V CZ 163/11

Sygn. akt V CZ 163/11 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
 
Dnia 28 marca 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) 
SSN Dariusz Dończyk 
SSN Maria Szulc (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z powództwa Przedsiębiorstwa Komunalnego „T.” spółki  
z ograniczoną odpowiedzialnością w B.  
przeciwko Polskiemu Związkowi Głuchych – Oddziałowi w K. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 28 marca 2012 r., 
zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego  
z dnia 25 sierpnia 2011 r. 
 
 
1) odrzuca 
zażalenie 
w 
zakresie 
punktu 
pierwszego 
zaskarżonego postanowienia; 
2) oddala zażalenie w pozostałej części. 
 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
 
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy zmienił, wskutek zażalenia 
powoda, postanowienie zawarte w wyroku Sądu Rejonowego w zakresie kosztów 
procesu w pierwszej instancji i zasądził na rzecz powoda T. spółki z o.o. w B. od 
pozwanego Polskiego Związku Głuchych, Oddział  w K. z tego tytułu w punkcie 
pierwszym kwotę 1467 złotych oraz w punkcie drugim kwotę 330 złotych z tytułu 
kosztów postępowania zażaleniowego. 
W zażaleniu od powyższego postanowienia pozwany zarzucił naruszenie art. 
100 k.p.c., art. 101 k.p.c. oraz art. 102 k.p.c. i wniósł o jego zmianę poprzez 
orzeczenie, że koszty procesu obciążają powódkę, ewentualnie że nie obciąża się 
pozwanego kosztami sądowymi oraz o zasądzenie kosztów postępowania 
zażaleniowego. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zgodnie art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego 
przysługuje na postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie kosztów 
procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Nie 
podlegają zatem zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego postanowienia 
sądu drugiej instancji wydane wskutek zażalenia na postanowienie sądu pierwszej 
instancji w przedmiocie kosztów procesu. Brak zaskarżalności nie zależy od treści 
rozstrzygnięcia – w wypadku orzeczenia reformatoryjnego zażalenie także nie 
służy, bowiem nie jest to orzeczenie co do kosztów procesu, które nie były 
przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. 
Z tych względów zażalenie zaskarżające postanowienie Sądu Okręgowego z 
dnia 25 sierpnia 2011 r. w całości, podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalne, w 
zakresie punktu pierwszego postanowienia na podstawie art. 373 w zw. z art. 3941 
§ 3 i art. 39821 k.p.c. (tak również postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 
stycznia 2011 r., IV CZ 103/10, nie publ.). 
Odnosząc 
się 
do 
zażalenia 
w 
części 
zaskarżającej 
punkt 
drugi 
postanowienia Sądu Okręgowego stwierdzić należy, że zasadą jest, iż strona 
przegrywająca sprawę jest zobowiązana zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie 

 
3 
koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (art. 98 k.p.c.). 
Wyjątek od tej zasady stanowi art. 102 k.p.c. pozwalający na odstąpienie od 
obciążania strony kosztami procesu w sytuacji, gdy zachodzą szczególne 
okoliczności. Hipoteza tego przepisu odwołująca się do „wypadków szczególnie 
uzasadnionych”, pozostawia sądowi orzekającemu ocenę, czy fakty związane 
z  przebiegiem procesu, w tym również dotyczące sytuacji życiowej i majątkowej 
strony, stanowią podstawę do nieobciążania jej kosztami procesu. W sprawie 
niniejszej Sąd Okręgowy uwzględnił zażalenie powoda w zakresie kosztów procesu 
przed sądem pierwszej instancji, a zatem pozwany jest stroną przegrywającą. 
Rozważył również okoliczności związane z przebiegiem procesu w kontekście 
przesłanek określonych w art. 102 k.p.c. i przedmiotem rozpoznania była także 
kwestia trudnej sytuacji finansowej pozwanego. Dokonanej ocenie nie można 
zarzucić wadliwości, a wniosek o braku podstaw do nieobciążenia pozwanego 
kosztami postępowania zażaleniowego jest prawidłowy. Skarżący skoncentrował 
się na przytoczeniu zarzutów przeciwko rozstrzygnięciu Sądu Okręgowego 
w  zakresie punktu pierwszego zaskarżonego postanowienia, natomiast poza 
wskazaniem na trudną sytuację majątkową i charakter działalności Związku, nie 
przytoczył żadnych zarzutów przeciwko rozstrzygnięciu w zakresie kosztów 
postępowania zażaleniowego. Koszty te zostały obliczone prawidłowo zgodnie 
z  przepisami powołanymi przez Sąd drugiej instancji. Zażalenie w tej części 
podlega zatem oddaleniu na podstawie art. art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 
k.p.c.