VI ACA 315/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa o zapłatę za roboty budowlane, gdzie pozwana gmina dokonała potrącenia kar umownych z wynagrodzenia wykonawcy. Sąd Okręgowy w całości oddalił zarzut potrącenia, uznając, że wykonawca nie ponosi odpowiedzialności za opóźnienie. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację pozwanej, częściowo zmienił wyrok. Ustalono, że kara umowna mogła być naliczana jedynie za zwłokę, czyli opóźnienie zawinione. Sąd Apelacyjny uznał, że 12 dni opóźnienia wynikało z przyczyn niezawinionych przez powoda (kolizja z innymi pracami, brak współpracy pozwanego w uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie), a kolejne 5 dni opóźnienia było zawinione. W związku z tym, kara umowna została obniżona do kwoty odpowiadającej 5 dniom zwłoki. Sąd Apelacyjny sprostował również oczywistą omyłkę pisarską w wyroku Sądu Okręgowego i orzekł o kosztach postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących kar umownych w umowach o roboty budowlane, odpowiedzialność za opóźnienie w wykonaniu umowy, obowiązki stron w procesie budowlanym.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i interpretacji konkretnej umowy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy kara umowna zastrzeżona na wypadek nieterminowego wykonania umowy może być naliczana niezależnie od winy wykonawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kara umowna zastrzeżona na wypadek nieterminowego wykonania umowy może być naliczana jedynie w przypadku zwłoki, czyli opóźnienia zawinionego przez dłużnika, chyba że umowa w sposób wyraźny rozszerza odpowiedzialność na inne przypadki.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny odwołał się do art. 483 k.c. i utrwalonego orzecznictwa, zgodnie z którym kara umowna jest powiązana z ogólnymi przesłankami odpowiedzialności kontraktowej, w tym winą. Brak jest podstaw do przyjęcia odpowiedzialności na zasadzie ryzyka, jeśli umowa tego wyraźnie nie przewiduje. W analizowanej umowie kara była liczona za 'zwłokę', co implikuje winę.
Czy opóźnienie w uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie przez wykonawcę robót budowlanych może stanowić podstawę do naliczenia kar umownych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli uzyskanie pozwolenia na użytkowanie nie było bezpośrednio zagrożone karą umowną w umowie, a opóźnienie w tym zakresie wynikało z przyczyn niezawinionych przez wykonawcę lub zaniechań inwestora (pozwanego).
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że uzyskanie pozwolenia na użytkowanie nie było kluczowym elementem 'przedmiotu umowy' zagrożonym karą umowną. Ponadto, pozwany nie udzielił wykonawcy wymaganego pełnomocnictwa, a sam podjął kroki w celu uzyskania pozwolenia, co świadczyło o przejęciu tego obowiązku i zwolnieniu wykonawcy. Opóźnienie w uzyskaniu pozwolenia nie było zatem zawinione przez wykonawcę.
Czy kolizja z innymi pracami budowlanymi prowadzonymi na tym samym terenie i brak współpracy inwestora mogły stanowić uzasadnienie dla opóźnienia w wykonaniu umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, kolizja z innymi pracami oraz brak współpracy inwestora w zakresie uzyskania niezbędnych dokumentów lub pełnomocnictw mogą stanowić uzasadnienie dla opóźnienia niezawinionego przez wykonawcę.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że prace dodatkowe wynikające z kolizji z inną inwestycją oraz opóźnienie w ich wykonaniu, a także brak udzielenia przez pozwanego pełnomocnictwa do uzyskania pozwolenia na użytkowanie, stanowiły przyczyny niezawinione przez powoda, które uzasadniały przesunięcie terminu wykonania umowy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółki z o.o. z siedzibą w P. | spółka | powód |
| Gminy Ł. | instytucja | pozwany |
Przepisy (16)
Główne
k.c. art. 483
Kodeks cywilny
Definicja i zasady stosowania kary umownej.
Pomocnicze
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Podstawy odpowiedzialności dłużnika za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.
k.c. art. 472
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność za szkodę wynikłą z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania z powodu okoliczności, za które dłużnik ponosi odpowiedzialność (wina).
k.c. art. 476
Kodeks cywilny
Definicja zwłoki.
k.c. art. 354 § § 2
Kodeks cywilny
Obowiązek współdziałania stron przy wykonaniu zobowiązania.
k.c. art. 486 § § 2
Kodeks cywilny
Zwłoka wierzyciela.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady orzekania o kosztach procesu.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 350 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Sprostowanie oczywistych omyłek pisarskich w orzeczeniu.
Prawo budowlane art. 57
Ustawa - Prawo budowlane
Pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego.
Prawo budowlane art. 56
Ustawa - Prawo budowlane
Warunkowe pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego.
Prawo budowlane art. 3 § pkt 14
Ustawa - Prawo budowlane
Definicja dokumentacji powykonawczej.
rozp. MGiPB art. 19 § 1 i 2
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa
Zakres opracowań geodezyjno-kartograficznych.
rozp. MGiPB art. 20
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa
Zakres opracowań geodezyjno-kartograficznych.
rozp. MGiPB art. 21
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa
Obowiązek przekazania dokumentacji geodezyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opóźnienie w wykonaniu umowy wynikało z przyczyn niezawinionych przez wykonawcę (kolizja z innymi pracami, brak współpracy pozwanego). • Pozwany przejął na siebie ciężar uzyskania pozwolenia na użytkowanie, zwalniając wykonawcę z tego obowiązku. • Kara umowna mogła być naliczana tylko za zwłokę (opóźnienie zawinione).
Odrzucone argumenty
Pozwana gmina argumentowała, że wykonawca ponosi odpowiedzialność za opóźnienie w wykonaniu umowy i uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie, co uzasadniało naliczenie kar umownych. • Zarzut naruszenia art. 65 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 483 k.c. poprzez błędną wykładnię umowy w zakresie kar umownych.
Godne uwagi sformułowania
kara umowna zastrzeżona na wypadek nieterminowego wykonania umowy, ale miała być liczona za każdy rozpoczęty dzień zwłoki. • zwłoka jest pojęciem zawinionym • pozwany zwolnił powoda z obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie. • inwestor powinien w tym zakresie współpracować z wykonawcą, a odmowa współpracy stanowi zwłokę wierzyciela.
Skład orzekający
Jacek Sadomski
przewodniczący
Ewa Stefańska
sędzia
Jolanta Pyźlak
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar umownych w umowach o roboty budowlane, odpowiedzialność za opóźnienie w wykonaniu umowy, obowiązki stron w procesie budowlanym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i interpretacji konkretnej umowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne problemy w interpretacji kar umownych i odpowiedzialności stron w umowach o roboty budowlane, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego.
“Kiedy kara umowna za opóźnienie w budowie jest niezasadna? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 122 601,48 PLN
wynagrodzenie za roboty budowlane: 112 211,48 PLN
zwrot kosztów procesu: 9354 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym: 1720 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.