VI Ga 213/15

Sąd Okręgowy w RzeszowieRzeszów2015-09-24
SAOSGospodarczezobowiązaniaŚredniaokręgowy
pojazd zastępczyodszkodowaniekoszty najmustawka rynkowaubezpieczenieszkoda komunikacyjnazadośćuczynieniekoszty procesu

Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda w sprawie o zapłatę kosztów wynajmu pojazdu zastępczego, uznając, że zastosowana przez niego stawka była zawyżona.

Powód domagał się zapłaty za wynajem pojazdu zastępczego, twierdząc, że zastosowana stawka była zgodna z rynkowymi. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo, uznając stawkę za zawyżoną w stosunku do stawek lokalnych i klasy wynajętego pojazdu. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, podzielił stanowisko sądu niższej instancji, podkreślając, że odszkodowanie powinno pokrywać jedynie celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki.

Sprawa dotyczyła apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego, który oddalił jego powództwo o zapłatę kwoty 850 zł z tytułu wynajmu pojazdu zastępczego. Powód wystawił fakturę na kwotę 2550 zł netto za 17 dni najmu, stosując stawkę 150 zł netto dziennie. Pozwany przyznał odszkodowanie w kwocie 1700 zł, stosując stawkę 100 zł dziennie. Sąd Rejonowy ustalił, że średnie stawki najmu na lokalnym rynku wynosiły około 98 zł brutto, a dla pojazdu klasy uszkodzonego około 132 zł brutto. Sąd uznał, że stawka powoda była zawyżona, a odszkodowanie powinno pokrywać faktycznie poniesioną szkodę w granicach adekwatnego związku przyczynowego. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając, że zarzut naruszenia art. 233 kpc nie był zasadny. Podkreślono, że odszkodowanie powinno być celowe i ekonomicznie uzasadnione, a powód miał obowiązek zmniejszenia szkody. Sąd uznał, że pozwany wykazał, iż stawki najmu odpowiadające pojazdom uszkodzonym nie mieściły się w wydatkach koniecznych i celowych w tym konkretnym przypadku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Stawka za najem pojazdu zastępczego powinna odpowiadać stawkom celowym i ekonomicznie uzasadnionym, stosowanym na rynku lokalnym, i mieścić się w granicach adekwatnego związku przyczynowego ze szkodą.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że odszkodowanie ma na celu naprawienie faktycznie poniesionej szkody. Jeśli poszkodowany wynajął pojazd innej klasy niż uszkodzony, odszkodowanie powinno być liczone według stawek dla pojazdu faktycznie wynajętego, o ile są one celowe i ekonomicznie uzasadnione. Zawyżone stawki, nawet jeśli odpowiadają cenom za pojazdy wyższej klasy, nie podlegają refundacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

pozwany (...) S.A. w W.

Strony

NazwaTypRola
(...) Sp. z o.o. w Ś.spółkapowód
(...) S.A. w W.spółkapozwany

Przepisy (10)

Główne

k.c. art. 361

Kodeks cywilny

koszt wynajmu musi się mieścić w granicach adekwatnego związku przyczynowego z art. 361 kc

kpc art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

Ocena materiału dowodowego i okoliczności sprawy przez sąd.

Pomocnicze

k.c. art. 822

Kodeks cywilny

k.c. art. 509

Kodeks cywilny

kpc art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 354 § § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 362

Kodeks cywilny

k.c. art. 826 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 385

Kodeks cywilny

kpc art. 108

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stawka za najem pojazdu zastępczego powinna być celowa i ekonomicznie uzasadniona, zgodna z lokalnymi stawkami rynkowymi. Odszkodowanie ma na celu naprawienie faktycznie poniesionej szkody, a poszkodowany ma obowiązek zmniejszenia jej rozmiarów. Pozwany wykazał, że stawki najmu odpowiadające pojazdom uszkodzonym nie mieściły się w wydatkach koniecznych i celowych w tym konkretnym przypadku.

Odrzucone argumenty

Zastosowana przez powoda stawka 150 zł netto za najem pojazdu zastępczego jest zgodna z realiami rynkowymi i odpowiada stawkom za pojazd uszkodzony. Sąd pierwszej instancji naruszył art. 233 kpc poprzez stronniczą ocenę materiału dowodowego i błędną ocenę opinii biegłego.

Godne uwagi sformułowania

koszt wynajmu musi się mieścić w granicach adekwatnego związku przyczynowego z art. 361 kc stawki najmu w tym okresie na terenie R. i okolic wynosiły średnio 98 zł brutto stawki najmu za pojazd klasy jak uszkodzony średnio wynosiły 132 zł nie wszystkie wydatki pozostające w związku przyczynowym z wypadkiem komunikacyjnym mogą być refundowane; istnieje bowiem obowiązek wierzyciela zapobiegania szkodzie i zmniejszenia jej rozmiarów Nie jest celowe nadmierne rozszerzanie odpowiedzialności odszkodowawczej i w konsekwencji – gwarancyjnej ubezpieczyciela

Skład orzekający

Andrzej Borucki

przewodniczący

Barbara Frankowska

sędzia

Beata Hass-Kloc

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości odszkodowania za najem pojazdu zastępczego, zasady oceny celowości i ekonomicznego uzasadnienia wydatków, stosowanie art. 233 kpc w ocenie dowodów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego, w którym powód wynajął pojazd innej klasy niż uszkodzony. Interpretacja stawek rynkowych i adekwatnego związku przyczynowego może być różna w zależności od okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się odszkodowaniami komunikacyjnymi, ponieważ precyzuje zasady ustalania kosztów pojazdu zastępczego i stosowania art. 233 kpc.

Czy stawka za pojazd zastępczy musi być identyczna jak za uszkodzony? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 850 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI Ga 213/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 września 2015 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Andrzej Borucki Sędziowie: SO Barbara Frankowska SO Beata Hass-Kloc (spraw.) Protokolant: st. sekr. sądowy Małgorzata Zawiło po rozpoznaniu w dniu 24 września 2015 r. w Rzeszowie na rozprawie sprawy z powództwa: (...) Sp. z o.o. w Ś. przeciwko: (...) S.A. w W. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Rzeszowie V Wydziału Gospodarczego z dnia 23 kwietnia 2015 r., sygn. akt V GC 1093/14 I. oddala apelację, II. zasądza od powoda (...) Sp. z o.o. w Ś. na rzecz pozwanego (...) S.A. w W. kwotę 90 zł (dziewięćdziesiąt złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. SSO Beata Hass-Kloc SSO Andrzej Borucki SSO Barbara Frankowska sygn. akt VI Ga 213/15 UZASADNIENIE wyroku z dnia 24 września 2015r. Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy w Rzeszowie V Wydział Gospodarczy z dnia 23 kwietnia 2015r, sygn. akt V GC 1093/14 oddalił powództwo wniesione przez (...) Sp. z o.o. w Ś. o zapłatę kwoty 850 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 15.05.2014r do dnia zapłaty od pozwanego (...) S.A. w W. oraz zasądził na rzecz pozwanego kwotę 540,00 zł tytułem wydatków i kwotę 197,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego . W pisemnym uzasadnieniu wydanego orzeczenia ustalił ,że powód wystawił za najem pojazdu zastępczego fakturę VAT na kwotę 2550zł netto za 17 dni po stawce 150zł netto z dnia 30.04.2014 z terminem płatności 14.05.2014r. Następnie podał, iż decyzją z dnia 7.05.2014 pozwany przyznał odszkodowanie w kwocie 1700zł po stawce 100zł. Sąd ten wskazał ,że najmowany pojazd był marki P. (...) w miejsce uszkodzonego F. (...) . W dalszej kolejności podniósł , iż stawki najmu w tym okresie na terenie R. i okolic wynosiły średnio 98 zł brutto, wahały się w przedziale od 110 do 80 zł doba przy limicie przebiegu powyżej 100km doba; zaś stawki najmu za pojazd klasy jak uszkodzony średnio wynosiły 132 zł i wahały się w granicach od 120 do 170 zł brutto. Ponadto stwierdził , iż powód żądał odszkodowania według stawki netto. W rozważaniach prawnych przywołując treść 822 kc , 509 kc , 361 kc Sąd I instancji wskazał , że utrwalonym już orzecznictwie nie budzi wątpliwości ,iż poszkodowanemu przysługuje w określonych warunkach koszt wynajęcia pojazdu zastępczego co wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 września 2004 r. IV CK 672/03 i taki koszt wynajmu musi się mieścić w granicach adekwatnego związku przyczynowego z art. 361 kc. W ocenie Sądu Rejonowego, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza żądań powoda, albowiem zastosowana przez powoda stawka w wysokości 150 zł jest zawyżona do stawki uznanej przez pozwanego 100 zł, a ta stawka jest wyższa ,niż stawki stosowane na lokalnym rynku jak ustalono na podstawie dowodu z opinii biegłego. Sąd I instancji wskazał ,że stawki za najem pojazdu uszkodzonego są co prawda wyższe i stawka powoda mieściłaby się w tych granicach ,ale te stawki mogą w jego ocenie stanowić jedynie górną granicę odszkodowania. W tej sytuacji skoro powód faktycznie korzystał z pojazdu zastępczego P. (...) to odszkodowanie może być liczone według stawek dla tego pojazdu gdyż odszkodowanie ma pokrywać faktycznie poniesioną szkodę i z tych powodów powództwo oddalono na podstawie wyżej wymienionych przepisów; zaś o kosztach procesu Sąd orzekł na mocy art. 98 kpc . Powyższy wyrok zaskarżył w całości powód . Zarzucił mu naruszenie: - przepisów postępowania tj. art. 233 kpc co miało wpływ na treść orzeczenia poprzez stronniczą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz błędną ocenę opinii biegłego pomijając jej część tj. uwzględnienie jedynie ustalenia przez biegłego stawki za najem pojazdu wypożyczanego , a nie pojazdu uszkodzonego; - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia co miało wpływ na treść orzeczenia , poprzez przyjęcie przez Sąd i instancji , iż stawka przyjęta przez powoda wynosząca 150 zł netto jest wygórowana , pomimo , iż odpowiada ona realiom rynkowym i nieznacznie odbiega od ofert innych wypożyczalni uwzględnionych przez biegłego w wydanej opinii w zakresie klasy pojazdu uszkodzonego; wydanie wyroku na podstawie ustalenia stawki za pojazd wypożyczony , a nie na podstawie ustalenia stawki za najem pojazdu odpowiadający klasie pojazdu uszkodzonego. Opierając się na tych zarzutach powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości; ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania z uwagi na nierozpoznanie istoty sprawy. W pisemnych motywach przywołał skarżący wyrok Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 16.01.2014r, VI Ga 273/13 oraz Sądu Okręgowego i Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 30.05.2014r , VIII Ga 117/14 podtrzymując, stanowisko ,że stawka przyjęta za podstawę ustaleń winna odnosić się do stawek pojazdu uszkodzonego i przyjęta przez powoda stawka temu odpowiada. Sąd Okręgowy mając na uwadze powyższe zważył co następuje: Apelacja powoda nie zasługuje na uwzględnienie. Mając nas uwadze treść zarzutów apelacji należy rozpocząć ich ocenę od zarzutu naruszenia art. 233kpc . Podniesienie w apelacji zarzutu naruszenia art. 233 kpc oznacza, że zdaniem skarżącego, sąd oceniając materiał dowodowy i okoliczności niniejszej sprawy wyciągnął z niego sprzeczne z logiką bądź doświadczeniem życiowym wnioski, czego efektem były wadliwe tj. niekorespondujące z tym materiałem ustalenia faktyczne. Ponadto dla skuteczności zarzutu naruszenia art. 233 par.1 kpc nie wystarcza stwierdzenie wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych , konieczne jest tu wskazanie przyczyn dyskwalifikujących postępowanie sądu w tym zakresie. W szczególności skarżący powinien wskazać jakie kryteria oceny naruszył sąd przy ocenie konkretnych dowodów , uznając brak ich wiarygodności i mocy dowodowej lub niesłusznie im je przyznając. Zarzut ten będzie również uzasadniony, gdy sąd zaprezentuje rozumowanie sprzeczne z regułami logiki bądź doświadczeniem życiowym ( por. post. SN z dnia 23.01.2001r , sygn. akt IV CKN 970/00, nie publikowane.). Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić ,że różnorodność okoliczności związanych z następstwami wypadku komunikacyjnego oraz sytuacja poszkodowanego nie pozwala na formułowania kazuistycznych wskazań i winny one podlegać indywidualnej ocenie ( podobnie SN w uzasadnieniu uchwały z dnia 17.11.2011r III CZP 5/11). Poza tym nie może umknąć uwadze, że celem jaki ma spełniać wypłata odszkodowania ubezpieczeniowego jest naprawienie szkody , zaś jego wysokość ma odpowiadać rozmiarowi poniesionej szkody. W realiach niniejszej sprawy poszkodowany wynajął pojazd zastępczy klasy B i powód taki stan przyjął i stawkę czynszu najmu ustalił dla tego konkretnego pojazdu, co jednoznacznie wynika z dokumentów przedłożonych do pozwu ( k-23,29,30-31) oraz twierdzeń zawartych w pozwie. W tej sytuacji wypada zauważyć ,że poszkodowany miał prawo wynająć pojazd zastępczy odpowiadający klasie pojazdu uszkodzonego, ale w tym konkretnym przypadku wynajął pojazd innej klasy i za konkretną stawkę czynszu. Z akt sprawy wynika , że stawka przyjęta przez powoda tj. 150 zł była wyższa od średniej stawki czynszu za pojazd uszkodzony, która wynosiła 132 zł. Ta okoliczność powoduje ,że przywołane przez skarżącego w apelacji orzeczenie Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 30.05.2014r nie może stanowić argumentu przemawiającego za zasadnością jej zarzutów; zaś orzeczenie Sądu Okręgowego w Rzeszowie w przywołanym poglądzie odnosiło się do ustaleń czy i w jakim rozmiarze poniesiony wydatek na koszty pojazdu zastępczego przy stawkach najmu jak za pojazd uszkodzony nie był uzasadniony i celowy; oraz tego ,że to powinien udowodnić pozwany. W ocenie Sądu Okręgowego pozwany w tym konkretnym stanie faktycznym sprawy wykazał, że stawki najmu odpowiadające stawkom za pojazd uszkodzony nie mieściły się w wydatkach koniecznych i celowych ( podobnie przywołane orzeczenie przez Sąd Rejonowy – Sądu Najwyższego z dnia 8.09.2004r, IV CK 672/03). Powyższe rozważania mają znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy , gdyż wysokość kosztów wynajęcia pojazdu zastępczego należy oceniać zawsze na tle konkretnego stanu faktycznego. (por. wyrok SN z dnia 16.05.2002r, V CKN 1273/00, nie publikowane., uzasadnienie wyroku SN z dnia 20.02.2002r , nie publikowane.) Nie można tu także pominąć – co już podniósł Sąd Rejonowy – że nie wszystkie wydatki pozostające w związku przyczynowym z wypadkiem komunikacyjnym mogą być refundowane; istnieje bowiem obowiązek wierzyciela zapobiegania szkodzie i zmniejszenia jej rozmiarów ( art. 354 par 2 kc , art. 362 kc i 826 par 1 kc ). Na dłużniku ciąży w związku z tym obowiązek zwrotu wydatków celowych i ekonomicznie uzasadnionych , pozwalających na wyeliminowanie negatywnych dla poszkodowanego następstw, niedających się wyeliminować w inny sposób , z zachowaniem rozsądnej proporcji między korzyścią wierzyciela, a obciążeniem dłużnika. Nie jest celowe nadmierne rozszerzanie odpowiedzialności odszkodowawczej i w konsekwencji – gwarancyjnej ubezpieczyciela , co mogłoby prowadzić do wzrostu składek ubezpieczeniowych ( por. uchwała SN z dnia 17.11.2011r , sygn. akt III CZP 5/11 z uzasadnieniem, oraz uchwała SN ( 7) z dnia 12.04.2012r , III CZP 80/11). Sąd Rejonowy prawidłowo przyjął ,że w ramach tego odszkodowania należą się celowe i ekonomiczne uzasadnione wydatki , bo tylko takie pozostają w adekwatnym związku przyczynowym. Sąd Okręgowy podziela również stanowisko ,że powodowi należy się odszkodowanie , ale w granicach adekwatnego związku przyczynowego. W konsekwencji istotnym jest ,że na gruncie przedmiotowej sprawy należy odnieść to do stawek najmu , które powinny być celowe i ekonomicznie uzasadnione , wg. cen stosowanych na rynku lokalnym. Z tych też względów apelację powoda oddalono po myśli art. 385 kpc ; w zakresie kosztów procesu orzeczono na podstawie art. 98 par 1 i 3 kpc i 108 kpc .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI