VI C 1386/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w B. pozwem z dnia 5 kwietnia 2022 roku domagał się zasądzenia od pozwanego W. K. kwoty 13 264,37 zł wraz z odsetkami, tytułem niespłaconej umowy pożyczki zabezpieczonej wekslem in blanco. Pozwany w sprzeciwie od nakazu zapłaty wnosił o oddalenie powództwa, podnosząc, że roszczenie jest przedwczesne i podejmował próby spłaty. Sąd ustalił, że strony zawarły umowę pożyczki konsumenckiej na kwotę 13 150 zł, która miała być spłacona w 36 ratach po 417 zł. Pożyczkobiorca nie wywiązał się z zobowiązań, co skutkowało wypowiedzeniem umowy i wypełnieniem weksla na kwotę 13 361,37 zł. Sąd, oceniając umowę pod kątem klauzul abuzywnych (art. 385¹ k.c.), uznał za niedozwolone i bezskuteczne postanowienia dotyczące wynagrodzenia prowizyjnego (5 122 zł) oraz opłaty za pakiet (1 100 zł), które rażąco naruszały interesy konsumenta i były sprzeczne z dobrymi obyczajami. Sąd obniżył również należne odsetki umowne, uwzględniając abuzywność części kosztów. Ostatecznie, po uwzględnieniu wpłaconych przez pozwanego kwot (1 765 zł), Sąd zasądził na rzecz powoda kwotę 6 129,34 zł. O kosztach postępowania orzeczono poprzez ich wzajemne zniesienie, z uwagi na częściowe uwzględnienie powództwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie możliwości badania abuzywności kosztów pożyczki konsumenckiej z urzędu, nawet jeśli mieszczą się w ustawowych limitach. Ugruntowanie interpretacji pojęć 'dobre obyczaje' i 'rażące naruszenie interesów konsumenta'.
Dotyczy umów pożyczek konsumenckich zawieranych na wzorcach umownych, gdzie występują wysokie koszty pozaodsetkowe.
Zagadnienia prawne (4)
Czy postanowienia umowy pożyczki konsumenckiej dotyczące wynagrodzenia prowizyjnego i opłaty za pakiet usług są abuzywne w rozumieniu art. 385¹ k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia umowy dotyczące wynagrodzenia prowizyjnego (5 122 zł) oraz opłaty za pakiet usług (1 100 zł) są niedozwolone i nie wiążą konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wskazane koszty były rażąco wysokie w stosunku do kwoty pożyczki netto, nie zostały indywidualnie uzgodnione, a konsument nie otrzymał jasnych informacji o ich przeznaczeniu. Koszty te stanowiły przerzucenie ogólnych kosztów działalności pożyczkodawcy na konsumenta, naruszając dobre obyczaje i interesy konsumenta.
Czy sąd powinien z urzędu badać abuzywność postanowień umowy pożyczki konsumenckiej, mimo braku zarzutów ze strony pozwanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd miał obowiązek ocenić umowę pod kątem postanowień niedozwolonych z urzędu, zwłaszcza w kontekście zabezpieczenia wekslowego i zarzutów pozwanego dotyczących stosunku podstawowego.
Uzasadnienie
Choć pozwany nie podniósł wprost zarzutu abuzywności wszystkich postanowień, sąd, oceniając żądanie oparte na wekslu (który stanowi zabezpieczenie stosunku podstawowego), musiał zbadać ważność i treść umowy pożyczki, w tym pod kątem klauzul niedozwolonych.
Jak należy obliczyć należną kwotę pożyczki i odsetek po uznaniu części kosztów za abuzywne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należna kwota kapitału pożyczki została ustalona jako suma kwoty netto pożyczki, opłaty przygotowawczej i odsetek umownych, pomniejszona o wpłacone raty. Odsetki umowne zostały obliczone proporcjonalnie, uwzględniając jedynie te części kosztów, które nie zostały uznane za abuzywne.
Uzasadnienie
Sąd wyłączył z podstawy naliczania odsetek umownych kwoty uznane za abuzywne. Obliczył należne odsetki proporcjonalnie do kwoty kapitału netto, a następnie odjął od całości kwoty należnej wpłacone przez pozwanego raty.
Czy maksymalna wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu określona w ustawie o kredycie konsumenckim wyłącza ochronę konsumenta na gruncie art. 385¹ k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przestrzeganie limitów pozaodsetkowych kosztów kredytu nie wyłącza możliwości uznania poszczególnych postanowień za abuzywne na podstawie art. 385¹ k.c.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego (III CZP 43/20), która potwierdza, że nawet jeśli pozaodsetkowe koszty mieszczą się w ustawowym limicie, mogą być uznane za niedozwolone, jeśli naruszają dobre obyczaje lub interesy konsumenta.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka akcyjna | spółka | powód |
| W. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Definicja niedozwolonych postanowień umownych (abuzywność) w umowach z konsumentami.
k.c. art. 385¹ § § 3
Kodeks cywilny
Definicja postanowień nieuzgodnionych indywidualnie.
k.c. art. 385¹ § § 4
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu indywidualnego uzgodnienia postanowienia.
Pomocnicze
k.c. art. 720
Kodeks cywilny
Definicja umowy pożyczki.
u.k.k. art. 3 § ust. 1 i 2 pkt 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
Definicja umowy o kredyt konsumencki, w tym umowy pożyczki.
u.k.k. art. 29 § ust. 1 i 3
Ustawa o kredycie konsumenckim
Wymóg formy pisemnej i jasności umowy o kredyt konsumencki.
k.c. art. 385²
Kodeks cywilny
Kryteria oceny zgodności postanowienia z dobrymi obyczajami i interesem konsumenta.
k.p.c. art. 229
Kodeks postępowania cywilnego
Okoliczności bezsporne.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Fakty przyznane przez strony.
k.p.c. art. 100 § zdanie pierwsze
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia lub stosunkowego rozdzielenia kosztów w razie częściowego uwzględnienia żądań.
k.c. art. 481 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Odsetki za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego.
u.k.k. art. 36a
Ustawa o kredycie konsumenckim
Maksymalna wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu.
ustawa covidowa art. 8d, 31zc ust. 1, 36 ust. 3a
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Przepisy dotyczące okresowego obniżenia dopuszczalnej wysokości pozaodsetkowych kosztów pożyczki.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Abuzywność postanowień umowy dotyczących wynagrodzenia prowizyjnego i opłaty za pakiet usług. • Naruszenie dobrych obyczajów i rażące naruszenie interesów konsumenta przez te postanowienia. • Obowiązek sądu do badania abuzywności z urzędu.
Odrzucone argumenty
Roszczenie jest przedwczesne (oddalone z uwagi na skuteczne wypowiedzenie umowy). • Zasada, że przestrzeganie limitów pozaodsetkowych kosztów wyłącza abuzywność (oddalone).
Godne uwagi sformułowania
Sąd przy dokonywaniu oceny prawnej żądania musiał także wziąć pod uwagę treść umowy pożyczki i ocenić ją – z urzędu – pod kątem zawierania postanowień niedozwolonych. • W ocenie Sądu część z nich miała charakter abuzywny w rozumieniu art. 385 1 k.c. i z tej przyczyny powództwo nie mogło zostać uwzględnione całkowicie. • „dobre obyczaje” są równoważnikiem zasad współżycia społecznego • „rażące naruszenie interesów konsumenta” należy rozumieć jako nieusprawiedliwioną dysproporcję praw na jego niekorzyść • „wynagrodzenie prowizyjne (prowizja), stanowiące wynagrodzenie z tytułu udzielenia pożyczki, przewidziane w umowie pożyczki, do której mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim nie jest świadczeniem głównym w rozumieniu art. 385 1 § 1 k.c.”
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie możliwości badania abuzywności kosztów pożyczki konsumenckiej z urzędu, nawet jeśli mieszczą się w ustawowych limitach. Ugruntowanie interpretacji pojęć 'dobre obyczaje' i 'rażące naruszenie interesów konsumenta'."
Ograniczenia: Dotyczy umów pożyczek konsumenckich zawieranych na wzorcach umownych, gdzie występują wysokie koszty pozaodsetkowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy chronią konsumentów przed nieuczciwymi praktykami finansowymi, nawet w przypadku umów zabezpieczonych wekslem. Jest to przykład praktycznego zastosowania przepisów o ochronie konsumenta.
“Czy wysokie koszty pożyczki konsumenckiej zawsze są legalne? Sąd obniża roszczenie banku!”
Dane finansowe
WPS: 13 264,37 PLN
kapitał pożyczki: 6129,34 PLN
odsetki umowne: 598,97 PLN
opłata przygotowawcza: 528 PLN
odsetki za opóźnienie: 17,37 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.