VI Ga 94/18

Sąd Okręgowy w RzeszowieRzeszów2018-08-23
SAOSGospodarczepostępowanie upadłościoweŚredniaokręgowy
upadłośćsyndykzbycie udziałówumowa spółkizgoda zarząduważny powódkoszty postępowaniaapelacja

Sąd Okręgowy oddalił apelację uczestnika postępowania, utrzymując w mocy postanowienie zezwalające syndykowi na zbycie udziałów w spółce, uznając istnienie ważnych powodów do sprzedaży i prawidłowość procedury.

Sąd Okręgowy w Rzeszowie rozpoznał apelację uczestnika (...) sp. z o.o. od postanowienia Sądu Rejonowego zezwalającego syndykowi masy upadłości (...) S.A. na zbycie 90 udziałów w spółce. Uczestnik zarzucał naruszenie przepisów k.sh. i umowy spółki, kwestionując brak zgody zarządu na zbycie oraz brak poznania potencjalnego nabywcy. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając, że syndyk działał w celu zaspokojenia wierzycieli, co stanowi ważny powód do zbycia udziałów, a umowne ograniczenia nie wykluczają takiej sprzedaży.

Sąd Okręgowy w Rzeszowie, VI Wydział Gospodarczy, rozpoznał sprawę z wniosku Syndyka masy upadłości (...) S.A. o zezwolenie na zbycie udziałów, w której uczestnikiem postępowania był (...) sp. z o.o. w K. Apelacja uczestnika dotyczyła postanowienia Sądu Rejonowego w Rzeszowie, które zezwoliło syndykowi na zbycie 90 udziałów w spółce oraz zasądziło koszty postępowania. Uczestnik zarzucał naruszenie art. 182 §3 k.sh. i §12 ust.1 Umowy spółki, twierdząc, że nie zachodzą ważne powody do zbycia, a zgoda zarządu jest konieczna. Sąd Okręgowy uznał apelację za niezasadną, powołując się na art. 385 kpc. Stwierdzono, że umowa spółki uzależnia zbycie udziału od zgody zarządu, ale w przypadku odmowy sąd rejestrowy może zezwolić na zbycie z ważnych powodów. Ważnym powodem uznano ustawowy obowiązek syndyka do spieniężenia majątku upadłego w celu zaspokojenia wierzycieli. Sąd odwoławczy podzielił ocenę Sądu Rejonowego co do istnienia ważnego powodu oraz uznał za bezskuteczne postanowienia umowy spółki dotyczące prawa pierwszeństwa wspólników, które wykluczałyby prawo syndyka do wyboru najlepszej oferty. Koszty postępowania apelacyjnego zasądzono od uczestnika na rzecz wnioskodawcy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli istnieją ważne powody do zbycia, a umowne ograniczenia nie wykluczają takiego działania w kontekście celu postępowania upadłościowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obowiązek syndyka do spieniężenia majątku w celu zaspokojenia wierzycieli stanowi ważny powód do zbycia udziałów. Umowne prawo pierwszeństwa wspólników zostało uznane za bezskuteczne w tym kontekście, ponieważ mogłoby ono ograniczyć możliwość uzyskania najwyższej ceny dla wierzycieli.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

wnioskodawca (Syndyk masy upadłości (...) S.A.)

Strony

NazwaTypRola
Syndyk masy upadłości (...) S.A. w upadłości likwidacyjnejinstytucjawnioskodawca
(...) sp. z o.o.spółkauczestnik

Przepisy (8)

Główne

k.sh. art. 182 § § 3

Kodeks spółek handlowych

Umowa spółki może uzależnić zbycie udziału od zgody spółki. Jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej, zgody udziela zarząd. W przypadku gdy zgody odmówiono, sąd rejestrowy może zezwolić na zbycie z ważnych powodów.

kpc art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie apelacji.

Pomocnicze

k.sh. art. 182 § § 1

Kodeks spółek handlowych

Zbycie udziału wymaga zgody spółki, której udziela zarząd.

kpc art. 108

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

kpc art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasądzenie kosztów postępowania.

p.u. art. 84.1

Prawo upadłościowe

Uznanie postanowień umowy spółki za bezskuteczne w kontekście prawa pierwszeństwa wspólników.

p.u. art. 311

Prawo upadłościowe

Uznanie postanowień umowy spółki za bezskuteczne w kontekście prawa pierwszeństwa wspólników.

kpc art. 509 § 1 §2

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres uprawnień referendarza sądowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek syndyka do spieniężenia majątku upadłego w celu zaspokojenia wierzycieli jako ważny powód do zbycia udziałów. Bezskuteczność umownych postanowień o prawie pierwszeństwa wspólników w kontekście celu postępowania upadłościowego. Niemożliwość uzależnienia zgody zarządu od przedstawienia potencjalnego nabywcy na wczesnym etapie procedury zbycia przez syndyka.

Odrzucone argumenty

Brak ważnych powodów do zbycia udziałów. Konieczność uzyskania zgody zarządu na zbycie udziałów. Ryzyko sprzedaży udziałów konkurencji lub niepożądanym osobom. Niewłaściwe zastosowanie art. 182 §3 k.sh. Naruszenie §12 ust.1 Umowy spółki. Postanowienie wydane przez referendarza sądowego.

Godne uwagi sformułowania

nie można wyżej stawiać interesu wnioskodawcy od interesu uczestnika, który nie chce dopuścić do przystąpienia do spółki osób niepożądanych dla spółki ani przepis ustawy, ani przepis umowy spółki nie uzależnia wyrażenia zgody przez zarząd w myśl art. 182 ksh od przestawienia mu nabywcy udziałów jest to nawet niemożliwe, skoro uruchomienie procedury zbycia udziałów jest uzależnione od uprzedniej zgody zarządu ustawowy obowiązek syndyka jako zarządcy masy upadłości do spieniężenia majątku upadłego celem zaspokojenia wierzycieli upadłościowych

Skład orzekający

Andrzej Borucki

przewodniczący

Anna Harmata

sędzia

Marta Zalewska

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'ważnych powodów' do zbycia udziałów przez syndyka w kontekście ograniczeń umownych spółki oraz pierwszeństwa wspólników."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji upadłości spółki i zbywania jej udziałów w innej spółce, z uwzględnieniem postanowień umowy spółki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy konfliktu interesów między syndykiem masy upadłości a uczestnikiem postępowania (wspólnikiem spółki), pokazując, jak prawo upadłościowe może wpływać na prawa korporacyjne i jak sądy interpretują 'ważne powody' do zbycia aktywów.

Syndyk kontra wspólnik: Kto decyduje o sprzedaży udziałów w upadłości?

Sektor

gospodarcze

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI Ga 94/18 POSTANOWIENIE Dnia 23 sierpnia 2018 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Andrzej Borucki Sędziowie: SO Anna Harmata SO Marta Zalewska (spr.) Protokolant: Barbara Ćwiok po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2018 r. w Rzeszowie na rozprawie sprawy z wniosku Syndyka masy upadłości (...) S.A. w upadłości likwidacyjnej w S. z udziałem (...) sp. z o.o. w K. o zezwolenie na zbycie udziałów na skutek apelacji uczestnika na postanowienie Sądu Rejonowego w R. XII Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 11 października 2017 r., sygn. akt RZ XII Ns Rej. (...) postanawia: I. oddalić apelację, II. zasądzić od uczestnika (...) sp. z o.o. w K. na rzecz wnioskodawcy Syndyka masy upadłości (...) S.A. w upadłości likwidacyjnej w S. kwotę 120,00 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Sygn. akt VI Ga 94/18 Uzasadnienie postanowienia z dnia 23.08.2018r. Na tej podstawie Sąd Rejonowy w Rzeszowie XII Wydział Gospodarczy KRS w dniu 11.10 2017r. wydał postanowienie, którym zezwolił wnioskodawcy na zbycie 90 udziałów w (...) sp. z o.o. w K. oraz zasądził od uczestnika na rzecz wnioskodawcy koszty postępowania. Postanowienie to zostało zaskarżone przez uczestnika. W apelacji zarzucił on Sądowi naruszenie przepisów: - art. 182 §3 ksh poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że zachodzą ważne powody uzasadniające zbycie udziałów wnioskodawcy w spółce (...) - naruszenie §12 ust.1 Umowy spółki polegające na przyjęciu, że nie jest konieczna zgoda zarządu E. na zbycie udziałów. Na tej podstawie wniósł o zmianę postanowienia i oddalenie wniosku syndyka o zezwolenie na zbycie 90 udziałów. Uzasadnił, iż uczestnik nie może wyrazić zgody na zbycie udziałów spółki nie znając potencjalnego nabywcy, gdyż w takiej sytuacji istnieje duże ryzyko kupna udziałów przez konkurencję. Wnioskodawca został poinformowany o chęci wykupienia udziałów przez spółkę celem umorzenia, niemniej pismo to pozostało bez odpowiedzi. Z posiadanych przez uczestnika informacji wynika, że wnioskodawca zamierzał sprzedać udziały, ale nie uczestnikowi, a spółka nie ma prawa podejmowania decyzji za udziałowców w kwestii pierwszeństwa zakupów udziałów. Nie zachodzi też ważny powód w rozumieniu art. 182 §3 ksh , gdyż nie można wyżej stawiać interesu wnioskodawcy od interesu uczestnika, który nie chce dopuścić do przystąpienia do spółki osób niepożądanych dla spółki. Wreszcie zarzucił, iż postanowienie wydane w dniu 9.01.2017r. nie powinno pochodzić od referendarza sądowego, któryż to w myśl art. 509 1 §2 kpc są uprawnieni do orzekania jedynie w sprawach w postępowaniu rejestrowym (wpis bądź wykreślenie wpisu) Na rozprawie pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o oddalenie apelacji podając uzasadnienie dla niniejszego wniosku. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja uczestnika jako niezasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 kpc . Zgodnie z art. 182 ksh umowa spółki może uzależnić zbycie udziału od zgody spółki. Jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej , zgody udziela zarząd. W przypadku gdy zgody odmówiono, sąd rejestrowy może zezwolić na zbycie z ważnych powodów. Zgodnie z § 12 umowy spółki zbycie udziałów wymaga zgody spółki, której udziela zarząd w terminie 30 dni od daty otrzymania wniosku. Pierwszeństwo w nabyciu udziałów przeznaczonych do zbycia mają dotychczasowi wspólnicy. Zasady zaoferowania udziałów do zbycia określa zarząd. W przypadku braku zainteresowania nabycie udziałów ze strony wspólników , udziały mogą być zbyte na rzecz innych osób, a w przypadku braku chętnych spółka może nabyć udziały w celu ich umorzenia. Jak wynika z postanowienia s.k. z dnia 24.07.2014r. udzielił on zezwolenia z trybie przepisów p.u. zezwolenia na sprzedaż z wolnej ręki 90 – ciu udziałów za cenę nie niższą niż 15.000 zł za 1 udział. Wg tych zatem minimalnych kryteriów syndyk może ogłosić przetarg, tym niemniej na zbycie udziałów potrzeba zgody zarządu spółki , bo wynika to z § 12 umowy spółki w zw. z art. 182 § 1 ksh , zaś ogłoszenie upadłości nie wyłącza stosowania niniejszego umownego ograniczenia syndyka upadłego w zbyciu udziałów. Analiza pism przedprocesowych , w tym pisma uczestnika z dnia 22.08.2016r. wskazuje, iż zarząd spółki odmówił udzielenia zgody na zbycie , nie znając potencjalnego nabywcy udziałów, który jako konkurent poprzez nabycie tych udziałów może zagrozić funkcjonowaniu spółki. Również treść pisma zarządu spółki z dnia 21.05.2015r. wskazuje, iż zarząd odmówił wyrażenia zgody na zbycie udziałów z uwagi na brak wskazania potencjalnego nabywcy, co uniemożliwi zarządowi zweryfikowanie go pod kątem ewentualnej działalności konkurencyjnej. Jednocześnie pismem tym zarząd oświadczył o zamiarze nabycia udziałów od syndyka przez wspólników po cenie zaoferowanej przez syndyka. Jednocześnie w piśmie tym zarząd oświadczył, iż brak posiadania przez syndyka zgody zarządu na zbycie udziałów oraz oświadczenie udziałowców o zamiarze nabycia udziałów uniemożliwia zbycie udziałów osobie trzeciej. Pismem z dnia 2.06.2015r. wspólnicy oświadczyli o zamiarze nabycia udziałów za cenę określoną przez syndyka. Deklaracje te pozostały jednak gołosłowne, bowiem zarząd w/w pismami raz to powoływał się na działanie w imieniu wspólników, w innym miejscu, że nie może decydować za udziałowców, a prawo pierwszeństwa może zostać uruchomione dopiero po wyrażeniu zgody oraz że cena nie może zostać zapłacona, gdy nie jest ustalony termin zawarcia umowy. W konsekwencji oświadczenie wspólników o chęci zakupu udziałów z 2.06.2015r. nie doprowadziło do żadnej transakcji, a zarząd ostatecznie zgody odmówił pismem z dnia 22.08.2016r. Zdaniem sądu odwoławczego ani przepis ustawy, ani przepis umowy spółki nie uzależnia wyrażenia zgody przez zarząd w myśl art. 182 ksh od przestawienia mu nabywcy udziałów. Rację należy przyznać wnioskodawcy, iż jest to nawet niemożliwe, skoro uruchomienie procedury zbycia udziałów jest uzależnione od uprzedniej zgody zarządu. Niespornym przecież było, iż procedura taka, skutkująca wyłonieniem nabywcy, nie doprowadziła syndyka do pozyskania zgody zarządu, mimo, iż ten ostatni znał warunki nabycia udziałów oraz potencjalnego nabywcę. Sąd II instancji podziela w całości ocenę prawną SR w R. w zakresie istnienia „ważnego powodu” do zbycia udziałów, a jest nim ustawowy obowiązek syndyka jako zarządcy masy upadłości do spieniężenia majątku upadłego celem zaspokojenia wierzycieli upadłościowych. Prawidłowa jest także ocena prawna SR w zakresie uznania za bezskuteczne w myśl art. 84.1 pu w zw. z art. 311 pu postanowień § 12.2 i nast. umowy spółki, w tym zwłaszcza prawa wspólników pierwszeństwa nabycia udziałów, czego zresztą skarżący nie kwestionował w apelacji. Wykonanie bowiem prawa pierwszeństwa przez wspólników wedle w/w postanowień umowy spółki wykluczałoby prawo syndyka wyboru jak najlepszej oferty pod katem realizacji najważniejszego celu postępowania upadłościowego, jakim jest zaspokojenie wierzycieli w najwyższym możliwym stopniu, co szczegółowo wyłożył SR w swym uzasadnieniu. Nie wyklucza to oczywiście prawa wspólników do udziału w przetargu i nabycia udziałów zgodnie z procedurą przetargową w postępowaniu upadłościowym. O kosztach postępowania apelacyjnego, stanowiących minimalne wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika sąd orzekł na podst. art. 108 kpc w zw. z art. 98 § 1 i 3 kpc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI