość zorganizowania poszkodowanej najmu pojazdu zastępczego marki K. model R. . wydruk korespondencji mailowej – k. 17, 28 akt,  zeznania prezesa zarządu powoda B. K. – protokół rozprawy z dnia 14 maja 2025 roku, k. 100-102 akt (zapis obrazu i dźwięku 00:08:39-00:16:43) (...) spółka akcyjna z siedzibą w W. nie skontaktował się w kwestii najmu pojazdu zastępczego ani z (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. ani bezpośrednio z poszkodowaną R. M. . niesporne, a nadto: zeznania prezesa zarządu powoda B. K. – protokół rozprawy z dnia 14 maja 2025 roku, k. 100-102 akt (zapis obrazu i dźwięku 00:08:39-00:16:43) W dniu 23 kwietnia 2024 roku (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. wystawił R. M. fakturę numer (...) na kwotę 21 967,80 złotych brutto tytułem najmu pojazdu zastępczego przez okres 38 dni po stawce w kwocie 470 złotych netto. faktura – k.  17, 34 akt,  protokół wydania i zdania pojazdu zastępczego – k. 17, 35 akt (...) spółka akcyjna z siedzibą w W. wypłacił tytułem odszkodowania za najem pojazdu zastępczego wynajmowanego przez poszkodowaną R. M. kwotę 9 815,40 złotych uznając okres 38 dni najmu oraz stawkę w kwocie 210 złotych netto i 100% podatku vat. decyzja  – k. 17, 37 akt, potwierdzenie przelewu – k. 17, 38 akt W okresie likwidacji szkody stawki za najem pojazdów przystosowanych do praktycznej nauki jazdy stosowane na lokalnym dla poszkodowanej rynku wynosiły 325,50 złotych netto – 550 złotych netto (za dobę). opinia biegłego sądowego P. C. – k. 120-124 akt Sąd zważył, co następuje: Stan faktyczny w niniejszej sprawie w zakresie, w jakim pozostawał bezsporny pomiędzy stronami, Sąd ustalił na podstawie oświadczeń stron. Sąd uwzględnił także wskazane powyżej dokumenty, w tym znajdujące się w aktach szkody oraz dowód z nagrania rozmowy telefonicznej (k. 17 akt), nie znajdując podstaw do podważenia ich wiarygodności i mocy dowodowej. Podstawy rozstrzygnięcia nie stanowiła natomiast przedłożona przez powoda opinia biegłego sądowego K. K. sporządzona w sprawie o sygn. akt IV GC 1131/21 Sądu Rejonowego Gdańsk – Północ w Gdańsku, z uwagi na przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego w niniejszej sprawie, a nadto z uwagi na fakt, że dotyczyła ona zdarzenia z grudnia 2020 roku i wysokości stawek stosowanych za najem pojazdu przystosowanego do praktycznej nauki jazdy w okresie lutego – marca 2021 roku, podczas gdy szkoda i jej likwidacja w przedmiotowej sprawie miały miejsce w zupełnie innym okresie – ponad 3 lata później, tj. w marcu 2024 roku. Pozostałe dokumenty nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem nie wnosiły do niej nowych i istotnych okoliczności. Ustalając stan faktyczny Sąd oparł się również na zeznaniach świadka R. M. uznając je – jako spójne i logiczne oraz zgodne z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym – za wiarygodne w całości. Sąd uwzględnił je w szczególności w zakresie, w jakim świadek potwierdziła, że przed wynajęciem pojazdu od powoda zrobiła rozeznanie na rynku usług najmu pojazdów tego typu, tj. przystosowanych do praktycznej nauki jazdy, ale udało jej się znaleźć jedynie ofertę powoda, jak też, że oczekiwała najmu pojazdu zastępczego takiego, jak uszkodzony, bowiem kursanci chcieli uczyć się jeździć na takim pojeździe, na jakim mieli zdawać egzamin na prawo jazdy. Uznając je za wiarygodne Sąd oparł się również na zeznaniach prezesa zarządu powoda – B. K. w szczególności w zakresie, w jakim wskazał on na kwestie związane z ustalaniem, czy ubezpieczyciel oferuje pomoc w najmie pojazdu zastępczego przystosowanego do praktycznej nauki jazdy, w szczególności marki K. model R. . Przedstawiciel powoda zeznał, a co znalazło potwierdzenie w przedłożonym nagraniu oraz korespondencji mailowej, że powód w imieniu poszkodowanej skontaktował się telefonicznie z ubezpieczycielem sprawcy szkody, tj. pozwanym i uzyskał informację, że ubezpieczyciel nie jest w stanie zapewnić poszkodowanej pojazdu przystosowanego do praktycznej nauki jazdy i że w tej sytuacji poszkodowana winna poszukiwać takiego pojazdu na własną rękę, co oznaczało, że może zawrzeć umowę najmu z wybranym przez siebie podmiotem. Przedstawiciel powoda potwierdził przy tym, że poprosił o kontakt z opiekunem szkody w celu ustalenia stawki za najem pojazdu zastępczego przystosowanego do praktycznej nauki jazdy, jak też, że poinformował pozwanego o wynajęciu pojazdu poszkodowanej oczekując na kontakt w przypadku, gdyby ubezpieczyciel uzyskał możliwość zorganizowania poszkodowanej najmu pojazdu zastępczego marki K. model R. , co jednakże nie nastąpiło. Powyższe zaś niewątpliwie upoważniało poszkodowaną do wynajęcia pojazdu zastępczego od wybranego przez siebie podmiotu bez narażania się na zarzut naruszenia obowiązku minimalizacji szkody, o czym szerzej w poniższej części uzasadnienia. Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 14 maja 2025 roku Sąd na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 4 k.p.c. pominął dowód z przesłuchania pozwanego, bowiem mimo prawidłowego wezwania osoby uprawnione do reprezentowania pozwanego nie stawiły się i nie usprawiedliwiły swojej nieobecności (brak zastrzeżenia w trybie art. 162 k.p.c. na powyższą decyzję procesową). Istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia kwestii spornych w niniejszej sprawie miała opinia biegłego sądowego w zakresie techniki i mechaniki motoryzacyjnej oraz ruchu drogowego P. C. . W ocenie Sądu opinia biegłego sądowego została sporządzona wedle tezy dowodowej wysnutej przez Sąd, nadto jest logiczna, zgodna z zasadami doświadczenia życiowego i wskazaniami wiedzy. Komunikatywność jej sformułowań pozwala na zrozumienie wyrażonych w niej ocen i poglądów, a także sposobu dochodzenia do wniosków końcowych. Nie zawiera ona również wewnętrznych sprzeczności i wykluczających się wzajemnie wniosków. Biegły sądowy ustalił, że w przedmiotowej sprawie w okresie likwidacji szkody stawki za najem pojazdów przystosowanych do praktycznej nauki jazdy stosowane na lokalnym dla poszkodowanej rynku wynosiły 325,50 złotych netto – 550 złotych netto za dobę. Żadna ze stron nie kwestionowała przy tym założeń i wniosków zawartych w opinii biegłego sądowego, toteż i Sąd – nie znajdując żadnych podstaw do zdezawuowania jej mocy i wartości dowodowej, oprał się na niej dokonując rozstrzygnięcia kwestii spornych w sprawie. W ocenie Sądu powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości. W niniejszej sprawie powód (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. domagał się zasądzenia od pozwanego (...) spółki akcyjnej z siedzibą w W. kwoty 12 152,40 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 30 maja 2024 roku do dnia zapłaty, a także kosztów procesu – tytułem zapłaty pozostałej kwoty odszkodowania obejmującego zwrot kosztów najmu pojazdu zastępczego w związku z uszkodzeniem w dniu 04 marca 2024 roku pojazdu marki K. model R. o numerze rejestracyjnym (...) . Pozwany (...) spółka akcyjna z siedzibą w W. kierując zarzuty przeciwko żądaniu pozwu podnosił, że stawka najmu jest rażąco zawyżona, a nadto ubezpieczyciel poinformował poszkodowanego o możliwości najmu pojazdu zastępczego za pośrednictwem ubezpieczyciela, z której to propozycji poszkodowany nie skorzystał. Podstawą odpowiedzialności pozwanego był przepis art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2025 roku, poz. 327 ze zmianami), który stanowi, że z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź też utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia. Zgodnie natomiast z treścią art. 822 § 1 i § 4 k.c. przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, względem których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo osoba, na której rzecz została zawarta umowa ubezpieczenia. Uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela. Przedmiotem ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej jest odpowiedzialność ubezpieczającego za szkody wyrządzone osobom trzecim. Jest to więc ubezpieczenie jego odpowiedzialności za wyrządzenie szkody opartej na zasadzie winy lub na zasadzie ryzyka. Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej sięga tak daleko, jak odpowiedzialność cywilna ubezpieczającego, a wysokość świadczeń ubezpieczyciela z umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej jest determinowana wysokością zobowiązań odszkodowawczych ubezpieczającego. W związku z tym odpowiedzialność odszkodowawcza ubezpieczyciela jest taka, do jakiej zobowiązany byłby sprawca szkody, gdyby to od niego powód domagał się naprawienia szkody. Stosownie do art. 361 § 1 k.c. zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z których szkoda wynikła. W myśl § 2 niniejszego przepisu, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody nie wyrządzono. Przepis art. 361 § 2 k.c. statuuje zatem zasadę pełnego odszkodowania. Podstawową funkcją odszkodowania jest bowiem kompensacja, co oznacza, że odszkodowanie powinno przywrócić w majątku poszkodowanego stan rzeczy naruszony zdarzeniem wyrządzającym szkodę, nie może ono jednak przewyższać wysokości faktycznie poniesionej szkody. Jednocześnie naprawieniu podlega jedynie taka szkoda, która pozostaje w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem wyrządzającym szkodę. Oceny, czy poniesienie określonych kosztów mieści się w ramach szkody i normalnego związku przyczynowego, należy dokonywać na podstawie indywidualnej sytuacji poszkodowanego i konkretnych okoliczności sprawy. Wskazać przy tym należy, że korzystanie z rzeczy nie stanowi samoistnej wartości majątkowej i w każdym przypadku należy badać, czy pozbawienia możliwości korzystania z rzeczy wywołało uszczerbek majątkowy poszkodowanych. Zasada pełnej kompensacji szkody przemawia za przyjęciem stanowiska o obowiązku zwrotu przez ubezpieczyciela wydatków koniecznych, tj. niezbędnych do czasowego używania zastępczego środka komunikacji w związku z niemożliwością korzystania z własnego pojazdu wskutek jego uszkodzenia. Przy czym odszkodowanie należy się tylko w takim zakresie, w jakim poszkodowany korzystałby ze swego środka lokomocji, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Będzie to więc odszkodowanie, które należy przyznać za taki czas, jaki odpowiada okresowi pomiędzy dniem wyrządzenia szkody a dniem naprawy pojazdu uszkodzonego w kolizji, biorąc pod uwagę wszelkie uwarunkowania związane z przeprowadzeniem postępowania likwidacyjnego przez ubezpieczyciela. Nadto Sąd miał na uwadze, że korzystanie z rzeczy nie stanowi samoistnej wartości majątkowej i należy badać, czy pozbawienie możliwości korzystania z rzeczy wywołało uszczerbek majątkowy poszkodowanego. Sąd orzekający podzielił w całości pogląd wyrażony w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2011 roku (sygn. akt III CZP 5/11), zgodnie z którym strata w rozumieniu art. 361 § 2 k.c. polega także na negatywnym następstwie majątkowym, jakim jest utrata możliwości korzystania z pojazdu, a więc utrata uprawnienia stanowiącego atrybut prawa własności. Podkreślenia przy tym wymaga, że Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się w przedmiocie poniesionych przez przedsiębiorcę kosztów najmu pojazdu zastępczego, w następstwie uszkodzenia w wypadku komunikacyjnym pojazdu wykorzystywanego do prowadzenia działalności gospodarczej. W uzasadnieniu wyroku z dnia 06 stycznia 1999 roku (sygn. akt II CKN 109/98) Sąd Najwyższy przyjął, że poniesienie przez przedsiębiorcę kosztów wynajęcia pojazdu zastępczego do kontynuowania działalności gospodarczej pozostaje w normalnym związku przyczynowym z wypadkiem komunikacyjnym i stanowi stratę określoną w art. 361 § 2 k.c. Z kolei w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 marca 2003 roku (sygn. akt IV CKN 1916/00) Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że wynajmowanie pojazdu zastępczego dla dalszego prowadzenia działalności gospodarczej w sytuacji, w której uszkodzony pojazd służył powodowi w takim właśnie celu należy ocenić jako prawidłowe działanie poszkodowanego, minimalizujące szkodę, ponieważ dochody utracone w wyniku zawieszenia działalności gospodarczej mogłyby przewyższyć koszty wynajęcia pojazdu zastępczego. Również w uzasadnieniu wyroku z dnia 08 września 2004 roku (sygn. akt IV CK 672/03) Sąd Najwyższy uznał za normalne następstwo zniszczenia pojazdu służącego do prowadzenia działalności gospodarczej konieczność wynajęcia pojazdu zastępczego w celu kontynuowania tej działalności do czasu naprawienia szkody. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że w majątku poszkodowanej – R. M. powstała szkoda majątkowa, której część stanowiły koszty zasadnego najmu pojazdu zastępczego po kolizji z dnia 04 marca 2024 roku. Gdyby bowiem do tej kolizji nie doszło, nie powstałaby potrzeba wynajęcia pojazdu zastępczego. Zgodnie z utrwalonym w tym zakresie orzecznictwem odpowiedzialność za szkodę obejmującą koszty najmu pojazdu zastępczego ubezpieczyciel ponosi jedynie w takim zakresie, w jakim najem pojazdu zastępczego pozostaje w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem wyrządzającym szkodę. Pogląd ten Sąd podziela, bowiem adekwatny związek przyczynowy wyznacza granice odpowiedzialności odszkodowawczej sprawcy szkody, a zatem także jego ubezpieczyciela. Odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za uszkodzenie albo zniszczenie pojazdu mechanicznego obejmuje więc celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego. Pojęcie „celowe” i „ekonomicznie uzasadnione” to desygnaty normatywnej adekwatności przyczynowej ( art. 361 k.c. ) z uwzględnieniem zasady współdziałania wierzyciela z dłużnikiem przy wykonaniu zobowiązania w sposób, o którym mowa w art. 354 k.c. Jeżeli poszkodowany wskutek czynu niedozwolonego utracił możliwość korzystania z rzeczy i nie posiadając innego, wolnego i nadającego się do wykorzystania pojazdu mechanicznego i wynajmie pojazd zastępczy o zasadniczo podobnej klasie, według stawki czynszu najmu obowiązującej na lokalnym rynku i będzie korzystał z przedmiotu najmu w czasie niezbędnym do zakupu innego pojazdu bądź naprawy uszkodzonego, to koszty poniesione z tego tytułu będą mogły być kwalifikowane jako wydatki celowe i ekonomicznie uzasadnione. Odnosząc się do tej kwestii wskazać należy, że co do zasady poszkodowany ma prawo wyboru dowolnego podmiotu oferującego najem pojazdów, o ile stawka najmu zastosowana przez ten podmiot mieści się w kategoriach cen rynkowych występujących na rynku lokalnym. Poszkodowany ma jednakże także, na podstawie art. 362 k.c. oraz art. 16 ust. 1 punkt 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2025 roku, poz. 367 ze zmianami), obowiązek minimalizacji szkody rozumiany jako zapobieżenie, w miarę możliwości, zwiększeniu się szkody. Jak nadto wskazał w uchwale z dnia 17 listopada 2011 roku Sąd Najwyższy (sygn. akt III CZP 5/11) nie wszystkie koszty, a więc nie wszystkie wydatki pozostające w związku przyczynowym z wypadkiem komunikacyjnym mogą być refundowane, istnieje bowiem obowiązek wierzyciela zapobiegania szkodzie i zmniejszenia jej rozmiarów podnosząc, że wydatki na najem pojazdu zastępczego poniesione przez poszkodowanego, przekraczające koszty zaproponowanego przez ubezpieczyciela skorzystania z takiego pojazdu, objęte są odpowiedzialnością z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, jeżeli ich poniesienie było celowe i ekonomicznie uzasadnione, tj. usprawiedliwione szczególnymi okolicznościami i potrzebami poszkodowanego, co wyraźnie podkreślił także Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 24 sierpnia 2017 roku (sygn. akt III CZP 20/17). W uzasadnieniu powyższej uchwały Sąd Najwyższy zmierzył się z problemem usystematyzowania dotychczasowej wykładni i praktyki orzekania w przedmiotowych sprawach. Sąd Najwyższy w przytoczonej uchwale stwierdził, że nie mogą być uznane za celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki, które nie są konieczne do wyeliminowania negatywnego następstwa majątkowego w postaci utraty możliwości korzystania z uszkodzonego (zniszczonego) pojazdu, gdyż następstwo to może być wyeliminowane – bez uszczerbku dla godnych ochrony interesów poszkodowanego – w inny, mniej uciążliwy dla dłużnika sposób. Jeżeli zatem ubezpieczyciel proponuje poszkodowanemu – we współpracy z przedsiębiorcą trudniącym się wynajmem pojazdów – skorzystanie z pojazdu zastępczego równorzędnego pod istotnymi względami pojazdowi uszkodzonemu albo zniszczonemu (zwłaszcza co do klasy i stanu pojazdu) zapewniając pełne pokrycie kosztów jego udostępnienia, a mimo to poszkodowany decyduje się na poniesienie wyższych kosztów najmu innego pojazdu, koszty te – w zakresie nadwyżki – będą podlegały indemnizacji tylko wtedy, gdy wykaże szczególne racje przemawiające za uznaniem ich za „celowe i ekonomicznie uzasadnione". W tym kontekście istotne znaczenie ma nie tylko równorzędność samego pojazdu, ale także dodatkowych warunków umowy, takich jak np. czas i miejsce udostępnienia oraz zwrotu pojazdu zastępczego, czy też obowiązek wpłaty kaucji. Jeżeli istotne warunki wynajmu proponowanego przez ubezpieczyciela (we współpracy z przedsiębiorcą wynajmującym pojazdy) czynią zadość potrzebie ochrony uzasadnionych potrzeb poszkodowanego nie ma podstaw, by obciążać osoby zobowiązane do naprawienia szkody wyższymi kosztami związanymi ze skorzystaniem przez poszkodowanego z droższej oferty. Odstępstwa od tej reguły nie uzasadniają drobne niedogodności o charakterze niemajątkowym, które mogą wiązać się np. z koniecznością nieznacznie dłuższego oczekiwania na podstawienie pojazdu zastępczego proponowanego przez ubezpieczyciela. Z uwagi na ciążący na ubezpieczycielu obowiązek szczególnej, podwyższonej staranności nie można też przypisać decydującego znaczenia czynnikowi w postaci szczególnego zaufania, jakie poszkodowany ma do kontrahenta, z którego usług chciałby skorzystać. Poniesienia wyższych kosztów nie uzasadnia również sama przez się prostota skorzystania z oferty najmu złożonej przez przedsiębiorcę prowadzącego warsztat naprawczy, w którym uszkodzony pojazd ma być naprawiany. Konieczność dodatkowego kontaktu z ubezpieczycielem – w praktyce zwykle telefonicznego, czy mailowego – nie może być uznana za niedogodność, która uzasadnia poniesienie wyższych kosztów najmu. Nie ma to przy tym nic wspólnego z koniecznością poszukiwania przez poszkodowanego najtańszej oferty rynkowej najmu, nie jest bowiem istotne to, czy propozycja ubezpieczyciela jest najtańsza, lecz to, że jest przez niego akceptowana. W niniejszej sprawie jak wynikało z przeprowadzonych dowodów, pozwany ubezpieczyciel potwierdzając zgłoszenie szkody zaproponował poszkodowanej wynajęcie pojazdu zastępczego za jego pośrednictwem wskazując, że w przypadku pojazdów przystosowanych do praktycznej nauki jazdy stawka najmu wynosi 210 złotych netto za dobę. Jednocześnie w dniu 05 marca 2024 roku podczas rozmowy telefonicznej przedstawiciel pozwanego poinformował pełnomocnika poszkodowanej, że ubezpieczyciel nie jest w stanie zapewnić jej pojazdu zastępczego przystosowanego do praktycznej nauki jazdy ani określić, kiedy byłoby to możliwe i że w tej sytuacji poszkodowana winna poszukiwać takiego pojazdu indywidulanie, na własną rękę, a co oznaczało, że w tej sytuacji może zawrzeć umowę najmu z wybranym przez siebie podmiotem. Przedstawiciel powoda poprosił jednocześnie o kontakt z opiekunem szkody w celu ustalenia stawki za najem pojazdu zastępczego przystosowanego do praktycznej nauki jazdy, jak też w późniejszym okresie poinformował pozwanego o wynajęciu pojazdu poszkodowanej oczekując na kontakt w przypadku, gdyby ubezpieczyciel uzyskał jednak możliwość zorganizowania poszkodowanej najmu pojazdu zastępczego marki K. model R. , co jednakże nie nastąpiło. Mając na uwadze całokształt powyżej nakreślonych okoliczności faktycznych, w tym w szczególności zachowanie poszkodowanej, która nie ma – co należy podkreślić – w ramach obowiązku minimalizacji szkody – obowiązku poszukiwania podmiotu, który oferuje najem pojazdu po najniższej stawce, w żadnej mierze nie sposób przypisać jej jakiegokolwiek przyczynienia się do powiększenia szkody. W sytuacji bowiem, gdy tak jak w niniejszej sprawie poszkodowana interesowała się ofertą najmu pozwanego, lecz pozwany wprost wskazał, że nie jest w stanie wynająć pojazdu o cechach odpowiadających pojazdowi uszkodzonemu – odpowiedzialność za powyższy stan rzeczy – tj. niezwarcia umowy najmu po stawce w kwocie 210 złotych netto – spoczywa na pozwanym. Z naruszeniem obowiązku minimalizacji szkody możemy mieć do czynienia wówczas, gdy ubezpieczyciel zawiadomił poszkodowanego o możliwości wynajęcia pojazdu zastępczego za jego pośrednictwem, ale samo przekazanie takiej informacji nie jest wystarczające do uznania, że poszkodowany wynajmując pojazd od innego podmiotu naruszył ciążący na nim obowiązek minimalizacji szkody. Koniecznym jest, by poszkodowany zaniechał współdziałania z pozwanym w likwidacji szkody w postaci co najmniej podjęcia próby ustalenia szczegółów i dokładnych warunków najmu pojazdu zastępczego za pośrednictwem ubezpieczyciela. W niniejszej sprawie tymczasem poszkodowana, jak wskazano, po otrzymaniu informacji od ubezpieczyciela na temat najmu pojazdu zastępczego podejmowała czynności w kierunku uzyskania pojazdu zastępczego od pozwanego, a po otrzymaniu informacji, że ubezpieczyciel nie jest w stanie zapewnić jej pojazdu przystosowanego do praktycznej nauki jazdy i że w tej sytuacji poszkodowana winna poszukiwać takiego pojazdu na własną rękę, zawarła ona umowę najmu z wybranym przez siebie podmiotem, tj. powodem. Sąd miał przy tym również na uwadze, że jak wynikało z zeznań poszkodowanej, zrobiła ona rozeznanie na rynku usług najmu pojazdów zastępczych tego typu i znalazła jedynie ofertę powoda. Nadto przedstawiciel powoda potwierdził, że poprosił o kontakt z opiekunem szkody w celu ustalenia stawki za najem pojazdu zastępczego przystosowanego do praktycznej nauki jazdy, jak też, że poinformował pozwanego o wynajęciu pojazdu poszkodowanej oczekując na kontakt w przypadku, gdyby ubezpieczyciel uzyskał jednak możliwość zorganizowania poszkodowanej najmu pojazdu zastępczego marki K. model R. , co jednakże nie nastąpiło. W takiej więc sytuacji nie sposób uznać, aby poszkodowana swoim zachowaniem w jakikolwiek sposób przyczyniła się do powiększenia rozmiarów szkody. Wręcz przeciwnie – zachowanie poszkodowanej było lojalne, dopytywała się o możliwość wynajęcia pojazdu zastępczego za pośrednictwem pozwanego i to tylko zaniechania pozwanego doprowadziły do tego, że poszkodowana nie wynajęła pojazdu zastępczego za jego pośrednictwem. W ocenie Sądu nie ma też wątpliwości, że faktyczne poniesienie kosztów najmu pojazdu zastępczego nie jest warunkiem skutecznego domagania się zwrotu tych kosztów, a stanowisko to jest wynikiem analizy uzasadnienia uchwały Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2011 roku (sygn. akt III CZP 5/11). W sytuacji cesji wierzytelności z tytułu kosztów najmu pojazdu zastępczego skuteczne dochodzenie zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego przez powoda będącego cesjonariuszem, który wynajął poszkodowanemu pojazd zastępczy uzależnione jest wyłącznie od wykazania, że poszkodowany wynajął pojazd zastępczy i jest zobowiązany do poniesienia kosztów z tym związanych. Dowodem wynajęcia przez poszkodowanego pojazdu zastępczego i powstania z tego tytułu pasywów w jego majątku jest zazwyczaj faktura za najem pojazdu zastępczego. Poniesienie zaś przez poszkodowanego kosztu najmu pojazdu zastępczego nastąpiło poprzez przeniesienie na rzecz powoda wierzytelności przysługującej poszkodowanemu względem pozwanego z tytułu odszkodowania, w zakresie kosztów pojazdu zastępczego. Już bowiem samo powstanie wymagalnej wierzytelności o zapłatę czynszu najmu przysługującego wynajmującemu wobec poszkodowanego powoduje u tego ostatniego powstanie nowych lub zwiększenie się istniejących pasywów. Zwiększenie pasywów lub powstanie nowych jest niczym innym jak poniesieniem straty przez poszkodowanego w rozumieniu art. 361 § 2 k.c. (tak np. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy w wyroku z dnia 20 października 2015 roku, sygn. akt VIII Ga 162/15). Podkreślić przy tym należy, że rozliczenie bezgotówkowe (np. zapłata poprzez cesję wierzytelności) w żadnej mierze nie może być utożsamiana z bezpłatnością. Co więcej, jak wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 13 marca 2020 roku (sygn. akt III CZP 63/19) już nawet samo zaciągnięcie przez poszkodowanego zobowiązania do zapłaty czynszu najmu pojazdu zastępczego stanowi szkodę w rozumieniu art. 361 § 2 k.c. pozostającą w związku przyczynowym z wypadkiem komunikacyjnym. Sąd miał bowiem na uwadze, że strony zawarły umowę najmu pojazdu zastępczego, a zgodnie z treścią art. 659 § 1 k.p.c. przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz. Nie ma więc wątpliwości, że elementem przedmiotowo istotnym umowy najmu jest zobowiązanie się najemcy do zapłaty wynajmującemu umówionego czynszu. W niniejszej sprawie strony wyraźnie wskazały wysokość czynszu za dobę najmu pojazdu zastępczego, do uiszczenia której zobowiązany był poszkodowany oraz że zapłata tego czynszu nastąpi poprzez przelew wierzytelności. Odróżnić więc należy zobowiązanie do zapłaty i sposób zapłaty. Elementem niezbędnym dla powstania zobowiązania cywilnoprawnego pozostaje zawarta przez poszkodowanego z powodem umowa najmu pojazdu zastępczego, która to umowa jest właściwym źródłem powstania zobowiązania. Z przedłożonej do akt sprawy umowy najmu pojazdu zastępczego wynikała bowiem zarówno stawka najmu, czas najmu jak i zobowiązanie poszkodowanego do zapłaty wynikającej z powyższego należności. W ocenie Sądu pozwala to bez jakichkolwiek wątpliwości stwierdzić, iż poszkodowany poniósł szkodę odpowiadającą wysokości jego zobowiązania do zapłaty czynszu najmu pojazdu zastępczego. To bowiem na podstawie zawartej umowy poszkodowany zobowiązał się w zamian za korzystanie z pojazdu zastępczego do zapłaty uzgodnionego czynszu najmu i przenosząc wierzytelność z tego tytułu wobec pozwanego, sam zwolnił się z jego zapłaty wobec wynajmującego. Jednocześnie wskazać należy, że powyższy sposób pokrycia przez poszkodowanego kosztów najmu pojazdu zastępczego (przez przeniesienie prawa do odszkodowania) sam przez się nie może świadczyć o naruszeniu przez niego obowiązku minimalizacji szkody, tym bardziej, że z zwartej przez strony umowy przelewu jednoznacznie wynikało, że w przypadku gdy odszkodowanie przysługuje w wysokości niższej niż wysokość kosztów najmu, to poszkodowana zobowiązana będzie do uiszczenia brakującej kwoty (§ 4 umowy, k. 31v akt). Powyższe więc prowadzi do jednoznacznego wniosku, że mimo bezgotówkowego rozliczenia kosztów najmu pojazdu zastępczego, poszkodowana była zainteresowana kosztami najmu na jak najniższym poziomie, właśnie z uwagi na ryzyko ich pokrycia ponad kwotę przyznanego przez ubezpieczyciela odszkodowania. Jak natomiast wynikało z opinii biegłego sądowego stawka przyjęta przez powoda – w kwocie 470 złotych netto – była stawką rynkową, a więc występującą na rynku lokalnym. Sąd miał na uwadze, że powód domagał się odszkodowania z uwzględnieniem stawki w tej właśnie kwocie i okoliczność tę – by powództwo zostać mogło uwzględnione – po myśli art. 6 k.c. był zobowiązany wykazać i za pomocą zaoferowanych dowodów – wykazał. W tych okolicznościach zasadne było więc uwzględnienie w kwocie należnego odszkodowania stawki najmu w żądanej przez niego wysokości, tj. w kwocie 470 złotych netto (578,10 złotych brutto), przy czym w tym miejscu wskazać należy, że stawka pozwanego w kwocie 210 złotych netto (258,30 złotych brutto) nie występowała na lokalnym rynku tego typu usług. Uwzględniając całokształt powyższych rozważań w ocenie Sądu pozwany zobowiązany był do zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego stanowiących iloczyn uzasadnionego okresu najmu (38 dni – niesporne) i stawki w kwocie 578,10 złotych brutto (470 złotych netto powiększonej o 23% podatku vat), a zatem kwoty 21 967,80 złotych brutto. Pozwany wypłacił już odszkodowanie w kwocie 9 815,40 złotych brutto (38 x 258,30 złotych brutto), w związku z czym żądanie pozwu było zasadne w całości, tj. w zakresie kwoty 12 154,40 złotych brutto (21 967,80 złotych – 9 815,40 złotych). Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 34 ust. 1 i art. 14 w zw. z art. 16 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2025 roku, poz. 367 ze zmianami) w zw. z art. 822 k.c. w zw. z art. 361 k.c. w zw. z art. 362 k.c. w zw. z art. 659 k.c. w zw. z art. 481 k.c. zasądził w punkcie pierwszym sentencji wyroku od pozwanego (...) spółki akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz powoda (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. kwotę 12 152,40 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 30 maja 2024 roku do dnia zapłaty. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie drugim wyroku zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 roku, poz. 1935) zasądzając od pozwanego jako strony przegrywającej niniejszy proces na rzecz powoda kwotę 5 171,05 złotych (wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie liczonymi za okres od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty) tytułem zwrotu kosztów procesu, na które składają się kwoty: 750 złotych tytułem opłaty sądowej od pozwu, 17 złotych tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, 3 600 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego i 804,05 złotych tytułem wykorzystanej zaliczki na wynagrodzenie biegłego sądowego. Na marginesie wskazać należy, że zarządzeniem z dnia 19 grudnia 2025 roku zarządzono zwrócenie powodowi pozostałej niewykorzystanej części zaliczki uiszczonej na poczet kosztów związanych z opinią biegłego sądowego (tj. kwoty 995,95 złotych). ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) 3. (...) 4. (...) SSR Justyna Supińska Gdynia, dnia 15 stycznia 2026 roku