VI CA 1132/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawca G. G. domagał się przyznania wynagrodzenia za sprawowanie kurateli nad częściowo ubezwłasnowolnionym A. J. (1). Sąd Rejonowy przyznał kuratorowi wynagrodzenie w kwocie 150 zł miesięcznie ze środków publicznych, uznając, że ubezwłasnowolniony nie posiada wystarczających dochodów ani majątku na pokrycie tych kosztów, a jego oszczędności powinny pozostać nienaruszone. Gmina C. wniosła apelację, kwestionując ustalenia faktyczne i prawne sądu I instancji. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, stwierdził nieważność postępowania przed Sądem Rejonowym z powodu braku przedstawiciela ustawowego (kuratora procesowego ad actum) dla ubezwłasnowolnionego uczestnika A. J. (1). Sąd Okręgowy podkreślił, że kurator wnioskodawca reprezentował własny interes, a ubezwłasnowolniony nie miał ustanowionego kuratora do reprezentowania go w tej konkretnej sprawie, co naruszało art. 159 § 2 k.r.o. w zw. z art. 178 § 2 k.r.o. i art. 379 pkt 2 i 5 k.p.c. W związku z tym, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie, zniósł postępowanie przed Sądem I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, zlecając mu ustanowienie kuratora procesowego dla A. J. (1) i ponowne rozważenie kwestii źródła pokrycia wynagrodzenia kuratora.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstanowienie kuratora procesowego (ad actum) w sprawach, gdzie kurator sprawujący opiekę jest jednocześnie stroną postępowania (np. wnioskodawcą) i istnieje potencjalna sprzeczność interesów z podopiecznym.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z kuratelą i reprezentacją ubezwłasnowolnionych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w postępowaniu o przyznanie wynagrodzenia kuratorowi osoby ubezwłasnowolnionej, gdy kurator jest jednocześnie wnioskodawcą, a ubezwłasnowolniony uczestnikiem, sąd powinien z urzędu ustanowić kuratora procesowego dla ubezwłasnowolnionego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd powinien z urzędu ustanowić kuratora procesowego dla ubezwłasnowolnionego uczestnika w sytuacji potencjalnej sprzeczności interesów między nim a jego kuratorem sprawującym opiekę.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że w sytuacji, gdy kurator sprawujący opiekę nad osobą ubezwłasnowolnioną jest jednocześnie wnioskodawcą w sprawie o przyznanie mu wynagrodzenia, a ubezwłasnowolniony jest uczestnikiem, występuje potencjalna sprzeczność interesów. Brak ustanowienia kuratora procesowego dla ubezwłasnowolnionego w takim postępowaniu prowadzi do nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możliwości obrony praw.
Kiedy wynagrodzenie kuratora ustanowionego z urzędu dla osoby ubezwłasnowolnionej może być pokrywane ze środków publicznych?
Odpowiedź sądu
Wynagrodzenie kuratora ustanowionego z urzędu może być pokrywane ze środków publicznych na podstawie przepisów o pomocy społecznej, jeżeli osoba ubezwłasnowolniona nie posiada odpowiednich dochodów i majątku.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy, a następnie Sąd Okręgowy (wskazując na potrzebę ponownego zbadania tej kwestii), analizował możliwość pokrycia wynagrodzenia kuratora ze środków publicznych. Kluczowe jest ustalenie, czy ubezwłasnowolniony posiada wystarczające środki na pokrycie wynagrodzenia, biorąc pod uwagę jego dochody (emerytura), koszty utrzymania w domu pomocy społecznej, bieżące wydatki oraz zgromadzone oszczędności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. G. | osoba_fizyczna | wnioskodawca (kurator) |
| Gmina C. | instytucja | uczestnik postępowania |
| A. J. (1) | osoba_fizyczna | ubezwłasnowolniony częściowo uczestnik postępowania |
Przepisy (11)
Główne
k.r.o. art. 159 § § 1 pkt. 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Stosuje się odpowiednio w postępowaniu przed sądem, gdy kurator pozostaje z osobą podlegającą opiece w takiej roli procesowej, co do której istnieje sprzeczność interesów.
k.r.o. art. 159 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Stosuje się odpowiednio w postępowaniu przed sądem lub innym organem państwowym.
k.r.o. art. 178 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.r.o. art. 180 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Możliwość ustanowienia kuratora dla "załatwienia poszczególnej sprawy" (ad actum).
k.p.c. art. 379 § pkt. 2 i 5
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do stwierdzenia nieważności postępowania z powodu braku przedstawiciela ustawowego strony i pozbawienia jej możliwości obrony praw.
k.p.c. art. 386 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
u.p.s. art. 53a
Ustawa o pomocy społecznej
Pomocnicze
k.c. art. 16 § § 2
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 66
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak ustanowienia kuratora procesowego dla ubezwłasnowolnionego uczestnika postępowania, co skutkuje nieważnością postępowania z powodu pozbawienia go możliwości obrony praw.
Odrzucone argumenty
Argumenty apelacji Gminy C. dotyczące naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. i art. 179 § 1 k.r.o. (nie zostały ocenione z powodu stwierdzenia nieważności postępowania).
Godne uwagi sformułowania
zaskarżony wyrok zapadł w warunkach nieważności postępowania • strona – uczestnik postępowania A. J. (1) nie miała przedstawiciela ustawowego, przez co zarazem została pozbawiona możliwości obrony swych praw • kurator będący jednocześnie wnioskodawcą domaga się wynagrodzenia za sprawowanie opieki nad częściowo ubezwłasnowolnionym uczestnikiem postępowania • brak w ten sposób ustanowionego przedstawiciela ustawowego w postępowaniu przed Sądem Rejonowym spowodował nieważność tego postępowania i konieczność jego zniesienia • brak byłoby podstaw do wyłączenia reprezentacji kuratora wówczas, gdy osoby te są uczestnikami postępowania nieprocesowego i to w sytuacji, gdy nie zachodzi pomiędzy nimi sprzeczność interesów • w niniejszej sprawie wystąpiła nieważność postępowania polegająca na tym, iż strona – uczestnik postępowania A. J. (1) nie miała przedstawiciela ustawowego, który w sposób pozbawiony sprzeczności interesów reprezentowałby go w postępowaniu pierwszoinstancyjnym przez co jednocześnie została pozbawiona możliwości obrony swych praw
Skład orzekający
Karol Kołodziejczyk
przewodniczący
Halina Garus
sprawozdawca
Agnieszka Polak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustanowienie kuratora procesowego (ad actum) w sprawach, gdzie kurator sprawujący opiekę jest jednocześnie stroną postępowania (np. wnioskodawcą) i istnieje potencjalna sprzeczność interesów z podopiecznym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z kuratelą i reprezentacją ubezwłasnowolnionych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie formalnych wymogów procesowych, nawet w sprawach opiekuńczych, a błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia całego postępowania. Podkreśla znaczenie ochrony praw osób ubezwłasnowolnionych.
“Błąd proceduralny zniweczył postępowanie: dlaczego kurator nie mógł reprezentować swojego podopiecznego?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.