VI ACA 251/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kontroli wzorca umowy o przyłączenie do sieci energetycznej stosowanego przez pozwaną spółkę (...) S.A. Powiatowy Rzecznik Praw Konsumentów wniósł o uznanie za niedozwolone trzech postanowień wzorca. Sąd Okręgowy uznał za niedozwolone dwa z nich: jedno dotyczące uzależnienia terminu realizacji umowy od spełnienia warunków przez konsumenta oraz drugie dotyczące ograniczenia odszkodowania w przypadku odstąpienia od umowy do wysokości poniesionych nakładów. Sąd Okręgowy oddalił powództwo w zakresie postanowienia o karze umownej za zwłokę w przyłączeniu, uznając je za zgodne z prawem. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelacje obu stron, częściowo zmienił wyrok. Uwzględnił apelację Rzecznika i uznał za niedozwolone również postanowienie dotyczące kary umownej za zwłokę, stwierdzając, że ogranicza ono odpowiedzialność przedsiębiorcy i narusza interesy konsumenta, ponieważ nie pozwala na dochodzenie odszkodowania przewyższającego wysokość kary umownej, a także może wprowadzać konsumenta w błąd co do możliwości potrącenia kary. Apelacja pozwanej spółki została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących klauzul abuzywnych w umowach z konsumentami, w szczególności w kontekście kar umownych za zwłokę i ograniczenia odpowiedzialności przedsiębiorcy.
Orzeczenie dotyczy specyficznego wzorca umowy o przyłączenie do sieci energetycznej, ale jego zasady mogą być stosowane do innych umów konsumenckich.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie wzorca umowy o przyłączenie do sieci, przewidujące karę umowną w wysokości 0,1% opłaty za każdy dzień zwłoki, jest niedozwolonym postanowieniem umownym w rozumieniu art. 385^1 § 1 k.c. w zw. z art. 385^3 pkt 2 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie to jest niedozwolone, ponieważ ogranicza odpowiedzialność przedsiębiorcy wobec konsumenta za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania, nie pozwalając na dochodzenie odszkodowania przewyższającego wysokość kary umownej i wprowadzając konsumenta w błąd co do możliwości potrącenia kary.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że postanowienie o karze umownej za zwłokę narusza art. 385^1 § 1 k.c. w zw. z art. 385^3 pkt 2 k.c., ponieważ ogranicza możliwość dochodzenia przez konsumenta odszkodowania przenoszącego wysokość zastrzeżonej kary umownej, co jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta. Dodatkowo, sposób sformułowania kary umownej mógł sugerować konsumentowi, że jest ona ograniczona do wysokości opłaty za przyłączenie, co wprowadzało w błąd.
Czy postanowienie wzorca umowy, uzależniające termin realizacji umowy od otrzymania przez przedsiębiorcę kompleksowej dokumentacji projektowo-prawnej wraz z prawomocnymi decyzjami pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budowy, jest niedozwolonym postanowieniem umownym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie to jest niedozwolone, ponieważ uzależnia odpowiedzialność przedsiębiorcy od wykonania zobowiązań przez osoby trzecie, co stanowi naruszenie art. 385^3 pkt 21 k.c.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że sporne postanowienie jest niedozwolone, ponieważ stanowi klasyczny przykład postanowienia ograniczającego odpowiedzialność przedsiębiorcy wobec konsumenta za osoby trzecie, co jest sprzeczne z art. 474 k.c. i stanowi naruszenie art. 385^3 pkt 21 k.c.
Czy postanowienie wzorca umowy, przyznające konsumentowi odszkodowanie w wysokości rzeczywiście poniesionych nakładów w przypadku odstąpienia od umowy z winy przedsiębiorcy, jest niedozwolonym postanowieniem umownym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie to jest niedozwolone, ponieważ ogranicza możliwość dochodzenia przez konsumenta odszkodowania do wysokości poniesionych nakładów, wyłączając możliwość dochodzenia utraconych korzyści, co narusza jego interesy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał klauzulę za abuzywną, stwierdzając, że ogranicza ona konsumenta nie tylko co do rodzaju szkody (wyłączając utracone korzyści), ale także co do wysokości, ograniczając ją do poniesionych nakładów. Ponadto, nieprecyzyjne sformułowanie pojęcia 'nakładów' może dezinformować konsumenta i narusza art. 385^3 pkt 9 k.c. poprzez umożliwienie przedsiębiorcy wiążącej interpretacji umowy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Powiatowy Rzecznik Praw Konsumentów w C. | organ_państwowy | powód |
| (...) S.A. z siedzibą w K. | spółka | pozwana |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, chyba że dotyczą głównych świadczeń stron i zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
k.c. art. 385³ § pkt 2
Kodeks cywilny
W razie wątpliwości uważa się, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są te, które w szczególności wyłączają lub istotnie ograniczają odpowiedzialność względem konsumenta za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.
k.c. art. 385³ § pkt 21
Kodeks cywilny
W razie wątpliwości uważa się, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są te, które w szczególności uzależniają odpowiedzialność kontrahenta konsumenta od wykonania zobowiązań przez osoby, za pośrednictwem których kontrahent konsumenta zawiera umowę lub przy których pomocy wykonuje swoje zobowiązanie.
k.c. art. 385³ § pkt 9
Kodeks cywilny
W razie wątpliwości uważa się, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są te, które uprawniają kontrahenta konsumenta do dokonywania wiążącej interpretacji umowy.
Pomocnicze
k.c. art. 484 § § 1
Kodeks cywilny
Kara umowna należy się w zastrzeżonej wysokości bez względu na wysokość poniesionej szkody; nie można żądać odszkodowania przenoszącego wysokość kary umownej, chyba że strony inaczej postanowiły.
k.c. art. 474
Kodeks cywilny
Dłużnik jest odpowiedzialny jak za własne działanie lub zaniechanie za działania i zaniechania osób, z których pomocą zobowiązanie wykonuje, jak również osób, którym wykonanie zobowiązania powierza.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może uznać za ustalone fakty, o których strona miała możliwość wypowiedzenia się.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o prawa majątkowe, w których (...) zasądzono świadczenie, strona wygrywająca sprawę może żądać zwrotu niezbędnych kosztów procesu od strony przeciwnej.
k.p.c. art. 479⁴⁴
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd zarządza publikację prawomocnego wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji może zmienić zaskarżony wyrok lub orzeczenie sądu pierwszej instancji.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeżeli jest bezzasadna.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Od opłaty od apelacji strona powodowa była zwolniona.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie dotyczące kary umownej za zwłokę ogranicza odpowiedzialność przedsiębiorcy i narusza interesy konsumenta, nie pozwalając na dochodzenie odszkodowania przewyższającego wysokość kary umownej. • Postanowienie uzależniające termin realizacji umowy od spełnienia warunków przez konsumenta stanowi naruszenie art. 385^3 pkt 21 k.c. • Postanowienie ograniczające odszkodowanie do wysokości poniesionych nakładów, wyłączając utracone korzyści, jest abuzywne i narusza interesy konsumenta.
Odrzucone argumenty
Apelacja pozwanej spółki dotycząca uznania postanowień za niedozwolone. • Argumentacja Sądu Okręgowego, że postanowienie o karze umownej nie narusza interesów konsumentów ani nie stoi w sprzeczności z dobrymi obyczajami.
Godne uwagi sformułowania
kara umowna należy się w zastrzeżonej wysokości bez względu na wysokość poniesionej szkody • żądanie odszkodowania przenoszącego wysokość zastrzeżonej kary nie jest dopuszczalne, chyba że strony inaczej postanowiły • brak możliwości dochodzenia odszkodowania przewyższającego zastrzeżoną karę umowną narusza dobre obyczaje, rażąco naruszając w szczególności ekonomiczny interes konsumenta • klauzula ta jest klasycznym przykładem postanowienia ograniczającego odpowiedzialność przedsiębiorcy wobec konsumenta za osoby trzecie • zakaz stosowania postanowień uznanych przez sąd za niedozwolone dotyczy tylko wykorzystywania takich postanowień we wzorcu
Skład orzekający
Urszula Wiercińska
przewodniczący
Ewa Zalewska
sprawozdawca
Anna Gałas
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących klauzul abuzywnych w umowach z konsumentami, w szczególności w kontekście kar umownych za zwłokę i ograniczenia odpowiedzialności przedsiębiorcy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego wzorca umowy o przyłączenie do sieci energetycznej, ale jego zasady mogą być stosowane do innych umów konsumenckich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu klauzul abuzywnych w umowach z konsumentami, a orzeczenie Sądu Apelacyjnego precyzuje zasady oceny kar umownych i ograniczenia odpowiedzialności przedsiębiorcy.
“Kara umowna za zwłokę w przyłączeniu do sieci: kiedy przedsiębiorca może uniknąć odpowiedzialności?”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.