Orzeczenie · 2016-12-15

VI CZ 1582/16

Sąd
Sąd Okręgowy w Częstochowie
Miejsce
Częstochowa
Data
2016-12-15
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneWysokaokręgowy
akt notarialnyklauzula wykonalnościtytuł egzekucyjnywydanie lokalueksmisjaprawa osób trzecichart. 777 kpcart. 791 kpcochrona praw lokatorów

Sąd Okręgowy w Częstochowie rozpoznał zażalenie wierzyciela M. K. na postanowienie Sądu Rejonowego w Zawierciu, które oddaliło wniosek o nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu obejmującemu umowę pożyczki i umowę przeniesienia własności na zabezpieczenie. Wniosek dotyczył obowiązku dłużniczki N. W. do wydania, opuszczenia i opróżnienia lokalu mieszkalnego. Sąd Rejonowy uznał, że akt notarialny nie jest tytułem egzekucyjnym w zakresie obowiązku wydania lokalu, a żądanie to wykracza poza zakres art. 777 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.). Sąd Rejonowy wskazał również, że w lokalu mieszka osoba trzecia, niebędąca stroną umowy, co mogłoby naruszyć jej prawa. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie wierzyciela. Sąd podkreślił, że choć w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu nie jest dopuszczalna ocena ważności czynności prawnej, sąd powinien zbadać, czy postanowienia tytułu nadają się do egzekucji. Wskazano, że tytuł wykonawczy nakazujący wydanie nieruchomości jest skuteczny erga omnes, ale nadanie klauzuli wykonalności tylko przeciwko jednej osobie – dłużniczce – mogłoby naruszyć prawa osób trzecich, zwłaszcza że w lokalu zamieszkuje inna osoba. Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego i doktryny, podkreślając, że sprawy o opróżnienie lokali są specyficzne, a eksmisja osób nie wymienionych w tytule wykonawczym wymaga szczególnej ostrożności. Sąd zaznaczył, że nawet jeśli wierzycielka dysponuje innym tytułem, nie złożono wniosku o nadanie klauzuli wykonalności także odnośnie tego drugiego aktu. Podkreślono również znaczenie prawa do sądu i ochrony praw człowieka wynikające z Konstytucji i Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, wskazując, że nie można stosować środków przymusu bez tytułu wykonawczego i że ingerencja w prawo do mieszkania musi być proporcjonalna.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wykładnia art. 777 § 1 pkt 4 k.p.c. w kontekście nadawania klauzuli wykonalności aktom notarialnym dotyczącym wydania lokalu, gdy w lokalu zamieszkują osoby trzecie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy w lokalu objętym obowiązkiem wydania zamieszkuje osoba trzecia, która nie jest stroną aktu notarialnego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy akt notarialny, w którym dłużnik poddał się egzekucji obowiązku wydania nieruchomości, może stanowić tytuł egzekucyjny w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności, gdy w lokalu zamieszkuje osoba trzecia niebędąca stroną umowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd powinien zbadać, czy postanowienia tytułu nadają się do egzekucji, a nadanie klauzuli wykonalności przeciwko jednej osobie, gdy w lokalu zamieszkuje osoba trzecia, może naruszyć prawa tej osoby.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że choć ocena ważności czynności prawnej nie jest dopuszczalna w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności, sąd musi zbadać, czy tytuł nadaje się do egzekucji. W przypadku obowiązku wydania lokalu, egzekucja przeciwko osobie trzeciej niebędącej stroną umowy może naruszyć jej prawa, co czyni tytuł nieodpowiednim do egzekucji w obecnym kształcie.

Czy sąd w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu może badać, czy postanowienia tytułu nadają się do egzekucji, nawet jeśli formalnie spełnia on wymogi art. 777 § 1 pkt 4 k.p.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd nie powinien ograniczać się tylko do zbadania formalnej strony tytułu, lecz powinien zbadać, czy postanowienia tego tytułu nadają się do egzekucji.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym badanie nadawalności postanowień tytułu do egzekucji jest dopuszczalne i konieczne, aby uniknąć naruszenia praw stron lub osób trzecich.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
dłużnik (N.W.) i osoba trzecia

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznawierzyciel
N. W.osoba_fizycznadłużnik
G. W.osoba_fizycznainna osoba zamieszkująca lokal

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 777 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Akt notarialny może stanowić tytuł egzekucyjny, jeżeli dłużnik poddał się w nim egzekucji obejmującej obowiązek wydania rzeczy indywidualnie oznaczonej, lokalu lub nieruchomości, gdy termin wydania jest wskazany. Jednakże sąd bada, czy postanowienia tytułu nadają się do egzekucji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 791 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Tytuł wykonawczy nakazujący wydanie nieruchomości lub opróżnienie pomieszczenia jest skuteczny erga omnes, co oznacza, że upoważnia do prowadzenia egzekucji nie tylko przeciwko dłużnikowi, ale także przeciwko jego domownikom, krewnym i innym osobom reprezentującym jego prawa.

k.p.c. art. 805 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 825 § pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Państwo prawa nie może stosować środków przymusu bez tytułu wykonawczego.

Konstytucja RP art. 45

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarancja prawa do sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd powinien zbadać, czy postanowienia tytułu egzekucyjnego nadają się do egzekucji, a nie tylko jego formalną stronę. • Nadanie klauzuli wykonalności przeciwko jednej osobie, gdy w lokalu zamieszkuje osoba trzecia, może naruszyć prawa tej osoby. • Sprawy o opróżnienie lokali są specyficzne i wymagają szczególnej ostrożności w egzekucji wobec osób niebędących stronami tytułu.

Odrzucone argumenty

Akt notarialny spełnia formalne wymogi art. 777 § 1 pkt 4 k.p.c. i powinien być podstawą do nadania klauzuli wykonalności. • Obowiązek wydania lokalu wynika z aktu notarialnego i powinien być egzekwowany. • Fakt zamieszkiwania osoby trzeciej nie powinien stanowić przeszkody do nadania klauzuli wykonalności przeciwko dłużniczce.

Godne uwagi sformułowania

nie jest dopuszczalne rozszerzanie katalogu obowiązków, co do których istnieje możliwość uzyskania tytułu wykonawczego z pominięciem procedury sądowej • Sąd w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności nie powinien się ograniczyć tylko do zbadania czysto formalnej strony tytułu egzekucyjnego, lecz powinien zbadać, czy postanowienia tego tytułu nadają się do egzekucji • nadanie klauzuli wykonalności tylko przeciwko jednej osobie - dłużniczce zajmującej sporny lokal doprowadzić może do naruszenia praw osób trzecich • w państwie prawa zgodnie z art. 2 Konstytucji nie można stosować wobec kogokolwiek środków przymusu bez tytułu wykonawczego

Skład orzekający

Hanna Morejska

przewodniczący-sprawozdawca

Agnieszka Polak

sędzia

Karol Kołodziejczyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia art. 777 § 1 pkt 4 k.p.c. w kontekście nadawania klauzuli wykonalności aktom notarialnym dotyczącym wydania lokalu, gdy w lokalu zamieszkują osoby trzecie."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy w lokalu objętym obowiązkiem wydania zamieszkuje osoba trzecia, która nie jest stroną aktu notarialnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest nie tylko formalne spełnienie wymogów prawnych, ale także praktyczna możliwość egzekucji i ochrona praw osób trzecich, co jest częstym problemem w sprawach eksmisyjnych.

Czy akt notarialny zawsze gwarantuje eksmisję? Sąd Okręgowy wyjaśnia, kiedy tytuł egzekucyjny może okazać się nieskuteczny.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst