VI Ga 90/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację dłużnika, utrzymując w mocy postanowienie o zakazie prowadzenia działalności gospodarczej na okres 3 lat z powodu niewypłacalności i niezłożenia wniosku o upadłość.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie rozpoznał apelację dłużnika M. B. od postanowienia Sądu Rejonowego w Krośnie, który orzekł zakaz prowadzenia działalności gospodarczej na 3 lata z powodu niewypłacalności i niezłożenia wniosku o upadłość. Dłużnik zarzucał, że zakaz nie jest obligatoryjny i powinien uwzględniać jego niewiedzę prawną. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną, podkreślając, że obowiązek złożenia wniosku o upadłość wynika z prawa i jego nieznajomość nie zwalnia z odpowiedzialności, zwłaszcza u przedsiębiorcy z wieloletnim doświadczeniem.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie, VI Wydział Gospodarczy, rozpoznał sprawę z wniosku Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. o orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej wobec dłużnika M. B. Sąd pierwszej instancji, Sąd Rejonowy w Krośnie, postanowieniem z dnia 17 stycznia 2013 r. (sygn. akt V Gzd 12/12) pozbawił M. B. prawa prowadzenia działalności gospodarczej oraz pełnienia funkcji w spółkach na okres 3 lat, nakazując jednocześnie ściągnięcie opłaty od wniosku. Uzasadnieniem było stwierdzenie niewypłacalności dłużnika, który nie regulował wymagalnych zobowiązań wobec Skarbu Państwa, ZUS i banku od 2010 r., a także niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości w ustawowym terminie. Dłużnik M. B. złożył apelację, domagając się uchylenia postanowienia lub jego zmiany, argumentując, że zakaz nie jest obligatoryjny, a brak złożenia wniosku o upadłość wynikał z jego niewiedzy i nieświadomości przepisów prawa, jako prostego rzemieślnika. Wnioskodawca w odpowiedzi na apelację wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że dłużnik jako profesjonalny uczestnik obrotu gospodarczego od 1999 r. powinien wykazywać podwyższoną staranność. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd podkreślił, że stan faktyczny dotyczący zadłużenia i niewypłacalności nie był kwestionowany. Niewykonywanie wymagalnych zobowiązań od 2010 r. stanowiło podstawę do ogłoszenia upadłości i nakładało obowiązek złożenia wniosku w terminie 2 tygodni. Niezłożenie wniosku, ze względu na winę dłużnika (nieznajomość przepisów prawa przez przedsiębiorcę z ponad 10-letnim stażem), uzasadniało orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej. Sąd zaznaczył, że upadłość służy ochronie wierzycieli, a dłużnik nie może zasłaniać się nieznajomością przepisów. Okres 3 lat zakazu został uznany za najkrótszy możliwy. Sąd zbadał również negatywną przesłankę z art. 377 Prawa upadłościowego i naprawczego, stwierdzając, że wniosek o zakaz został złożony przed upływem 3-letniego terminu od powstania stanu niewypłacalności, co wyklucza zastosowanie tej przesłanki.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Zakaz prowadzenia działalności gospodarczej jest fakultatywny, ale sąd orzekając go bierze pod uwagę stopień winy dłużnika i skutki jego działań. Niewiedza o przepisach prawa upadłościowego przez przedsiębiorcę z wieloletnim stażem świadczy o winie i niedbalstwie, a nie zwalnia z odpowiedzialności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć zakaz jest fakultatywny, to niewiedza przedsiębiorcy o tak fundamentalnym obowiązku jak złożenie wniosku o upadłość, zwłaszcza przy wieloletnim stażu działalności, świadczy o winie i niedbalstwie. Obowiązek ten służy ochronie wierzycieli, a jego niedopełnienie uzasadnia orzeczenie zakazu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić apelację
Strona wygrywająca
wnioskodawca (Skarb Państwa - Naczelnik Urzędu Skarbowego w K.)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa - Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. | organ_państwowy | wnioskodawca |
| M. B. | osoba_fizyczna | dłużnik |
Przepisy (5)
Główne
P.u.n. art. 373 § 1
Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze
Przepis uprawnia sąd do orzeczenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej względem dłużnika, który ze swej winy nie złożył w ustawowym terminie wniosku o upadłość. Przy orzekaniu zakazu sąd bierze pod uwagę stopień winy oraz skutki podejmowanych działań.
Pomocnicze
P.u.n. art. 11 § 1
Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze
Definicja niewypłacalności jako sytuacji, gdy dłużnik nie spełnia przynajmniej dwóch wymagalnych zobowiązań.
P.u.n. art. 21 § 1
Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze
Obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie 2 tygodni od dnia wystąpienia podstawy do jej ogłoszenia.
P.u.n. art. 377
Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze
Negatywna przesłanka orzeczenia zakazu: postępowanie w sprawie zakazu nie zostało wszczęte w terminie roku od zakończenia postępowania upadłościowego lub oddalenia wniosku, albo w terminie trzech lat od dnia, w którym dłużnik obowiązany był złożyć wniosek o upadłość, gdy taki wniosek nie był złożony.
u.k.s.s.c. art. 113 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Podstawa do obciążenia dłużnika opłatą od wniosku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dłużnik M. B. jest profesjonalnym uczestnikiem obrotu gospodarczego od 1999 r. i od takiego uczestnika wymaga się podwyższonej staranności działania. Niewiedza o obowiązku złożenia wniosku o upadłość, nieznajomość przepisów prawa świadczy o niedbalstwie dłużnika, niedochowaniu należytej staranności wymaganej od profesjonalisty. Stan niewypłacalności uczestnika powstał w 2010 r., a wniosek o orzeczenie zakazu został złożony w dniu 16.10.2012 r., co mieści się w 3-letnim terminie z art. 377 Prawa upadłościowego i naprawczego.
Odrzucone argumenty
Orzeczenie zakazu w myśl art. 373 ustęp 1 nie jest obligatoryjne, lecz fakultatywne, a sąd w takim postępowaniu winien ustalić, czy uchybienie w złożeniu wniosku o upadłość było spowodowane brakiem wiedzy dłużnika i nieświadomością. Uczestnik jest prostym rzemieślnikiem i nie zna się na przepisach prawa upadłościowego, zatem brak złożenia wniosku było wynikiem niewiedzy oraz nieświadomości.
Godne uwagi sformułowania
nieznajomość przepisów prawa, a zwłaszcza przepisów prawa upadłościowego przez przedsiębiorcę stanowi wprost okoliczność świadczącą o winie uczestnika, biorąc pod uwagę, iż działalność gospodarczą prowadzi od dłuższego czasu: ponad 10 lat. upadłość niewypłacalnego przedsiębiorcy służy ochronie interesów majątkowych wierzycieli, a zatem dłużnik nie może zasłaniać się nieznajomością obowiązków wynikających z tychże przepisów
Skład orzekający
Anna Walus-Rząsa
przewodniczący
Anna Harmata
sędzia
M. Z.
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zakazu prowadzenia działalności gospodarczej w kontekście niewiedzy dłużnika o przepisach prawa upadłościowego oraz stosowania terminu z art. 377 Prawa upadłościowego i naprawczego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika będącego przedsiębiorcą z wieloletnim stażem, który nie złożył wniosku o upadłość.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne konsekwencje niewiedzy prawnej u przedsiębiorców i podkreśla znaczenie profesjonalnej staranności. Jest to przykład, jak sąd interpretuje przepisy prawa upadłościowego w kontekście odpowiedzialności dłużnika.
“Czy niewiedza o prawie chroni przed zakazem prowadzenia działalności? Sąd Okręgowy odpowiada.”
Sektor
usługi
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VI Ga 90/13 POSTANOWIENIE Dnia 13 czerwca 2013 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Anna Walus-Rząsa Sędziowie: SO Anna Harmata SR del. M. Z. (spr.) Protokolant: st. sekr. sądowy Joanna Mikulska po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2013 r. w Rzeszowie na rozprawie sprawy z wniosku Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z udziałem M. B. o orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej na skutek apelacji dłużnika na postanowienie Sądu Rejonowego w Krośnie V Wydziału Gospodarczego z dnia 17 stycznia 2013 r., sygn. akt V Gzd 12/12 postanawia: oddalić apelację. Sygn. akt VI Ga 90/13 Uzasadnienie postanowienia z dnia 13.06.2013 r. Wnioskodawca Skarb Państwa reprezentowany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. wniósł o orzeczenie względem dłużnika M. B. zakazu prowadzenia działalności gospodarczej… na podstawie art. 373 ustęp 1 pkt 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze , podając w uzasadnieniu , iż uczestnik od 1999 roku prowadzi działalność gospodarczą i na dzień 15.10.2012 r. jego zobowiązania względem Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. wynoszą 604.748,54 zł z tytułu należności podatkowych, a ponadto względem Banku (...) S.A. w kwocie 39.124,41 zł oraz względem ZUS w kwocie 40.596,39 zł, przy czym względem tych dwóch ostatnich wierzycieli najstarsze wierzytelności dotyczą roku 2010. SR w Krośnie Wydział V Gospodarczy na rozprawie dopuścił dowód z listy zaległości oraz raportu dokumentu podmiotu z dnia 15.10.2012 r. na okoliczność zadłużenia uczestnika M. B. , przy czym uczestnik oświadczył, iż nie kwestionuje istniejącego zadłużenia oraz iż w ciągu roku jest w stanie spłacić 500.000,00 zł. Na rozprawie wniósł o oddalenie wniosku. Postanowieniem z dnia 17.01.2013 r. sygn. akt V Gzd 12/12 sąd rejonowy pozbawił M. B. prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji członka rady nadzorczej, reprezentanta lub pełnomocnika w spółce handlowej, w przedsiębiorstwie państwowej, w spółdzielni, w fundacji lub w stowarzyszeniu na okres 3 lat oraz nakazał ściągnąć od dłużnika na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Krośnie kwotę 100,00 zł tytułem opłaty od wniosku. W uzasadnieniu wyroku sąd ten powołując się na bezsporne między stronami zadłużenie uczestnika względem trzech podmiotów stwierdził, iż dłużnik jest niewypłacalny w myśl art. 11 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze , ponieważ nie wykonuje swych wymagalnych zobowiązań. Zgodnie art. 21 ust. 1 cyt. ustawy dłużnik obowiązany był złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości nie później niż w terminie 2 tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, co nastąpiło co najmniej w 2010 r., zatem zasadnym było w myśl art. 373 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, itd. względem uczestnika na okres 3 lat. Kosztami opłaty od wniosku obciążył dłużnika zgodnie z art. 113 ustęp 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Powyższe postanowienie apelacją zaskarżył uczestnik i wniósł: - o niepozbawianie go prawa prowadzenie działalności gospodarczej, itd. oraz zasądzenie na jego rzecz od wnioskodawcy kosztów postępowania, ewentualnie: - uchylenie postanowienia do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu apelacji zarzucił, iż orzeczenie zakazu w myśl art. 373 ustęp 1 nie jest obligatoryjne, lecz fakultatywne, a sąd w takim postępowaniu winien ustalić, czy uchybienie w złożeniu wniosku o upadłość było spowodowane brakiem wiedzy dłużnika i nieświadomością. Uczestnik jest prostym rzemieślnikiem i nie zna się na przepisach prawa upadłościowego , zatem brak złożenia wniosku było wynikiem niewiedzy oraz nieświadomości. W odpowiedzi na apelację wnioskodawca wniósł o jej oddalenie i uzasadnił, iż dłużnik jest profesjonalnym uczestnik obrotu gospodarczego od 1999 roku i od takiego uczestnika wymaga się podwyższonej staranności działania. Niewiedza o obowiązku złożenia wniosku o upadłość, nieznajomość przepisów prawa świadczy o niedbalstwie dłużnika, niedochowaniu należytej staranności wymaganej od profesjonalisty. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja uczestnika M. B. nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie podnieść należy, iż stan faktyczny ustalony przez SR w Krośnie nie był kwestionowany przez skarżącego, okoliczności naprowadzone we wniosku nie były między stronami sporne, a wynika z nich, iż dłużnik M. B. nie reguluje swych wymagalnych zobowiązań w stosunku do 3-ech podmiotów, tj. Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego, ZUS oraz banku (...) S.A. od 2010 r. Podstawą do ogłoszenia upadłości w myśl art. 11 jest sytuacja, kiedy dłużnik nie spełnia przynajmniej swych dwóch wymagalnych zobowiązań, co ma miejsce w przypadku uczestnika M. B. . Powyższa okoliczność nakazywała mu w myśl art. 21 Prawa upadłościowego i naprawczego złożenie w terminie 2 tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, złożenie wniosku do sądu o ogłoszenie upadłości. Uczestnik M. B. takiego wniosku nie złożył. Przepis art. 373 ustęp 1 pkt 1 uprawniał w takiej sytuacji sąd do orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej względem dłużnika , który ze swej winy nie złożył w w/w terminie wniosku o upadłość, przy czym przy orzekaniu zakazu sąd bierze pod uwagę stopień winy oraz skutki podejmowanych działań, w szczególności obniżenie wartości ekonomicznej przedsiębiorstwa i rozmiar pokrzywdzenia wierzycieli. Nieznajomość przepisów prawa, a zwłaszcza przepisów prawa upadłościowego przez przedsiębiorcę stanowi wprost okoliczność świadczącą o winie uczestnika, biorąc pod uwagę, iż działalność gospodarczą prowadzi od dłuższego czasu: ponad 10 lat. Upadłość niewypłacalnego przedsiębiorcy służy ochronie interesów majątkowych wierzycieli, a zatem dłużnik nie może zasłaniać się nieznajomością obowiązków wynikających z tychże przepisów, a zwłaszcza podstawowego, polegającego na terminowym złożeniu wniosku o upadłość, co służy właśnie najpełniejszej ochronie wszystkich wierzycieli tegoż dłużnika, umożliwiając im zaspokojenie swych wierzytelności oraz niepogłębianiu zadłużenia dłużnika. Zważyć przy tym należy, iż sąd I instancji, orzekając taki zakaz, ustalił go na okres najkrótszy, jaki ustawa przewiduje, tj. 3 lata. Sąd II instancji miał nadto na względzie przepis art. 377 Ustawy prawo upadłościowe i naprawcze , który stanowi o negatywnej przesłance orzeczenia zakazu: Nie orzeka się zakazu, o którym mowa w art. 373 , jeżeli postępowanie w tej sprawie nie zostało wszczęte w terminie roku od dnia umorzenia lub zakończenia postępowania upadłościowego albo oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości na podstawie art. 13, a gdy wniosek o ogłoszenie upadłości nie był złożony, w terminie trzech lat od dnia, w którym dłużnik obowiązany był taki wniosek złożyć. Skoro stan niewypłacalności uczestnika powstał w 2010 r., co nie było kwestionowane przez dłużnika, a wniosek o orzeczenie zakazu został złożony w dniu 16.10.2012 r., a więc przed upływem 3-letniego terminu, zatem nie zaszła negatywna przesłanka do orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, którą sąd bierze pod uwagę z urzędu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI