VI A Ca 928/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z lokalu użytkowego przez pozwaną J. M. na rzecz powoda Miasta (...) W. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanej kwotę 328.938 zł wraz z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałej części i zasądzając koszty procesu. Pozwana wniosła apelację, zarzucając m.in. niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy najmu, spłatę zadłużenia w 2003 r., błędne obliczenie odszkodowania i przedawnienie roszczeń. Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego, ale zakwestionował podstawę prawną rozwiązania umowy najmu wskazaną przez powoda (§ 5 umowy). Niemniej, uznał roszczenie powoda za słuszne, ponieważ umowa najmu mogła być wypowiedziana na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 673 § 2 kc lub art. 688 kc), a w dniu, od którego powód dochodził odszkodowania (1 lipca 2004 r.), umowa najmu już nie obowiązywała. Sąd Apelacyjny potwierdził, że pozwana była w złej wierze, zajmując lokal mimo obowiązku jego zwrotu, i że powód wykazał szkodę w wysokości utraconych korzyści z najmu, zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego. Zarzut przedawnienia został uznany za niesłuszny, gdyż roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie nie jest świadczeniem okresowym i podlega 10-letniemu terminowi przedawnienia. W konsekwencji, apelacja pozwanej została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zasad odpowiedzialności za bezumowne korzystanie z lokalu, w tym sposobu obliczania odszkodowania i terminów przedawnienia, niezależnie od podstawy prawnej rozwiązania umowy najmu.
Dotyczy głównie lokali użytkowych i specyfiki stosunku najmu w kontekście przepisów Kodeksu cywilnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy rozwiązanie umowy najmu na podstawie § 5 umowy było skuteczne, jeśli warunki wskazane w tym paragrafie nie zostały spełnione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozwiązanie umowy na podstawie § 5 umowy budzi wątpliwości, jednak nie ma to znaczenia dla zasadności roszczenia, gdyż umowa mogła być wypowiedziana na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że § 5 umowy nie został zmieniony i jego treść nie odpowiadała sytuacji faktycznej. Niemniej, umowa najmu zawarta na czas nieokreślony mogła być wypowiedziana na podstawie art. 673 § 2 kc lub art. 688 kc, co nastąpiło, a w konsekwencji umowa już nie obowiązywała w okresie dochodzenia odszkodowania.
Czy roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z lokalu ulega przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale roszczenie to nie jest świadczeniem okresowym i podlega 10-letniemu terminowi przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego (m.in. II CR 202/56), zgodnie z którym należność za używanie bezumowne nie dzieli się na świadczenia okresowe, lecz jest opłatą jednorazową za cały okres objęty rozliczeniem, co oznacza 10-letni termin przedawnienia.
Jaka jest podstawa prawna i sposób obliczenia odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odszkodowanie to korzyść, jaką wynajmujący mógłby osiągnąć z wynajmu lokalu, a jego wysokość ustala się na podstawie stawek rynkowych.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny odwołał się do art. 471 w zw. z art. 361 kc oraz orzecznictwa SN (IV CK 400/05, IV CK 273/03, II CR 208/75, III CZP 20/84), wskazując, że wysokość wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy nie zależy od tego, czy właściciel poniósł uszczerbek, a od stawek rynkowych za korzystanie z danego rodzaju rzeczy i czasu posiadania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Miasto (...) W. - Zakład (...) w Dzielnicy W. Miasta (...) W. | instytucja | powód |
| J. M. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 673 § § 2
Kodeks cywilny
Umowa najmu zawarta na czas nieokreślony mogła być wypowiedziana na jeden miesiąc naprzód na koniec miesiąca kalendarzowego.
k.c. art. 688
Kodeks cywilny
Umowa najmu mogła być wypowiedziana na trzy miesiące naprzód.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
k.c. art. 361
Kodeks cywilny
Zakres należnego odszkodowania określa przepis o normalnych następstwach szkody i o obowiązku jej naprawienia.
k.c. art. 675 § § 1
Kodeks cywilny
Po zakończeniu najmu najemca obowiązany jest zwrócić rzecz.
Pomocnicze
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie powoda o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z lokalu jest zasadne, ponieważ umowa najmu wygasła na skutek wypowiedzenia zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego. • Pozwana była w złej wierze, zajmując lokal mimo obowiązku jego zwrotu. • Szkoda powoda w postaci utraconych korzyści z najmu została wykazana zgodnie z orzecznictwem. • Roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie nie uległo przedawnieniu z uwagi na 10-letni termin.
Odrzucone argumenty
Wypowiedzenie umowy najmu było niezgodne z prawem. • Pozwana spłaciła zadłużenie w 2003 r. • Biegła nie uwzględniła nakładów pozwanej na lokal. • Szkoda powoda nie wynosiła dochodzonej kwoty, ponieważ lokal nie był wynajmowany. • Zarzut przedawnienia roszczeń.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Apelacyjny podziela w znakomitej większości ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Okręgowy i przyjmuje je za własne. • Roszczenia powoda są słuszne, a to dlatego, że skoro umowa najmu została zawarta na czas nieokreślony (§ 6 umowy), a w sprawach nią nieuregulowanych zastosowanie mają przepisy kodeksu cywilnego (§ 7 umowy), to oznacza, że stosunek najmu mógł być wypowiedziany na jeden miesiąc naprzód na koniec miesiąca kalendarzowego (art. 673 § 2 kc) lub na trzy miesiące naprzód (art. 688 kc). • Pozwana była w okresie objętym pozwem posiadaczem lokalu w złej wierze - zajmowała przedmiotowy lokal, choć wiedziała o obowiązku jego zwrotu. • Przepisy art. 224-225 i art. 230 k.c. nie są w stosunku do art. 471 k.c. przepisami szczególnymi i z tej przyczyny kumulacja norm nie jest wyłączona. • Należność za używanie bezumowne nie dzieli się na świadczenia okresowe, bo wówczas byłaby ona czynszem, a stosunek prawny - najmem, lecz jest opłatą jednorazową za cały okres objęty rozliczeniem.
Skład orzekający
Urszula Wiercińska
przewodniczący
Aldona Wapińska
sędzia
Ewa Śniegocka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zasad odpowiedzialności za bezumowne korzystanie z lokalu, w tym sposobu obliczania odszkodowania i terminów przedawnienia, niezależnie od podstawy prawnej rozwiązania umowy najmu."
Ograniczenia: Dotyczy głównie lokali użytkowych i specyfiki stosunku najmu w kontekście przepisów Kodeksu cywilnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu bezumownego korzystania z lokali i pokazuje, jak sąd interpretuje przepisy dotyczące najmu i odszkodowań, nawet gdy formalne podstawy wypowiedzenia umowy są kwestionowane.
“Czy można dochodzić odszkodowania za lokal, nawet jeśli wypowiedzenie umowy było wadliwe? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 328 938 PLN
wynagrodzenie za bezumowne korzystanie: 328 938 PLN
zwrot kosztów procesu: 19 872,75 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.