VI ACA 1553/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód J. B. dochodził zwrotu 100 000 zł z tytułu nienależnego świadczenia, argumentując, że uchylił się od skutków prawnych warunkowej umowy sprzedaży nieruchomości z powodu błędu co do stanu prawnego. Błąd ten miał wynikać z faktu, że sprzedający Z. M. złożył wniosek o wykup nieruchomości przez miasto, mimo wcześniejszego oświadczenia o braku toczących się postępowań administracyjnych. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, ustalając, że powód sam zainicjował działania zmierzające do wykupu nieruchomości przez miasto, aby odzyskać wpłaconą zaliczkę, a tym samym nie działał pod wpływem błędu. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację powoda, podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji. Stwierdził, że złożenie przez pozwanego wniosku o wykup gruntu przez miasto nie stanowiło błędu co do stanu prawnego nieruchomości w rozumieniu art. 84 k.c., ponieważ w momencie zawarcia umowy przenoszącej własność nieruchomość nadal należała do sprzedających i nie była obciążona żadnymi prawami osób trzecich. Wniosek ten nie tworzył po stronie miasta żadnych praw ani roszczeń do nieruchomości. W związku z tym, powództwo o zwrot świadczenia oparte na art. 410 § 2 k.c. zostało oddalone, a apelacja powoda jako bezzasadna, na podstawie art. 385 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia błędu co do stanu prawnego nieruchomości w kontekście umowy sprzedaży, zwłaszcza gdy powód sam wywołuje okoliczności, na które się powołuje.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym powód sam zainicjował działania prowadzące do potencjalnego wykupu nieruchomości przez miasto.
Zagadnienia prawne (3)
Czy skuteczne jest oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu, jeśli powód sam wywołał okoliczności stanowiące podstawę tego błędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, oświadczenie to nie wywarło skutków prawnych, ponieważ powód sam celowo wywołał okoliczności, na które się powoływał jako na błąd.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powód, działając w porozumieniu z pełnomocnikiem, namówił pozwanego do złożenia wniosku o wykup nieruchomości przez miasto, co miało na celu umożliwienie mu odzyskania zaliczki poprzez powołanie się na błąd. Złożenie wniosku o wykup przez miasto nie stanowiło błędu co do stanu prawnego nieruchomości, gdyż nie obciążało jej i nie uniemożliwiało zawarcia umowy przenoszącej własność.
Czy złożenie wniosku o wykup nieruchomości przez gminę stanowi błąd co do stanu prawnego nieruchomości w rozumieniu art. 84 k.c. w kontekście umowy sprzedaży?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo złożenie wniosku o wykup przez gminę nie stanowi błędu co do stanu prawnego nieruchomości, który uzasadniałby uchylenie się od skutków prawnych umowy sprzedaży.
Uzasadnienie
Wniosek o wykup nieruchomości przez gminę nie tworzy po stronie gminy żadnych praw rzeczowych ani roszczeń do nieruchomości, która nadal pozostaje własnością sprzedających. Nie stanowi to przeszkody do zawarcia umowy przenoszącej własność.
Czy roszczenie o zwrot kwoty zapłaconej na poczet świadczenia z umowy przyrzeczonej, która nie została zawarta, przedawnia się z upływem terminu rocznego określonego w art. 390 § 3 k.c.?
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie to nie przedawnia się z upływem terminu rocznego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego III CZP 3/07, zgodnie z którą roszczenie o zwrot kwoty zapłaconej na poczet świadczenia z umowy przyrzeczonej, która nie została zawarta, nie podlega rocznemu terminowi przedawnienia z art. 390 § 3 k.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. B. | osoba_fizyczna | powód |
| Z. M. | osoba_fizyczna | pozwany |
| A. P. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 84
Kodeks cywilny
k.c. art. 410 § §2
Kodeks cywilny
Pomocnicze
k.c. art. 394
Kodeks cywilny
u.k.u.r. art. 6
Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego
u.k.u.r. art. 3 § ust. 4
Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego
k.p.c. art. 777 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 316 § §1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 217 § §1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § §1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § §4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § §1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Złożenie przez pozwanego wniosku o wykup nieruchomości przez miasto nie stanowiło błędu co do stanu prawnego nieruchomości, gdyż nie obciążało jej i nie uniemożliwiało zawarcia umowy przenoszącej własność. • Powód sam wywołał okoliczności, na które się powoływał jako na błąd, co uniemożliwia skuteczne uchylenie się od skutków prawnych umowy.
Odrzucone argumenty
Skuteczne uchylenie się od skutków prawnych warunkowej umowy sprzedaży z powodu błędu co do stanu prawnego nieruchomości. • Nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd I instancji poprzez pominięcie zarzutów merytorycznych powoda. • Naruszenie przepisów k.p.c. dotyczących uzasadnienia wyroku, wniosków dowodowych i oceny dowodów.
Godne uwagi sformułowania
„takie pokierowanie pozwanego, służyło jedynie celowi odzyskania wpłaconej na poczet ceny zakupu nieruchomości kwoty, poprzez powołanie się na rozwiązanie umowy zawartej pod wpływem błędu dotyczącego stanu prawnego nieruchomości.” • „Błąd ten według przedmiotowego oświadczenia miałby dotyczyć stanu prawnego sprzedawanej nieruchomości.” • „Złożenie przez pozwanego wniosku do m. (...) W. o wykup gruntu znajdującego się w korytarzach przyszłych inwestycji drogowych w żaden sposób nie zmieniało stanu prawnego sprzedawanych powodowi nieruchomości.”
Skład orzekający
Anna Orłowska
przewodniczący
Ewa Klimowicz - Przygódzka
sędzia sprawozdawca
Teresa Mróz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia błędu co do stanu prawnego nieruchomości w kontekście umowy sprzedaży, zwłaszcza gdy powód sam wywołuje okoliczności, na które się powołuje."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym powód sam zainicjował działania prowadzące do potencjalnego wykupu nieruchomości przez miasto.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie, że błąd faktycznie wpłynął na zawarcie umowy i że nie został celowo wywołany przez stronę powołującą się na niego. Jest to przykład złożonej interpretacji przepisów o błędzie w prawie cywilnym.
“Czy sam wywołałeś błąd, który ma unieważnić umowę? Sąd odpowiada: nie!”
Dane finansowe
WPS: 100 000 PLN
zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 1350 PLN
zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 1350 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.