VI CZ 787/17

Sąd Okręgowy w CzęstochowieCzęstochowa2017-07-13
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaokręgowy
koszty procesuzażaleniecofnięcie pozwulegitymacja procesowaart. 103 kpcart. 102 kpcsąd okręgowysąd rejonowy

Sąd Okręgowy zmienił postanowienie sądu niższej instancji, nie obciążając powoda kosztami procesu mimo cofnięcia pozwu, uznając, że pozwana nie miała legitymacji procesowej biernej.

Sąd Rejonowy w Częstochowie uchylił wyrok zaoczny, umorzył postępowanie i zasądził od pozwanej na rzecz powoda koszty procesu, mimo cofnięcia pozwu. Pozwana zaskarżyła to postanowienie w części dotyczącej kosztów, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd Okręgowy częściowo uwzględnił zażalenie, zmieniając postanowienie w punkcie dotyczącym kosztów.

Sąd Okręgowy w Częstochowie rozpoznał zażalenie pozwanej J. O. na postanowienie Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 29 marca 2017 r., które uchyliło wyrok zaoczny, umorzyło postępowanie i zasądziło od pozwanej na rzecz powoda (...) z siedzibą w W. kwotę 5.563 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Pozwana zarzuciła sądowi pierwszej instancji obrazę art. 103 k.p.c. poprzez niesłuszne zasądzenie kosztów od niej, mimo cofnięcia powództwa i zrzeczenia się roszczenia przez powoda, obrazę art. 328 k.p.c. przez niewyjaśnienie podstawy prawnej postanowienia o kosztach oraz błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za uzasadnione częściowo, wskazując, że powództwo zostało wniesione przeciwko osobie nieposiadającej legitymacji procesowej biernej. Obciążenie pozwanej kosztami na podstawie art. 103 § 1 k.p.c. byłoby możliwe tylko w przypadku niesumiennego lub oczywiście niewłaściwego postępowania w ramach postępowania sądowego, a nie pozasądowego. Sąd pierwszej instancji błędnie uzasadnił obciążenie kosztami zachowaniem pozwanej przed wszczęciem procesu. Niemniej jednak, z uwagi na niewłaściwe zachowanie pozwanej przed procesem, które wprowadziło w błąd powoda co do legitymacji biernej, Sąd Okręgowy odstąpił od zasądzenia od powoda na rzecz pozwanej kosztów procesu na podstawie art. 102 k.p.c. W konsekwencji zmieniono zaskarżone postanowienie w pkt 3, nie obciążając powoda kosztami, oddalono zażalenie w pozostałej części i wzajemnie zniesiono koszty postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, obciążenie kosztami na podstawie art. 103 § 1 k.p.c. jest możliwe tylko w przypadku niesumiennego lub oczywiście niewłaściwego postępowania w ramach postępowania sądowego, a nie pozasądowego.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wskazał, że art. 103 k.p.c. dotyczy postępowania sądowego, a nie działań pozasądowych. Uzasadnienie sądu pierwszej instancji opierało się na zachowaniu pozwanej przed procesem, co nie spełnia przesłanek do zastosowania tego przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

powód (w zakresie kosztów)

Strony

NazwaTypRola
(...) w W.spółkapowód
J. O.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 103 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określenie „niesumienne lub oczywiście niewłaściwe” postępowanie odnosi się tylko do tych czynności, które podejmowane są w ramach postępowania sądowego, a nie postępowania pozasądowego lub niedotyczącego konkretnej sprawy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Pozwala na odstąpienie od zasądzenia kosztów procesu na rzecz strony wygrywającej w szczególnie uzasadnionych wypadkach, uwzględniając zasady słuszności.

k.p.c. art. 328

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwana nie miała legitymacji procesowej biernej. Zachowanie pozwanej, które miało być podstawą obciążenia kosztami, miało miejsce przed wszczęciem postępowania sądowego, co wyklucza zastosowanie art. 103 k.p.c. Niewłaściwe zachowanie pozwanej przed procesem, które wprowadziło w błąd co do legitymacji, uzasadnia zastosowanie art. 102 k.p.c. i odstąpienie od obciążenia powoda kosztami.

Odrzucone argumenty

Obciążenie pozwanej kosztami procesu na podstawie art. 103 k.p.c. było słuszne, mimo cofnięcia pozwu. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił obowiązek pozwanej poinformowania urzędu miasta o sprzedaży pojazdu.

Godne uwagi sformułowania

powództwo zostało wniesione przeciwko osobie, która nie posiadała legitymacji biernej Użyte w tym przepisie określenie „niesumienne lub oczywiście niewłaściwe" postępowanie odnosi się tylko do tych czynności, które podejmowane są w ramach postępowania sądowego, a nie postępowania pozasądowego zachodzą podstawy do odstąpienia – na podstawie art. 102 k.p.c. - od zasądzenia od powoda na rzecz pozwanej kosztów procesu.

Skład orzekający

Hanna Morejska

przewodniczący

Jolanta Janas

sędzia

Karol Kołodziejczyk

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 103 k.p.c. w kontekście zachowania pozasądowego oraz zastosowanie art. 102 k.p.c. w przypadku wprowadzenia w błąd co do legitymacji procesowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku legitymacji procesowej biernej i zachowania pozwanego przed procesem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z kosztami procesu i legitymacją procesową, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Kiedy cofnięcie pozwu nie chroni przed kosztami? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 5563 PLN

zwrot kosztów procesu: 5563 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI Cz 787/17 POSTANOWIENIE Dnia 13.07.2017r. Sąd Okręgowy w Częstochowie VI Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Hanna Morejska Sędziowie: SSO Jolanta Janas SSO Karol Kołodziejczyk (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13.07.2017r. sprawy z powództwa (...) w W. przeciwko J. O. o zapłatę na skutek zażalenia pozwanej J. O. od postanowienia Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 29 marca 2017r. sygn. akt XII C 1268/16 postanawia : 1. zmienić zaskarżone postanowienie w pkt 3 w ten sposób, że nie obciążać powoda obowiązkiem zwrotu pozwanej kosztów procesu. 2. oddalić zażalenie w pozostałej części. 3. koszty postępowania zażaleniowego pomiędzy stronami wzajemnie znieść. Sygn. akt VI Cz 787/17 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 5 marca 2017 r. Sąd Rejonowy w Częstochowie: 1. uchylił w całości wyrok zaoczny z dnia 7 października 2016 r. w sprawie sygn. akt XIIC 1268/16; 2. umorzył postępowanie; 3. zasądził od pozwanej J. O. na rzecz powoda (...) z siedzibą w W. kwotę 5.563 zł. tytułem zwrotu kosztów procesu. Uzasadniając obciążenie pozwanej kosztami procesu, mimo, iż doszło do cofnięcia powództwa, Sąd wskazał, iż w przedmiotowej sprawie wniesienie pozwu było celowe do dochodzenia praw i wypełniania obowiązków. Pozwana zaskarżyła powyższe postanowienie w zakresie pkt 3 – to jest w części, w jakiej sąd zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 5 563 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, Zarzucając: 1. obrazę art. 103 kpc , poprzez jego niesłuszne zastosowanie i w konsekwencji zasądzenie kosztów procesu od pozwanej na rzecz powoda, pomimo cofnięcia powództwa przez powoda z jednoczesnym zrzeczeniem się roszczenia, 2. obrazę art. 328 kpc , poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej postanowienia o kosztach i nieprzytoczenie w tym zakresie stosownych przepisów prawa, co w konsekwencji czyni właściwie niemożliwą instancyjną kontrolę zaskarżonego orzeczenia, 3. błąd w ustaleniach faktycznych, które legły u podstaw zaskarżonego orzeczenia, poprzez przyjęcie, że to na pozwanej ciążył obowiązek poinformowania Urzędu Miasta C. o dokonaniu sprzedaży pojazdu, podczas gdy obowiązujące przepisy prawa nie nakładają na dłużnika, którego pojazd został zbyty w toku postępowania egzekucyjnego takiego obowiązku. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w zakresie jego pkt 3, poprzez zasądzenie na rzecz pozwanej od powoda kosztów procesu z tytułu zastępstwa adwokackiego przed sądem I instancji wg norm przepisanych, a nadto o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu zażaleniowym wg norm przepisanych. Powód wniósł o oddalenie zażalenia i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za uzasadnione częściowo. Wypada zwrócić uwagę, że w sprawie niniejszej powództwo zostało wniesione przeciwko osobie, która nie posiadała legitymacji biernej. Zatem, jak trafnie wskazuje autor zażalenia, obciążenie pozwanej kosztami tego procesu możliwe byłoby jedynie w sytuacji unormowanej w art. 103 par. 1 k.p.c. Użyte w tym przepisie określenie „niesumienne lub oczywiście niewłaściwe" postępowanie odnosi się tylko do tych czynności, które podejmowane są w ramach postępowania sądowego, a nie postępowania pozasądowego lub niedotyczącego konkretnej sprawy (zob. orzeczenie SN z dnia 4 grudnia 1951 r., C 423/51, OSNCK 1953, nr 1, poz. 21; orzeczenie SN z dnia 21 sierpnia 1954 r., 2 CZ 80/54, NP 1955, nr 3, s. 112; wyrok SN z dnia 25 sierpnia 1967 r., II PR 53/67, OSP 1968, z. 6, poz. 120; postanowienie SN z dnia 27 lipca 1971 r., II PZP 29/71, LEX nr 6971). Tymczasem, Sąd pierwszej instancji, uzasadniając obciążenie pozwanej kosztami, wskazał na jej niewłaściwe zachowanie, ale nie po wytoczeniu powództwa tylko przed wszczęciem tego procesu, co nie pozwala na orzeczenie o kosztach na podstawie art. 103 par.1 k.p.c. Jednocześnie, Sąd Okręgowy uznał, że – z uwagi na niewłaściwe zachowanie pozwanej przed wszczęciem procesu, opisane szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, które wprowadziło w błąd stronę pozwaną co do legitymacji biernej, zachodzą podstawy do odstąpienia – na podstawie art. 102 k.p.c. - od zasądzenia od powoda na rzecz pozwanej kosztów procesu. W związku z powyższym, orzeczono jak w sentencji na podstawie przepisów wskazanych w toku uzasadnienia oraz art. 386 par.1 k.p.c. i art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 par. 2 k.p.c. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c. w zw. z art. 397 par.2 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI