VI CZ 1496/17

Sąd Okręgowy w CzęstochowieCzęstochowa2018-03-07
SAOSnieruchomościwłasność lokaliŚredniaokręgowy
własność lokalisamodzielność lokaluzaświadczenie starostyczynność notarialnaustawa o własności lokalinowelizacjaplan zagospodarowania przestrzennegopozwolenie na budowępozwolenie na użytkowanie

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie spółdzielni mieszkaniowej na odmowę notariusza dokonania czynności ustanowienia odrębnych własności lokali, uznając, że zaświadczenie starosty nie potwierdziło wszystkich danych wymaganych przez znowelizowaną ustawę o własności lokali.

Spółdzielnia Mieszkaniowa złożyła zażalenie na odmowę notariusza dokonania czynności ustanowienia odrębnych własności lokali, argumentując błędną wykładnię znowelizowanego art. 2 ust. 1a ustawy o własności lokali. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, stwierdzając, że starosta jest jedynym organem uprawnionym do stwierdzenia samodzielności lokalu, a zaświadczenie wydane przez niego nie potwierdziło wszystkich danych wymaganych przez nowelizację. Sąd podkreślił, że notariusz nie ma obowiązku zastępować organów administracji w postępowaniu dowodowym.

Spółdzielnia Mieszkaniowa „(...)” w L. złożyła zażalenie na odmowę dokonania czynności notarialnych przez Notariusza D. J. z dnia 28 listopada 2017 r., dotyczącą ustanowienia odrębnych własności lokali. Skarżąca zarzuciła błędną wykładnię art. 2 ust. 1a ustawy z dnia 24 czerwca 1995 r. o własności lokali, który wszedł w życie 11 września 2017 r. Sąd Okręgowy w Częstochowie, VI Wydział Cywilny Odwoławczy, po rozpoznaniu sprawy, postanowił oddalić zażalenie. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z ustawą o własności lokali, to starosta jest jedynym organem uprawnionym do stwierdzenia samodzielności lokalu w drodze zaświadczenia. Choć ustawa została nowelizowana, dodając art. 2 ust. 1a, który wymaga spełnienia dodatkowych warunków (zgodność z planem zagospodarowania, pozwoleniem na budowę, pozwoleniem na użytkowanie), nie zmieniono treści art. 2 ust. 3, który wskazuje starostę jako organ wydający zaświadczenie. W przedmiotowej sprawie zaświadczenia starosty z 15 września 2017 r. nie potwierdziły wszystkich danych wymaganych przez znowelizowany przepis. Sąd podkreślił, że notariusz nie ma obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia samodzielności lokalu, a jego odmowa dokonania czynności sprzecznej z prawem jest uzasadniona. Powołano się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym notariusz ma obowiązek odmówić dokonania czynności sprzecznej z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, notariusz ma obowiązek odmówić dokonania takiej czynności, jeśli jest ona sprzeczna z prawem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że starosta jest jedynym organem uprawnionym do stwierdzenia samodzielności lokalu. Zaświadczenie wydane przez starostę musi spełniać wymogi wynikające z obowiązujących przepisów, w tym z nowelizacji ustawy. Notariusz nie jest uprawniony do zastępowania organów administracji w postępowaniu dowodowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

Notariusz D. J.

Strony

NazwaTypRola
Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w L.spółdzielniawnioskodawca
I. D.osoba_fizycznauczestnik
K. B.osoba_fizycznauczestnik
M. W.osoba_fizycznauczestnik
H. W.osoba_fizycznauczestnik
M. T.osoba_fizycznauczestnik
M. Z.osoba_fizycznauczestnik
W. Z.osoba_fizycznauczestnik
Notariusz D. J.inneorgan

Przepisy (7)

Główne

u.w.l. art. 2 § ust. 1a

Ustawa o własności lokali

Wymaga spełnienia dodatkowych warunków dotyczących zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego, pozwoleniem na budowę lub zgłoszeniem, oraz pozwoleniem na użytkowanie.

u.w.l. art. 2 § ust. 2

Ustawa o własności lokali

Definiuje pojęcie samodzielnego lokalu mieszkalnego.

u.w.l. art. 2 § ust. 3

Ustawa o własności lokali

Stwierdza, że spełnienie wymagań samodzielności lokalu stwierdza starosta w drodze zaświadczenia.

Pomocnicze

k.p.a. art. 217 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie.

k.p.a. art. 219

Kodeks postępowania administracyjnego

Odmowa wydania zaświadczenia następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § par.2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Starosta jest jedynym organem uprawnionym do stwierdzenia samodzielności lokalu. Zaświadczenie starosty musi być zgodne z obowiązującymi przepisami, w tym z nowelizacją ustawy. Notariusz nie ma obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia samodzielności lokalu. Odmowa dokonania czynności sprzecznej z prawem jest obowiązkiem notariusza.

Odrzucone argumenty

Notariusz powinien samodzielnie dokonać analizy zapisów z księgi wieczystej i ustalić samodzielność lokali zgodnie ze znowelizowaną ustawą. Postanowienie o odmowie dokonania czynności było oparte na błędnej wykładni art. 2 ust. 1a ustawy o własności lokali.

Godne uwagi sformułowania

jedynym organem który stwierdza czy dany lokal jest lokalem samodzielnym w rozumieniu ustawy jest starosta wykluczone jest aby notariusz miał obowiązek zastępować organy administracji i prowadzić w istocie swoiste postępowanie dowodowe jeżeli proponowana przez stronę czynność notarialna jest sprzeczna z prawem, notariusz ma nie tylko obowiązek poinformowania o tym, lecz także odmówienia jej dokonania

Skład orzekający

Henryka Szwyngel

przewodniczący

Hanna Morejska

sprawozdawca

Jolanta Janas

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących samodzielności lokali i roli notariusza w procesie ustanawiania odrębnej własności po nowelizacji ustawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nowelizacji ustawy i wymogów dotyczących zaświadczeń starosty.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznych aspektów prawa nieruchomości i procesu ustanawiania własności lokali, co jest istotne dla wielu właścicieli i spółdzielni. Wyjaśnia rolę notariusza i organów administracji w tym procesie.

Czy notariusz może odmówić ustanowienia własności lokalu? Kluczowa rola zaświadczenia starosty po zmianach w prawie.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI Cz 1496/17 POSTANOWIENIE Dnia 7 marca 2018r. Sąd Okręgowy w Częstochowie VI Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym : Przewodniczący-Sędzia SSO Henryka Szwyngel Sędziowie SSO Jolanta Janas SSO Hanna Morejska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Cieślak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2018r. sprawy z wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w L. z udziałem I. D. , K. B. , M. W. , H. W. , M. T. , M. Z. , W. Z. odmowa dokonania czynności notarialnej na skutek zażalenia wnioskodawcy Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w L. na odmowę dokonania czynności notarialnej przez Notariusza D. J. z dnia 28 listopada 2017r. sygn. akt Repertorium A Nr 4670/2017 postanawia : oddalić zażalenie. VICz 1496/17 UZASADNIENIE Skarżący Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) „ w L. złożyła zażalenie na odmowę dokonania czynności notarialnych , stwierdzone protokołem z dnia 28 listopada 2017r. Repertorium A Nr (...) , sporządzonym przez notariusz D. J. prowadzącą Kancelarie Notarialną w L. Spółdzielnia zaskarżała opisaną wyżej odmowy w całości i wnosimy o nakazanie dokonania czynności ustanowienia odrębnych własności lokali w nim wskazanych. Spółdzielnia narzucała , że postanowienie zostało oparte na błędnej wykładni przepisu art. 2 ust. la ustawy z dnia 24 czerwca 1995r. o własności lokali (tekst jednolity: Dz.U. 2015 poz. 1892 która weszła w życie z dniem 11 września 2017r. (Dz.U. z 2017r. poz. 1529) Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje . Ustawa z dnia 24 czerwca 1995 o własności lokali ( t.j. Dz.U. 2015 poz, 1892 ze zm ) w art. 2 ust. 2 definiuje pojęcie samodzielnego lokalu mieszkalnego . Samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokojeniu ich potrzeb mieszkaniowych. Spełnienie tych wymagań stwierdza starosta w drodze zaświadczenia. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 kwietnia 2014 r. (I OSK 908/13, LEX nr 1574685), wydanie zaświadczenia o spełnieniu wymagań samodzielności lokalu mieszkalnego (art. 2 ust. 2 i 3 u.w.l.) może nastąpić po dopuszczeniu do użytkowania budynku, w którym lokal ten jest usytuowany, w szczególności gdy obowiązek ten wynika z decyzji o pozwoleniu na budowę. Zaświadczenie o samodzielności lokalu jest dokumentem urzędowym potwierdzającym, że dany lokal spełnia wymogi samodzielności lokalu. Jest ono niezbędne dla dokonania czynności wydzielenia lokalu, jako samodzielnej nieruchomości lokalowej, z nieruchomości głównej. Wydzielenie zaś lokalu jako odrębnej nieruchomości jest niezbędne do ustanowienia dla danego lokalu prawa odrębnej własności i jego wpisu do księgi wieczystej. Na odmowę wydania takiego zaświadczenia osobie zainteresowanej (stronie danego postępowania administracyjnego) służy zażalenie do samorządowego kolegium odwoławczego (por. uchwałę NSA z 27 lipca 2009 r., I OPS (...) , ONSAiWSA 2009, nr 5, poz. 83). Pozytywne zaświadczenie o samodzielności lokalu nie może być unieważnione (wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 maja 2009 r., VII SA/Wa (...) , Wspólnota 2009, nr 25, poz. 42). ( tak R. Dziczek – komentarz Lex) Ustawa z dnia 24 czerwca 1995 o własności lokali została jednak nowelizowana i do art. 2 dodano ust.1a o treści : Ustanowienie odrębnej własności samodzielnego lokalu mieszkalnego następuje zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem, i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie. Odrębną nieruchomość w budynku mieszkalnym jednorodzinnym mogą stanowić co najwyżej dwa samodzielne lokale mieszkalne. Przepis ten wszedł w życie 11 września 2017 roku Jednakże nie zmieniono treści art. 2 ust. 3 zgodnie z którym tylko spełnienie wymagań, o których mowa w art. 2 ust.2 , stwierdza starosta w formie zaświadczenia. Nie wiadomo zatem w jaki sposób i kto miałby stwierdzać spełnienie wymagań opisanych w nowelizowanym art. 2 ust. 1a. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do następujących okoliczności . Skarżąca Spółdzielnia domagała się ustanowienia odrębnej własności pięciu lokali w budynkach położonych w L. przy ulicy (...) . W dniu 8 września 2017 roku Spółdzielnia wystąpiła do Starosty (...) o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu. Starosta w dniu 15 września wydal zaświadczenia w których stwierdził że dany lokal mieszkalny spełnia wymagania samodzielnego lokalu mieszkalnego określonego w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali . Nadto zaznaczył że budynek, którego dotyczy wniosek, położony jest na terenie oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy L. , zatwierdzonym uchwałą Nr (...) Rady Miejskiej w L. z dnia 12 czerwca 2006r, jako (...) – tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej . Zatem w zaświadczeniu nie potwierdzono wszystkich danych wymaganych w znowelizowanym art. 2 ust.1a . Zgodnie z art. 7. 1. w/w ustawy odrębną własność lokalu można ustanowić w drodze umowy, a także jednostronnej czynności prawnej właściciela nieruchomości albo orzeczenia sądu znoszącego współwłasność. Umowa o ustanowieniu odrębnej własności lokalu powinna być dokonana w formie aktu notarialnego; do powstania tej własności niezbędny jest wpis do księgi wieczystej. Zaś zgodnie z art. 10. w/w ustawy właściciel nieruchomości może ustanawiać odrębną własność lokali dla siebie, na mocy jednostronnej czynności prawnej. W takim wypadku stosuje się odpowiednio przepisy o ustanowieniu odrębnej własności w drodze umowy Notariusz odmówił sporządzenia aktu notarialnego gdyż opisane wyżej zaświadczenia zdaniem Notariusza zostały wydane przez właściwy organ z pominięciem zmian dokonanych ustawą z 11 września 2017 roku. Skarżąca podnosi że notariusz powinien samodzielnie dokonać analizy zapisów z księgi wieczystej dotyczącej budynków , w których znajdują się sporne lokale i w istocie samemu ustalić czy lokale te są lokalami samodzielnymi . zgodnie ze znowelizowaną ustawą. Sąd Okręgowy stwierdza że zażalenie nie jest zasadne z przyczyn następujących . Dokonując systemowej wykładni ustawy o własności lokali , należy stwierdzić że zachowując zasadę spójności i , zupełności i nie sprzeczności norm prawnych zawartych w tej ustawie , że jedynym organem który stwierdza czy dany lokal jest lokalem samodzielnym w rozumieniu ustawy jest starosta . W przeciwnym wypadku zaświadczenie starosty było by tylko jednym z elementów ustalenia czy lokal jest samodzielny , co zapewne nie było intencją racjonalnego ustawodawcy , prowadziło by bowiem do zupełnej niespójności całego aktu prawnego . W szczególności zaś wykluczone jest aby notariusz miał obowiązek zastępować organy administracji i prowadzić w istocie swoiste postępowanie dowodowe jak tego zda się domagać skrzący , celem ustalenia czy dany lokal spełnia przesłanki z art.2 ust. 1a. ustawy . Z mocy art. 217 . § 1. kpa Organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaś z mocy art. 219. kpa odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. W sprawie IICKN (...) Sąd Najwyższy uznał że jeżeli proponowana przez stronę czynność notarialna jest sprzeczna z prawem, notariusz ma nie tylko obowiązek poinformowania o tym, lecz także odmówienia jej dokonania, i to nawet wówczas, gdy poinformowana o tym strona podtrzymuje żądanie sporządzenia aktu notarialnego. Zatem Notariusz słusznie odmówił sporządzenia spornego aktu Dlatego z mocy art. 385 kpc w zw. z zart. 397 par.2 kpc postanowiono jak sentencji

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI