VI ACA 1632/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła pozwu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeciwko (...) S.A. w L. o uznanie za niedozwolone i zakazanie wykorzystywania w umowach z konsumentami czterech postanowień wzorców umownych. Sąd Okręgowy w Warszawie uwzględnił powództwo w całości. Pozwana spółka wniosła apelację, kwestionując m.in. wykładnię przepisów dotyczących klauzul abuzywnych oraz naruszenie przepisów procesowych. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację, zważył, że uzasadnienie wyroku Sądu I instancji spełnia wymogi formalne, a ocena dowodów była wszechstronna. Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Okręgowego co do abuzywności klauzuli dotyczącej prawa do rozwiązania umowy przez organizatora systemu dystrybucyjnego w przypadku "rażącego naruszenia" przez odbiorcę, uznając zwrot za nieostry i dający pole do jednostronnej interpretacji. Zmienił jednak wyrok w części dotyczącej postanowień wyłączających odpowiedzialność pozwanej z tytułu opóźnienia spowodowanego "siłą wyższą" oraz "działaniem lub zaniechaniem organów państwowych lub samorządowych", uznając te sformułowania za jasne i jednoznaczne. Jednocześnie uznał za abuzywne postanowienie dotyczące "niesprzyjających warunków atmosferycznych", które istotnie ogranicza odpowiedzialność pozwanej. Sąd Apelacyjny podtrzymał również uznanie za abuzywne klauzul nakładających na konsumenta obowiązek udzielenia gwarancji na wybudowane i odsprzedane urządzenia oraz klauzuli pozwalającej pozwanej na usunięcie wad na koszt konsumenta. Sąd Apelacyjny zmienił częściowo zaskarżony wyrok, oddalając powództwo w zakresie postanowień dotyczących siły wyższej i działań organów państwowych, a w pozostałej części oddalił apelację. Koszty postępowania apelacyjnego zostały wzajemnie zniesione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja klauzul abuzywnych w umowach z konsumentami, w szczególności w sektorze energetycznym, oraz zakres odpowiedzialności przedsiębiorcy za opóźnienia spowodowane czynnikami zewnętrznymi.
Orzeczenie dotyczy specyficznych klauzul i może wymagać analizy kontekstu w innych sprawach.
Zagadnienia prawne (5)
Czy postanowienie wzorca umowy przewidujące możliwość rozwiązania umowy przez organizatora systemu dystrybucyjnego w przypadku "rażącego naruszenia" przez odbiorcę jest niedozwolonym postanowieniem umownym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jest niedozwolone z uwagi na nieostry zwrot "rażące naruszenie" dający pole do jednostronnej interpretacji.
Uzasadnienie
Nieostre sformułowanie "rażące naruszenie" w połączeniu z odesłaniem do niejednoznacznych obowiązków daje pozwanemu pole do jednostronnej interpretacji i stanowi rażące naruszenie interesów konsumenta.
Czy postanowienia wzorca umowy wyłączające odpowiedzialność pozwanej z tytułu opóźnienia w wykonaniu umowy z powodu "siły wyższej" lub "działania lub zaniechania organów państwowych lub samorządowych" są niedozwolonymi postanowieniami umownymi?
Odpowiedź sądu
Nie, w zakresie "siły wyższej" i "działań organów państwowych/samorządowych" postanowienia te nie są abuzywne, ponieważ pojęcie "siły wyższej" jest powszechnie stosowane, a zwrot dotyczący działań organów jest jasny i jednoznaczny.
Uzasadnienie
Pojęcie "siły wyższej" jest powszechnie stosowane i nie pozostawia dowolności interpretacyjnej. Zwrot dotyczący działań organów państwowych/samorządowych jest jasny i jednoznaczny.
Czy postanowienie wzorca umowy wyłączające odpowiedzialność pozwanej z tytułu opóźnienia spowodowanego "niesprzyjającymi warunkami atmosferycznymi" jest niedozwolonym postanowieniem umownym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jest niedozwolone z uwagi na niejednoznaczny zwrot "niesprzyjające warunki atmosferyczne", który istotnie ogranicza odpowiedzialność pozwanej.
Uzasadnienie
Zwrot "niesprzyjające warunki atmosferyczne" jest niejednoznaczny i daje pole do interpretacji, co istotnie ogranicza odpowiedzialność pozwanej względem konsumenta, naruszając zasadę rzetelności kontraktowej.
Czy postanowienie wzorca umowy nakładające na konsumenta obowiązek udzielenia gwarancji na wybudowane i odsprzedane urządzenia elektroenergetyczne na okres trzech lat jest niedozwolonym postanowieniem umownym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jest niedozwolone, ponieważ nakłada na konsumenta obowiązek gwarancji, która z natury jest dobrowolna, obciąża go ryzykiem działalności gospodarczej pozwanej i jest sprzeczne z dobrymi obyczajami.
Uzasadnienie
Nakładanie obowiązku gwarancji na konsumenta, który nie jest wytwórcą, jest sprzeczne z zasadą dobrowolności gwarancji i rażąco narusza interesy konsumenta, obciążając go ryzykiem działalności gospodarczej pozwanej.
Czy postanowienie wzorca umowy pozwalające pozwanej na usunięcie wad lub dokonanie napraw na koszt konsumenta, jeśli ten nie usunie wad w wyznaczonym terminie, jest niedozwolonym postanowieniem umownym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jest niedozwolone, ponieważ przyznaje pozwanej jednostronne uprawnienie do wykonania zastępczych napraw na koszt konsumenta i może wiązać się z narzuceniem ceny naprawy.
Uzasadnienie
Przyznanie pozwanej jednostronnego uprawnienia do wykonania zastępczych napraw na koszt konsumenta, z możliwością narzucenia ceny, stanowi asymetryczne i niekorzystne dla konsumenta ukształtowanie praw i obowiązków.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów | organ_państwowy | powód |
| (...) S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (18)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Określa przesłanki uznania postanowienia wzorca umowy za niedozwolone: brak indywidualnego uzgodnienia, sprzeczność z dobrymi obyczajami, rażące naruszenie interesów konsumenta, niedotyczenie głównych świadczeń stron.
Pomocnicze
k.c. art. 385³
Kodeks cywilny
Zawiera przykładowy katalog niedozwolonych postanowień umownych, których stosowanie ułatwia wykazanie abuzywności.
k.c. art. 385³
Kodeks cywilny
pkt 2 - wyłączenie lub ograniczenie odpowiedzialności względem konsumenta za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.
k.c. art. 385³
Kodeks cywilny
pkt 4 - postanowienia, z którymi konsument nie miał możliwości zapoznać się przed zawarciem umowy.
k.c. art. 385³
Kodeks cywilny
pkt 9 - przyznanie kontrahentowi konsumenta uprawnienia do dokonywania wiążącej interpretacji umowy.
k.p.c. art. 479³⁹
Kodeks postępowania cywilnego
Określa możliwość wystąpienia z żądaniem uznania postanowienia wzorca umowy za niedozwolone nawet po zaniechaniu jego stosowania, jeśli od zaniechania nie minęło sześć miesięcy.
k.p.c. art. 479⁴²
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do zakazania wykorzystywania niedozwolonych postanowień wzorca umowy w stosunkach z konsumentami.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Określa obowiązek dłużnika do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że nastąpiło to z przyczyn od niego niezależnych.
k.c. art. 476
Kodeks cywilny
Definiuje zwłokę dłużnika.
k.c. art. 558
Kodeks cywilny
Dotyczy rękojmi przy sprzedaży.
k.c. art. 577
Kodeks cywilny
Dotyczy terminów gwarancji.
u.p.e. art. 8
Ustawa Prawo energetyczne
Określa kompetencje Prezesa URE w zakresie prawa energetycznego, ale nie przyznaje mu legitymacji do składania pozwów o uznanie postanowień wzorców umownych za niedozwolone.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa wymogi formalne uzasadnienia orzeczenia.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasady swobodnej oceny dowodów.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Formułuje zasadę rozkładu ciężaru dowodu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kontroli abstrakcyjnej wzorców umownych.
k.p.c. art. 386
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzekania przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieostre sformułowanie "rażące naruszenie" w klauzuli wypowiedzenia umowy daje pozwanej pole do jednostronnej interpretacji. • Postanowienie dotyczące "niesprzyjających warunków atmosferycznych" istotnie ogranicza odpowiedzialność pozwanej i jest niejednoznaczne. • Nakładanie na konsumenta obowiązku udzielenia 3-letniej gwarancji na odsprzedane urządzenia jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta. • Klauzula pozwalająca pozwanej na wykonanie zastępczych napraw na koszt konsumenta jest abuzywna z uwagi na jednostronne ukształtowanie praw i obowiązków.
Odrzucone argumenty
Postanowienia dotyczące "siły wyższej" oraz "działania lub zaniechania organów państwowych lub samorządowych" są jasne i jednoznaczne, a pojęcie siły wyższej jest powszechnie stosowane. • Zarzuty naruszenia przepisów procesowych (art. 328 § 2, 231, 233, 6 k.p.c.) okazały się bezzasadne. • Zarzut naruszenia Prawa energetycznego i kompetencji Prezesa URE okazał się bezzasadny, gdyż kompetencja Prezesa UOKiK w zakresie ochrony konkurencji i konsumentów wynika z art. 479³⁶ k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
nieostre sformułowanie "rażące naruszenie" • niejednoznaczny zwrot: "niesprzyjające warunki atmosferyczne" • obowiązek udzielenia gwarancji, która z istoty rzeczy jest dobrowolna • przyznanie przedsiębiorcy energetycznemu jednostronnego uprawnienia do wykonywania w zastępstwie konsumenta zobowiązań wynikających z gwarancji
Skład orzekający
Małgorzata Kuracka
przewodniczący-sprawozdawca
Ewa Zalewska
członek
Joanna Zielińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja klauzul abuzywnych w umowach z konsumentami, w szczególności w sektorze energetycznym, oraz zakres odpowiedzialności przedsiębiorcy za opóźnienia spowodowane czynnikami zewnętrznymi."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych klauzul i może wymagać analizy kontekstu w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu klauzul abuzywnych w umowach z konsumentami, szczególnie w branży energetycznej, co jest istotne dla szerokiego grona odbiorców.
“Czy "niesprzyjające warunki atmosferyczne" zawsze zwalniają energetykę z odpowiedzialności? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.