VI 1 U 144/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd uchylił obowiązek zwrotu zasiłku chorobowego dla powódki, uznając, że czynności związane z umową zlecenia zostały wykonane przed okresem niezdolności do pracy.
Powódka została zobowiązana przez ZUS do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego, ponieważ organ rentowy uznał, że w okresie zwolnienia lekarskiego świadczyła usługi na rzecz zleceniodawcy. Powódka odwołała się, twierdząc, że wszelkie czynności zostały wykonane przed okresem zasiłku, a podpisanie umowy zlecenia i rachunku nastąpiło post factum dla celów rozliczeniowych. Sąd, analizując dowody, uznał, że czynności faktycznie wykonano przed okresem niezdolności do pracy, a podpisanie dokumentów miało charakter rozliczeniowy, co skutkowało uchyleniem decyzji ZUS i zasądzeniem zwrotu kosztów.
Decyzją z dnia 20 października 2017 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. zobowiązał I. G. do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 4.869,54 zł za okres od 21 października 2015r. do 16 listopada 2015r., wskazując, że w tym czasie powódka świadczyła usługi na rzecz zleceniodawcy. Powódka zaskarżyła decyzję, argumentując, że nie wykonywała żadnej pracy zarobkowej w spornym okresie, a jedynie podpisała dokumenty rozliczeniowe post factum dla czynności wykonanych wcześniej. Sąd Rejonowy Gdańsk – Południe w Gdańsku, po analizie zebranego materiału dowodowego, w tym dokumentów i zeznań świadka, ustalił, że czynności powódki polegające na przekazaniu danych klientów dla zleceniodawcy (...) S.A. w celu zawarcia umowy leasingowej, zostały faktycznie wykonane przed dniem 9 września 2015r. Podpisanie umowy zlecenia z dnia 22 października 2015r. oraz rachunku miało charakter rozliczeniowy za czynności już wykonane, a nie świadczenie pracy w okresie niezdolności do pracy. W związku z tym sąd uznał, że powódka nie utraciła prawa do zasiłku chorobowego i zmienił zaskarżoną decyzję, uchylając obowiązek zwrotu zasiłku. Zasądzono również od ZUS na rzecz powódki zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli czynności faktycznie zostały wykonane przed okresem niezdolności do pracy, a podpisanie umowy zlecenia i rachunku miało charakter rozliczeniowy.
Uzasadnienie
Sąd ustalił, że czynności powódki związane z umową zlecenia zostały wykonane przed okresem niezdolności do pracy, a podpisanie dokumentów rozliczeniowych nastąpiło później, co nie stanowiło wykonywania pracy zarobkowej w okresie zasiłkowym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana decyzji ZUS
Strona wygrywająca
I. G.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. G. | osoba_fizyczna | powódka |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. | instytucja | pozwany |
| (...) | inne | zainteresowany |
Przepisy (6)
Główne
ustawa zasiłkowa art. 17 § 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Utrata prawa do zasiłku chorobowego następuje w przypadku wykonywania pracy zarobkowej lub wykorzystywania zwolnienia niezgodnie z jego celem.
Pomocnicze
k.p.c. art. 477¹⁴ § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd zmienia zaskarżoną decyzję, jeśli uzna odwołanie za uzasadnione.
k.p.c. art. 98 § 1, 3 i 4
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu, nakładająca na stronę przegrywającą obowiązek zwrotu kosztów przeciwnikowi.
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Zwrot kosztów w przypadku zniesienia ich wzajemnie.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 15 § 3 pkt 1 w zw. z § 9 ust 2
Ustalenie wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Czynności związane z umową zlecenia zostały wykonane przed okresem niezdolności do pracy. Podpisanie umowy zlecenia i rachunku miało charakter rozliczeniowy, a nie świadczenie pracy w okresie zasiłkowym. Powódka nie wykonywała pracy zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do pracy.
Odrzucone argumenty
Powódka świadczyła usługi na rzecz zleceniodawcy w okresie orzeczonej niezdolności do pracy. Powódka wykorzystywała zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego celem.
Godne uwagi sformułowania
podpisała post factum dokument umowy zlecenia potwierdzający wykonanie w/w usługi oraz konieczne do rozliczenia umowy zlecenia rachunek i oświadczenie dotyczące ubezpieczeń społecznych podpisanie umowy zlecenia stanowiło jedynie warunek konieczny do rozliczenia się z powódką za czynności faktycznie wykonane w poprzednim miesiącu.
Skład orzekający
Dorota Witkowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących utraty prawa do zasiłku chorobowego w przypadku czynności rozliczeniowych wykonywanych po okresie niezdolności do pracy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego sposobu rozliczania umów zlecenia i wykonywania czynności przed okresem zasiłku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest rozróżnienie między faktycznym wykonywaniem pracy a czynnościami formalno-rozliczeniowymi, co może mieć kluczowe znaczenie dla prawa do świadczeń.
“Czy podpisanie dokumentów po zwolnieniu lekarskim oznacza utratę zasiłku? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 4869,54 PLN
zwrot zasiłku chorobowego: 4869,54 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 360 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VI1 U 144/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 grudnia 2018r. Sąd Rejonowy Gdańsk – Południe w Gdańsku Sekcja ds. Ubezpieczeń Społecznych w VI Wydziale Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSR Dorota Witkowska Protokolant: st. sekr. sądowy Iwona Piotrowicz po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2018 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy I. G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. o zasiłek chorobowy z odwołania od decyzji z dnia 20 października 2017 r., znak (...) (...) I. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że uchyla nałożony na powódkę I. G. obowiązek zwrotu zasiłku chorobowego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 4.869,54 zł (słownie: cztery tysiące osiemset sześćdziesiąt dziewięć i 54/100) za okres od dnia 21 października 2015r. do 16 listopada 2015r., II. zasądza od pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. na rzecz powódki I. G. kwotę 360,00 zł (słownie: trzysta sześćdziesiąt i 00/100) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. VI 1 U 144/18 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 20 października 2017 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. zobowiązał I. G. do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 4.869,54 zł za okres od 21 października 2015r. do 16 listopada 2015r. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że w trakcie orzeczonej niezdolności do pracy I. G. świadczyła usługi na rzecz (...) , co potwierdził zleceniodawca zgłoszeniem z powyższego tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego. /k. 36-38 decyzja w aktach ZUS/ Powódka I. G. zaskarżyła powyższą decyzję w całości wnosząc o jej zmianę i orzeczenie, że nie jest zobowiązana do zwrotu zasiłku chorobowego za okres od dnia 21 października 2015r. do dnia 16 listopada 2015r. wraz z odsetkami w łącznej kwocie 4.869,54 zł, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania przed organem rentowym w przedmiocie wydania zaskarżonej decyzji, a także o zasądzenie od organu rentowego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości wg norm przepisanych. W uzasadnieniu stanowiska podniosła, iż nie świadczyła żadnych usług ani nie wykonywała niezgodnie ze zwolnieniem lekarskim żadnej pracy zarobkowej. W spornym okresie przebywała na zwolnieniu lekarskim w związku z okresem ciąży. Ostatnia czynność wykonana przez nią na podstawie umowy zlecenia na rzecz (...) S.A. miała miejsce we wrześniu 2015r. i dotyczyła przygotowania w imieniu i na rzecz tej Spółki transakcji nr (...) (...) (...) , za co otrzymała wynagrodzenie. W dniu 26 października 2015r. podpisała post factum dokument umowy zlecenia potwierdzający wykonanie w/w usługi oraz konieczne do rozliczenia umowy zlecenia rachunek i oświadczenie dotyczące ubezpieczeń społecznych, które zostały przygotowane przez zleceniodawcę. Wszelka praca na rzecz (...) S.A. została wykonana przez powódkę przed okresem zasiłku chorobowego, jednakże powódka miała prawo do wypłaty wynagrodzenia w terminie późniejszym. /k. 3-7 odwołanie od decyzji/ Pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. wniósł o oddalenie odwołania oraz o zasądzenie od powódki kosztów zastępstwa procesowego mając na względzie wartość przedmiotu sporu. W uzasadnieniu stanowiska pozwany podtrzymał zaskarżoną decyzję i jej uzasadnienie. Zaznaczył, że ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia, traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. /k. 14 odpowiedź na odwołanie/ Płatnik (...) w W. nie przystąpił do sprawy w charakterze zainteresowanego. /k. 36 pismo płatnika/ Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powódka I. G. jako osoba objęta obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi - w tym ubezpieczeniem chorobowym - była uprawniona do zasiłku chorobowego w okresie od dnia 21 października 2015r. do dnia 16 listopada 2015r. Tytułem do ubezpieczeń społecznych powódki było zatrudnienie na podstawie umowy o pracę w (...) w W. od dnia 2 stycznia 2008 r. na stanowisku sprzedawcy usług finansowych. /okoliczności bezsporne/ Powódka w ramach stosunku pracy zajmowała się sprzedażą produktów finansowych do sprzedawanych samochodów. Jej pracodawca miał podpisane umowy z niektórymi podmiotami jak V. i S. . Wówczas powódka była odpowiedzialna za kontakt z klientem, przygotowanie kalkulacji i dokumentów klienta do sporządzenia umów. Natomiast niektóre firmy nie miały podpisanej umowy z pracodawcą powódki, tylko bezpośrednio z pracownikami jak ona. Wówczas pracownik nie pośredniczył przy zawarciu umowy, tak jak np. przygotowując dokumenty dla V. . W ramach takiej umowy zlecenia czynności ograniczały się wyłącznie do odebrania danych od klienta i przekazania odpowiedzialnemu pracownikowi zleceniodawcy, który sam dalej prowadził sprawę i związaną z tym dokumentację. Takie umowy zlecenia powódka zawierała z (...) S.A. , który następnie przekształcił się w (...) S.A. Jedna zawarta umowa zlecenia dotyczyła sprawy jednego klienta. /bezsporne, wyjaśnienie powódki k. 71 e-protokół rozprawy/ Powódka pracowała w salonie sprzedającym samochody S. i zajmując się sprzedażą produktów finansowych, miała w ofercie również m.in. produkty finansowe (...) S.A. (obecnie (...) S.A. ). Do obowiązków powódki należało przedstawienie klientom oferty produktów finansowych i pomoc w dopasowaniu odpowiedniego produktu. Wyglądało to tak, że handlowiec sprzedając samochód w salonie przyprowadzał klienta do powódki, aby ta dopasowała mu odpowiedni produkt finansowy. Jeżeli klientowi odpowiadał produkt R. (...) , to przygotowywała dla niego ofertę, spisywała dane klienta potrzebne do umowy leasingowej (był to druk wniosek, który dawała klientowi). Następnie taki komplet dokumentów powódka przekazywała do przedstawiciela (...) S.A. , który podpisywał umowę leasingu z klientem. Jeżeli doszło do zawarcia umowy (...) S.A. z klientem, powódce należało się wynagrodzenie, którego wysokość uzależniona była od marży ustalonej przy danej umowie. Wypłata wynagrodzenia była możliwa dopiero po podpisaniu umowy z klientem oraz wydaniu mu samochodu. (...) S.A. rozliczał się z powódką na koniec danego miesiąca. Rozliczenie obejmowało wszystkie zakończone w danym miesiącu transakcje. Weryfikacja transakcji dokonywana była na podstawie danych klientów, którzy zawarli umowę leasingu, a których dane przekazała powódka. Po takiej weryfikacji (...) S.A. Centrala w W. przygotowywała umowę zlecenia, którą podpisywała powódka. Dopiero na podstawie podpisanej umowy zlecenia, dział finansowy uruchamiał wypłatę wynagrodzenia. /dowód: zeznania świadka R. J. , e-protokół rozprawy z dnia 22 sierpnia 2018r., k. 71/ Zgodnie z powyższą procedurą przygotowano dla powódki umowę zlecenia z dnia 22 października 2015r. Umowa dotyczyła transakcji (...) . Natomiast sama transakcja (...) została zawarta przez (...) S.A. z klientem w dniu 9 września 2015r. Zapłata dealerowi za samochód nastąpiła 16 września 2015r. Umowa zakończyła się w dniu 3 września 2018r., a po zakończeniu umowy przedmiot przeszedł na własność klienta R. P. , prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) R. P. . R. J. w dniu 22 października 2015r. wysłał do powódki e-mail z informacją o sposobie wypłaty wynagrodzenia wraz z umową zlecenia do transakcji (...) . Z widomości wynikało, że warunkiem dokonania płatności jest przesłanie podpisanej przez pośrednika umowy zlecenia wraz z wypełnionym oświadczeniem. Wskazany komplet dokumentów powódka podpisała w dniu 26 października 2015r. Na tej podstawie wynagrodzenie w wysokości 1% tj. 276,42 wypłacono jej w wysokości 233,54 tj. pomniejszonej o koszty uzyskania przychodu 20%, zaliczkę na podatek oraz składkę zdrowotną. /dowód: umowa zlecenia z dnia 22 października 2015r., k. 8; pismo (...) S.A. z dnia 29 października 2018r., k. 99; rachunek do umowy zlecenia z dnia 22 października 2015r., k. 9; oświadczenie zleceniobiorcy, k. 10-12; e-mail z dnia 22 października 2015r., k. 62-64; zeznania świadka R. J. , e-protokół rozprawy z dnia 22 sierpnia 2018r., k. 71/ Powódka była niezdolna do pracy od dnia 21 października 2015r. do dnia 16 listopada 2015r., co zostało potwierdzone zaświadczeniem lekarskim (...) . Niezdolność do pracy związana była z ciążą. W tym okresie powódka nie przekazywała do (...) S.A. danych żadnych klientów. /dowód: zaświadczenie lekarskie o czasowej niezdolności do pracy, k. 60 w aktach ZUS; zeznania świadka R. J. , e-protokół rozprawy z dnia 22 sierpnia 2018r., k. 71/ I. G. nie została pouczona przez organ rentowy ani przez pracodawcę, że zasiłek chorobowy nie przysługuje w przypadku wykonywania pracy zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do pracy. /dowód: k. 26; informacja płatnika z dnia 7 czerwca 2018r., k. 49 oraz przyznanie pozwanego - pismo procesowe pozwanego z dnia 17 kwietnia 2018r./ Sąd zważył, co następuje: Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o okoliczności bezsporne, dowody w postaci dokumentów oraz zeznania świadka R. J. . Oceniając dowody Sąd dał im wiarę w zakresie jaki wskazano, bowiem w tym zakresie dowody te wzajemnie potwierdzały lub uzupełniały się tworząc logiczną i spójną całość. Podobnie okoliczności bezsporne nie budziły wątpliwości Sądu, bowiem wraz z dowodami stanowiły spójną i logiczną całość. Nadto wynikały ze zgodnych oświadczeń stron lub znajdowały potwierdzenie w dokumentach. Wiarygodne były złożone na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2018r. wyjaśnienia powódki co do specyfiki jej pracy, zwłaszcza że charakter tej pracy potwierdzały zeznania świadka R. J. . Pozwany nie zakwestionował tych wyjaśnień i Sąd uznał je za bezsporne. Twierdzenia powódki o tym, że w okresie orzeczonej niezdolności do pracy i przyznanego zasiłku chorobowego, nie podejmowała pracy zarobkowej ani nie wykorzystywała zwolnienia niezgodnie z jego celem, zostały potwierdzone w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym, które bez wątpliwości – w ocenie Sądu – potwierdziło, że czynności powódki potwierdzone umową zlecenia z dnia 22 października 2015r., a polegające na przekazaniu danych, które doprowadziły do zawarcia transakcji (...) , zostały faktycznie wykonane przez powódkę przed dniem 9 września 2015r., a nie jak twierdził pozwany w okresie orzeczonej niezdolności do pracy. (...) S.A. - jako następca (...) S.A. - potwierdziło, że umowa (...) została podpisana 9 września 2015r. Podpisanie umowy świadczyło o dokonaniu przez powódkę uprzednich czynności polegających na pośredniczeniu w przekazaniu danych między klientem salonu samochodowego a (...) S.A. do zawarcia umowy leasingu. A zatem wskazane czynności wstępne powódki do transakcji zawieranej już przez klienta i (...) S.A. , musiały mieć miejsce przed dniem 9 września 2015r. Podpisanie w dniu 26 października 2015r. przez powódkę umowy zlecenia, rachunku oraz oświadczenia zleceniobiorcy potwierdzało wykonanie czynności dotyczących transakcji (...) z dnia 9 września 2015r. Świadczą o tym e-maile pracownika banku (...) S.A. P. B. do R. J. oraz następnie R. J. do powódki. Z treści e-maili wyraźnie wynika, że warunkiem otrzymania wynagrodzenia jest przesłanie do banku podpisanej umowy zlecenia wraz z wypełnionym oświadczeniem zleceniobiorcy. Zdaniem Sądu należy wskazać, że e-maile wysłane zostały w tym samym dniu, w którym zawarto umowę zlecenie tj. 22 października 2015r. odpowiednio o godzinie 16:26 oraz 23:06 (k. 62-64). Umowa zlecenia co prawda przewidywała, że zleceniobiorca będzie wykonywał zlecenie od 22 października 2015r. do 22 października 2015r. Jednakże było to niemożliwe i sprzeczne z procedurą rozliczania transakcji, za które powódce przysługiwało wynagrodzenie, bowiem prawo do wynagrodzenia – zgodnie z przyjętym sposobem rozliczania - powódka nabywała dopiero, po zawarciu umowy przez klienta, którego dane przekazała, z (...) S.A. Dalej, jak zeznał świadek, od przekazania dokumentów do utworzenia takiej gotowej umowy dla klienta zazwyczaj upływały dwa dni, zaś wszystkie transakcje zawarte na podstawie przekazanych danych przez powódkę, rozliczane były i tak na koniec miesiąca. Powyższe potwierdza, że podpisanie umowy zlecenia stanowiło jedynie warunek konieczny do rozliczenia się z powódką za czynności faktycznie wykonane w poprzednim miesiącu. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że postępowanie dowodowe nie wykazało, aby powódka w rzeczywistości wykonywała zarzucone jej czynności o charakterze zarobkowym w związku z zawartą umową zlecenia w czasie orzeczonej niezdolności do pracy bądź że wykorzystywała zwolnienie w sposób niezgodny z jego celem w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1368, ze zm. - zwana dalej ustawą zasiłkową). W okresie orzeczonej niezdolności do pracy powódka podpisując umowę zlecenia potwierdziła jedynie uprzednio wykonane czynności, co umożliwiło sfinalizowanie jej rozliczenia z tytułu tych czynności. Skoro jednak w spornym okresie czynności tych nie wykonywała, to tym samym nie utraciła - w myśl art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej - prawa do zasiłku chorobowego za ten okres i w konsekwencji nie może rodzić to dla niej obowiązku zwrotu omawianego zasiłku i dlatego na mocy art. 477 14 § 2 kpc Sąd zmienił zaskarżoną decyzję orzekając jak w pkt. I sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w zakresie kosztów (punkt II wyroku) uzasadniało żądanie pełnomocnika powódki i zasada odpowiedzialności za wynik procesu oraz brzmienie z art. 98 § 1, 3 i 4 kpc w zw. z art. 108 § 1 kpc i art. 99 kpc . Zasada odpowiedzialności za wynik procesu oznacza, że strona która sprawę przegrała zobowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie poniesione przez niego koszty procesu, na które składają się w niniejszej sprawie koszty zastępstwa procesowego w wysokości wynikającej z § 15 ust. 3 pkt 1 w zw. z § 9 ust 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. 2018r., poz. 265 ze zm.). Zgodnie z tym Sąd przyznał powódce zwrot kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości stawki minimalnej, tj. w wysokości 360 zł mając na uwadze, że opłatę w sprawach wymagających przeprowadzenia rozprawy ustala się w wysokości przewyższającej stawkę minimalną, która nie może przekroczyć sześciokrotności tej stawki, ani wartości przedmiotu sprawy, jeśli uzasadnia to m.in. niezbędny nakład pracy radcy prawnego, w szczególności poświęcony czas na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczba stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach oraz czynności podjęte w sprawie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI