VI Ga 234/13

Sąd Okręgowy w RzeszowieRzeszów2013-10-31
SAOSGospodarczezobowiązaniaWysokaokręgowy
przedawnienieodsetkiroszczenia okresoweświadczenie główneświadczenie uboczneobrót gospodarczysprzedażtermin przedawnieniaSąd Najwyższy

Sąd Okręgowy w Rzeszowie oddalił apelację pozwanego, uznając, że roszczenie o odsetki za opóźnienie, po zapłacie należności głównej, staje się samodzielne i przedawnia się w terminie trzyletnim.

Powód dochodził zapłaty odsetek za opóźnienie w płatnościach za zakupione towary. Sąd Rejonowy uwzględnił część żądania, zasądzając kwotę 2 420,52 zł. Pozwany w apelacji zarzucił naruszenie prawa materialnego, w szczególności niezastosowanie art. 118 k.c. w zw. z art. 554 k.c. i nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając stanowisko Sądu Najwyższego, że po zapłacie należności głównej roszczenie o odsetki staje się samodzielne i przedawnia się w terminie trzyletnim właściwym dla świadczeń okresowych.

Sprawa dotyczyła powództwa o zapłatę odsetek za opóźnienie w płatnościach za towary zakupione przez pozwanego od powoda. Sąd Rejonowy w Rzeszowie wydał nakaz zapłaty, który następnie został zaskarżony przez pozwanego sprzeciwem. Pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczenia, argumentując, że świadczenie akcesoryjne (odsetki) nie może istnieć dłużej niż świadczenie główne. Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2013 r. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2 420,52 zł wraz z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałej części. Pozwany wniósł apelację, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia. Sąd Okręgowy w Rzeszowie oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie na uchwale Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2005 r. (III CZP 42/2004), zgodnie z którą po zaspokojeniu zobowiązania głównego, roszczenie o odsetki przekształca się w roszczenie główne i staje się samodzielne. W związku z tym, odsetki za opóźnienie przedawniają się w terminie trzyletnim, właściwym dla świadczeń okresowych (art. 118 k.c.), a nie w krótszym terminie dwuletnim wynikającym z art. 554 k.c., który dotyczy roszczeń z tytułu sprzedaży dokonywanej przez przedsiębiorcę, ale nie odsetek. Sąd Okręgowy podkreślił, że przepis art. 554 k.c. nie jest przepisem szczególnym w stosunku do przepisu przewidującego termin przedawnienia roszczeń o świadczenia okresowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, roszczenie o odsetki za opóźnienie, po zapłacie należności głównej, staje się samodzielne i przedawnia się w terminie trzyletnim przewidzianym dla świadczeń okresowych (art. 118 k.c.), a nie w krótszym terminie dwuletnim z art. 554 k.c.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy oparł się na uchwale Sądu Najwyższego, zgodnie z którą po zaspokojeniu świadczenia głównego, roszczenie o odsetki przekształca się w roszczenie główne i podlega samodzielnemu przedawnieniu. Termin trzyletni z art. 118 k.c. ma zastosowanie do świadczeń okresowych, a art. 554 k.c. nie jest przepisem szczególnym wobec tego przepisu w odniesieniu do odsetek.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala apelację

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...) w R.spółkapowód
K. K.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.c. art. 118

Kodeks cywilny

Termin przedawnienia roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz roszczeń o świadczenia okresowe wynosi trzy lata.

Pomocnicze

k.c. art. 554

Kodeks cywilny

Roszczenia przedsiębiorców z tytułu sprzedaży dokonywanej w ramach przedsiębiorstwa przedawniają się w terminie dwu lat. Sąd uznał, że przepis ten nie jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 118 k.c. w odniesieniu do odsetek.

kpc art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach procesu.

kpc art. 505¹³

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy sporządzania uzasadnienia wyroku w trybie uproszczonym.

k.c. art. 125 § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy przedawnienia roszczeń stwierdzonych prawomocnym orzeczeniem sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Po zapłacie należności głównej, roszczenie o odsetki staje się samodzielne i przedawnia się w terminie trzyletnim jako świadczenie okresowe. Art. 554 k.c. nie jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 118 k.c. w zakresie przedawnienia odsetek.

Odrzucone argumenty

Roszczenie o odsetki przedawnia się wraz z roszczeniem głównym. Do roszczeń o odsetki za opóźnienie w zapłacie ceny z tytułu sprzedaży dokonanej w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej należy stosować dwuletni termin przedawnienia z art. 554 k.c.

Godne uwagi sformułowania

roszczenie uboczne o odsetki ulega przekształceniu w roszczenie główne i staje się samodzielne roszczenie o odsetki przedawnia się w terminie trzyletnim przewidzianym w art. 118 kc, chyba że inny termin wynika z przepisu szczególnego powołany przepis nie jest przepisem szczególnym w stosunku do przepisu przewidującego termin przedawnienia roszczeń o świadczenia okresowe

Skład orzekający

Michalina Sanecka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie terminu przedawnienia roszczeń o odsetki po zapłacie należności głównej w obrocie gospodarczym."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy należność główna została zapłacona, a roszczenie o odsetki stało się samodzielne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu przedawnienia odsetek, a rozstrzygnięcie opiera się na ważnej uchwale Sądu Najwyższego, co czyni ją interesującą dla praktyków prawa gospodarczego.

Czy odsetki za opóźnienie mogą się przedawnić inaczej niż dług główny? Wyjaśniamy!

Dane finansowe

WPS: 5069,91 PLN

należność główna: 2420,52 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI Ga 234/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 października 2013 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Michalina Sanecka Protokolant: st. sekr. sądowy Halina Ramska po rozpoznaniu w dniu 31 października 2013 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa: (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...) w R. przeciwko : K. K. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Rzeszowie V Wydziału Gospodarczego z dnia 14 sierpnia 2013 r., sygn. akt V GC 507/13. oddala apelację. Sygn. akt VI Ga 234/13 UZASADNIENIE Wyroku z dnia 31 października 2013 r. sporządzone w trybie art. 505 13 kpc . Pozwem z dnia 03 grudnia 2012 r. powód (...) Sp. z o. o. (...) w R. , wniósł o zasądzenie od pozwanego K. K. kwoty 5 069,91 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 03 grudnia 2012 r. do dnia zapłaty oraz o zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazał, iż w okresie 2009-2010 r. pozwany nabywał towary, w dowód czego powód wystawiał faktury VAT. Pozwany z opóźnieniem regulował swoje należności w stosunku do powoda, dlatego powód sporządził zestawienie transakcji (notę odsetkową) z uwzględnieniem okresu opóźnienia w płatności poszczególnych należności. W dniu 15 lutego 2013 r. Sąd Rejonowy w Rzeszowie w całości uwzględnił żądanie powoda, wydając nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym. W sprzeciwie złożonym w dniu 29 marca 2013 r. pozwany zaskarżył wydany nakaz w całości. Pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczenia wskazując, iż świadczenie akcesoryjne (odsetki) nie może istnieć bez świadczenia głównego. W ocenie pozwanego, odsetki za opóźnienie nie mogą ulec przedawnieniu później niż z upływem terminu przedawnienia roszczenia głównego. Wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2013 roku Sąd Rejonowy w Rzeszowie zasądził od pozwanego K. K. na rzecz powoda (...) sp. z o.o. (...) w R. kwotę 2.420, 52 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 03 grudnia 2012 r. do dnia zapłaty a w pozostałej części powództwo oddalił oraz orzekł o kosztach procesu w oparciu o art. 100 kpc . stosunkowo je rozdzielając. Apelację od powyższego wyroku wniósł pozwany, zaskarżając orzeczenie w całości. Powyższemu wyrokowi zarzucając: - naruszenie prawa materialnego polegające na niezastosowaniu do ustalonego stanu faktycznego art. 118 kc. w zw. z art. 554 kc. orzeczenia, poprzez nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia roszczenia podnoszonego przez pozwanego. Mając na uwadze powyższe autor apelacji wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa oraz o zasądzenie kosztów procesu, ewentualnie apelujący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja pozwanego nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż podniesiony w niej zarzut jest nietrafny i tym samym nie może wywołać zamierzonych przez skarżącego skutków. Sąd Rejonowy nie dopuścił się żadnego z zarzucanych mu uchybień, a kwestionowane rozstrzygnięcie – zarówno w sferze jego podstawy faktycznej jak i prawnej – jest w ocenie Sądu odwoławczego trafne i w pełni odpowiadające prawu. Zdaniem Sądu Okręgowego zarzuty omawianej apelacji sprowadzają się w istocie do polemicznego, opozycyjnego w stosunku do Sądu Rejonowego, interpretowania przytoczonej uchwały Sądu Najwyższego ( Uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 26 stycznia 2005 r. III CZP 42/2004, opublikowana w OSNC 2005/9) bez poparcia jej podstawami natury merytorycznej, mogącymi skutecznie wykazać błąd w rozumowaniu Sądu I instancji. Sąd Rejonowy - w pełni trafnie w ocenie Sądu Okręgowego - przyjął, w oparciu o ww. uchwałę Sądu Najwyższego, że wygaśnięcie zobowiązania głównego w wyniku jego zaspokojenia powoduje, że roszczenie uboczne o odsetki ulega przekształceniu w roszczenie główne i staje się samodzielne, przy czym ma ono charakter roszczenia o świadczenie okresowe w myśl art. 118 kc. Należy mieć na uwadze, iż roszczenia majątkowe przysługujące przedsiębiorcom podlegają przedawnieniu w innych terminach niż roszczenia przysługujące innym podmiotom. Ma to szczególne znaczenie w przypadku obrotu gospodarczego opartego niemal w całości na umowach. Zgodnie z art. 118 kc. , termin przedawnienia roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wynosi trzy lata, podczas gdy w przypadku roszczeń innych podmiotów termin ten wynosi dziesięć lat. Podobnie też trzyletni termin związany jest z przedawnieniem roszczeń okresowych, do których zalicza się odsetki powstające każdego dnia opóźnienia zapłaty kwoty głównej. Na skutek szczególnego przepisu art. 554 k.c. roszczenia przedsiębiorców z tytułu sprzedaży dokonywanej w ramach przedsiębiorstwa przedawniają się w terminie krótszym, bo dwóch lat. Różnica pomiędzy oboma terminami spowodowała wątpliwości głównie co do terminu przedawnienia odsetek przy sprzedaży dokonywanej przez przedsiębiorcę. Ostatecznie orzecznictwo wypracowało jednolite stanowisko przyjmując, iż roszczenie o odsetki przedawnia się w terminie trzyletnim przewidzianym w art. 118 kc , chyba że inny termin wynika z przepisu szczególnego. Szczególny termin musi jednak również dotyczyć przedawnienia roszczeń o świadczenia okresowe (np. art. 125 § 1 kc ). W związku z powyższym Sąd Najwyższy odrzucił możliwość stosowania przepisu art. 554 kc do roszczeń o odsetki za opóźnienie w zapłacie ceny z tytułu sprzedaży dokonanej w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej albowiem powołany przepis nie jest przepisem szczególnym w stosunku do przepisu przewidującego termin przedawnienia roszczeń o świadczenia okresowe. Ma on taki charakter jedynie w zakresie ustanowionego w art. 118 kc terminu dotyczącego przedawnienia roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W konsekwencji Sąd Najwyższy przyjął, iż termin przedawnienia roszczeń o odsetki jest terminem odrębnym od terminu przedawnienia roszczenia głównego. Z kolei żeby nie prowadzić do takich sytuacji, że roszczenie główne przedawni się w terminie krótszym niż roszczenie o odsetki, należy odwołać się do specyficznej cechy odsetek jaką jest akcesoryjność i wywodzona z niej reguła, zgodnie z którą wraz z przedawnieniem się roszczenia głównego przedawniają się roszczenia o świadczenia uboczne, choćby nawet nie upłynął termin ich przedawnienia. Reguły tej nie stosuje się jednak w przypadku wykonania świadczenia głównego - co właśnie miało miejsce w niniejszej sprawie. W takiej sytuacji bowiem roszczenia o odsetki ulegają niejako przekształceniu w roszczenia główne i odtąd ich przedawnienie powinno być rozpatrywane całkowicie samodzielnie. W kontekście powyższego mając na uwadze, iż pozwany dokonał zapłaty należności głównej, to tym samym odsetki za opóźnienie uzyskały byt samodzielny i przedawniają się w terminie przewidzianym dla roszczeń o świadczenia okresowe, tj. w terminie trzyletnim. Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy oddalił apelację jako niezasadną na podstawie art. 385 kpc . Zarządzenie: 1. a/a 2. doręczyć uzasadnienie pełnomocnikowi pozwanego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI