VI ACA 827/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód, Syndyk Masy Upadłości (...) spółki jawnej w O., wniósł pozew o uznanie za bezskuteczną czynności prawnej przelewu kwoty 300 000 zł dokonanego przez spółkę jawną na rzecz (...) spółki z o.o. w O. tytułem zaliczki na tarcicę suchą. Sąd Okręgowy w Warszawie uznał tę czynność za bezskuteczną w stosunku do masy upadłości, opierając się na przepisach prawa upadłościowego i naprawczego dotyczących czynności krzywdzących wierzycieli. Sąd I instancji ustalił, że spółka jawna zaprzestała produkcji, a przelew nastąpił w okresie poprzedzającym złożenie wniosku o upadłość. Pozwana spółka złożyła apelację, podnosząc liczne zarzuty procesowe i materialne, w tym dotyczące błędnej oceny dowodów, nieuwzględnienia zarzutu potrącenia oraz braku podstaw do uznania czynności za bezskuteczną. Sąd Apelacyjny w Warszawie zmienił zaskarżony wyrok, oddalając powództwo. Sąd II instancji stwierdził, że choć tytuł przelewu wskazywał na zaliczkę, to z zeznań świadków i okoliczności sprawy wynikało, że nie doszło do zawarcia umowy sprzedaży ani dostawy tarcicy uzasadniającej wpłatę zaliczki. Co jednak istotniejsze, Sąd Apelacyjny uznał, że powód nie miał interesu prawnego w uzyskaniu wyroku ustalającego bezskuteczność czynności prawnej na podstawie art. 127 prawa upadłościowego i naprawczego. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, syndyk w takiej sytuacji powinien wytoczyć powództwo o zapłatę lub wydanie rzeczy na podstawie art. 134 ust. 1 prawa upadłościowego i naprawczego, które stanowiłoby tytuł egzekucyjny. Wyrok ustalający bezskuteczność miałby charakter deklaratoryjny i nie pozwoliłby na egzekucję, w przeciwieństwie do wyroku zasądzającego. W związku z tym, Sąd Apelacyjny oddalił powództwo z powodu braku podstawowej przesłanki procesowej, jaką jest interes prawny, nie przesądzając o skuteczności samej czynności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie braku interesu prawnego syndyka w dochodzeniu ustalenia bezskuteczności czynności prawnej na podstawie art. 127 p.u.n. i konieczności wytoczenia powództwa o zapłatę lub wydanie rzeczy na podstawie art. 134 p.u.n.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej syndyka w postępowaniu upadłościowym i interpretacji art. 127 i 134 p.u.n.
Zagadnienia prawne (2)
Czy syndyk masy upadłości ma interes prawny w uzyskaniu wyroku ustalającego bezskuteczność czynności prawnej na podstawie art. 127 prawa upadłościowego i naprawczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, syndyk nie ma interesu prawnego w uzyskaniu wyroku ustalającego bezskuteczność czynności prawnej na podstawie art. 127 prawa upadłościowego i naprawczego, gdyż powinien wytoczyć powództwo o zapłatę lub wydanie rzeczy na podstawie art. 134 ust. 1 tego prawa.
Uzasadnienie
Wyrok ustalający bezskuteczność czynności prawnej ma charakter deklaratoryjny i nie stanowi tytułu egzekucyjnego. Interes prawny w uzyskaniu wyroku ustalającego istnieje tylko wtedy, gdy samo ustalenie stosunku prawnego pozwoli na definitywne zakończenie sporu lub zapobiegnie przyszłemu sporowi, a nie gdy można uzyskać ochronę poprzez dalej idący środek prawny, jakim jest powództwo o zapłatę.
Czy przelew kwoty 300 000 zł tytułem zaliczki na tarcicę suchą, dokonany przez spółkę jawną w okresie poprzedzającym ogłoszenie upadłości, może być uznany za bezskuteczny w stosunku do masy upadłości na podstawie art. 127 prawa upadłościowego i naprawczego?
Odpowiedź sądu
Nie, w tym konkretnym przypadku nie można było uznać tej czynności za bezskuteczną, ponieważ nie istniała umowa sprzedaży ani dostawy tarcicy uzasadniająca wpłatę zaliczki, a nadto powództwo było wadliwe z powodu braku interesu prawnego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny ustalił, że nie doszło do zawarcia umowy sprzedaży lub dostawy tarcicy, która uzasadniałaby wpłatę zaliczki. Z zeznań świadków wynikało, że spółki zawsze rozliczały się po dostarczeniu towaru, a nie poprzez przedpłaty. Dodatkowo, Sąd Apelacyjny stwierdził brak interesu prawnego powoda w dochodzeniu ustalenia bezskuteczności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Syndyk Masy Upadłości (...) spółki jawnej w O. | inne | powód |
| (...) spółka z o.o. w O. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
p.u.n. art. 127 § 1-3
Prawo upadłościowe i naprawcze
Przepisy te określają czynności prawne uznawane za bezskuteczne w stosunku do masy upadłości z mocy prawa, nie wymagając od syndyka działań procesowych zmierzających do stwierdzenia tej bezskuteczności.
p.u.n. art. 134 § 1
Prawo upadłościowe i naprawcze
Przepis ten stanowi podstawę do dochodzenia przez syndyka przekazania do masy upadłości rzeczy lub równowartości pieniężnej, gdy czynność upadłego jest bezskuteczna z mocy prawa lub została uznana za bezskuteczną.
Pomocnicze
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis określający przesłankę interesu prawnego w uzyskaniu wyroku ustalającego.
k.c. art. 527-532
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące skargi pauliańskiej, które mogłyby mieć zastosowanie, gdyby nie było możliwości uzyskania ochrony na podstawie przepisów prawa upadłościowego.
k.c. art. 509
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący przelewu wierzytelności, podnoszony w kontekście zarzutu potrącenia.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzekania przez sąd apelacyjny.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący zasad zasądzania kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak interesu prawnego syndyka w uzyskaniu wyroku ustalającego bezskuteczność czynności prawnej na podstawie art. 127 p.u.n. • Syndyk powinien wytoczyć powództwo o zapłatę lub wydanie rzeczy na podstawie art. 134 ust. 1 p.u.n. • Nie istniała umowa sprzedaży lub dostawy tarcicy uzasadniająca wpłatę zaliczki.
Odrzucone argumenty
Czynność prawna przelewu kwoty 300 000 zł była bezskuteczna w stosunku do masy upadłości na podstawie art. 127 p.u.n. • Przelew stanowił zapłatę długu niewymagalnego. • Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił dowody i ustalił stan faktyczny.
Godne uwagi sformułowania
Syndyk bowiem, jeśli uznaje, że określona czynność prawna bądź zapłata długu są bezskuteczne, powinien wytoczyć powództwo o zapłatę bądź o wydanie rzeczy na podstawie art. 134 ustęp 1 prawa upadłościowego i naprawczego. • Tylko zatem wyrok uwzględniający powództwo na podstawie art. 134 ustęp 1 prawa upadłościowego i naprawczego stanowiłby tytuł egzekucyjny uprawniający Syndyka do prowadzenia egzekucji kwoty 300 000 zł przeciwko (...) spółce z o.o.
Skład orzekający
Małgorzata Manowska
przewodniczący-sprawozdawca
Beata Waś
sędzia
Grażyna Kramarska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie braku interesu prawnego syndyka w dochodzeniu ustalenia bezskuteczności czynności prawnej na podstawie art. 127 p.u.n. i konieczności wytoczenia powództwa o zapłatę lub wydanie rzeczy na podstawie art. 134 p.u.n."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej syndyka w postępowaniu upadłościowym i interpretacji art. 127 i 134 p.u.n.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego w prawie upadłościowym – właściwej drogi prawnej dla syndyka w celu odzyskania środków z majątku upadłego. Pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe sformułowanie żądania pozwu.
“Syndyk chce odzyskać 300 tys. zł, ale sąd mówi: zła droga prawna!”
Dane finansowe
WPS: 300 000 PLN
zwrot kosztów procesu: 7200 PLN
zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 12 900 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.