VI CA 513/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła apelacji powoda (...) S.A. od wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w Częstochowie, który zasądził od pozwanej I. M. kwotę 4.450,83 zł z odsetkami, ale oddalił powództwo w części dotyczącej opłaty administracyjnej w wysokości 3.400 zł. Sąd Rejonowy uznał tę opłatę za klauzulę niedozwoloną (abuzywną) w rozumieniu art. 385¹ k.c., ponieważ nie została indywidualnie uzgodniona, nie została wykazana jej wysokość ani związek z rzeczywistymi kosztami, a także rażąco naruszała interesy konsumenta. Powód w apelacji zarzucił naruszenie przepisów ustawy o kredycie konsumenckim oraz błędną wykładnię art. 385¹ k.c., twierdząc, że opłata była zgodna z przepisami i odpowiadała rzeczywistym kosztom. Sąd Okręgowy w Częstochowie oddalił apelację, w pełni podzielając ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Rejonowego. Sąd odwoławczy potwierdził, że opłata administracyjna, stanowiąca 85% kwoty pożyczki, nie została wykazana co do wysokości i związku z konkretnymi usługami świadczonymi na rzecz pozwanej, a także nie była indywidualnie negocjowana, co czyniło ją klauzulą niedozwoloną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że wysokie opłaty administracyjne w umowach pożyczek konsumenckich, niepoparte dowodami kosztów, mogą być uznane za klauzule abuzywne. Podkreślenie obowiązku sądu do badania klauzul abuzywnych z urzędu.
Dotyczy umów zawieranych z konsumentami, gdzie stosowano wzorzec umowny. Konieczność indywidualnej oceny każdej klauzuli.
Zagadnienia prawne (3)
Czy opłata administracyjna w umowie pożyczki konsumenckiej, nieuzgodniona indywidualnie i niepowiązana z rzeczywistymi kosztami, stanowi klauzulę niedozwoloną (abuzywną)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, opłata administracyjna w wysokości 3.400 zł, stanowiąca 85% kwoty pożyczki, która nie została indywidualnie uzgodniona i nie wykazano jej związku z rzeczywistymi kosztami, stanowi klauzulę niedozwoloną w rozumieniu art. 385¹ k.c.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że opłata administracyjna nie została indywidualnie uzgodniona, nie wykazano jej związku z rzeczywistymi kosztami poniesionymi przez pożyczkodawcę, a jej wysokość rażąco naruszała interesy konsumenta, co kwalifikuje ją jako klauzulę abuzywną.
Czy sąd może oprzeć rozstrzygnięcie w sprawie z powództwa profesjonalnego podmiotu przeciwko konsumentowi wyłącznie na domniemaniu prawdziwości twierdzeń powoda w sytuacji biernej postawy pozwanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd ma obowiązek krytycznie ocenić twierdzenia powoda i zweryfikować materiał dowodowy, nawet jeśli pozwany nie podejmuje aktywności procesowej.
Uzasadnienie
Sąd nie może opierać się wyłącznie na twierdzeniach powoda, lecz musi zbadać, czy okoliczności faktyczne uzasadniają żądanie pozwu i czy uwzględnienie go nie narusza przepisów prawa, co wynika z utrwalonego orzecznictwa.
Czy sąd powinien z urzędu badać postanowienia umowy zawartej z konsumentem pod kątem ich abuzywności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd ma obowiązek badać z urzędu postanowienia umowy zawartej z konsumentem pod kątem ich zgodności z przepisami o klauzulach niedozwolonych (art. 385¹ k.c.).
Uzasadnienie
Przepisy dotyczące nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (implementujące dyrektywę 93/13/EWG) nakładają na sąd obowiązek badania tych kwestii z urzędu w celu ochrony konsumenta.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) S.A. | spółka | powód |
| I. M. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 385 § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy.
Pomocnicze
k.c. art. 353 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
k.c. art. 720
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 339 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 385 § § 3
Kodeks cywilny
Za nieuzgodnione indywidualnie uważa się postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu, w szczególności te przejęte z wzorca umowy.
u.k.k. art. 36a § ust. 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
u.k.k. art. 36a § ust. 2
Ustawa o kredycie konsumenckim
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opłata administracyjna w umowie pożyczki konsumenckiej stanowi klauzulę niedozwoloną (abuzywną) z uwagi na brak indywidualnego uzgodnienia, brak wykazania związku z rzeczywistymi kosztami oraz rażące naruszenie interesów konsumenta. • Sąd ma obowiązek badania z urzędu klauzul abuzywnych w umowach z konsumentami. • Sąd nie może oprzeć rozstrzygnięcia wyłącznie na domniemaniu prawdziwości twierdzeń powoda w sytuacji biernej postawy pozwanego.
Odrzucone argumenty
Opłata administracyjna była zgodna z przepisami ustawy o kredycie konsumenckim i odpowiadała rzeczywistym kosztom poniesionym przez powoda. • Postanowienia umowy dotyczące opłaty administracyjnej nie były sprzeczne z dobrymi obyczajami ani nie naruszały rażąco interesów konsumenta.
Godne uwagi sformułowania
nie zostało wykazane • nie pozostawiają wątpliwości, że pozwana obowiązana jest zwrócić otrzymaną sumę pożyczki wraz z odsetkami, opłatę przygotowawczą... • Na uwzględnienie nie zasługiwało natomiast roszczenie powoda w części dotyczącej żądania zasądzenia opłaty administracyjnej w kwocie 3.400 zł, gdyż nie zostało wykazane. • budziły wątpliwości Sądu Rejonowego okoliczności co do wysokości dochodzonego roszczenia w zakresie żądanej opłaty administracyjnej. • nie sposób stwierdzić, jakie usługi miały być świadczone pozwanej w ramach tej dodatkowej opłaty administracyjnej. • postanowienia umowne w tym zakresie uznał za niewiążące, ponieważ nosiły znamiona klauzuli abuzywnej, w rozumieniu przepisów art. 385 1 k.c. – 385 3 k.c. • próbę przerzucenia na pozwaną ogólnych kosztów działalności powoda, a nie odnosi się do konkretnych działań związanych z pożyczką udzieloną pozwanej.
Skład orzekający
Agnieszka Polak
przewodniczący-sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że wysokie opłaty administracyjne w umowach pożyczek konsumenckich, niepoparte dowodami kosztów, mogą być uznane za klauzule abuzywne. Podkreślenie obowiązku sądu do badania klauzul abuzywnych z urzędu."
Ograniczenia: Dotyczy umów zawieranych z konsumentami, gdzie stosowano wzorzec umowny. Konieczność indywidualnej oceny każdej klauzuli.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy chronią konsumentów przed nieuczciwymi praktykami firm pożyczkowych, szczególnie w kontekście wysokich, nieuzasadnionych opłat. Jest to temat aktualny i ważny dla wielu osób.
“Czy 85% opłata za pożyczkę to uczciwy koszt? Sąd Okręgowy odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 4450,83 PLN
należność główna: 4308,01 PLN
należność główna: 66,08 PLN
należność główna: 31,74 PLN
należność główna: 45 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.