Orzeczenie · 2013-08-07

VI ACA 689/13

Sąd
Sąd Apelacyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2013-08-07
SAOSCywilneodpowiedzialność kontraktowaWysokaapelacyjny
usługi brokerskieodpowiedzialność kontraktowabankowośćzajęcie komorniczerachunek maklerskiakcjeodszkodowaniestrataprawo cywilne

Sprawa dotyczyła roszczenia powódki A. J. przeciwko Bankowi (...) S.A. o zapłatę odszkodowania w kwocie 452 282 zł, wynikającego z rzekomego nienależytego wykonania umowy o świadczenie usług brokerskich. Powódka twierdziła, że bank zablokował jej rachunek brokerski po zajęciu przez komornika, uniemożliwiając sprzedaż akcji i powodując stratę z tytułu spadku ich wartości oraz niewykonania praw poboru. Sąd Okręgowy pierwotnie uznał roszczenie za zasadne co do zasady, następnie po uchyleniu wyroku przez Sąd Apelacyjny, wyrokiem z dnia 28 grudnia 2012 r. zasądził od banku na rzecz powódki kwotę 340 941,79 zł. Sąd Okręgowy uznał, że bank ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 471 k.c., ponieważ zablokował rachunek w sposób uniemożliwiający powódce realizację jej uprawnień wynikających z art. 752¹ k.p.c., mimo że zajęcie komornicze nie było precyzyjnie sformułowane. Sąd Okręgowy oparł wysokość szkody na wariancie II opinii biegłej, zakładającym hipotetyczną sprzedaż wszystkich aktywów. Bank w apelacji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestionując m.in. podstawę odpowiedzialności, sposób wyliczenia szkody, zastosowanie art. 363 § 2 k.c. oraz przedawnienie odsetek. Sąd Apelacyjny, zmieniając wyrok, uznał odpowiedzialność banku za nienależyte wykonanie umowy, jednak znacząco zredukował zasądzoną kwotę. Sąd Apelacyjny stwierdził, że powódka wykazała szkodę jedynie w zakresie spadku wartości dwóch konkretnych akcji, które mogły być sprzedane, w kwocie 15 660,56 zł. Nie można było obciążyć banku odpowiedzialnością za spadek wartości pozostałych akcji ani utratę korzyści z praw poboru, ponieważ powódka nie wykazała zamiaru sprzedaży wszystkich akcji ani tych praw, a także z uwagi na ograniczenia cenowe zleceń i późniejszy termin zbycia praw poboru. Sąd Apelacyjny skorygował również datę naliczania odsetek ustawowych na 29 lipca 2008 r. Z uwagi na znaczną zmianę wyniku sprawy, Sąd Apelacyjny orzekł o kosztach postępowania, zasądzając od powódki na rzecz pozwanego znaczną kwotę tytułem zwrotu kosztów procesu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja odpowiedzialności banku za nienależyte wykonanie umowy o usługi brokerskie w kontekście zajęcia komorniczego, zakresu odpowiedzialności za szkodę, a także zasad ustalania odszkodowania i odsetek.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z zajęciem rachunku maklerskiego i interpretacją przepisów k.p.c. dotyczących praw dłużnika w takiej sytuacji.

Zagadnienia prawne (3)

Czy bank ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą za nienależyte wykonanie umowy o świadczenie usług brokerskich w sytuacji, gdy zablokował rachunek powódki po zajęciu przez komornika, uniemożliwiając sprzedaż akcji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, bank ponosi odpowiedzialność, ponieważ sposób wykonania zajęcia komorniczego przez bank uniemożliwił powódce realizację jej uprawnień wynikających z art. 752¹ k.p.c., co stanowi nienależyte wykonanie umowy.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że bank, jako profesjonalista, miał świadomość uprawnień powódki wynikających z art. 752¹ k.p.c. i powinien był wykonać zajęcie komornicze w sposób, który nie uniemożliwia powódce sprzedaży akcji w określonym terminie, nawet jeśli zajęcie komornicze nie było precyzyjnie sformułowane. Całkowita blokada rachunku była decyzją banku.

Jaki jest zakres szkody poniesionej przez powódkę w wyniku nienależytego wykonania umowy przez bank?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Szkoda powódki obejmuje jedynie spadek wartości dwóch konkretnych akcji, które mogły być sprzedane, w kwocie 15 660,56 zł. Nie obejmuje ona spadku wartości pozostałych akcji ani utraconych korzyści z praw poboru.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny stwierdził, że powódka nie wykazała zamiaru sprzedaży wszystkich posiadanych akcji ani praw poboru w okresie objętym ochroną art. 752¹ k.p.c. Zlecone przez nią sprzedaży akcji były ograniczone cenowo, a w przypadku niektórych akcji nie podjęła ponownych prób sprzedaży po odrzuceniu pierwotnych zleceń. Brak było również zamiaru sprzedaży praw poboru.

Od kiedy należy naliczać odsetki ustawowe od zasądzonego odszkodowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Odsetki ustawowe należy naliczać od dnia 29 lipca 2008 r., czyli od dnia następującego po upływie terminu do zapłaty odszkodowania wyznaczonego przez powódkę w wezwaniu do zapłaty.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że zobowiązanie do zapłaty odszkodowania jest bezterminowe, a termin do zapłaty został wyznaczony przez powódkę w wezwaniu do zapłaty. Opóźnienie pozwanego nastąpiło po upływie tego terminu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana wyroku
Strona wygrywająca
Bank (...) S.A.

Strony

NazwaTypRola
A. J.osoba_fizycznapowódka
Bank (...) S.A.spółkapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 752 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten daje obowiązanemu uprawnienie do sprzedaży papierów wartościowych w określonym czasie po zajęciu rachunku, nawet jeśli zajęcie nie zawierało wyraźnego wyłączenia możliwości sprzedaży.

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

Podstawa odpowiedzialności dłużnika za nienależyte wykonanie zobowiązania.

Pomocnicze

k.c. art. 363 § 2

Kodeks cywilny

Dotyczy ustalania wysokości odszkodowania według cen obowiązujących w chwili wyrokowania, chyba że szczególne okoliczności przemawiają za przyjęciem innych cen.

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

Dotyczy zobowiązań bezterminowych, które powinny być spełnione niezwłocznie po wezwaniu do zapłaty.

k.p.c. art. 911 § 8

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zajęcia praw z instrumentów finansowych.

k.p.c. art. 8 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wezwania dłużnika zajętej wierzytelności.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasady wzajemnego zniesienia lub zasądzenia kosztów postępowania w zależności od wyniku sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Szkoda powódki obejmuje jedynie spadek wartości dwóch konkretnych akcji, a nie całego portfela. • Powódka nie wykazała zamiaru sprzedaży wszystkich akcji ani praw poboru. • Zlecone przez powódkę sprzedaży akcji były ograniczone cenowo, co uniemożliwiało ich realizację nawet przy prawidłowym wykonaniu umowy przez bank. • Odsetki ustawowe powinny być naliczane od daty wezwania do zapłaty, a nie od daty wskazanej przez Sąd Okręgowy.

Odrzucone argumenty

Bank ponosi pełną odpowiedzialność odszkodowawczą za nienależyte wykonanie umowy. • Szkoda powódki obejmuje spadek wartości całego portfela akcji oraz utracone korzyści z praw poboru. • Odsetki ustawowe powinny być naliczane od daty wskazanej przez Sąd Okręgowy.

Godne uwagi sformułowania

Sposób realizacji zajęcia wybrany przez pozwanego w stosunku do powódki – uniemożliwił jej skorzystanie z tych uprawnień, a tym samym naruszył prawa powódki wynikające z umowy łączącej ją z pozwanym, stanowiąc o nienależyte wykonanie przez pozwanego tej umowy, z przyczyn za które pozwany ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 471 k.c. • Nie można pozwanego obciążyć odpowiedzialnością za szkodę powódki spowodowaną spadkiem wartości tych akcji z powodu ich niesprzedania w okresie do dnia 31 sierpnia 2007r., gdyż brak jest związku przyczynowego pomiędzy zachowaniem pozwanego w postaci zablokowania rachunku i nierealizowania zleceń powódki a spadkiem wartości tych akcji. • Powódka w żadnym razie nie twierdziła i nie wykazała w niniejszej sprawie, że zamierzała dokonać w okresie 3 miesięcy od daty zajęcia rachunku sprzedaży wszystkich posiadanych akcji.

Skład orzekający

Ewa Stefańska

przewodniczący

Ryszard Sarnowicz

sędzia

Grażyna Kramarska

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja odpowiedzialności banku za nienależyte wykonanie umowy o usługi brokerskie w kontekście zajęcia komorniczego, zakresu odpowiedzialności za szkodę, a także zasad ustalania odszkodowania i odsetek."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z zajęciem rachunku maklerskiego i interpretacją przepisów k.p.c. dotyczących praw dłużnika w takiej sytuacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje złożoność odpowiedzialności banku w sytuacjach związanych z zajęciem komorniczym i pokazuje, jak kluczowe jest udowodnienie zamiaru i związku przyczynowego w dochodzeniu odszkodowania.

Bank musi zapłacić odszkodowanie za blokadę rachunku, ale nie za całą utratę wartości akcji – kluczowy dowód zamiaru sprzedaży.

Dane finansowe

WPS: 452 282 PLN

odszkodowanie: 15 660,56 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst