V.2 Ka 84/15

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2015-03-26
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko rodzinie i obowiązkom rodzinnymŚredniaokręgowy
znęcanieprzemoc domowaprzemoc psychicznaprzemoc fizycznakodeks karnyapelacjasąd okręgowysąd rejonowy

Podsumowanie

Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok skazujący za znęcanie psychiczne i fizyczne nad rodziną, uznając apelację obrońcy za bezzasadną.

Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał apelację obrońcy oskarżonego J. K. (1) od wyroku Sądu Rejonowego w Ż., który skazał go za znęcanie się psychiczne i fizyczne nad żoną i synem. Obrońca zarzucał obrazę prawa materialnego (art. 207 § 1 kk) oraz przepisów postępowania (art. 404 § 2 kpk). Sąd Okręgowy uznał apelację za oczywiście bezzasadną, utrzymując w mocy zaskarżony wyrok i zasądzając od oskarżonego koszty zastępstwa procesowego.

Sąd Okręgowy w Gliwicach, V Wydział Karny, utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 25 listopada 2014 r. (sygn. akt II K 752/12), którym J. K. (1) został skazany za znęcanie się psychiczne i fizyczne nad żoną E. K. oraz synem K. K. (2) w okresie od stycznia 2010 r. do sierpnia 2012 r. Oskarżony, będąc pod wpływem alkoholu, wszczynał awantury, wyzywał, groził, wyrzucał z mieszkania, szarpał, popychał i niszczył sprzęty domowe. Sąd Rejonowy orzekł karę 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na okres próby 2 lat, zobowiązując oskarżonego do powstrzymywania się od nadużywania alkoholu. Apelację od tego wyroku wniósł obrońca oskarżonego, zarzucając obrazę art. 207 § 1 kk (przyjęcie znamion przestępstwa, gdy działania były wzajemne i nieznaczne) oraz art. 404 § 2 kpk (nieprowadzenie rozprawy od początku mimo odroczenia trwającego 6 miesięcy). Sąd Okręgowy uznał oba zarzuty za bezzasadne. W odniesieniu do zarzutu obrazy prawa materialnego, sąd podkreślił, że zeznania pokrzywdzonych E. K. i K. K. (2), potwierdzone przez innych świadków, jednoznacznie wskazywały na przemoc psychiczną i fizyczną ze strony oskarżonego. Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, wskazując, że pojęcie „znęcanie się” zakłada przewagę sprawcy nad ofiarą i nie jest możliwe wzajemne znęcanie się w tym samym czasie. W kwestii zarzutu naruszenia przepisów postępowania, sąd stwierdził, że kilkumiesięczny upływ czasu między rozprawami nie zawsze wymaga prowadzenia postępowania od początku, a decydują o tym konkretne okoliczności sprawy, takie jak przyczyny odroczeń i zakres materiału dowodowego. Sąd uznał, że w tej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa procesowego. Sąd Okręgowy nie dopatrzył się również rażącej niewspółmierności orzeczonej kary, biorąc pod uwagę dotychczasową niekaralność oskarżonego. W konsekwencji, sąd utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, zasądził od oskarżonego koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym oraz obciążył go opłatą i wydatkami za II instancję.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zachowanie oskarżonego wyczerpuje znamiona przestępstwa znęcania.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że zeznania pokrzywdzonych i świadków potwierdzają przemoc psychiczną i fizyczną ze strony oskarżonego. Podkreślono, że znęcanie się zakłada przewagę sprawcy nad ofiarą i nie jest możliwe wzajemne znęcanie się w tym samym czasie. Ocena cierpienia ofiary powinna być obiektywna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku

Strona wygrywająca

oskarżycielka posiłkowa E. K.

Strony

NazwaTypRola
J. K. (1)osoba_fizycznaoskarżony
E. K.osoba_fizycznaoskarżycielka posiłkowa
K. K. (2)osoba_fizycznapokrzywdzony
J. K. (2)osoba_fizycznaświadek
A. K.osoba_fizycznaświadek
K. T.osoba_fizycznaświadek
M. K.osoba_fizycznaświadek
M. S.osoba_fizycznaświadek

Przepisy (7)

Główne

kk art. 207 § § 1

Kodeks karny

Przestępstwo znęcania się charakteryzuje się istnieniem przewagi sprawcy nad osobą pokrzywdzoną, której nie może się ona przeciwstawić lub może to uczynić w niewielkim stopniu. Nie jest możliwe wzajemne znęcanie się. Ocena cierpienia psychicznego ofiary powinna być obiektywna.

Pomocnicze

kk art. 69 § § 1 i 2

Kodeks karny

kk art. 70 § § 1 pkt 1

Kodeks karny

kk art. 72 § § 1 pkt 5

Kodeks karny

kpk art. 404 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Zasada prowadzenia rozprawy od początku w przypadku jej odroczenia, stosowana wyjątkowo.

kk art. 53

Kodeks karny

Dyrektywy wymiaru kary.

kk art. 636 § § 1

Kodeks karny

Orzekanie o kosztach sądowych w postępowaniu odwoławczym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zeznania pokrzywdzonych E. K. i K. K. (2) oraz świadków potwierdzają popełnienie przestępstwa znęcania. Zachowanie oskarżonego charakteryzuje się przewagą nad ofiarami, co jest cechą znęcania. Nie doszło do naruszenia art. 404 § 2 kpk, ponieważ przerwy w rozprawach nie miały istotnego wpływu na treść orzeczenia, a obrońca nie wnosił o prowadzenie postępowania od początku. Kara orzeczona przez sąd I instancji nie jest rażąco surowa.

Odrzucone argumenty

Zachowanie oskarżonego nie wyczerpuje znamion art. 207 § 1 kk, gdyż działania stron miały charakter wzajemny, a dolegliwości nie były znaczne. Naruszenie art. 404 § 2 kpk z uwagi na odroczenie rozprawy na okres 6 miesięcy bez prowadzenia jej od początku.

Godne uwagi sformułowania

Pojęcie "znęcanie się" na gruncie art. 207 kk zawiera w sobie istnienie przewagi sprawcy nad osobą pokrzywdzoną, której nie może się ona przeciwstawić lub może to uczynić w niewielkim stopniu. Nie jest zatem możliwe wzajemne znęcanie się nad sobą małżonków w tym samym czasie. O uznaniu za "znęcanie się" zachowania sprawiającego cierpienie psychiczne ofiary powinna decydować ocena obiektywna, a nie subiektywne odczucie pokrzywdzonego. Nie tylko kilkumiesięczny upływ czasu między skutecznymi rozprawami decyduje o tym aby rozprawę prowadzić od początku.

Skład orzekający

Janusz Chmiel

przewodniczący

Katarzyna Gozdawa-Grajewska

sędzia

Sławomir Klekocki

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa znęcania (art. 207 § 1 kk), zwłaszcza w kontekście przewagi sprawcy i wzajemności zachowań. Zasady prowadzenia rozprawy po jej odroczeniu (art. 404 § 2 kpk)."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego, ale zawiera ogólne wytyczne interpretacyjne dotyczące znęcania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy przestępstwa znęcania, co zawsze budzi zainteresowanie ze względu na jego społeczny wymiar. Interpretacja znamion przestępstwa i kwestie proceduralne są istotne dla prawników.

Sąd Okręgowy potwierdza: znęcanie to nie 'wzajemne kłótnie', a przewaga sprawcy nad ofiarą.

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V .2 Ka 84/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 marca 2015 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach V Wydział Karny Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku w składzie: Przewodniczący: SSO Janusz Chmiel Sędziowie: SR del. Katarzyna Gozdawa-Grajewska SO Sławomir Klekocki (spr.) Protokolant : Monika Trautberg w obecności Wandy Ostrowskiej Prokuratora Prokuratury Okręgowej po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2015 r. sprawy: J. K. (1) / K. / syna J. i H. ur. (...) w R. oskarżonego o przestępstwo z art. 207 § 1 kk na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 25 listopada 2014r. sygn. akt II K 752/12 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelację za oczywiście bezzasadną, II. zasądza od oskarżonego J. K. (1) na rzecz oskarżycielki posiłkowej E. K. kwotę 420 (czterysta dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu odwoławczym. III. wymierza oskarżonemu opłatę za II instancję w kwocie 180 (sto osiemdziesiąt) złotych i obciąża go wydatkami za postępowanie odwoławcze w kwocie 20 (dwadzieścia) złotych. Sygn. akt V.2 Ka 84/15 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 25 listopada 2014 r. Sąd Rejonowy w Ż. sygn. akt II K 752/12 uznał J. K. (1) za winnego tego, że w Ż. w okresie od stycznia 2010 roku do 22 sierpnia 2012 roku znęcał się psychicznie i fizycznie nad żoną E. K. oraz synem K. K. (2) w ten sposób, że będąc pod wpływem alkoholu wszczynał kłótnie i awantury domowe, podczas których wyzywał ich słowami powszechne uznanymi za wulgarne i obelżywe, groził im popełnieniem przestępstwa, wyrzucał z mieszkania, szarpał, popychał, niszczył sprzęty domowe, czym wyczerpał dyspozycję art. 207 § 1 kk i za to na podst. art. 207 § 1 kk skazał go na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności. Na podst. art. 69 § 1 i 2 kk oraz art. 70 § 1 pkt 1 kk warunkowo zawiesił oskarżonemu wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres próby 2 lat. Na zasadzie art. 72 § 1 pkt 5 kk zobowiązał oskarżonego do powstrzymywania się od nadużywania alkoholu. Sąd obciążył oskarżonego kosztami postępowania i opłatą w stosownej wysokości. Apelację od tego wyroku wniósł obrońca oskarżonego J. K. (1) zarzucając : 1. obrazę przepisów prawa materialnego, a to art. 207 § 1 kk przez przyjęcie, że zachowania oskarżonego wyczerpują ustawowe znamiona tego przestępstwa, gdy odwołując się do ocen obiektywnych stwierdzić należy, że działania stron miały charakter wzajemny, dolegliwości nie były znaczne, nie powodowały znacznego bólu fizycznego ani psychicznego i nie cechowały się intensywnością, 2. obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, a to art. 404 § 2 kpk z uwagi na to, że rozprawa odroczona w okresie 6 miesięcy (13.08.2013 – 25.02.2014), nie była prowadzona od początku, co mogło powodować błędne przyjęcie przez Sąd, iż oskarżony szarpał i popychał pokrzywdzonych, gdy tych faktów nie potwierdzono. W oparciu o w/w zarzuty obrońca oskarżonego wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył co następuje : Apelacja obrońcy nie zasługuje na uwzględnienie. Jeżeli chodzi o pierwszy zarzut, tj. obrazy prawa materialnego, a to art. 207 § 1 kk , nie jest on trafny. Obrońca oskarżonego w swojej apelacji twierdzi, że oskarżony swoim zachowaniem nie wyczerpał znamion znęcania, albowiem strony wzajemnie zachowywały się wobec siebie, natomiast zachowanie oskarżonego może stanowić czyny ścigane z oskarżenia prywatnego. Jednak Sąd Rejonowy w swoim uzasadnieniu wskazał, na jakich dowodach oparł swoje ustalenia. Tymi dowodami były zeznania żony oskarżonego pokrzywdzonej E. K. oraz ich syna pokrzywdzonego K. K. (2) . W/w świadkowie w swoich zeznaniach będąc na co dzień z oskarżonym opisywali jego zachowanie wobec nich. Wskazywali na częstą przemoc psychiczną i fizyczną ze strony oskarżonego. Zeznania tych świadków znalazły potwierdzenie w zeznaniach świadków: A. K. , K. T. , M. K. , potwierdzają one, że oskarżony stosował przemoc fizyczną zarówno wobec pokrzywdzonej, jak i wobec swojego syna, znęcał się nad nimi psychicznie. Fakt kłótni pomiędzy małżonkami potwierdził również J. K. (2) , choć jak sam przyznał nie miał wiedzy o relacjach łączących strony. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego „Przestępstwo określone w art. 207 § 1 kk może być popełnione umyślnie i to wyłącznie z zamiarem bezpośrednim. Przesądza o tym znamię intencjonalne "znęca się", charakteryzujące szczególne nastawienie sprawcy. Pojęcie "znęcanie się" na gruncie art. 207 kk zawiera w sobie istnienie przewagi sprawcy nad osobą pokrzywdzoną, której nie może się ona przeciwstawić lub może to uczynić w niewielkim stopniu. Nie jest zatem możliwe wzajemne znęcanie się nad sobą małżonków w tym samym czasie. Istota przestępstwa znęcania się polega na jakościowo innym zachowaniu się sprawcy, aniżeli na zwyczajnym znieważeniu lub naruszeniu nietykalności cielesnej osoby pokrzywdzonej. O uznaniu za "znęcanie się" zachowania sprawiającego cierpienie psychiczne ofiary powinna decydować ocena obiektywna, a nie subiektywne odczucie pokrzywdzonego. Za znęcanie się nie można uznać zachowania sprawcy, które nie powoduje u ofiary poważnego cierpienia moralnego ani w sytuacji, gdy między osobą oskarżoną a pokrzywdzoną dochodzi do wzajemnego "znęcania się" - vide wyrok SN z dnia 11.02.2003 sygn. IV KKN 312/99 LEX nr 77436. W tych okolicznościach w ocenie Sądu Okręgowego nie ulega wątpliwości, iż zachowanie oskarżonego wyczerpało znamiona zarzucanego mu czynu opisanego w akcie oskarżenia. Sąd Rejonowy dokonał oceny dowodów zgromadzonych zarówno w toku postępowania przygotowawczego, jak i sądowego w sposób bezstronny, nie przekraczając granic swobodnej oceny dowodów, a przy tym uwzględnił zasady doświadczenia życiowego, a swój pogląd na ostateczne wyniki przewodu sądowego przekonująco uzasadnił w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku. Jeżeli chodzi o drugi z zarzutów podniesiony w apelacji obrońcy oskarżonego, tj. obrazy przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia, a to art. 404 § 2 kpk to należy stwierdzić, że nie tylko kilkumiesięczny upływ czasu między skutecznymi rozprawami decyduje o tym aby rozprawę prowadzić od początku. W realiach niniejszej sprawy gro materiału dowodowego zostało zgromadzone na rozprawach w dniach 16 maja 2013 r. i 13 sierpnia 2013 r. Pozostałe terminy tj. do dnia 18.11.2014 r. nie były skuteczne, albowiem Sąd Rejonowy nie mógł doprowadzić na termin rozprawy świadka M. S. (poprzednie nazwisko K. ). Jak słusznie zauważył obrońca oskarżonego pomiędzy rozprawą z dnia 13.08.2013 r. a 25.02.2014 r. upłynęło 6 miesięcy. Terminy rozpraw wyznaczone pomiędzy tymi datami, tj. 20.11.2013 r. i 25.11.2013 r. zostały odwołane z uwagi na szkolenie sędziego referenta i jego chorobę. Jednak o tym, czy doszło do naruszenia zasady wyjątkowości przewidzianej w art. 404 § 2 kpk decyduje nie tylko kilkumiesięczny upływ czasu między skutecznymi rozprawami, ale także konkretne okoliczności danej sprawy, takie jak przyczyny odraczania rozpraw m.in. oczekiwanie na opinię biegłego, postawa oskarżonego w trakcie procesu, zakres materiału dowodowego, a w konsekwencji wpływ decyzji Sądu o prowadzeniu rozprawy w dalszym ciągu na treść wyroku. W realiach niniejszej sprawy zakres materiału dowodowego jest niewielki, akta liczą niewiele ponad 200 stron, ilość świadków – sześciu – również nie jest dużą ilością. Brak jest zatem podstaw do uznania, że doszło do rażącego naruszenia prawa procesowego mający istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Podkreślić należy, że obrońca oskarżonego na ostatniej rozprawie w dniu 18 listopada 2014 r. nie widział takiej konieczności i nie zgłaszał wniosku o prowadzenie rozprawy od początku z uwagi na zbyt długi okres odroczenia rozprawy. Ponieważ apelacja obrońcy oskarżonego skierowana jest co do całości orzeczenia, obowiązkiem Sądu Okręgowego jest również sprawdzenie, czy wymierzona oskarżonej kara nie jest rażąco surowa. W niniejszej sprawie Sąd I instancji wymierzając oskarżonemu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 2 lat nie naruszył zasady i dyrektywy wymiaru kary określone w art. 53 kk . Przy wymiarze kary Sąd Rejonowy miał na uwadze zarówno przesłanki negatywne, jak i pozytywne dotyczące oskarżonego. Dolegliwość tej kary nie przekracza zdaniem Sądu Odwoławczego stopnia winy oskarżonego, mając na uwadze jego dotychczasową niekaralność i prawidłowo realizuje cele zapobiegawcze w zakresie prewencji indywidualnej, jak i ogólnej. Z tych też względów, nie uznając zasadności zarzutów apelacji obrońcy oskarżonego, nie podzielając przytoczonych na ich poparcie argumentów Sąd Okręgowy zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. O kosztach sądowych orzeczono po myśli art. 636 § 1 kk . .

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę