VI Ca 88/17

Sygn. akt VI Ca 88/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 marca 2017r. Sąd Okręgowy w Częstochowie VI Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Leszek Mazur (spr.) Sędzia: SSO Karol Kołodziejczyk Sędzia: SSO Janina Ignasiak Protokolant: Agnieszka Bareła po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2017r. w Częstochowie na rozprawie sprawy z powództwa B. T. przeciwko T. J. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego T. J. od wyroku Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 14 października 2016r. sygn. akt I C 318/16 oddala apelację Sygn. akt VI Ca 88/17 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14.10.2016 r. sygn. akt IC 318/16 k.48 Sąd Rejonowy w Częstochowie zasądził od pozwanego T. J. na rzecz powódki B. T. kwotę 3 269 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych od dnia 14.10.2016 r. do dnia zapłaty, oraz kwotę 164 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sąd I instancji ustalił następujący stan faktyczny. Decyzją wydaną w dniu 7.05.2013 r. w sprawie (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta C. w następstwie postępowania prowadzonego w sprawie stanu technicznego elementu architektonicznego w postaci łuku ceglanego nad wjazdem w ulicę (...) , łączącego nieruchomości położone w C. przy ulicy (...) , nakazał w celu wyeliminowania zagrożenia związanego z jego złym stanem technicznym, wykonanie zabezpieczenia poprzez jego podparcie ustawienie zadaszenia zabezpieczającego użytkowników ciągu pieszego, usunięcie luźnych fragmentów tynku i elementów murowych oraz wykonanie remontu przedmiotowego elementu architektonicznego. Decyzja wydana została na podstawie art. 66 ust. 1 pkt. 1 i 3 w w zw. z art. 61 ustawy z dnia 7.07.1994 r. prawo budowlane (tekst jedn. DzU.2016.290 ze zm.). Prace remontowe wykonane zostać miały do dnia 30.09.2013 r. Do podjęcia wskazanych wyżej działań zobowiązani zostali współwłaściciele opisanych wyżej nieruchomości: powódka B. T. , oraz H. R. , J. J. i G. W. . Wobec zaniechania podjęcia prac pismem z dnia 17.02.2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta C. wezwał do ich wykonania w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma pod rygorem egzekucji. Powódka podjęła nakazane prace, które ukończone zostały w dniu 18 marca 2014 r. uprzednio występując o zgodę do (...) Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Koszt realizacji prac, zamykający się w sumie 6 440 zł, w całości pokryty został przez powódkę. B. T. poniosła także koszty upomnienia w wysokości 16,80 zł oraz pozwolenia na podjęcie prac w wysokości 82 zł (dowód: zawiadomienie k.5, decyzja z dn. 25.07.2011 r. k. 6; decyzja z dn. 14.10.2011 r. k.78, decyzja z dn. 7.05.2013 r. k. 9; upomnienie k. 10, pozwolenie k.11-12, potwierdzenia wpłaty k.13, zawiadomienie k.14-15, kosztorys k.16, pismo z dn. 18.01.2015 r. k.17, dokumentacja fotograficzna k. 34-36, odpis księgi wieczystej nr (...) k.39-40, treść księgi wieczystej nr (...) k.42-45) . B. J. zmarła w dniu (...) r. Przysługujący jej udział w prawie własności nieruchomości położonej w C. przy ulicy (...) , wynoszący 11620/21248, w drodze dziedziczenia nabył syn T. J. . Postanowieniem z dnia 17.11.2014 r. wydanym w sprawie sygn. akt II Ns 3263/13 Sąd Rejonowy w C. zniósł współwłasność nieruchomości położonej w C. przy ulicy (...) , w ten sposób, że przyznał ją na wyłączną własność T. J. 9dowód: odpis aktu zgonu k.24, odpis księgi wieczystej nr (...) k.39-40, treść księgi wieczystej numer (...) k.42-45). Ustalając stan faktyczny Sąd Rejonowy dał wiarę zgromadzonym w sprawie dowodom z dokumentów. W jego ocenie nie budziło wątpliwości, iż dokumenty sporządzone zostały przez osoby, których podpisy znajdują się pod ich treścią lub też, że pochodziły one od organów w ich treści wskazanych, a ich forma i treść były właściwe dla dokonania wskazanych w nich czynności. Apelację k.58-60 od tego wyroku złożył pozwany zarzucając Sądowi I instancji; 1. naruszenie art. 922 k.c. poprzez przyjęcie, iż zobowiązanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego względem B. J. stanowi obowiązek, który wchodził w skład spadku, podczas gdy zobowiązanie to było ściśle związane z osobą B. J. i na podstawie art. 922 § 2 k.c. nie wchodzi w skład spadku; 2. sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, które miały wpływ na treść wyroku poprzez przyjęcie, że łuk łączący nieruchomości położone w C. przy ul. (...) stanowi część nieruchomości, podczas gdy nie zostało ustalone, czy tuk ten stanowi część składową nieruchomości, czy wyłącznie element architektoniczny stanowiący odrębny przedmiot własności; 3. naruszenie art. 207 k.c. poprzez jego niezastosowanie obciążenie pozwanego kwotą nieuwzględniającą udziału w nieruchomości położonej w C. przy ul. (...) w dacie powstania roszczenia i obciążenie go pełną kwotą roszczenia jąka ewentualnie powinni ponieść wszyscy ówcześni współwłaściciele tej nieruchomości; 4. naruszenie art. 232 zd. 2 k.p.c. poprzez niedopuszczenie z urzędu dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność ustalenia, czy łuk łączący nieruchomości położone w C. przy ul. (...) jest częścią składową nieruchomości oraz jaka była faktyczna wartość robót wykonanych przez powódkę, w sytuacji gdy pozwany konsekwentnie kwestionował wartość wykonanych prac remontowych, pozostając w błędnym przekonaniu, iż stanowi to wniosek o powołanie biegłego, co powinno spowodować dopuszczenie tego dowodu przez Sąd z urzędu; 5. podstawie art. 381 k.p.c. a contrario skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność ustalenia, czy łuk łączący nieruchomości położone w C. przy ul. (...) stanowi element składowy nieruchomości, a także w celu wykazania jakie były koszty wykonania remontu tego łuku, wskazując, iż strona pozwana kwestionując roszczenie powódki pozostawała z usprawiedliwionym przekonaniu, że spowoduje to dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, ponieważ nie ma wykształcenia prawniczego i działała bez profesjonalnego pełnomocnika w sprawie. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o: 1. zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego; 2. ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Sąd odwoławczy zważył, co następuje. Apelacja jest niezasadna. Sąd odwoławczy podziela ustalenia Sądu I instancji oraz ich ocenę dokonaną przez ten Sąd. I. Nietrafny jest zarzut sformułowany w pkt. 1 apelacji, tzn. naruszenie art. 922 k.c. poprzez przyjęcie, iż zobowiązanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego względem B. J. stanowi obowiązek, który wchodził w skład spadku, podczas gdy, zdaniem skarżącego, zobowiązanie to było ściśle związane z osobą B. J. i na podstawie art. 922 § 2 k.c. nie wchodzi w skład spadku. Obowiązek nałożony na B. J. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wynikał z przysługującego jej prawa współwłasności nieruchomości obejmującej przedmiotowy łuk i jako taki podlegał dziedziczeniu. Do spadku należą co do zasady prawa i obowiązki rzeczowe, poza ukształtowanymi przez ustawodawcę jako niedziedziczne, a związku z tym wygasające z chwilą śmierci uprawnionego. Obowiązek utrzymania rzeczy we właściwym stanie, w szczególności obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym ciąży na wszystkich jego współwłaścicielach, przy czym nie zmienia zasadniczego charakteru tego obowiązku jako cywilnoprawnego fakt, że jest on określony przez przepisy prawa administracyjnego i skonkretyzowany decyzją administracyjną. Cały szereg praw i obowiązków określonych jest decyzjami administracyjnymi, a ich cywilnoprawny charakter jest niekwestionowany (por. akty własności ziemi, decyzje wywłaszczeniowe, hipoteka przymusowa). II. W literaturze komentarzowej jako przykład obowiązków związanych z prawem własności nieruchomości wymienia się nałożone na właściciela przez przepisy prawa sąsiedzkiego ( art. 144 k.c. następne), oraz przez przepisy szczególne, np. prawo wodne (por. E. Skowrońska-Bocian, Komentarz do kodeksu cywilnego, k.s. IV Spadki, Warszawa 2001, str. 11-12, tezy nr 16-17 oraz 23 i 27). Do tej samej kategorii należą przepisy prawa budowlanego . Obowiązki te, jak się zauważa, wynikają ze stosunków prawnych mających charakter tzw. obligacji realnych. Ciążą one na podmiotach, które określone są przez sytuację prawnorzeczową, w której się znajdują. Przejście na spadkobiercę prawa własności prawa własności rzeczy na drodze dziedziczenia oznacza jego wejście w określoną sytuację prawno rzeczową - sytuację właściciela, lub współwłaściciela. Z tym zdarzeniem związany jest skutek w postaci stania się podmiotem opisanych obowiązków (por. powołana wyżej E. Skowrońska-Bocian, Komentarz do kodeksu cywilnego, k.s. IV Spadk…str. 12 teza nr 23). III. Do spadku nie należą prawa i obowiązki wynikające ze stosunków karnoprawnych, administracyjnoprawnych, finansowoprawnych. Pomimo określenia obowiązku naprawy spornego łuku decyzją administracyjną, ma on charakter cywilnoprawny, majątkowy i dziedziczny. IV. Nietrafne są zarzuty sformułowane w pkt. 2 i 4 apelacji dotyczące nieustalenia, czy sporny łuk stanowi część składową nieruchomości, czy wyłącznie element architektoniczny stanowiący odrębny przedmiot własności. Te kwestie zostały przesądzone w postępowaniu administracyjnym, w którym określono obowiązki współwłaścicieli związane w naprawą łuku, a którego przesłankami było ustalenie jego statusu prawnego. Decyzja jest prawomocna i nie we wskazanym zakresie nie podlega kontroli w niniejszym procesie. W konsekwencji prowadzenie postępowania dowodowego, o którym mowa w pkt. IV I V apelacji było zbędne. V. Nietrafny jest także zarzut sformułowany w pkt. 3 apelacji, tzn. naruszenie art. 207 k.c. poprzez jego niezastosowanie obciążenie pozwanego kwotą nieuwzględniającą udziału w nieruchomości położonej w C. przy ul. (...) w dacie powstania roszczenia i obciążenie go pełną kwotą roszczenia jąka ewentualnie powinni ponieść wszyscy ówcześni współwłaściciele tej nieruchomości. Całkowity koszt naprawy łuku wyniósł 6 440 zł, do czego doliczone zostały koszty upomnienia w wysokości 16,80 zł oraz pozwolenia na wykonanie prac w wysokości 82 zł. Od pozwanego zasądzono kwotę 3 269 zł, stanowiącą ok. 50 % kosztów poniesionych przez powódkę. Udział poprzedniczki prawnej pozwanego B. J. , odziedziczony przez powoda wynosi 11 620/21 248, co stanowi ok. 54,7 % całości. Zasądzona przez Sąd Rejonowy kwota jest niższa od wyliczonej ściśle według przysługującego skarżącemu udziału. Mając na względzie wskazane argumenty Sąd odwoławczy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację.