VI ACA 1020/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka Agencja (...) wniosła o zasądzenie od pozwanego Banku (...) kwoty 210 704,36 zł, twierdząc, że bank naruszył umowę z 2002 r. udzielając kredytu B. K. (1) bez aktualnej opinii Ośrodka Doradztwa Rolniczego (ODR), co było warunkiem umowy. Pozwany Bank (...) wnosił o oddalenie powództwa, argumentując, że pierwsza transza kredytu została przelana dopiero po przedłożeniu ważnej opinii ODR. Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 10 maja 2012 r. oddalił powództwo. Sąd ustalił, że umowa między stronami z 2002 r. określała zasady stosowania dopłat do kredytów, a jednym z warunków umów kredytowych było posiadanie aktualnej opinii ODR, która traciła ważność po trzech miesiącach. B. K. (1) uzyskał opinię ODR z 24 czerwca 2003 r., która straciła ważność. Po ponownym uzyskaniu opinii z 6 listopada 2003 r. i wpisaniu hipoteki, bank uruchomił pierwszą transzę kredytu w dniu 17 listopada 2003 r. Sąd Okręgowy uznał, że bank dochował warunków umowy, stosując wykładnię z art. 65 k.c., która uwzględnia zgodny zamiar stron i cel umowy, a nie tylko jej literalne brzmienie. Sąd wskazał, że kluczowe było uruchomienie kredytu z ważną opinią, a nie samo zawarcie umowy. Powódka wniosła apelację, zarzucając m.in. naruszenie art. 65 k.c. poprzez błędną wykładnię umowy, naruszenie art. 5 k.c., art. 473 § 1 k.c., art. 353¹ k.c. i art. 355 § 2 k.c., a także naruszenie przepisów postępowania (art. 233 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c., art. 247 k.p.c.). Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację, podzielając ustalenia i wykładnię Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny podkreślił, że zgodnie z art. 65 § 2 k.c. przy wykładni umów należy badać zgodny zamiar stron i cel umowy, a nie tylko jej dosłowne brzmienie. Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, które odrzuciło koncepcję "clara non sunt interpretanda". Sąd Apelacyjny stwierdził, że bank dysponował ważną opinią ODR w momencie uruchomienia kredytu, co było zgodne z celem umowy i zgodnym zamiarem stron. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego zostały uznane za nieuzasadnione. Sąd Apelacyjny oddalił apelację i zasądził od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów zastępstwa procesowego za II instancję.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaWykładnia umów w świetle art. 65 k.c., znaczenie zgodnego zamiaru stron i celu umowy, dopuszczalność dowodów w celu ustalenia zamiaru stron, warunki udzielania kredytów bankowych.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z umową z Agencją (...) i opiniami ODR.
Zagadnienia prawne (3)
Jak należy wykładać postanowienia umowy, gdy ich literalne brzmienie wydaje się jasne, ale zgodny zamiar stron i cel umowy wskazują na inne znaczenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy stosować kombinowaną metodę wykładni, która przyznaje pierwszeństwo zgodnemu zamiarowi stron i celowi umowy, nawet jeśli odbiega to od dosłownego brzmienia, zgodnie z art. 65 § 2 k.c.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego wyjaśnił, że art. 65 § 2 k.c. nakazuje badać zgodny zamiar stron i cel umowy, a nie tylko jej dosłowne brzmienie. Ta metoda wykładni pozwala na ustalenie rzeczywistego znaczenia oświadczeń woli, nawet jeśli odbiega ono od reguł językowych.
Czy zawarcie umowy kredytowej z naruszeniem wymogu posiadania ważnej opinii ODR w momencie podpisania umowy, ale przed uruchomieniem środków, stanowi naruszenie umowy, jeśli ważna opinia była dostępna w momencie uruchomienia kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zgodny zamiar stron i cel umowy, a także późniejsze postępowanie stron (uruchomienie kredytu z ważną opinią) wskazują, że kluczowe było posiadanie ważnej opinii w momencie uruchomienia środków, a nie samego zawarcia umowy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wykładnia umowy z art. 65 k.c. prowadzi do wniosku, że istotne było uruchomienie kredytu z ważną opinią ODR, a nie tylko samo zawarcie umowy. Bank dysponował ważną opinią w momencie uruchomienia kredytu, co było zgodne z celem umowy i zgodnym zamiarem stron.
Czy przesłuchanie świadka w celu ustalenia zgodnego zamiaru stron umowy pisemnej, który odbiega od jej literalnego brzmienia, narusza przepis art. 247 k.p.c. (ograniczenia dowodu ze świadków)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dowody takie jak przesłuchanie świadka nie są skierowane przeciwko osnowie dokumentu, a jedynie służą jej ustaleniu w drodze wykładni, co jest dopuszczalne.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego wyjaśnił, że dowody służące wykładni pisemnych oświadczeń woli nie naruszają art. 247 k.p.c., ponieważ nie zmierzają do podważenia treści dokumentu, lecz do ustalenia jego właściwego znaczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Agencja (...) w W. | instytucja | powód |
| (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w K. | spółka | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 65 § § 2
Kodeks cywilny
Nakazuje badać zgodny zamiar stron i cel umowy, a nie tylko jej dosłowne brzmienie, stosując kombinowaną metodę wykładni.
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
k.c. art. 473 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 355 § § 2
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 247
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 89
Kodeks cywilny
Dotyczy warunku zawieszającego.
k.p.c. art. 162
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowa wykładnia umowy z zastosowaniem art. 65 § 2 k.c., uwzględniająca zgodny zamiar stron i cel umowy, a nie tylko jej literalne brzmienie. • Posiadanie ważnej opinii ODR w momencie uruchomienia kredytu, co było zgodne z celem umowy i zgodnym zamiarem stron. • Dopuszczalność dowodu ze świadka w celu ustalenia zgodnego zamiaru stron, nawet jeśli odbiega on od literalnego brzmienia dokumentu.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 65 k.c. poprzez błędną wykładnię umowy. • Naruszenie art. 5 k.c. • Naruszenie art. 473 § 1 k.c., art. 353¹ k.c., art. 355 § 2 k.c. • Naruszenie art. 233 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego. • Naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. poprzez brak uzasadnienia oddalenia roszczenia o odsetki. • Naruszenie art. 247 k.p.c. poprzez przesłuchanie świadka.
Godne uwagi sformułowania
W umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. • To, jak strony, składając oświadczenie woli, rozumiały je można wykazywać zarówno za pomocą dowodu z przesłuchania stron, jak i innych środków dowodowych. • Dowody zgłaszane w tym wypadku nie są bowiem skierowane przeciwko osnowie lub ponad osnowę dokumentu, a jedynie służą jej ustaleniu w drodze wykładni. • Obowiązek zwrotu powyższe postanowienie umowne wiąże zatem z udzieleniem kredytu nie w rozumieniu zawarcia umowy lecz uruchomienia kwoty kredytu.
Skład orzekający
Małgorzata Manowska
przewodniczący
Maciej Kowalski
sprawozdawca
Jacek Tyszka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykładnia umów w świetle art. 65 k.c., znaczenie zgodnego zamiaru stron i celu umowy, dopuszczalność dowodów w celu ustalenia zamiaru stron, warunki udzielania kredytów bankowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z umową z Agencją (...) i opiniami ODR.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii wykładni umów i stosowania przepisów prawa cywilnego, co jest istotne dla prawników praktyków. Nie zawiera jednak elementów zaskakujących czy szeroko interesujących.
“Jak sąd interpretuje umowy? Kluczowy wyrok w sprawie wykładni bankowych zobowiązań.”
Dane finansowe
WPS: 210 704,36 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.