VIII Ga 534/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację pozwanej, uznając, że nie doszło do nienależytego wykonania przez powódkę obowiązków umownych, co wykluczało zasadność naliczenia kary umownej.
Apelacja pozwanej dotyczyła dopuszczalności zastrzeżenia kary umownej za niedostarczenie dokumentów związanych z przewozem w kontekście Konwencji CMR. Sąd Okręgowy uznał jednak, że kluczowe jest ustalenie, czy powódka miała obowiązek dostarczenia oryginału zlecenia transportowego i czy strony uzgodniły karę umowną za jego niedostarczenie. Analiza zlecenia wykazała wewnętrzne sprzeczności co do wymogu dostarczenia oryginału zlecenia, co uniemożliwiło uznanie naruszenia obowiązków przez powódkę.
Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanej, która kwestionowała zasadność naliczenia kary umownej za niedostarczenie dokumentów związanych z przewozem, powołując się na przepisy Konwencji CMR. Sąd podkreślił, że podstawą do naliczenia kary umownej musi być uprzednie ustalenie obowiązku dostarczenia konkretnych dokumentów i uzgodnienie kary za jego niewykonanie. W analizowanym przypadku, pozwana upatrywała podstawy kary w zaniechaniu przesłania oryginału zlecenia transportowego. Jednakże, analiza treści samego zlecenia transportowego ujawniła wewnętrzne sprzeczności. Punkt 1 zlecenia wymagał jedynie kopii zlecenia, podczas gdy punkt 3, mimo że wspominał o "komplecie oryginalnych dokumentów", zawierał niejasne sformułowania i nie pozwalał na jednoznaczne stwierdzenie obowiązku dostarczenia oryginału zlecenia transportowego. Wobec tych sprzeczności, sąd uznał, że powódka nie naruszyła swoich obowiązków, a tym samym nie zaktualizowały się przesłanki do naliczenia kary umownej. W konsekwencji, zarzut potrącenia wierzytelności z tytułu kary umownej okazał się nieskuteczny, a apelacja pozwanej została oddalona na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono zgodnie z przepisami.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, ale pod warunkiem ustalenia obowiązku dostarczenia dokumentów i uzgodnienia kary.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe jest ustalenie obowiązku dostarczenia dokumentów i uzgodnienia kary. W analizowanym przypadku, sprzeczności w zleceniu transportowym uniemożliwiły stwierdzenie takiego obowiązku, co wykluczyło zasadność kary umownej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
powódka
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| powódka | inne | przewoźnik |
| pozwana | inne | spedytor |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia apelacji.
Pomocnicze
CMR art. 23 § ust. 5
Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów CMR
Dotyczy dopuszczalności zastrzeżenia kary umownej.
k.c. art. 484
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące kary umownej.
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
k.p.c. art. 498 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanki potrącenia.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Dz.U. z 2018r., poz. 265 art. 10 § ust. 1 pkt 1 w zw. z §2 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Podstawa ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wewnętrzna sprzeczność postanowień zlecenia transportowego co do obowiązku dostarczenia oryginału. Brak jednoznacznego uzgodnienia kary umownej za niedostarczenie oryginału zlecenia transportowego. Naruszenie zasady, że nie można wyciągać negatywnych konsekwencji z nieprecyzyjnych postanowień umowy, których autorem jest strona dochodząca roszczenia.
Odrzucone argumenty
Argumentacja apelującej odnosi się przede wszystkim do dopuszczalności zastrzeżenia kary umownej za niedostarczenie dokumentów związanych z przewozem, do którego zastosowanie znajdują przepisy Konwencji CMR, w kontekście przepisu art. 23 ust. 5 Konwencji.
Godne uwagi sformułowania
wszelkie rozważania w powyższym zakresie poprzedzone winny być ustaleniem, że na powódce (przewoźniku) spoczywał obowiązek dostarczenia w oryginale dokumentów związanych z przewozem oraz, że strony uzgodniły obowiązek zapłaty przez powódkę kary umownej za niewykonanie tego obowiązku Wobec wewnętrznej sprzeczności tych postanowień brak jest podstaw do uznania, że powódka w istocie naruszyła którykolwiek z obowiązków na nią nałożonych, a tym samym by ziściły się przesłanki kary umownej. Nie sposób wyciągać negatywnych konsekwencji nieprecyzyjnego sformułowania warunków umowy wobec powódki, w sytuacji, w której to pozwana była autorem treści zlecenia spedycyjnego.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja klauzul umownych dotyczących kar umownych w umowach przewozowych, zwłaszcza w kontekście Konwencji CMR i wewnętrznych sprzeczności w dokumentach umownych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprzecznych postanowień w zleceniu transportowym i nie stanowi ogólnej zasady dotyczącej kar umownych w transporcie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie umów i jak wewnętrzne sprzeczności mogą prowadzić do unieważnienia kar umownych, co jest istotne dla firm z branży transportowej.
“Sprzeczne zapisy w umowie zabiły karę umowną. Jak uniknąć pułapek w transporcie?”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVIII Ga 534/18 UZASADNIENIE Apelacja pozwanej nie zasługiwała na uwzględnienie. Argumentacja apelującej odnosi się przede wszystkim do dopuszczalności zastrzeżenia kary umownej za niedostarczenie dokumentów związanych z przewozem, do którego zastosowanie znajdują przepisy Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów CMR sporządzonej w G. w dniu 19 maja 1956 r., w kontekście przepisu art. 23 ust. 5 Konwencji. Podkreślenia jednak wymaga, że wszelkie rozważania w powyższym zakresie poprzedzone winny być ustaleniem, że na powódce (przewoźniku) spoczywał obowiązek dostarczenia w oryginale dokumentów związanych z przewozem oraz, że strony uzgodniły obowiązek zapłaty przez powódkę kary umownej za niewykonanie tego obowiązku. Jak wynika z treści noty obciążeniowej wystawionej przez pozwaną w dniu 13 stycznia 2017 r. (karta 38) podstawy żądania kary umownej pozwana upatruje w zaniechaniu przesłania oryginału zlecenia transportowego, a zatem tego przede wszystkim dokumentu dotyczyć winny ustalenia. Analiza treści zlecenia transportowego nie pozwala wyciągnąć wniosku, iż strony umówiły się, że powódka dostarczy pozwanej oryginał podpisanego zlecenia transportowego, postanowienia zawarte w tym zleceniu są bowiem ze sobą sprzeczne. W punkcie 1 stwierdzono, że podstawą zapłaty jest dołączenie do faktury kopii zlecenia spedycyjnego wystawionego przez PIK TRANS (pozwaną) i prawnie czystego oryginału listu CMR. W punkcie 3 przewidziano w zdaniu 4 : „niedostarczenie przez zleceniobiorcę pełnej dokumentacji w ciągu 14 dni od daty rozładunku – obniżenie frachtu o 1% za każdy dzień opóźnienia”. Dopiero w kolejnym zdaniu wskazano, że warunkiem płatności jest doręczenie kompletu oryginalnych, potwierdzonych przez odbiorcę dokumentów przewozowych, podpisanego zlecenia oraz prawidłowo wystawionej faktury. Nawet jeśli pod pojęciem „kompletu oryginalnych dokumentów przewozowych”, o których mowa w punkcie 3 zlecenia, rozumieć należało także zlecenie transportowe, to wymagania dostarczenia oryginału zlecenia nie da się pogodzić z brzmieniem punktu 1, w którym w sposób jednoznaczny przewidziano jedynie obowiązek dostarczenia kopii tego dokumentu . Wobec wewnętrznej sprzeczności tych postanowień brak jest podstaw do uznania, że powódka w istocie naruszyła którykolwiek z obowiązków na nią nałożonych, a tym samym by ziściły się przesłanki kary umownej. Nie sposób wyciągać negatywnych konsekwencji nieprecyzyjnego sformułowania warunków umowy wobec powódki, w sytuacji, w której to pozwana była autorem treści zlecenia spedycyjnego. Skoro zaś nie doszło do nienależytego wykonania przez powódkę jej obowiązków, to bezprzedmiotowe stało się rozważanie dopuszczalności zastosowania w niniejszej sprawie zastosowania przepisów art. 484 k.c. w zw. z art. 353 1 k.c. Nie istniała bowiem wierzytelność przedstawiona do potrącenia, a zatem nie zostały spełnione przesłanki potrącenia, o których mowa w art. 498 § k.p.c. Tym samym podniesiony przez pozwaną zarzut potrącenia wierzytelności z tytułu kary umownej okazał się nieskuteczny. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 385 k.p.c. Sąd Okręgowy oddalił apelację. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1 i 3 k.p.c. oraz §10 ust. 1 pkt 1 w zw. z §2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 265). VIII Ga 534/18 ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) 3. (...)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI