VI ACA 802/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła pozwu o uznanie za niedozwolone i zakazanie stosowania przez pozwaną spółkę (...) Sp. z o.o. postanowienia wzorca umowy „Regulamin świadczenia usług telemetrycznych”. Klauzula ta stanowiła, że spółka nie ponosi odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy, jeśli nie wynikało ono z jej wyłącznej winy. Powód argumentował, że takie postanowienie rażąco narusza interesy konsumentów i jest sprzeczne z dobrymi obyczajami. Pozwana podnosiła, że świadczy usługi głównie podmiotom gospodarczym, a stosowanie klauzuli wobec konsumentów miało marginalny charakter. Sąd Okręgowy uznał klauzulę za abuzywną, wskazując, że wyłącza ona odpowiedzialność pozwanej w sposób sprzeczny z przepisami Kodeksu cywilnego (art. 471, 474 k.c.), przerzucając ryzyko na konsumenta. Sąd podkreślił, że ocena wzorca ma charakter abstrakcyjny i nie zależy od faktycznego rozmiaru naruszeń. Apelacja pozwanej, zarzucająca błędne zastosowanie art. 385¹ § 1 k.c., została uznana za bezzasadną przez Sąd Apelacyjny. Sąd odwoławczy podzielił stanowisko Sądu I instancji, że zakwestionowane postanowienie jest abuzywne, ponieważ narusza dobre obyczaje i rażąco interesy konsumenta, zaburzając równowagę kontraktową wynikającą z przepisów kodeksu cywilnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie abuzywności klauzul ograniczających odpowiedzialność przedsiębiorcy wobec konsumentów, zwłaszcza w kontekście odpowiedzialności za działania osób trzecich.
Dotyczy konkretnego typu klauzuli i jej zastosowania w obrocie z konsumentami. Interpretacja art. 474 k.c. w kontekście klauzul abuzywnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie wzorca umowy, które wyłącza odpowiedzialność przedsiębiorcy za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy, chyba że wynika ono z jego wyłącznej winy, jest niedozwolonym postanowieniem umownym w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie postanowienie jest niedozwolonym postanowieniem umownym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzula wyłączająca odpowiedzialność przedsiębiorcy, chyba że szkoda wynika z jego wyłącznej winy, jest abuzywna, ponieważ narusza dobre obyczaje i rażąco interesy konsumenta. Zaburza ona równowagę kontraktową wynikającą z przepisów Kodeksu cywilnego (art. 471, 474 k.c.) i przerzuca ryzyko niewykonania umowy na konsumenta, nawet w sytuacjach, gdy przedsiębiorca ponosi za to odpowiedzialność.
Czy fakt zaprzestania stosowania zakwestionowanego postanowienia wzorca umowy po wytoczeniu powództwa ma wpływ na bieg postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie z art. 479⁴⁰ k.p.c., zaniechanie stosowania zakwestionowanych postanowień po wytoczeniu powództwa nie ma wpływu na bieg postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że przepis art. 479⁴⁰ k.p.c. stanowi, iż zaniechanie stosowania zakwestionowanych postanowień wzorca umownego przez pozwanego po wytoczeniu powództwa nie wpływa na dalszy bieg postępowania.
Czy dla oceny charakteru postanowienia wzorca umowy istotny jest zakres, w jakim przedsiębiorca świadczył usługi na rzecz konsumentów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dla oceny charakteru postanowienia wzorca umowy nie ma znaczenia, czy przedsiębiorca świadczył usługi na rzecz konsumentów w marginalnym zakresie.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że przedmiotem oceny w postępowaniu o uznanie postanowień wzorca za niedozwolone jest abstrakcyjna ocena wzorca, a nie badanie, czy doszło do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów i jaki był rozmiar tych naruszeń.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) | instytucja | powód |
| (...) Sp. z o.o. | spółka | pozwana |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowne, które nie były indywidualnie uzgodnione z konsumentem i kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, nie są wiążące dla konsumenta, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane jasno.
Pomocnicze
k.c. art. 385 § 3
Kodeks cywilny
W razie wątpliwości uważa się, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są te, które w szczególności wyłączają lub istotnie ograniczają odpowiedzialność względem konsumenta za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania (pkt 2) lub uzależniają odpowiedzialność kontrahenta konsumenta od wykonania zobowiązań przez osoby, za pośrednictwem których kontrahent konsumenta zawiera umowę lub przy których pomocy wykonuje swoje zobowiązanie (pkt 21).
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
k.c. art. 473 § 1
Kodeks cywilny
Dłużnik może przez umowę o świadczenie przez osoby trzecie przyjąć odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania przez te osoby.
k.c. art. 473 § 2
Kodeks cywilny
Nieważne jest zastrzeżenie, iż dłużnik nie będzie odpowiedzialny za szkodę, którą może wyrządzić wierzycielowi umyślnie.
k.c. art. 474
Kodeks cywilny
Dłużnik odpowiedzialny jest jak za własne działanie lub zaniechanie za działania lub zaniechania osób, z których pomocą zobowiązanie wykonywa, jak również osób, którym wykonanie zobowiązania powierza.
k.p.c. art. 219
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 479 § 40
Kodeks postępowania cywilnego
Zaniechanie przez pozwanego, po wytoczeniu powództwa, stosowania zakwestionowanych postanowień wzorca umownego nie ma wpływu na bieg postępowania.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie wzorca umowy wyłączające odpowiedzialność przedsiębiorcy, chyba że wynika ona z jego wyłącznej winy, jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta. • Wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy za działania lub zaniechania osób trzecich, którym powierzył wykonanie zobowiązania, jest niezgodne z art. 474 k.c. • Zaniechanie stosowania zakwestionowanego postanowienia po wytoczeniu powództwa nie ma wpływu na bieg postępowania.
Odrzucone argumenty
Postanowienie wzorca umowy nie narusza dobrych obyczajów ani rażąco interesów konsumenta. • Stosowanie klauzuli wobec konsumentów miało marginalny charakter. • Zaprzestanie stosowania klauzuli po wytoczeniu powództwa powinno wpłynąć na bieg postępowania.
Godne uwagi sformułowania
nie ponosi odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy w przypadku braku możliwości świadczenia usługi, który nie wynikał z wyłącznej winy (...) • nie zasługuje na uwzględnienie i nie może mieć wpływu na toczące się postępowanie fakt, że zaniechała stosowania klauzuli • Przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu nie jest bowiem badanie, czy doszło do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów oraz jaki był rozmiar tych naruszeń, a wyłącznie, czy stosowane przez przedsiębiorcę w obrocie z konsumentami postanowienia umowne mają charakter niedozwolonych postanowień w rozumieniu art. 385 1 k.c. • kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy • zaburzają bowiem w stopniu znacznym wzorcowe wyważenie wzajemnych interesów stron umów zawieranych na gruncie prawa cywilnego
Skład orzekający
Małgorzata Manowska
przewodniczący-sprawozdawca
Aldona Wapińska
członek
Ewa Stefańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul ograniczających odpowiedzialność przedsiębiorcy wobec konsumentów, zwłaszcza w kontekście odpowiedzialności za działania osób trzecich."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego typu klauzuli i jej zastosowania w obrocie z konsumentami. Interpretacja art. 474 k.c. w kontekście klauzul abuzywnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu klauzul abuzywnych w umowach z konsumentami, a orzeczenie jasno wyjaśnia, dlaczego takie klauzule są niedozwolone, co jest istotne dla szerokiego grona odbiorców.
“Czy firma może uchylić się od odpowiedzialności, zrzucając winę na konsumenta? Sąd Apelacyjny odpowiada: Nie!”
Sektor
usługi
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.