Orzeczenie · 2017-03-21

VI ACA 1967/15

Sąd
Sąd Apelacyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2017-03-21
SAOSCywilneochrona dóbr osobistychWysokaapelacyjny
dobra osobisteochrona dóbr osobistychpomówieniezniesławieniekonflikt sąsiedzkihotel dla psówzadośćuczynieniebezprawnośćnadużycie prawa

Powódka A. M. domagała się ochrony dóbr osobistych i zadośćuczynienia od sąsiadek E. K. (1) i P. W., zarzucając im formułowanie fałszywych oskarżeń i pomówień, kierowanych do rodziny, sąsiadów, klientów oraz instytucji. Sąd Okręgowy uwzględnił częściowo roszczenia niemajątkowe i zasądził 4.000 zł zadośćuczynienia. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelacje obu stron, zmienił wyrok sądu pierwszej instancji, oddalając powództwo w całości. Sąd Apelacyjny uznał, że materiał dowodowy nie pozwalał na przypisanie obu pozwanym zbiorczej odpowiedzialności za wszystkie działania. Stwierdzono, że pisma urzędowe sporządzała głównie P. W., a wypowiedzi słowne E. K. (1). Sąd Apelacyjny podkreślił, że działania P. W. polegające na składaniu skarg do organów były uzasadnione, a zarzuty znajdowały potwierdzenie w rzeczywistości, co wyłączało bezprawność. W odniesieniu do E. K. (1), sąd uznał, że jej działania wynikały z ostrego konfliktu sąsiedzkiego, wywołanego uciążliwą działalnością powódki (hotel dla psów). W tej sytuacji, żądanie ochrony dóbr osobistych przez powódkę uznano za nadużycie prawa cywilnego (art. 5 k.c.) i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. W konsekwencji, apelacja pozwanych została uznana za zasadną, a apelacja powódki za bezzasadną, co skutkowało oddaleniem powództwa w całości i orzeczeniem o kosztach postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Granice dopuszczalnej krytyki i skarg w kontekście konfliktu sąsiedzkiego i uciążliwej działalności gospodarczej; zastosowanie konstrukcji nadużycia prawa cywilnego (art. 5 k.c.) w sprawach o ochronę dóbr osobistych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu sąsiedzkiego wywołanego działalnością gospodarczą, a jego zastosowanie wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy działania sąsiada polegające na formułowaniu negatywnych opinii i skarg do instytucji, w kontekście uciążliwej działalności gospodarczej, stanowią naruszenie dóbr osobistych w postaci czci i dobrego imienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli działania te mieszczą się w granicach obrony własnego interesu, nie są świadomie nieprawdziwe i nie noszą znamion znieważenia, a konflikt został wywołany przez uciążliwą działalność powoda.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że pisma pozwanych do organów były uzasadnione, a wypowiedzi słowne wynikały z konfliktu sąsiedzkiego wywołanego przez uciążliwą działalność powódki. W takich okolicznościach, żądanie ochrony dóbr osobistych przez powódkę zostało uznane za nadużycie prawa cywilnego (art. 5 k.c.) i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, co wyłącza bezprawność działań pozwanych.

Czy składanie skarg do organów władzy publicznej, nawet jeśli nie wszystkie okazały się ostatecznie zasadne, stanowi działanie bezprawne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli skargi zawierają zarzuty znajdujące uzasadnienie w rzeczywistości i są składane w granicach prawem dozwolonych, nawet jeśli postępowania administracyjne lub sądowo-administracyjne zakończyły się uchyleniem decyzji.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny stwierdził, że zarzuty pozwanej P. W. w skargach do organów (np. dotyczących budowy, odprowadzania wód) miały potwierdzenie w rzeczywistości, a prawo do składania skarg jest gwarantowane konstytucyjnie. Fakt, że nie wszystkie skargi okazały się ostatecznie zasadne, nie czyni samego ich składania działaniem bezprawnym.

Czy w sytuacji konfliktu sąsiedzkiego, wywołanego uciążliwą działalnością gospodarczą jednej ze stron, druga strona może dochodzić ochrony dóbr osobistych za wypowiedzi i działania będące reakcją na ten konflikt?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli żądanie ochrony dóbr osobistych stanowi nadużycie prawa cywilnego (art. 5 k.c.) i jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że powódka, prowadząc uciążliwą działalność gospodarczą, powinna liczyć się z negatywnymi odczuciami sąsiadów. W kontekście ostrego konfliktu, który sama przyczyniła, jej żądanie ochrony dóbr osobistych zostało uznane za nadużycie prawa, ponieważ naruszało zasady współżycia społecznego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana wyroku i oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
pozwani

Strony

NazwaTypRola
A. M.osoba_fizycznapowódka
E. K. (1)osoba_fizycznapozwana
P. W.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 24 § 1

Kodeks cywilny

Udzielenie ochrony prawnej na podstawie art. 24 § 1 k.c. wymaga ustalenia bezprawności naruszenia dobra osobistego. Bezprawność oznacza sprzeczność zachowania z porządkiem prawnym lub zasadami współżycia społecznego.

k.c. art. 448

Kodeks cywilny

Przepis ten stanowi podstawę do zasądzenia zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę w przypadku naruszenia dóbr osobistych. Sąd Apelacyjny uznał żądanie zadośćuczynienia za bezzasadne z uwagi na brak bezprawności działań pozwanych.

Pomocnicze

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Konstrukcja nadużycia prawa cywilnego, zastosowana przez Sąd Apelacyjny, wyłącza bezprawność działań naruszyciela, jeśli wykonywanie prawa jest sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego.

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy granic swobodnej oceny dowodów przez sąd, co było przedmiotem zarzutów apelacyjnych.

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do zmiany zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do oddalenia apelacji przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy w zakresie kosztów postępowania.

Konstytucja RP art. 63

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarantuje prawo do składania petycji, wniosków i skarg do organów władzy publicznej.

k.p.a. art. 225 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zakazuje narażania na uszczerbek z powodu złożenia skargi lub wniosku, jeśli działało się w granicach prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak bezprawności działań pozwanych, wynikający z konfliktu sąsiedzkiego wywołanego uciążliwą działalnością powódki. • Składanie skarg do organów władzy publicznej przez pozwaną P. W. było uzasadnione i mieściło się w granicach prawa. • Żądanie ochrony dóbr osobistych przez powódkę stanowiło nadużycie prawa cywilnego (art. 5 k.c.) i było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Odrzucone argumenty

Działania pozwanych stanowiły bezprawne naruszenie czci i dobrego imienia powódki. • Zadośćuczynienie w kwocie 50.000 zł było uzasadnione doznaną krzywdą, w tym depresją. • Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa.

Godne uwagi sformułowania

żądanie przez powódkę ochrony dóbr osobistych naruszonych przez pozwaną w wyniku kłótni i nieporozumień sąsiedzkich, których źródłem była prowadzona przez powódkę działalność, stanowi nadużycie podmiotowego prawa osobistego w rozumieniu art. 5 k.c. • Prawo do składania skarg do organów władzy publicznej stanowi jedno z praw obywatelskich gwarantowanych przez Konstytucję. • Duże skupisko psów zgromadzonych na jednej działce może stanowić źródło uciążliwości dla działek położonych w najbliższym sąsiedztwie.

Skład orzekający

Jacek Sadomski

przewodniczący-sprawozdawca

Marcin Strobel

sędzia

Tomasz Szanciło

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Granice dopuszczalnej krytyki i skarg w kontekście konfliktu sąsiedzkiego i uciążliwej działalności gospodarczej; zastosowanie konstrukcji nadużycia prawa cywilnego (art. 5 k.c.) w sprawach o ochronę dóbr osobistych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu sąsiedzkiego wywołanego działalnością gospodarczą, a jego zastosowanie wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak konflikt sąsiedzki, podsycany uciążliwą działalnością gospodarczą, może prowadzić do eskalacji i skomplikowanych sporów prawnych, a także jak sądy oceniają granice obrony własnych interesów.

Sąsiedzka wojna o hotel dla psów: czy można pomawiać, gdy samemu się uciążliwie działa?

Dane finansowe

WPS: 50 000 PLN

zadośćuczynienie: 4000 PLN

Sektor

usługi

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst