V W 2573/19

Sąd Rejonowy dla Warszawy Śródmieścia w WarszawieWarszawa2019-10-16
SAOSinnewykroczenia drogoweNiskarejonowy
prawo o ruchu drogowymwykroczenieparkowaniechodnikmandatkodeks wykroczeńkierowca

Sąd Rejonowy skazał kierowcę za zaparkowanie samochodu na chodniku z dala od krawędzi jezdni, uznając, że zwyczajowe parkowanie nie usprawiedliwia naruszenia przepisów.

Sąd Rejonowy wydał wyrok zaoczny wobec K.T., uznając ją winną wykroczenia polegającego na zaparkowaniu samochodu na chodniku w sposób niezgodny z przepisami Prawa o ruchu drogowym. Obwiniona argumentowała, że miejsce to było zwyczajowo używane do parkowania przez mieszkańców i nie utrudniało ruchu pieszym. Sąd odrzucił te argumenty, podkreślając, że przepisy nie przewidują odstępstw od reguł parkowania, a chodnik jest przeznaczony dla pieszych.

Sąd Rejonowy dla Warszawy Śródmieścia wydał wyrok zaoczny w sprawie K.T., obwinionej o wykroczenie z art. 97 Kodeksu wykroczeń w związku z art. 47 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym. Obwiniona zaparkowała swój samochód na chodniku przy ul. (...) w Warszawie, z dala od krawędzi jezdni. Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie dowodów, w tym dokumentacji fotograficznej i notatki urzędowej, uznając winę obwinionej za bezsporną. K.T. w swoich wyjaśnieniach podnosiła, że miejsce to było zwyczajowo wykorzystywane do parkowania przez mieszkańców od lat, nie utrudniało ruchu pieszym i nie było częścią jezdni ani chodnika w ścisłym tego słowa znaczeniu. Sąd odrzucił te argumenty, wskazując, że przepisy Prawa o ruchu drogowym jasno określają zasady parkowania na chodniku, dopuszczając je jedynie przy krawędzi jezdni i pod warunkiem zachowania odpowiedniej szerokości dla pieszych. Sąd podkreślił, że zwyczajowe parkowanie nie może usprawiedliwiać naruszenia przepisów, a chodnik jest przede wszystkim przeznaczony dla ruchu pieszych. Wymierzono obwinionej karę grzywny w wysokości 200 złotych, uznając ją za adekwatną do stopnia społecznej szkodliwości czynu i celów kary. Zasądzono również od obwinionej koszty sądowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zwyczajowe parkowanie nie usprawiedliwia naruszenia przepisów. Przepisy Prawa o ruchu drogowym jasno określają zasady parkowania na chodniku, a ich notoryczne naruszanie nie czyni ich legalnymi.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że chodnik jest przeznaczony dla pieszych, a przepisy Prawa o ruchu drogowym dopuszczają parkowanie na nim tylko w ściśle określonych warunkach, m.in. przy krawędzi jezdni. Zwyczajowe parkowanie, nawet jeśli nie utrudnia ruchu, nie stanowi podstawy do odstąpienia od stosowania przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wyrok zaoczny

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
K. T.osoba_fizycznaobwiniona
funkcjonariusz Straży Miejskiej (...) W. E. W.organ_państwowyoskarżyciel

Przepisy (8)

Główne

kw art. 97

Kodeks wykroczeń

prd art. 47 § ust. 1 pkt 2

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Dopuszcza zatrzymanie pojazdu na chodniku kołami jednego boku lub przedniej osi, pod warunkiem zachowania 1,5 m szerokości dla pieszych i nie tamowania ruchu.

prd art. 47 § ust. 2

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Dopuszcza zatrzymanie całego samochodu osobowego na chodniku, ale tylko przy krawędzi jezdni, przy zachowaniu warunków z ust. 1 pkt 2.

Pomocnicze

kw art. 24 § §1 i 3

Kodeks wykroczeń

kpw art. 119 § §1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Ustawa o opłatach w sprawach karnych art. 3 § ust. 1 w zw. z art. 21 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie wysokości zryczałtowanych wydatków postępowania oraz wysokości opłaty za wniesienie wniosku o wznowienie postępowania w sprawach o wykroczenia art. §3 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie wysokości zryczałtowanych wydatków postępowania oraz wysokości opłaty za wniesienie wniosku o wznowienie postępowania w sprawach o wykroczenia art. §2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Chodnik jest częścią drogi przeznaczoną dla ruchu pieszych. Przepisy Prawa o ruchu drogowym dopuszczają zatrzymanie pojazdu na chodniku tylko przy krawędzi jezdni. Zwyczajowe parkowanie nie może usprawiedliwiać naruszenia przepisów.

Odrzucone argumenty

Miejsce parkowania było zwyczajowo używane przez mieszkańców. Parkowanie nie utrudniało ruchu pieszym. Miejsce parkowania nie było ani jezdnią, ani chodnikiem w ścisłym tego słowa znaczeniu, było wyasfaltowane. Kara nałożona przez sąd była niewspółmierna do szkodliwości czynu.

Godne uwagi sformułowania

nie można w związku z tym uznać, że określone działania – naruszające obowiązujące przepisy, poprzez swoją notoryjność przestaną być czynami zabronionymi. przepisy Prawa o ruchu drogowym mają swoje określone cele, chronią porządek i uczestników ruchu, którymi nie są tylko kierujący pojazdami mechanicznymi. Celem unormowań wskazanych powyżej jest m. in. zapewnienie bezkolizyjnego ruchu pieszych – to im przysługuje prawo do korzystania w sposób swobodny z części drogi, którą jest chodnik

Skład orzekający

Aleksandra Smyk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Potwierdzenie interpretacji przepisów dotyczących parkowania na chodniku i braku możliwości usprawiedliwiania naruszeń zwyczajem."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego typu wykroczenia drogowego i specyfiki interpretacji przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu parkowania, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na standardowej interpretacji przepisów, bez elementów zaskoczenia czy nowatorskich zagadnień prawnych.

Czy zwyczajowe parkowanie na chodniku może być legalne? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

grzywna: 200 PLN

koszty sądowe: 130 PLN

wydatki postępowania: 20 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
W. , 16 października 2019 roku Sygn. akt V W 2573/19 (poprzednia sygn. akt XI W 1403/19) WYROK ZAOCZNY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Rejonowy dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie V Wydział Karny Sekcja ds. wykroczeń w składzie: Przewodniczący Sędzia Sądu Rejonowego Aleksandra Smyk Protokolant Karolina Kowalczyk w obecności oskarżyciela funkcjonariusza Straży Miejskiej (...) W. E. W. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2019 roku sprawy K. T. urodzonej (...) w W. córki S. i B. obwinionej o to, że: w dniu 13 lutego 2019 r. około godziny 08:30 w W. na ul. (...) kierując samochodem marki O. o numerze rejestracyjnym (...) dokonała postoju pojazdu na chodniku z dala od krawędzi jezdni, tj. za wykroczenie z art. 97 kw. I. Obwinioną K. T. uznaje za winną popełnienia czynu zarzucanego jej wnioskiem o ukaranie ustalając, iż wykroczyła przeciwko art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.2018.1990 j.t.) i za to na podstawie art. 97 kw w zw. z art. 24§1 i 3 kw wymierza obwinionej karę grzywny w wysokości 200 (dwustu) złotych. II. Zasądza od obwinionej na rzecz Skarbu Państwa kwotę 130 (stu trzydziestu) złotych tytułem kosztów sądowych, jak również zasądza od obwinionej na rzecz (...) W. kwotę 20 (dwudziestu) złotych tytułem zryczałtowanych wydatków poniesionych w toku czynności wyjaśniających. Sygn. akt V W 2573/19 UZASADNIENIE Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 13 lutego 2019 roku w W. K. T. kierowała pojazdem marki O. o numerze rejestracyjnym (...) . Około godziny 08:30 na ulicy (...) zaparkowała pojazd na chodniku z dala od krawędzi jezdni. Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie: - wyjaśnień obwinionej K. T. (k. 10-12, 30-31), - zeznań świadka K. K. (k. 47 v., 49), - notatki urzędowej (k. 2), - dokumentacji fotograficznej (k. 3), - zdjęć z map G. (k. 32) oraz innych dowodów zawnioskowanych wnioskiem o ukaranie do przeprowadzenia na rozprawie. Obwiniona K. T. nie stawiła się na rozprawę, wobec czego przeprowadzono rozprawę zaocznie. Na etapie czynności wyjaśniających nie przyznała się do popełnienia zarzucanego jej wnioskiem o ukaranie czynu i złożyła pisemne wyjaśnienia, w których podała, że w dniu objętym zarzutem samochód był zaparkowany w zatoczce, która zwyczajowo od 15 lat służyła mieszkańcom do parkowania samochodów. Na chwilę składania wyjaśnień wjazd w zatoczkę był ograniczony słupkami, natomiast w momencie parkowania samochodów wjazd był otwarty (nieograniczony) i nie wymagał jazdy blokującej zachowanie 1,5 m przestrzeni chodnika. W ocenie obwinionej wspomniane miejsca parkingowe w zatoczce nie ograniczały zupełnie szerokości chodnika. Wyjaśniła, że jest mieszkanką tej okolicy od ponad 15 lat i przez ten okres te miejsca, do czasu ustawienia słupków, zawsze były wykorzystywane jako miejsca parkingowe. Przed tym wydarzeniem nigdy nie było przesłanek, aby zgodzić się z tym, że parkowanie w tym miejscu jest niezgodne z prawem. W sprzeciwie od wyroku nakazowego wyjaśniła, że miejsce, w którym zaparkowała w dniu 13 lutego 2019 roku jest miejscem przylegającym do chodnika i z drugiej strony do krawędzi jezdni drogi wewnętrznej. Wyjaśniła, że miejsce to nie pełniło funkcji ani jezdni, ani chodnika, obok niego biegł chodnik w niezakłóconej postojem pojazdów szerokości, nie blokowało przejazdu pojazdów ani dojazdu służb, nie było pokryte zielenią. Był to teren wyasfaltowany, dotykający jezdni i chodnika, jednakże niezabierający przestrzeni ani jednemu ani drugiemu. Wyjaśniła ponadto, że nałożona na nią wyrokiem nakazowym kara została w stosunku do propozycji Straży Miejskiej podwojona i jest niewspółmierna do szkodliwości czynu. Wyjaśniła, że szkodliwość czynu jest zbyt niska, właściwie zerowa, albowiem zaparkowane tak pojazdy nie szkodziły nikomu, ani pieszym ani innym pojazdom, były poza strefami poruszania się, była to przestrzeń wygospodarowana z trawnika, zaasfaltowana. Miejsce to było od kilku dekad miejscem parkingowym dla mieszkańców tego rejonu, niezbędnym biorąc pod uwagę wysoki wzrost ilości pojazdów innych niż mieszkańców i tym samym braku miejsca do parkowania pojazdów dla osób mieszkających w strefie. W ocenie obwinionej stosowanie przepisu o parkowaniu przy krawędzi jezdni było w jej ocenie oderwane od zastanej rzeczywistości i nieprzystające do sytuacji. Podała, że nie złamała prawa w sposób intencjonalny czy świadomy. Sąd dał wiarę wyjaśnieniom obwinionej w części, w której przyznała, iż dnia 13 lutego 2019 roku dokonała postoju pojazdu na chodniku przy ulicy (...) , albowiem znajdują one potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym zebranym w sprawie, w tym korespondują z treścią notatki urzędowej potwierdzonej przez świadka K. K. (k. 2) oraz dokumentacją fotograficzną z miejsca zdarzenia (k. 3), którym to dowodom sąd w pełni dał wiarę z uwagi na ich spójność i obiektywizm. W pozostałym zakresie wyjaśnienia obwinionej nie zasługują na uwzględnienie, albowiem nie znajdują potwierdzenia w obowiązującym stanie prawnym i są jedynie subiektywną analizą jego przepisów. Na podstawie postępowania dowodowego przeprowadzonego w toku przewodu sądowego oraz po dokonaniu jego analizy wina obwinionej oraz okoliczności popełnienia czynu zarzucanego jej wnioskiem o ukaranie nie budzą wątpliwości. Bezspornym jest, iż w dniu 13 lutego 2019 roku w W. na ul. (...) K. T. wjechała na chodnik samochodem marki O. o numerze rejestracyjnym (...) i dokonała tam postoju z dala od krawędzi jezdni. Wynika to z wyjaśnień samego obwinionej, albowiem okoliczności tej obwiniona w żaden sposób nie kwestionowała. Sposób zatrzymania pojazdu wynika również z dokumentacji fotograficznej wykonanej na miejscu popełnienia wykroczenia (k. 3), a ponadto znajduje potwierdzenie w notatce urzędowej, której treść potwierdził świadek K. K. . Stan faktyczny w sprawie był zatem bezsporny, natomiast jedyną kwestią sporną był stan prawny, a mianowicie dokonana przez obwinioną ocena i analiza przepisów prawnych normujących zarzucane jej wykroczenie, jak też kwestia społecznej szkodliwości tego czynu. Przede wszystkim wskazać należy, iż brak jest jakichkolwiek wątpliwości, iż miejsce, na którym obwiniona zaparkowała pojazd było chodnikiem, gdyż jest to widoczne zarówno na fotografiach wykonanych przez strażnika miejskiego (k. 3), jak i na fotografiach załączonych przez obwinioną do akt sprawy (k. 32). Zgodnie z obowiązującymi przepisami chodnik jest częścią jezdni przeznaczoną dla ruchu pieszych, o czym stanowi art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym , a możliwość parkowania na nim istnieje tylko w okolicznościach wskazanych w art. 47 ww. ustawy, który stanowi, że: 1. Dopuszcza się zatrzymanie lub postój na chodniku kołami jednego boku lub przedniej osi pojazdu samochodowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 2,5 t, pod warunkiem że: 1) na danym odcinku jezdni nie obowiązuje zakaz zatrzymania lub postoju; 2) szerokość chodnika pozostawionego dla pieszych jest taka, że nie utrudni im ruchu i jest nie mniejsza niż 1,5 m; 3) pojazd umieszczony przednią osią na chodniku nie tamuje ruchu pojazdów na jezdni. 2. Dopuszcza się, przy zachowaniu warunków określonych w ust. 1 pkt 2, zatrzymanie lub postój na chodniku przy krawędzi jezdni całego samochodu osobowego, motocykla, motoroweru, roweru lub wózka rowerowego. Inny pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 2,5 t może być w całości umieszczony na chodniku tylko w miejscu wyznaczonym odpowiednimi znakami drogowymi. Obwiniona K. T. dochowała warunków zatrzymania swojego pojazdu na chodniku jedynie w zakresie art. 47 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy, to jest zatrzymując pojazd zachowała szerokość chodnika dla pieszych nie mniejszą niż 1,5 metra i nie utrudniała im ruchu. Nie ulega jednak wątpliwości, że wbrew art. 47 ust. 2 w/w ustawy zatrzymała swój samochód na chodniku z dala od krawędzi jezdni. Przy krawędzi jezdni zaparkowany był inny pojazd, zaś obwiniona zaparkowała swój pojazd za tym samochodem, a co za tym idzie nie mogła tego uczynić przy krawędzi jezdni (k. 3). Obowiązujące przepisy nie przewidują odstępstw od wskazanych powyżej reguł zatrzymywania pojazdu na chodniku, a tym bardziej nie może usprawiedliwiać takiego odstępstwa zwyczajowe parkowanie pojazdów przez okolicznych mieszkańców. Stanowi to bowiem nic innego jak niestosowanie się przez kierujących do przepisów ruchu drogowego przy ul. (...) w W. , a zatem w żaden sposób nie może usprawiedliwiać i ekskulpować działania obwinionej, jak i każdego kierującego pojazdem parkującego w tymże miejscu na chodniku. Zasady doświadczenia życiowego i zawodowego wskazują, że mieszkańcy Ś. (i nie tylko Ś. ) wykorzystują każdą możliwą przestrzeń do zaparkowania pojazdu, niejednokrotnie naruszając przepisy ruchu drogowego regulujące zatrzymanie i postój pojazdów i dzieje się tak za przyzwoleniem innych użytkowników samochodów, którzy następnie powielają tego rodzaju zachowania. Jednakże nie można w związku z tym uznać, że określone działania – naruszające obowiązujące przepisy, poprzez swoją notoryjność przestaną być czynami zabronionymi. Zapomina się bowiem o tym, iż przepisy Prawa o ruchu drogowym mają swoje określone cele, chronią porządek i uczestników ruchu, którymi nie są tylko kierujący pojazdami mechanicznymi. Celem unormowań wskazanych powyżej jest m. in. zapewnienie bezkolizyjnego ruchu pieszych – to im przysługuje prawo do korzystania w sposób swobodny z części drogi, którą jest chodnik, tak jak kierowcom pojazdów przysługuje pierwszeństwo korzystania z części drogi będącej jezdnią, gdzie z kolei piesi mają ograniczenia i brak swobody w jej korzystaniu. Obwiniona nie dostrzega, że zaparkowała na chodniku, którego ten właśnie fragment „zawłaszczyły samochody”, uniemożliwiając wykorzystywanie go z faktycznym przeznaczeniem. Zachowanie obwinionej K. T. polegające na tym, że w dniu 13 lutego 2019 roku około godziny 08:30 w W. na ulicy (...) , kierując samochodem marki O. o numerze rejestracyjnym (...) , dokonała postoju pojazdu na chodniku z dala od krawędzi jezdni, w pełni wyczerpuje dyspozycję art. 97 kw. Przepis kodeksu wykroczeń penalizuje zachowanie polegające na wykroczeniu przeciwko innym niż wymienione w kodeksie wykroczeń przepisom ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym lub przepisom wydanym na podstawie tejże ustawy, a więc ma charakter blankietowy. Nie ulega wątpliwości, że obwiniona wystąpiła przeciwko przepisom ustawy Prawo o ruchu drogowym , albowiem art. 47 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym dopuszcza, przy zachowaniu warunków określonych w ust. 1 pkt 2 tego artykułu, zatrzymanie lub postój całego samochodu osobowego na chodniku, ale tylko przy krawędzi jezdni. Przy wymiarze kary sąd uwzględnił stopień społecznej szkodliwości czynu, który uznał za nieznaczny, miał także na uwadze cele kary w zakresie społecznego oddziaływania oraz cele zapobiegawcze i wychowawcze, które kara ma osiągnąć w stosunku do obwinionej. Uwzględnił również stopień winy, pobudki działania, jak również właściwości, warunki osobiste i majątkowe sprawcy, jego stosunki rodzinne, sposób życia przed popełnieniem wykroczenia i zachowanie się po jego popełnieniu. K. T. osiąga dochody z umowy o pracę w wysokości 2000 zł netto, nie posiada nikogo na utrzymaniu, nie była karana za przestępstwa (k. 42), ani za wykroczenia (k. 43). W ocenie sądu obwiniona postawiła swoje prywatne interesy ponad obowiązujące normy prawne, dokonała oceny swego zachowania poprzez pryzmat własnych potrzeb i oczekiwań, a jeśli na to się zdecydowała to winna mieć świadomość konsekwencji. Jako uczestnik ruchu, osoba posiadająca prawo jazdy i kierująca samochodem musi znać przepisy ruchu drogowego i do nich się stosować. Natomiast jeśli je narusza, winna mieć świadomość konsekwencji. Mając zatem na uwadze charakter i okoliczności czynu, stopień naruszenia przepisów ruchu drogowego, jak również warunki osobiste sprawcy zdaniem sądu kara grzywny w wysokości 200 złotych orzeczona na podstawie art. 97 kw w zw. z art. 24§1 i 3 kw będzie odpowiednią sankcją karną za czyn przez obwinioną popełniony oraz sprawi, iż będzie ona w przyszłości przestrzegała porządku prawnego i więcej wykroczeń nie popełni. Orzeczona kara będzie sprawiedliwa w odbiorze społecznym i odniesie pożądane skutki w zakresie prewencji ogólnej, a także spełni cele zapobiegawcze i wychowawcze, jakie kara ma w stosunku do obwinionej osiągnąć. Podnieść należy, iż za wykroczenie przypisane obwinionej możliwym jest wymierzenie kary nagany lub grzywny do 3000 zł, a zatem orzeczona kara grzywny nie jest surową – wymierzona została wręcz w dolnej granicy ustawowego zagrożenia. W tym miejscu podkreślić należy, iż także błędną jest ocena obwinionej odnośnie wymierzania kary. Sąd w żaden sposób nie zwielokrotnia kary, albowiem skoro sprawa jest rozstrzygana w sądzie I instancji, to oznacza, że żadna kara nie została sprawcy wymierzona. A określając wymiar kary grzywny sąd kieruje się wyłącznie dyrektywami wskazanymi w art. 24 kodeksu wykroczeń oraz przepisem szczególnym wskazującym sankcję karną i jej granice. Natomiast Straż Miejska (...) W. jako organ, który może nakładać grzywnę w drodze mandatu karnego, proceduje w oparciu o inne przepisy, których sąd nie stosuje, gdyż nie nakłada mandatów karnych, a wydaje wyroki. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 119§1 kpw i określono ich wysokość na kwotę 130 zł, zasądzając je od obwinionej na rzecz Skarbu Państwa. Zryczałtowane wydatki w niniejszej sprawie zgodnie z §3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie wysokości zryczałtowanych wydatków postępowania oraz wysokości opłaty za wniesienie wniosku o wznowienie postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z dnia 29 grudnia 2017 r., poz. 2467) wyniosły bowiem 100 złotych, zaś opłata – na podstawie art. 3 ust. 1 w zw. z art. 21 pkt 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. z 1983 r., Nr 49, poz. 223 j.t. ze zmianami) – 30 złotych. Ponadto zgodnie z §2 w/w rozporządzenia zasądzono od obwinionej na rzecz (...) W. kwotę 20 złotych tytułem zryczałtowanych wydatków poniesionych w toku czynności wyjaśniających.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI