V UZ 1/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił postanowienie Sądu Rejonowego o oddaleniu wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu błędów proceduralnych sądu niższej instancji.
Sąd Rejonowy oddalił wniosek Z.S. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, argumentując brak złożenia oświadczenia o stanie majątkowym na urzędowym formularzu. Sąd Okręgowy uznał zażalenie wnioskodawcy za uzasadnione, wskazując na brak doręczenia formularza, błędne pouczenie o skutkach niezłożenia oświadczenia (oddalenie zamiast zwrotu wniosku) oraz brak wezwania do uzupełnienia braków wniosku po złożeniu przez wnioskodawcę pisma opisującego jego sytuację materialną.
Sprawa dotyczyła zażalenia wnioskodawcy Z.S. na postanowienie Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim, który oddalił jego wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd Rejonowy uzasadnił swoją decyzję brakiem złożenia przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym na urzędowym formularzu, co miało być podstawą do oddalenia wniosku zgodnie z art. 117 § 1 k.p.c. Wnioskodawca w zażaleniu podniósł, że złożył pismo opisujące jego stan majątkowy i rodzinny, a także że nie otrzymał od sądu druku oświadczenia. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie, ustalił, że zarządzenie wzywające do złożenia oświadczenia nie zawierało urzędowego formularza, a wnioskodawca złożył pismo opisujące jego trudną sytuację materialną (utrzymanie z uprawy ziemi, koszty leczenia i leków, zobowiązania alimentacyjne). Sąd Okręgowy zważył, że niezłożenie oświadczenia na urzędowym formularzu nie jest bezwzględną podstawą do oddalenia wniosku, a jedynie może skutkować zwrotem wniosku, jeśli strona nie uzupełni braków. Ponadto, sąd powinien wezwać do uzupełnienia braków zgodnie z art. 130 k.p.c. Sąd Okręgowy wskazał na trzy błędy Sądu Rejonowego: brak doręczenia formularza, błędne pouczenie o skutkach prawnych oraz brak wezwania do uzupełnienia oświadczenia po jego złożeniu przez wnioskodawcę. W związku z tym, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, niezłożenie oświadczenia na urzędowym formularzu nie jest bezwzględną podstawą do oddalenia wniosku, a sąd powinien wezwać do uzupełnienia braków, jeśli strona podała wymagane dane w innej formie.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że oświadczenie na urzędowym formularzu ma charakter pomocniczy, a jego brak nie może prowadzić do oddalenia wniosku, jeśli strona podała wymagane dane. W przypadku braków, sąd powinien wezwać do ich uzupełnienia zgodnie z art. 130 k.p.c. Dodatkowo, skutkiem braku złożenia oświadczenia jest zwrot wniosku, a nie jego oddalenie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Z. S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział (...) w Ł. | instytucja | strona przeciwna |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 117 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Osoba fizyczna dołącza do wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o swoim stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Oświadczenie sporządza się według ustalonego wzoru.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
W razie uchylenia postanowienia w przedmiocie zabezpieczenia, sąd drugiej instancji może wydać własne postanowienie w tym przedmiocie lub przekazać sprawę do rozpoznania sądowi pierwszej instancji.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Do zażaleń na postanowienia stosuje się przepisy o apelacjach, z tym że sąd drugiej instancji może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Pomocnicze
k.p.c. art. 130
Kodeks postępowania cywilnego
Przewodniczący wzywa stronę działającą bez zawodowego pełnomocnika do uzupełnienia oświadczenia pod rygorem zwrócenia wniosku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe doręczenie formularza oświadczenia o stanie majątkowym. Błędne pouczenie wnioskodawcy o skutkach niezłożenia oświadczenia (oddalenie zamiast zwrotu wniosku). Brak wezwania do uzupełnienia braków wniosku po złożeniu przez wnioskodawcę pisma opisującego jego sytuację materialną. Złożenie przez wnioskodawcę pisma opisującego jego stan majątkowy i rodzinny, mimo braku urzędowego formularza.
Godne uwagi sformułowania
nie może prowadzić do zwrotu (a nie oddalenia) wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, w sytuacji gdy strona podała wszystkie wymagane dane jeżeli natomiast takie oświadczenie nie zawiera wszystkich niezbędnych danych, to Przewodniczący powinien w trybie art. 130 k.p.c. wezwać stronę działającą bez zawodowego pełnomocnika do uzupełnienia oświadczenia pod rygorem zwrócenia wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Skład orzekający
Magdalena Marczyńska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wnioskowania o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, obowiązki sądu w zakresie wzywania do uzupełnienia braków formalnych i doręczania formularzy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o pełnomocnika z urzędu w postępowaniu cywilnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje typowe błędy proceduralne, które mogą spotkać strony postępowań sądowych, zwłaszcza te działające bez profesjonalnego pełnomocnika. Jest to pouczające dla osób w podobnej sytuacji.
“Brak formularza od sądu? Nie oddalą Twojego wniosku o darmowego prawnika!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V Uz 1/19 POSTANOWIENIE Dnia 27 lutego 2019 roku Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Piotrkowie Trybunalskim w składzie następującym : Przewodniczący: SSO Magdalena Marczyńska po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2019 roku w Piotrkowie Trybunalskim na posiedzeniu niejawnym sprawy z odwołania Z. S. przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział (...) w Ł. o odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy rolniczej w przedmiocie zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 27 listopada 2017 roku, sygn. akt IV U 41/17 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Piotrkowie Trybunalskim do ponownego rozpoznania. SSO Magdalena Marczyńska UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 27 listopada 2017 roku Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim oddalił wniosek wnioskodawcy Z. S. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Rejonowy wskazał, że wnioskodawca -pomimo wezwania - nie złożył oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, a tym samym nie wykazał, że nie może bez uszczerbku dla utrzymania swojego i rodziny ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego. Stąd też jego wniosek podlega oddaleniu na podstawie art. 117 § 1 k.p.c. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł w dniu 1 grudnia 2017 roku Z. S. . Podniósł, że w dniu 23 listopada 2017 roku złożył pismo, w którym opisał swój stan majątkowy, w tym z czego się utrzymuje oraz swoją sytuację rodzinną. Ponadto wskazał, że wprawdzie Sąd Rejonowy wezwał go do złożenia oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, jednakże nie otrzymał z Sądu żadnego druku do wypełnienia. Stąd też wnioskodawca uznał, że taki druk nie jest wymagany. Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Po złożeniu przez wnioskodawcę w dniu 14 listopada 2017 roku wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, Przewodniczący zarządzeniem z dnia 20 listopada 2017 roku wezwał wnioskodawcę do złożenia w terminie 7 dni oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym pod rygorem oddalenia powyższego wniosku. Do pisma sądowego skierowanego do wnioskodawcy w wykonaniu tego zarządzenia nie załączono druku oświadczenia na formularzu. Ww. zarządzenie zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 22 listopada 2017 roku. (dowód: zarządzenie z dnia 20 listopada 2017 roku k. 64, pismo sądowe do wnioskodawcy k. 65) W dniu 23 listopada 2017 roku wnioskodawca złożył pismo, w którym oświadczył, że nie stać go na ustanowienie pełnomocnika, ponieważ utrzymuje się z uprawy ziemi o pow. 2,26 ha, leczy się specjalistycznie i nie ma pieniędzy nawet na to, by wykupić leki. Ponadto oświadczył, że ciążą na nim zobowiązania alimentacyjne. (dowód: pismo z dnia 23 listopada 2017 roku k. 66) Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie jest uzasadnione. W przedmiotowej sprawie brak było podstaw do oddalenia wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu z tego względu, że wnioskodawca nie złożył na urzędowym formularzu oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym. Zgodnie z treścią art. 117 1 § 1 k.p.c. osoba fizyczna dołącza do wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o swoim stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Oświadczenie sporządza się według ustalonego wzoru. Należy wskazać, że złożenie oświadczenia o stanie rodzinno – majątkowym na formularzu ma tylko ułatwić sądowi rozpoznanie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu dla osoby zwolnionej od kosztów sądowych. Jednakże niezłożenie przez stronę oświadczenia na urzędowym formularzu nie może prowadzić do zwrotu (a nie oddalenia) wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, w sytuacji gdy strona podała wszystkie wymagane dane określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 kwietnia 2010 roku w sprawie określenia wzoru oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby fizycznej ubiegającej się o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (Dz.U. z 2015 r. poz. 526). Jeżeli natomiast takie oświadczenie nie zawiera wszystkich niezbędnych danych, to Przewodniczący powinien w trybie art. 130 k.p.c. wezwać stronę działającą bez zawodowego pełnomocnika do uzupełnienia oświadczenia pod rygorem zwrócenia wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W przedmiotowej sprawie, po pierwsze, nie doręczono wnioskodawcy przy zarządzeniu z dnia 20 listopada 2017 roku wzoru (formularza) oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Po drugie, błędnie pouczono wnioskodawcę, że nie złożenie oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym skutkuje oddaleniem wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, podczas, gdy skutek ten to zwrot wniosku. Wreszcie, po trzecie, po złożeniu przez wnioskodawcę oświadczenia co do stanu majątkowego w piśmie z dnia 23 listopada 2017 roku, Przewodniczący nie wezwał wnioskodawcy do uzupełnienia tego oświadczenia w trybie art. 130 k.p.c. tak, by zawierało ono wszystkie wymagane przepisami dane. Bez tego wezwania Sąd oddalił wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z powyższych względów Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji postanowienia. SSO Magdalena Marczyńska
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI