VI ACa 1713/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny zmienił wyrok sądu okręgowego, oddalając powództwo spółki o obniżenie stawki opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste, uznając brak podstaw do zmiany stawki na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Spółka (...) S.A. domagała się ustalenia, że stawka opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nieruchomości wynosi 0,3%, argumentując, że nieruchomość jest wykorzystywana na cele obronności i bezpieczeństwa państwa. Sąd Okręgowy przychylił się do tego stanowiska. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, oddalając powództwo. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy nastąpiła trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości powodująca zmianę celu, na który została oddana, co nie miało miejsca w tej sprawie.
Spółka (...) S.A. wniosła o ustalenie, że stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości wynosi 0,3%, kwestionując odmowę aktualizacji tej stawki przez Prezydenta m.st. Warszawy. Sąd Okręgowy w Warszawie uwzględnił powództwo, ustalając, że stawka powinna wynosić 0,3%, uznając nieruchomość za wykorzystywaną na cele obronności i bezpieczeństwa państwa. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację pozwanego Skarbu Państwa, podzielił ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, jednak uznał, że doszło do wadliwego zastosowania przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, w szczególności art. 73 ust. 2. Sąd Apelacyjny wskazał, że kluczowe dla zmiany stawki jest stwierdzenie trwałej zmiany sposobu korzystania z nieruchomości powodującej zmianę celu, na który została oddana. Ponieważ nieruchomość była wykorzystywana na cele związane z produkcją sprzętu lotniczego już przed wydaniem decyzji ustalającej stawkę 3%, a nie nastąpiła trwała zmiana sposobu korzystania, brak było podstaw do zastosowania obniżonej stawki 0,3% na podstawie art. 73 ust. 2 u.g.n. Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok, oddalając powództwo i zasądzając koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie nastąpiła trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości powodująca zmianę celu, na który została oddana, a pierwotna decyzja o oddaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste nie określała celu uprawniającego do obniżonej stawki.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że kluczowe dla zmiany stawki jest stwierdzenie trwałej zmiany sposobu korzystania z nieruchomości powodującej zmianę celu. Ponieważ nieruchomość była wykorzystywana na cele obronności już wcześniej, a nie nastąpiła trwała zmiana sposobu korzystania, brak było podstaw do zmiany stawki na podstawie art. 73 ust. 2 u.g.n.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana wyroku i oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka Akcyjna | spółka | powód |
| Skarb Państwa - Prezydent m. (...) W. | organ_państwowy | pozwany |
| Skarb Państwa – Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa | organ_państwowy | inna strona (koszty) |
Przepisy (9)
Główne
u.g.n. art. 73 § 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Jeżeli po oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste nastąpi trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości, powodująca zmianę celu, na który nieruchomość została oddana, stawkę procentową opłaty rocznej zmienia się stosownie do tego celu.
Pomocnicze
u.g.n. art. 221 § 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Jeżeli przy oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste nie został określony cel, na który nieruchomość była oddana, stawkę procentową opłaty rocznej przyjmuje się stosownie do celu wynikającego ze sposobu korzystania z nieruchomości.
k.p.c. art. 350 § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy sprostowania oznaczenia przedmiotu sprawy.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 98 § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada rozstrzygania o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 192 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Wpływ zbycia rzeczy lub prawa objętych sporem na dalszy bieg sprawy.
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych art. 113 § 1
Nakazanie pobrania opłaty od apelacji.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Określenie wysokości opłat za czynności adwokackie.
u.g.n. art. 72 § 3 pkt 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Określa stawkę 0,3% dla nieruchomości oddanych na cele obronności i bezpieczeństwa państwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak trwałej zmiany sposobu korzystania z nieruchomości powodującej zmianę celu, na który została oddana. Pierwotna decyzja o oddaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste nie określała celu uprawniającego do obniżonej stawki 0,3%, a jedynie ustaliła stawkę 3%.
Odrzucone argumenty
Nieruchomość jest wykorzystywana na cele obronności i bezpieczeństwa państwa, co uzasadnia stawkę 0,3%. Decyzja o oddaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste nie określała celu, na jaki nieruchomość została oddana, co pozwala na ustalenie celu ze sposobu korzystania. Powód znajduje się w wykazie spółek prowadzących działalność na potrzeby bezpieczeństwa i obronności państwa.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Apelacyjny podziela co do zasady ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego, opisane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i przyjmuje je za własne. Sąd I instancji jednak wadliwie zastosował art. 73 ust. 2 u.g.n., co w decydujący sposób wpłynęło na treść rozstrzygnięcia. Nie jest zatem możliwe przyjęcie – bez podważenia tej decyzji w przewidzianym prawem trybie – iż nieruchomość została oddana na cel uprawniający do zastosowania stawki 0,3%, wynikającej z art. 72 ust. 3 pkt 1 u.g.n. Przedmiotem rozstrzygnięcia sądu w takiej sprawie nie jest prawidłowość stanowiska organu co do zmiany stawki, ale zasadność żądania użytkownika wieczystego.
Skład orzekający
Małgorzata Borkowska
przewodniczący
Ewa Stefańska
sędzia
Marcin Łochowski
sędzia (del.) - sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczących zmiany stawki opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste, w szczególności wymogu trwałej zmiany sposobu korzystania z nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pierwotna decyzja nie określała celu, a stawka 3% została ustalona w oparciu o sposób korzystania. Nie dotyczy sytuacji, gdy cel był jasno określony w decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa nieruchomości - opłat za użytkowanie wieczyste, a także kwestii związanych z obronnością państwa. Choć rozstrzygnięcie jest techniczne, pokazuje, jak istotne jest precyzyjne stosowanie przepisów i udowodnienie zmiany okoliczności.
“Czy produkcja samolotów dla obronności państwa gwarantuje niższą opłatę za użytkowanie wieczyste? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
zwrot kosztów procesu: 7200 PLN
zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 5400 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VIA Ca 1713/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 grudnia 2015 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie VI Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA– Małgorzata Borkowska Sędzia SA– Ewa Stefańska Sędzia SO (del.) – Marcin Łochowski (spr.) Protokolant: – sekr. sąd. Beata Pelikańska po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2015 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezydentowi m. (...) W. o zmianę stawki procentowej opłaty rocznej na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 3 lipca 2014 r. sygn. akt IV C 1585/11 I prostuje w zaskarżonym wyroku oznaczenie przedmiotu sprawy z „o ustalenie” na „o zmianę stawki procentowej opłaty rocznej”; II zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: - w punkcie pierwszym oddala powództwo; - w punkcie drugim zasądza od (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 7200 (siedem tysięcy dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu; III zasądza od (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego; IV nakazuje pobrać od (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w W. kwotę 27.269 (dwadzieścia siedem tysięcy dwieście sześćdziesiąt dziewięć) złotych tytułem opłaty od apelacji, od uiszczenia której pozwany był zwolniony. Sygn. akt VI ACa 1713/14 UZASADNIENIE (...) S.A w W. wniosła o ustalenie, że odmowa aktualizacji stawki w odniesieniu do nieruchomości, stanowiącej działki ewidencyjne nr (...) , objęte księgami wieczystymi nr (...) , a także zbytych działek nr (...) była nieuzasadniona i ustalenie, że stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego wynosi 0,3% oraz zasądzenie kosztów procesu. Skarb Państwa – Prezydent Miasta (...) W. wniósł o oddalenie powództwa i utrzymanie stawki 3% z tytułu opłaty rocznej oraz zasądzenie kosztów procesu. Wyrokiem z dnia 3 lipca 2014 r. Sąd Okręgowy w Warszawie ustalił, że „odmowa stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości położonych W. - W. , dla których Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie prowadzi księgi wieczyste (...) oraz zbytych działek nr (...) była nieuzasadniona i stawka procentowa z tytułu użytkowania wieczystego dla tych nieruchomości, z tym, że dla działek nr (...) do czasu ich zbycia wynosi 0,3%” oraz zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 34.469 zł tytułem kosztów procesu. Sąd Okręgowy ustalił, że decyzją z dnia 9 kwietnia 2004 r. Wojewoda (...) stwierdził nabycie przez powoda z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego, stanowiącego własność Skarbu Państwa położonego przy Al. (...) i oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste na 99 lat, tj. do 5 grudnia 2089 r. oraz ustalił opłatę roczną od 1 stycznia 2005 r., wynoszącą 3% ceny gruntu. Powód wnioskiem z dnia 30 grudnia 2009 r. zwrócił się do Prezydenta m. (...) W. o zmianę stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego i ustalenie stawki w wysokości 0,3%. Pismem z dnia 18 marca 2010 r. Prezydent m. (...) W. odmówił zmiany dotychczasowej stawki. Powód złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wniosek o ustalenie, że odmowa zmiany stawki jest nieuzasadniona, gdyż przedmiotowa nieruchomość zajęta jest na realizację zadań związanych z obronnością i bezpieczeństwem państwa a stawka na podstawie art. 72 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 782 ze zm. – dalej, jako: „u.g.n.”) winna wynosić 0,3%. Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzeczeniem z dnia 25 maja 2011 r. oddaliło wniosek. SKO uznało, że stawka w wysokości 3% została ustalona decyzją z dnia 9 kwietnia 2004 r., a zgodnie z art. 73 ust. 2 u.g.n. stawkę procentową zmienia się, jeżeli po oddaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste nastąpi trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości powodująca zmianę celu, na który nieruchomość została oddana. Natomiast, w przypadku tej nieruchomości zmiana taka nie miała miejsca, bo na nieruchomości zarówno wcześniej, jak i obecnie są realizowane zadania związane z produkcją sprzętu lotniczego – samolotów. Nadto, według przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 sierpnia 2004 r. w sprawie określenia rodzajów nieruchomości uznawanych za niezbędne na cele obronności i bezpieczeństwa państwa (Dz.U. z 2004 r. Nr 207, poz. 2107 ze zm.) za nieruchomości niezbędne do wykorzystania na cele obronności i bezpieczeństwa państwa uważane są nieruchomości wykorzystywane przez przedsiębiorstwa państwowe oraz jednostki i ośrodki badawczo-rozwojowe, dla których organem założycielskim jest Minister (...) lub minister właściwy do spraw (...) . Natomiast, organem założycielskim powoda jest Minister (...) . Ponadto SKO stwierdziło, że nie można uwzględnić wniosku powódki na podstawie art. 222 § 1 w zw. z art. 73 ust. 3 u.g.n., gdyż podmiot, który otrzymał nieruchomość w użytkowanie wieczyste przed 1 stycznia 1998 r. po wejściu w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami mógł żądać ustalenia stawki opłaty rocznej wyłącznie w sytuacji, gdy wcześniej nie została ona ustalona lub nie został ustalony cel, na który nieruchomość została oddana. Powód jest wymieniony w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2003 r. w sprawie wykazu spółek, przedsiębiorstw państwowych i jednostek badawczo-rozwojowych, prowadzących działalność na potrzeby bezpieczeństwa i obronności państwa, a także spółek realizujących obrót z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa oraz dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa (Dz.U. z 2003 r. Nr 86, poz. 790) jako spółka prowadząca działalność gospodarczą na potrzeby bezpieczeństwa i obronności państwa. Również w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 4 października 2010 r. w sprawie wykazu spółek, przedsiębiorstw państwowych i jednostek badawczo-rozwojowych, prowadzących działalność na potrzeby bezpieczeństwa i obronności państwa, a także spółek realizujących obrót z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa oraz dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa (Dz.U. z 2010 r. Nr 198, poz. 1313) powód znalazł się w wykazie spółek prowadzących działalność gospodarczą na potrzeby bezpieczeństwa i obronności państwa. Decyzją z dnia 27 października 2008 r. Minister (...) nałożył na powoda obowiązek realizacji zadań wymienionych w tej decyzji na rzecz obronności państwa. W dniu 4 grudnia 2008 r. pomiędzy powodem a Ministrem (...) została zawarta umowa dotycząca realizacji zadań polegających na realizowaniu przedsięwzięć na rzecz obronności państwa. Umowa została zawarta na czas nieokreślony. Decyzją z dnia 29 czerwca 2010 r. Minister (...) nałożył na powoda zadanie polegające na utrzymaniu w czasie pokoju w 2010 r. mocy produkcyjnych i remontowych niezbędnych do realizacji zadania określonego w Programie Mobilizacji Gospodarki na lata 2009-2018 i w dniu 16 lipca 2010 r. zawarł umowę z powódką na realizację tego zadania. Powódka zbyła działki ewidencyjne nr (...) z prawem użytkowania wieczystego w listopadzie 2012 r. i w grudniu 2012 r. Obecnie jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości objętych księgami wieczystymi nr (...) . Na nieruchomości położonej przy Al. (...) w W. znajdują się hale montażowe, hala serwisowa, prowadzona jest produkcja podzespołów, wiązek i poddetali do samolotów. Są tam produkowane od 2005 r. samoloty dla Ministerstwa (...) , obecnie są też serwisowane samoloty (...) dla misji w A. . Nieruchomość jest szczególnie chroniona i wynika to z prowadzenia produkcji dla (...) . Na działkach zbytych znajdowały się magazyny. Część budynków na nieruchomości jest wynajmowana i z tego tytułu spółka pobiera opłaty. Produkcją samolotów, komponentów do samolotów, serwisowaniem i remontami samolotów powodowa spółka zajmuje się od lat siedemdziesiątych do chwili obecnej. Produkcja na potrzeby sił zbrojnych stanowi ok. 95% całej produkcji spółki. Zdaniem Sądu I instancji, to czy powód jest zobowiązany do uiszczania stawki procentowej w wysokości 0,3% czy 3% wartości zależy od tego, czy powód spełnia wymogi wynikające z art. 72 ust. 3 pkt 1 u.g.n. Zgodnie z tym przepisem wysokość stawek procentowych opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego jest uzależniona od określonego w umowie celu, na jaki nieruchomość gruntowa została oddana i wynosi za nieruchomości gruntowe oddane na cele obronności i bezpieczeństwa państwa, w tym ochrony przeciwpożarowej – 0,3 % ceny. Decyzja o oddaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste nie określała, na jaki cel nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste. Zgodnie z art. 221 ust. 3 u.g.n., jeżeli przy oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste nie został określony cel, na który nieruchomość była oddana, stawkę procentową opłaty rocznej przyjmuje się stosownie do celu wynikającego ze sposobu korzystania z nieruchomości. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że na przedmiotowej nieruchomości były i są produkowane oraz serwisowane samoloty dla jednostek wojskowych. Na terenie nieruchomości znajdują się hale do produkcji samolotów, ich remontów i serwisowania, produkcji komponentów i poddetali do samolotów. Sąd Okręgowy wziął pod rozwagę, że decyzja z dnia 9 kwietnia 2004 r. nie określała celu, na jaki nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste, a więc, zdaniem Sądu I instancji, należy ustalić faktyczny cel wykorzystywania nieruchomości. Powódka na przedmiotowej nieruchomości produkuje i serwisuje samoloty dla (...) i jednostek wojskowych. Pozwany podnosił również, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 sierpnia 2004 r. określa, że za nieruchomości niezbędne do wykorzystania na cele obronności i bezpieczeństwa państwa uznaje się nieruchomości wykorzystywane przez przedsiębiorstwa państwowe oraz jednostki i ośrodki badawczo-rozwojowe, dla których organem założycielskim jest Minister (...) , a organem założycielskim powódki jest Minister (...) . Sąd Okręgowy zauważył jednak, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2003 r. w pkt I.18. załącznika wskazuje powoda, jako spółkę prowadzącą działalność gospodarczą na potrzeby bezpieczeństwa i obronności kraju. Fakt, że organem założycielskim powódki nie był Minister (...) czy minister właściwy do spraw bezpieczeństwa nie pozbawia możliwości uznania powódki jako jednostki prowadzącej działalność na potrzeby bezpieczeństwa i obronności kraju. Zarzut pozwanego, iż w związku ze zmianami w KRS i wykreśleniem działalności produkcyjnej w zakresie wytwarzania uzbrojenia i sprzętu wojskowego, w zakresie remontu tych wyrobów, obrotu tymi wyrobami, prac badawczo-rozwojowych oraz wdrażania nowych technologii i nowych wyrobów, produkcji samolotów i sprzętu lotniczego dla celów obronnych i cywilnych i wprowadzeniem innej działalności niezwiązanej z działalnością na cele obronności i bezpieczeństwa państwa, powodowa spółka prowadzi przede wszystkim działalność biznesową i ogranicza działalność na cele obronności i bezpieczeństwa państwa, zdaniem Sądu I instancji, nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika ze złożonego odpisu z KRS nadal w działalności spółki znajduje się produkcja statków powietrznych, statków kosmicznych i podobnych maszyn, naprawa i konserwacja takich statków. Ponadto należy zauważyć, że zmiana w KRS została dokonana w 2010 r., natomiast wniosek powódki o zmianę stawki opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego został złożony w 2009 r., kiedy w rejestrze znajdowały się wpisy dotyczące działalności produkcyjnej w zakresie wytwarzania uzbrojenia i sprzętu wojskowego, w zakresie remontu tego sprzętu, obrotu, prac badawczo-rozwojowych oraz wdrażania technologii i nowych wyrobów. Z tych wszystkich względów Sąd I instancji uznał, że nieruchomości gruntowe oddane powódce w użytkowanie wieczyste są wykorzystywane przez powódkę na cele obronności i bezpieczeństwa państwa i stawka procentowa opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego wynosi 0,3% wartości nieruchomości, również nieruchomości zbytych. O kosztach postępowania Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. Apelację od tego wyroku złożył pozwany, zaskarżający wyrok w całości i zarzucając temu orzeczeniu naruszenie: - art. 233 § 1 k.p.c. przez dokonanie ustaleń faktycznych sprzecznych z treścią materiału dowodowego i ustalenie, iż odmowa aktualizacji stawki w odniesieniu do nieruchomości położonej w W. przy Al. (...) była nieuzasadniona i ustalenie, że stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości wynosi 0,3%, bowiem nieruchomość ta oddana została na cele obronności i bezpieczeństwa państwa, a prowadzona jest tam jedynie działalność na cele obronności i bezpieczeństwa państwa, co w pełni uzasadnia zastosowanie obniżonej stawki; - art. 233 § 1 k.p.c. przez wyprowadzenie wniosków sprzecznych z zebranym materiałem dowodowym polegających na przyjęciu, iż zastosowanie preferencyjnej stawki 0,3% opłaty rocznej dla całej nieruchomości jest zasadne, pomimo, iż część nieruchomości jest wynajmowana na rzecz osób trzecich; - art. 233 § 1 k.p.c. przez pominięcie, przy dokonywaniu oceny zasadności przedmiotowego roszczenia, faktu, iż powodowa spółka w 2012 r. zbyła część działek na rzecz podmiotów, które nie prowadzą działalności na cele obronności i bezpieczeństwa państwa, co jednoznacznie potwierdza brak zasadności zastosowania preferencyjnej stawki dla całości nieruchomości; - art. 233 § 1 k.p.c. przez dokonanie błędnej, niezgodnej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, skutkującej uznaniem, iż powodowa spółka prowadzi działalność gospodarczą jedynie w zakresie bezpieczeństwa i obronności państwa, pomimo innych jeszcze pól działalności wskazanych w KRS, m.in. działalność reklamowa czy fotograficzna, całkowicie pomijając również fakt, iż (...) S.A. z siedzibą w W. wynajmuje część nieruchomości innym podmiotom, co wręcz stanowi zagrożenie dla realizacji celów na rzecz bezpieczeństwa i obronności państwa; - art. 321 k.p.c. przez ustalenie, iż odmowa zmiany stawki procentowej opłaty rocznej jest niezasadna z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości położonych W. - W. , dla których Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie prowadzi księgi wieczyste nr (...) , pomimo, iż powołana księga wieczysta (...) prowadzona jest również dla działki nr (...) z obrębu (...) , która nie była przedmiotem niniejszego postępowania; - art. 325 k.p.c. w zw. z art. 328 § 2 k.p.c. przez ustalenie, w sentencji wyroku niejednoznacznego, a tym samym niedopuszczalnego sformułowania „do czasu ich zbycia”, co prowadzi do braku precyzyjnego określenia daty obowiązywania stawki procentowej opłaty rocznej w wysokości obniżonej dla przedmiotowej nieruchomości, a także nie reguluje kwestii wysokości stawki procentowej po zbyciu działek; - art. 72 § 3 ust. 1 u.g.n. przez uznanie, iż opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości winna wynosić 0,3%, bowiem nieruchomość została oddana na cele obronności i bezpieczeństwa państwa i taka jedynie działalność jest na tym terenie prowadzona; - § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 sierpnia 2004 r. w sprawie określenia rodzajów nieruchomości uznawanych za niezbędne na cele obronności i bezpieczeństwa państwa przez jego niezastosowanie i uznanie, iż powodowa spółka jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości niezbędnej do wykorzystania na cele obronności i bezpieczeństwa państwa, a bynajmniej przedmiotowa nieruchomość nie odpowiada żadnej z zamkniętego katalogu takich nieruchomości; - § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2003 r. w sprawie wykazu spółek, przedsiębiorstw państwowych i jednostek badawczo-rozwojowych, prowadzących działalność na potrzeby bezpieczeństwa i obronności państwa, a także spółek realizujących obrót z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa oraz dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa przez uznanie, iż skoro powodowa spółka znajduje się w wykazie spółek prowadzących działalność gospodarczą na potrzeby bezpieczeństwa i obronności państwa, to nieruchomość której jest użytkownikiem wieczystym, wykorzystywana jest na cele bezpieczeństwa i obronności państwa, toteż winna podlegać stawce 0,3% opłaty rocznej; - art. 72 § 3 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 221 ust. 3 u.g.n. przez uznanie, iż w decyzji nr (...) z dnia 9 kwietnia 2004 r. nie został określony cel, na który oddano przedmiotową nieruchomość w użytkowanie wieczyste, Sąd I instancji uprawniony był do oceny celu korzystania z nieruchomości i na tej podstawie określenia stawki procentowej, podczas gdy w decyzji została określona stawka procentowa w wysokości 3%, adekwatna do sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości, a nie preferencyjna stawka 0,3%; - art. 73 ust. 2 u.g.n. przez jego niezastosowanie i uznanie, iż przedmiotowa nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste w celu obronności i bezpieczeństwa państwa, brak było konieczności dokonywania oceny zmiany celu, na jaki została oddana w użytkowanie wieczyste, toteż stawkę opłaty rocznej należy ustalić na preferencyjną – 0,3%. W konsekwencji, pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości przez oddalenie powództwa ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Sąd Apelacyjny ustalił i zważył, co następuje: Apelacja pozwanego jest zasadna. W pierwszej kolejności należy wskazać, że Sąd Apelacyjny podziela co do zasady ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego, opisane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i przyjmuje je za własne. Sąd I instancji jednak wadliwie zastosował art. 73 ust. 2 u.g.n., co w decydujący sposób wpłynęło na treść rozstrzygnięcia. W tym zakresie zarzuty apelacji są zasadne. Trzeba zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 73 ust. 2 u.g.n. jeżeli po oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste nastąpi trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości, powodująca zmianę celu, na który nieruchomość została oddana, stawkę procentową opłaty rocznej zmienia się stosownie do tego celu. Kluczowe dla rozstrzygnięcia jest zatem – jak słusznie skonstatował Sąd Okręgowy – ustalenie, czy po oddaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste nastąpiła zmiana sposobu korzystania z nieruchomości, powodująca zmianę celu, na który nieruchomość została oddana. Rację ma Sąd Okręgowy, że decyzja nr (...) z dnia 9 kwietnia 2004 r. nie określa celu, na który nieruchomość została oddana. Stosownie jednak do treści art. 221 ust. 3 u.g.n. jeżeli przy oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste nie został określony cel, na który nieruchomość była oddana, stawkę procentową opłaty rocznej przyjmuje się stosownie do celu wynikającego ze sposobu korzystania z nieruchomości. Tym samym, określenie w decyzji z dnia 9 kwietnia 2004 r. stawki procentowej opłaty rocznej w wysokości 3% wskazuje, że cel, na jaki nieruchomość została oddana nie uprawniał do zastosowania innej stawki. Nie jest zatem możliwe przyjęcie – bez podważenia tej decyzji w przewidzianym prawem trybie – iż nieruchomość została oddana na cel uprawniający do zastosowania stawki 0,3%, wynikającej z art. 72 ust. 3 pkt 1 u.g.n. Z tego też względu, ustalenie zgodnie z żądaniem pozwu stawki opłaty w wysokości 0,3% wymagałoby ustalenia, że doszło do „trwałej zmiany sposobu korzystania z nieruchomości” już po oddaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste. Rzecz jednak w tym, iż powód nie twierdził nawet, że do takiej zmiany doszło. Konsekwentnie wskazywał, iż powodowa spółka jeszcze w okresie przed wydaniem decyzji z dnia 9 kwietnia 2004 r. prowadziła na nieruchomości działalność związaną z obronnością i bezpieczeństwem państwa. Skoro zatem nie doszło do trwałej zmiany sposobu korzystania z nieruchomości, to brak jest podstaw do zmiany stawki procentowej opłaty rocznej w oparciu o art. 73 ust. 2 u.g.n. Nie została bowiem spełniona kluczowa przesłanka określona w tym przepisie, uzasadniająca taką zmianę. Już tylko z tego względu powództwo podlegało oddaleniu. Z tej przyczyny odnoszenie się do pozostałych zarzutów apelacji jest zbędne. Należy jednak zauważyć, że sentencja zaskarżonego wyroku, pomijając jej językową wadliwość, została sformułowana niepoprawnie pod względem jurydycznym. Zgodnie bowiem z art. 73 ust. 2 zd. 2 u.g.n. przy dokonywaniu zmiany stawki procentowej stosuje się tryb postępowania określony w art. 78 – 81 u.g.n. Postępowanie jest więc wszczynane złożeniem przez użytkownika wieczystego do właściwego organu wniosku o zmianę stawki procentowej opłaty rocznej. Właściwy organ może bądź zmienić stawkę procentową zgodnie z art. 78 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 73 ust. 2 u.g.n., bądź stwierdzić, że brak jest podstaw do takiej zmiany. W tym drugim wypadku użytkownik wieczysty może, w terminie 30 dni od dnia otrzymania stanowiska organu, złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego wniosek o zmianę stawki procentowej opłaty rocznej, kwestionujący stanowisko organu (art. 78 ust. 2 u.g.n. w zw. z art. 73 ust. 2 u.g.n.). Z kolei zgodnie z art. 80 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 73 ust. 2 u.g.n. od orzeczenia kolegium właściwy organ lub użytkownik wieczysty mogą wnieść sprzeciw w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Wniesienie sprzeciwu jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego. Wniosek, o którym mowa w art. 78 ust. 2 u.g.n., zastępuje pozew (art. 80 ust. 2 zd. 2 u.g.n. w zw. z art. 73 ust. 2 u.g.n.). Zatem przedmiotem postępowania sądu jest żądanie zmiany stawki procentowej opłaty rocznej, a orzeczenie sądu ma charakter prawnokształtujący. Nie jest możliwe ograniczenie rozstrzygnięcia sądu, jak w przypadku aktualizacji opłaty, jedynie do stwierdzenia, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona (art. 78 ust. 2 u.g.n.). Takie orzeczenie powoduje bowiem utrzymanie w mocy opłaty w wysokości sprzed wypowiedzenia (zob. art. 78 ust. 1 u.g.n.). Natomiast, w przypadku odmowy zmiany stawki procentowej opłaty rocznej wskazanie, że odmowa tej zmiany była nieuzasadniona nie rozstrzygałoby sporu co do wysokości tej stawki. Innymi słowy, przedmiotem rozstrzygnięcia sądu w takiej sprawie nie jest prawidłowość stanowiska organu co do zmiany stawki, ale zasadność żądania użytkownika wieczystego. Wymagało to sprostowania zaskarżonego wyroku na podstawie art. 350 § 1 i 3 k.p.c. Na marginesie można jeszcze wskazać, że zgodnie z art. 192 pkt 3 k.p.c. z chwilą doręczenia pozwu zbycie w toku sprawy rzeczy lub prawa, objętych sporem, nie ma wpływu na dalszy bieg sprawy; nabywca może jednak wejść na miejsce zbywcy za zezwoleniem strony przeciwnej. Z tego względu, zbycie przez powoda części działek, których dotyczył wniosek o zmianę stawki procentowej opłaty rocznej nie powinno mieć wpływu na postępowanie. Inaczej rzecz ujmując, w granicach określonych w art. 78 ust. 1 u.g.n. lub art. 79 ust. 5 u.g.n. zmieniona stawka dotyczy również tych działek, które zostały zbyte w toku postępowania. Zbędne jest wskazywanie tych działek w sentencji orzeczenia. Dlatego też, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że na podstawie art. 73 ust. 2 u.g.n. oddalił powództwo oraz na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. oraz § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.) zasądził od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 7.200 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Nadto, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. oraz § 13 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 7 ww. rozporządzenia w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. zasądził od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 5.400 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego oraz w oparciu o art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1025 ze zm.) w zw. z art. 98 § 1 k.p.c. nakazał pobrać od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w W. kwotę 27.269 zł tytułem opłaty od apelacji, od uiszczenia której pozwany był zwolniony. Wobec powyższego Sąd Apelacyjny orzekł, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI