I C 47/24

Sygn. akt I C 47/24 UZASADNIENIE W dniu 26 października 2023 roku do Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej wpłynął pozew C. G. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w W. , w którym domagał się zasądzenia kwoty 7.453,68 zł z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu pozwu (k. 2-6). Postanowieniem z dnia 9 listopada 2023 roku referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Białej Podlaskiej w sprawie sygn. akt I Nc (...) stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i sprawę przekazał do Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim (k.38). W dniu 22 grudnia 2023 roku referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Radzyniu Podlaskim wydał w sprawie sygn. akt I Nc (...) nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym zgodnie z żądaniem pozwu (k. 46). Od nakazu tego sprzeciw złożył pozwany (...) Spółka Akcyjna w W. , który wniósł o oddalenie powództwa z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu pisma procesowego (k. 53 – 57v.). Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: W dniu (...) 2023 roku doszło do uszkodzenia pojazdu marki B. (...) o numerze rejestracyjnym (...) . W dniu (...) 2023 r. Poszkodowany K. D. zawarł z powodem umowę zlecenia odholowania pojazdu i zabezpieczenia mienia dotyczącego uszkodzonego pojazdu poszkodowanego. Z tego tytułu w dniu 5 września 2023 roku powód wystawił pozwanemu fakturę na kwotę 886 zł netto – 1.089,78 zł brutto. Poszkodowany K. D. udzielił w dniu 31 lipca 2023 roku pełnomocnictwa powodowi do reprezentowania go w postępowaniu likwidacyjnym. W dniu 8 sierpnia 2023 roku poszkodowany K. D. zawarł z powodem umowę przelewu wierzytelności za szkodę komunikacyjną z dnia (...) 2023 roku z tytułu między innymi najmu pojazdu zastępczego i kosztów holowania. W tym samym dniu poszkodowany zawarł z powodem umowę najmu pojazdu zastępczego za kwotę 350 zł netto za dobę. W dniu 10 sierpnia 2023 roku powód w imieniu poszkodowanego zgłosił pozwanemu szkodę, albowiem sprawca szkody miał zawartą z pozwanym umowę ubezpieczenia oc. Zgłaszając szkodę w imieniu poszkodowanego powód na pytanie, „czy chcesz wynająć samochód zastępczy?” odpowiedział, „mam już samochód zastępczy”. Poszkodowany korzystał z pojazdu zastępczego do dnia 5 września 2023 roku, kiedy go zdał i uzyskał od pozwanego odszkodowanie. Pismem z dnia 20 września 2023 roku poszkodowany został poinformowany przez pozwanego, iż szkoda została zakwalifikowana jako szkoda całkowita oraz o wysokości ustalonego przez poszkodowanego odszkodowania. W dniu 8 sierpnia 2023 roku poszkodowany K. D. złożył na piśmie oświadczenie o nie skorzystaniu z oferty możliwości zorganizowania pojazdu zastępczego, a jako przyczynę wskazał brak zadeklarowanego kontaktu ze strony towarzystwa ubezpieczeń. W dniu 5 września 2023 roku pozwany wystawił fakturę na kwotę 12.484,50 zł z tytułu najmu pojazdu zastępczego na okres 29 dni za kwotę 350 zł netto (430,50 zł brutto z VAT) oraz fakturę VAT na kwotę 1.089,78 zł z tytułu kosztów holowania pojazdu. Pozwany uznał koszty holowania do kwoty 220 zł, gdyż jego zdaniem takie ceny występują na rynku miejscowym za tego rodzaju usługi. Koszty najmu pojazdu zastępczego pozwany uznał do kwoty 5.850 zł. Powyższy stan faktyczny jest bezsporny i został ustalony na podstawie dowodów w postaci dokumentów: odpisu pełnomocnictwa z dnia 31 lipca 2023 roku (k. 10 - 11), odpisu umowy cesji wierzytelności z dnia 8 sierpnia 2023 roku (k. 12 – 13), pism pozwanego z dnia 20 września 2023 roku (k. 14, 24), odpisu faktury VAT (...) PR (k. 15), odpisu faktury VAT (...) PR (k. 16), odpisu najmu umowy pojazdu zstępczego z dnia 8 sierpnia 2023 roku (k. 17 – 20), zleceni odholowania pojazdu i zabezpieczenia mienia z dnia (...) 2023 roku (k. 21), formularza usług ratowniczych pomocy drogowej (k. 22 – 23), oświadczenia poszkodowanego z dnia 31 lipca 2023 roku (k. 27) oraz 8 sierpnia 2023 roku (k. 28, 29, 30), akt szkody (k. 60) oraz opinii biegłego z zakresu motoryzacji Ł. A. (k. 114 – 117v., 135 – 136), a także zeznań świadka K. D. (k. 103v. – 104). Sąd Rejonowy zważył, co następuje: Powództwo powoda C. G. jest w przeważającej części zasadne i w części tej zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 822 § 1 kc w wyniku zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zakład ubezpieczeń zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, względem których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo osoba, na rzecz której została zawarta umowa ubezpieczenia. W myśl art. 361§1 kc zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. Z art. 361§2 kc wynika natomiast, że naprawienie szkody obejmuje zarówno straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Powołane przepisy nakazują przestrzeganie zasady pełnego odszkodowania w granicach adekwatnego związku przyczynowego. Odszkodowanie ma wyrównać uszczerbek majątkowy powstały w wyniku zdarzenia wyrządzającego szkodę, istniejący od chwili wyrządzenia szkody do czasu, gdy zobowiązany wypłaci poszkodowanemu sumę pieniężną odpowiadającą szkodzie ustalonej w sposób przewidziany prawem. Zgodnie z art. 826§1 kc w razie zajścia wypadku ubezpieczający obowiązany jest użyć dostępnych mu środków w celu ratowania przedmiotu ubezpieczenia oraz zapobieżenia szkodzie lub zmniejszenia jej rozmiarów. W złożonym sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany kwestionował powództwo zarówno co do samej zasady odpowiedzialności, jak tez wysokości zgłoszonego roszczenia, choć pozwany przed wszczęciem postępowania częściowo zlikwidował szkodę. Spór koncentrował się na tym, czy zachowanie poszkodowanego spełniało kryteria należytej staranności w kontekście dążenia do minimalizowania szkody oraz współdziałania w tym zakresie z pozwanym. Sąd Najwyższy w sprawie o sygn. akt III CZP 05/11 stwierdził, że odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za uszkodzenie albo zniszczenie pojazdu mechanicznego obejmuje celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego. Jednocześnie w orzeczeniu tym wskazano, że nie wszystkie wydatki pozostające w związku przyczynowym z wypadkiem komunikacyjnym mogą być refundowane. Istnieje obowiązek wierzyciela zapobiegania szkodzie i zmniejszania jej rozmiarów. Równocześnie podniesiono, że dobowa stawka najmu pojazdu zastępczego nie może przekraczać cen występujących na rynku lokalnym w miejscu, w którym użytkowany był uszkodzony pojazd. Natomiast w uchwale z dnia 24 sierpnia 2017 roku (sygn. akt III CZP 20/17) Sąd Najwyższy stwierdził, że wydatki na najem pojazdu zastępczego poniesione przez poszkodowanego, przekraczające koszty zaproponowanego przez ubezpieczyciela skorzystania z takiego pojazdu, są objęte odpowiedzialnością z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, jeżeli ich poniesienie było celowe i ekonomicznie uzasadnione. W uchwale tej wskazano, że nie mogą być uznane za celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki, które nie są konieczne do wyeliminowania negatywnego następstwa majątkowego w postaci utraty możliwości korzystania z uszkodzonego (zniszczonego) pojazdu, gdyż następstwo to może być wyeliminowane - bez uszczerbku dla godnych ochrony interesów poszkodowanego - w inny, mniej uciążliwy dla dłużnika sposób. Jeżeli zatem ubezpieczyciel proponuje poszkodowanemu - we współpracy z przedsiębiorcą trudniącym się wynajmem pojazdów - skorzystanie z pojazdu zastępczego równorzędnego pod istotnymi względami pojazdowi uszkodzonemu albo zniszczonemu (zwłaszcza co do klasy i stanu pojazdu), zapewniając pełne pokrycie kosztów jego udostępnienia, a mimo to poszkodowany decyduje się na poniesienie wyższych kosztów najmu innego pojazdu, koszty te - w zakresie nadwyżki - będą podlegały indemnizacji tylko wtedy, gdy wykaże szczególne racje, przemawiające za uznaniem ich za „celowe i ekonomicznie uzasadnione”. Jeżeli istotne warunki wynajmu proponowanego przez ubezpieczyciela czynią zadość potrzebie ochrony uzasadnionych potrzeb poszkodowanego, nie ma podstaw, by obciążać osoby zobowiązane do naprawienia szkody wyższymi kosztami związanymi ze skorzystaniem przez poszkodowanego z droższej oferty. Zgodnie z art. 354§1 kc dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno – gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego, a jeżeli istnieją w tym zakresie ustalone zwyczaje – także w sposób odpowiadający tym zwyczajom. Z art. 354 § 2kc wynika, iż w taki sam sposób powinien współdziałać przy wykonaniu zobowiązania wierzyciel. W niniejszej sprawie powód pełniąc na początku rolę pełnomocnika poszkodowanego nie był zainteresowany najmem pojazdu zastępczego od podmiotu współpracującego z pozwanym. W głoszeniu szkody wskazał, iż ma już samochód zastępczy. Dokument wskazujący, iż ubezpieczyciel nie kontaktował się z poszkodowanym w tym przedmiocie, stanowi w ocenie Sądu jedynie stworzone na potrzeby przyszłego procesu pismo mające rzekomo uzasadniać powody wynajęcia pojazdu zastępczego. Powód prowadząc działalność gospodarczą, której przedmiotem jest między innymi najem pojazdów zastępczych nie miał żadnego interesu w skorzystaniu z oferty pozwanego, gdyż w ten sposób nie osiągnąłby zysku. Mając na uwadze powyższe Sąd przyjął za zasadne twierdzenia pozwanego, iż powód nie korzystając z oferty pozwanego nie wykonał ciążącego na nim obowiązku zapobieżenia, w miarę możliwości zwiększeniu się szkody (art. 16 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 maja 203 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2025r., poz. 367)). Pozwany wskazał, iż koszt najmu pojazdu zastępczego wynosi 325 zł netto dziennie i taką kwotę Sąd przyjął do swoich obliczeń. Sąd nie uwzględnił jednak twierdzeń pozwanego, iż zasadny czas trwania najmu pojazdu zastępczego winien wynosić 18 dni. Wskazując ten okres pozwany posłużył się w sprzeciwie twierdzeniem, iż jest to okres wystarczający do oszacowania rozmiarów szkody i dokonania naprawy pojazdu (k. 57 – 9 str. sprzeciwu od nakazu zapłaty). Twierdzenia te są całkowicie oderwane od realiów niniejszej sprawy, bowiem w tej sprawie nie było prowadzonej naprawy, gdyż pozwany uznał szkodę całkowitą. W dniu 5 września 2023 roku pozwany wypłacił poszkodowanemu odszkodowanie i w tym też dniu poszkodowany zwrócił pojazd zastępczy. Do dnia wypłaty odszkodowania poszkodowany nie miał możliwości zakupu nowego pojazdu nawet, w przypadku gdyby nie czekając na wypłatę odszkodowania sprzedał uszkodzony pojazd. Wskazany w pozwie czas najmu pojazdu zastępczego jest zatem zasadny, Przyjmując najem pojazdu zastępczego przez okres 29 dni w cenie wskazanej przez pozwanego 352 zł netto za dobę da to łącznie kwotę 9.425 zł netto czyli 11.592,75 zł z podatkiem VAT. Po odjęciu kwoty wypłaconej przez pozwanego z tytułu najmu pojazdu zastępczego w wysokości 5.850 zł pozostaje do zapłaty kwota 5.742,75 zł. Odnośnie twierdzeń pozwanego, iż na rynku miejscowym cena za holowanie pojazdu wynosi 220 zł są to twierdzenia gołosłowne i niepoparte żadnymi dowodami. Z opinii biegłego z zakresu motoryzacji Ł. A. wynika, iż wskazane przez powoda koszty holowania mieszczą się w cenach rynkowych tych usług. Mając na uwadze powyższe Sąd zasądził z tego tytułu dochodzoną pozwem kwotę 819,18 zł. Od powyższych kwot Sąd zgodnie z żądaniem pozwu zasądził odsetki liczone od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. W pozostałym zakresie Sąd oddalił powództwo jako bezzasadne. Rozstrzygając o kosztach procesu Sąd w oparciu o przepis art. 100 kpc stosunkowo rozdzielił koszty. Powódka C. G. poniósł koszty w łącznej kwocie 3.217 zł na które składają się opłata od pozwu w wysokości 400 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł, koszty wydania opinii w wysokości 1000 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 1.800 zł ustalone na podstawie §2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t. jedn. Dz. U. z 2023 roku, poz. 1935 z późn. zm.). Pozwany (...) Spółka Akcyjna w W. poniósł koszty procesu w wysokości 1.800 zł kosztów zastępstwa procesowego ustalonych na podstawie §2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t. jedn. Dz. U. z 2023 roku, poz. 1935). Strona powodowa dochodziła zasądzenia łącznie kwoty 7.453,68 zł, zaś uzyskała łącznie kwotę 6.561,93 zł. Wygrała zatem proces w 88%. Łączna wysokość poniesionych przez strony kosztów procesu wynosi 5.017 zł, zaś 88% tej kwoty to 4.414,96 zł. Ponieważ koszty poniesione przez pozwanego są mniejsze od kosztów procesu, które winien zapłacić, Sąd zasądził od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz powoda C. G. kwotę 2.614,96 zł tytułem zwrotów kosztów procesu. Od kwoty tej Sąd zgodnie z przepisem art. 98 § 1 1 kpc zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie liczone od dnia uprawomocnienia się wyroku dnia zapłaty. Sąd nakazał ściągnąć od powoda na rzecz Skarbu Państwa (Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaskim) kwotę 65,58 zł stanowiącą 12% kosztów poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa (pkt IV wyroku), zaś od pozwanego kwotę 480,90 zł (pkt V wyroku) . Z przytoczonych wyżej względów i z mocy powołanych przepisów Sąd orzekł jak w wyroku.