VI A Ca 1369/12

Sąd Apelacyjny w WarszawieWarszawa2013-04-17
SAOSCywilneochrona konsumentówŚredniaapelacyjny
ochrona konsumentówklauzule niedozwoloneprawo miejscowesamorząd terytorialnytransport zbiorowySąd Ochrony Konkurencji i Konsumentówapelacja

Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone, uznając, że przepisy prawa miejscowego nie podlegają kontroli w tym trybie.

Powód (...) zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego, który oddalił jego powództwo o uznanie za niedozwolone postanowienia regulaminu przewozu Gminy B. dotyczącego wstrzymania terminów płatności opłat dodatkowych. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, podzielając stanowisko Sądu Okręgowego, że przepisy prawa miejscowego uchwalone przez radę gminy nie stanowią wzorca umowy podlegającego kontroli w postępowaniu o klauzule niedozwolone, a jedynie podlegają kontroli sądów administracyjnych.

Sąd Apelacyjny w Warszawie rozpoznał apelację powoda (...) od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który oddalił powództwo o uznanie za niedozwolone postanowienia wzorca umowy Gminy B. dotyczącego terminów wnoszenia opłat dodatkowych za przewóz. Sąd Okręgowy uznał, że kwestionowane przepisy, jako akty prawa miejscowego, nie podlegają kontroli w postępowaniu o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone, a jedynie kontroli sądów administracyjnych. Sąd Apelacyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że Gmina B. działa jako organ władzy samorządowej, a nie przedsiębiorca stosujący wzorzec umowy cywilnoprawnej. Stwierdzono, że legitymację bierną w tego typu sprawach posiadają przedsiębiorcy, którzy faktycznie zawierają umowy z konsumentami, a nie organy stanowiące prawo miejscowe. W związku z tym apelacja powoda, zarzucająca naruszenie art. 479^38 k.p.c., została oddalona, a powód został obciążony kosztami postępowania apelacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy prawa miejscowego nie stanowią wzorca umowy podlegającego ocenie w postępowaniu cywilnym o klauzule niedozwolone. Podlegają one kontroli sądów administracyjnych co do ich legalności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że Gmina B. działa jako organ władzy samorządowej, a nie przedsiębiorca stosujący wzorzec umowy cywilnoprawnej. Akty prawa miejscowego podlegają kontroli legalności przez sądy administracyjne, a nie kontroli abuzywności przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Gmina B.

Strony

NazwaTypRola
(...) w P.innepowód
Gmina B.instytucjapozwany

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 479^38 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa legitymację bierną w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone.

k.p.c. art. 479^36

Kodeks postępowania cywilnego

u.s.g. art. 40 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Przyznaje gminie prawo stanowienia aktów prawa miejscowego.

u.s.g. art. 41 § ust 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Określa, że akty prawa miejscowego ustanawia rada gminy w formie uchwały.

Pomocnicze

u.o.k.i.k. art. 24 § 1 i 2

Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów

u.s.g. art. 101

Ustawa o samorządzie gminnym

Dotyczy zaskarżania uchwał do sądu administracyjnego.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

rozp. MS art. 18 § punkt 2 podpunkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy prawa miejscowego nie podlegają kontroli w postępowaniu o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone. Gmina jako organ władzy samorządowej nie posiada legitymacji biernej w sprawach o klauzule niedozwolone, gdyż nie jest przedsiębiorcą stosującym wzorzec umowy.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa w postaci art. 479^38 k.p.c. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że pozwana Gmina nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu tego przepisu i nie posiada legitymacji biernej.

Godne uwagi sformułowania

Przepisy prawa miejscowego, uchwalone przez Radę Miejską B. podlegają ocenie przez sąd administracyjny co do swej legalności na podstawie przepisów ustawy o samorządzie gminnym , nie stanowią natomiast wzorca umowy, podlegającego ocenie w postępowaniu cywilnym. Gmina jest organem władzy samorządowej stanowiącej zgodnie ze swymi uprawnieniami przepisy prawa miejscowego, które nie mogą być traktowane jako wzorzec umowy stosowany przez przedsiębiorcę w obrocie z konsumentami.

Skład orzekający

Krystyna Karolus –Franczyk

przewodniczący-sprawozdawca

Regina Owczarek-Jędrasik

sędzia

Anna Orłowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że przepisy prawa miejscowego nie podlegają kontroli w postępowaniu o klauzule niedozwolone oraz że gmina jako organ władzy nie ma legitymacji biernej w takich sprawach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie akt prawa miejscowego jest kwestionowany w postępowaniu cywilnym o klauzule niedozwolone, a nie w postępowaniu administracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w ochronie konsumentów i prawie administracyjnym, ponieważ wyjaśnia granice jurysdykcji między sądami cywilnymi a administracyjnymi w kontekście przepisów prawa miejscowego.

Czy przepisy lokalne mogą być uznane za niedozwolone? Sąd wyjaśnia granice kontroli.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI A Ca 1369/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 kwietnia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie VI Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA– Krystyna Karolus –Franczyk (spr.) Sędzia SA– Regina Owczarek-Jędrasik Sędzia SA – Anna Orłowska Protokolant: sekr. sąd. Katarzyna Kędzierska po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2013 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa (...) w P. przeciwko Gminie B. o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 15 maja 2012 r., sygn. akt XVII AmC 3852/10 I. oddala apelację; II. zasądza od (...) w P. na rzecz Gminy B. kwotę 270 (dwieście siedemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów procesu za drugą instancję. Sygn. akt VI A Ca 1369/12 UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyrokiem z 15 maja 2012 r. oddalił powództwo (...) z siedzibą w P. przeciwko Gminie B. o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone, oddalając uprzednio wniosek o odrzucenie pozwu. Sąd Okręgowy ustalił, że pozwana Gmina jako jednostka samorządu terytorialnego realizuje zadania własne z zakresu zapewnienia lokalnego transportu zbiorowego. Rada Miejska B. 25 lutego 2008 r. podjęła uchwałę w sprawie wprowadzenia przepisów porządkowych przewozu osób, bagażu i zwierząt domowych w środkach transportu zbiorowego (...) komunikacji miejskiej, zmienioną uchwałą z 24 listopada 2008 r. i uchwaliła Regulamin, będący załącznikiem do uchwały, określający warunki przewozu osób, bagażu ręcznego i zwierząt domowych na liniach komunikacji miejskiej. Regulamin ten zawiera kwestionowaną przez powoda klauzulę o treści: „Wniesienie odwołania lub skargi z tytułu pobrania opłaty dodatkowej lub wystawienia wezwania do zapłaty nie wstrzymuje upływu terminów ich wniesienia”. Decyzją z 13 grudnia 2010 r. (...) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę polegającą na określeniu w „Przepisach porządkowych przewozu osób, bagażu i zwierząt domowych…” między innymi postanowienia o treści zakwestionowanej pozwem i nałożył na Gminę B. karę pieniężną z tytułu naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Decyzja te została zaskarżona do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i jest nieprawomocna. Sąd Okręgowy uznał, że powództwo podlega oddaleniu. „Przepisy porządkowe…” uchwalone przez Radę Miejską B. stanowią przepisy prawa miejscowego. Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 j.t. ze zmianami ) gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego, obowiązujących na jej terenie. Zgodnie z art. 41 ust 1 ustawy swoje akty prawa miejscowego ustanawia rada gminy w formie uchwały. Uchwalenie „Przepisów porządkowych…” jest realizacją uprawnienń Gminy B. i uchwała taka może zostać zaskarżona w trybie art. 101 ustawy do sądu administracyjnego. Treść tych przepisów nie podlega natomiast, jako akt prawa miejscowego, badaniu w trybie postępowania o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone przez Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Zgodnie z art. 479 38 § 1 k.p.c. legitymację bierną do występowania w sprawie posiada oferent, który mógłby zawrzeć z konsumentem umowę, zawierającą postanowienie zakwestionowane pozwem. Gmina B. nie występuje jako przedsiębiorca stosujący wzorzec umowy cywilnoprawnej, a tylko taki podmiot może być kontrolowany pod kątem abuzywnosci klauzul. Gmina jest organem władzy samorządowej stanowiącej zgodnie ze swymi uprawnieniami przepisy prawa miejscowego, które nie mogą być traktowane jako wzorzec umowy stosowany przez przedsiębiorcę w obrocie z konsumentami. Akty prawa miejscowego podlegają kontroli co do ich zgodności z prawem zatem legalności ich wydania przez sad administracyjny. Sąd Okręgowy uznał, że dopuszczalne jest rozpoznanie niniejszej sprawy wywołanej powództwem o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone na podstawie art. 479 36 k.p.c. i oddalił wniosek o odrzucenie pozwu. Od wyroku złożyło apelację (...) wnosząc o zmianę wyroku i uwzględnienie powództwa oraz zasądzenie kosztów, Zarzuciło wyrokowi naruszenie prawa w postaci art. 479 ( 38) k.p.c. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że pozwana Gmina nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu tego przepisu i nie posiada legitymacji biernej w tym postępowaniu. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Prawidłowo ocenił Sąd Okręgowy – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, że przepisy prawa miejscowego, uchwalone przez Radę Miejską B. podlegają ocenie przez sąd administracyjny co do swej legalności na podstawie przepisów ustawy o samorządzie gminnym , nie stanowią natomiast wzorca umowy, podlegającego ocenie w postępowaniu cywilnym. Przepisy porządkowe są stosowane ( według wyjaśnień Gminy B. w postępowaniu administracyjnym z decyzji – str. 6 ) przez spółki: (...) sp. z o.o. , (...) sp. z o.o. i (...) sp. z o.o. To między tymi przedsiębiorstwami a konsumentami, korzystającymi z komunikacji zawierane są umowy o przewóz, które mogą podlegać kontroli w postępowaniu cywilnym na podstawie art. 479 38 k.p.c. Legitymację bierną posiadać będą takie spółki jako oferenci zawarcia umowy z konsumentem. Wobec prawidłowości ustaleń i oceny prawnej dokonanej przez Sąd Okręgowy w Warszawie, które podziela Sąd Apelacyjny, orzeczono w myśl art. 385 k.p.c. oddalając apelację. O kosztach przeczono na podstawie art. 98 k.p.c. i art. 108 § 1 k.p.c. oraz § 18 punkt 2 podpunkt 2 rozp. MS z 28 września 2002 r. ( Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zmianami ).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI