Orzeczenie · 2025-06-03

V UA 28/24

Sąd
Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Piotrkowie Trybunalskim
Miejsce
Piotrków Trybunalski
Data
2025-06-03
SAOSubezpieczenia społeczneświadczenia z ubezpieczenia społecznegoŚredniaokręgowy
ZUSzasiłek chorobowyzasiłek macierzyńskiświadczenie rehabilitacyjnezwrot świadczeńnienależnie pobrane świadczeniaświadome wprowadzenie w błądpostępowanie dowodoweapelacja

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, rozpoznając apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sprawa dotyczyła odmowy prawa do zasiłku chorobowego, macierzyńskiego i świadczenia rehabilitacyjnego oraz żądania zwrotu pobranych świadczeń przez ZUS od wnioskodawczyni M. J. Sąd Rejonowy częściowo zwolnił wnioskodawczynię z obowiązku zwrotu, uznając, że nie wprowadziła ona świadomie organu rentowego w błąd. Sąd Okręgowy uznał jednak, że Sąd Rejonowy nie przeprowadził należytego postępowania dowodowego, w szczególności nie ocenił dokumentów urzędowych z poprzednich postępowań, które mogłyby wykazać świadome wprowadzenie ZUS w błąd. Kluczową kwestią sporną było ustalenie, czy wnioskodawczyni miała świadomość braku prawa do świadczeń, co jest podstawą do żądania zwrotu nienależnie pobranych świadczeń na podstawie art. 84 ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Sąd Okręgowy wskazał, że Sąd Rejonowy nie wykonał zaleceń dotyczących przeprowadzenia dowodów i oparł się jedynie na zeznaniach wnioskodawczyni, co jest niewystarczające. Dlatego sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ważne dla interpretacji przepisów dotyczących zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczeń społecznych, w szczególności w kontekście świadomego wprowadzania w błąd organu rentowego oraz prawidłowego prowadzenia postępowania dowodowego przez sądy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z ubezpieczeniem społecznym osób współpracujących przy prowadzeniu działalności gospodarczej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wnioskodawczyni świadomie wprowadziła organ rentowy w błąd co do podstawy wypłaty świadczeń z ubezpieczenia społecznego, co uzasadniałoby żądanie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Kwestia ta nie została jednoznacznie rozstrzygnięta przez Sąd Rejonowy, który nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego w tym zakresie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wskazał, że Sąd Rejonowy nie ocenił dokumentów urzędowych z poprzednich postępowań, które mogłyby wykazać świadome wprowadzenie ZUS w błąd, a oparł się jedynie na zeznaniach wnioskodawczyni. Kluczowe jest ustalenie, czy wnioskodawczyni miała świadomość braku prawa do świadczeń.

Czy Sąd Rejonowy prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, w szczególności ocenił dowody z dokumentów urzędowych i zeznań świadków z poprzednich postępowań?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Rejonowy naruszył przepisy postępowania, w tym art. 233 § 1 k.p.c. i art. 299 k.p.c., poprzez niewłaściwą ocenę materiału dowodowego i ograniczenie postępowania do przesłuchania strony.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd Rejonowy nie załączył akt sprawy VU 1548/19, nie dopuścił dowodu z dokumentów urzędowych tam się znajdujących i przeprowadził dowód z przesłuchania skarżącej z naruszeniem art. 299 k.p.c., nie wyczerpując innych środków dowodowych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
M. J.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w T.instytucjapozwany

Przepisy (11)

Główne

u.s.u.s. art. 84 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Określa, co uważa się za świadczenia nienależnie pobrane, w tym świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań, fałszywych dokumentów lub w innych przypadkach świadomego wprowadzania w błąd organu wypłacającego.

u.s.u.s. art. 84 § 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Określa przesłanki zwolnienia z obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, w tym konieczność świadomego wprowadzenia w błąd organu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasad oceny dowodów przez sąd.

k.p.c. art. 299

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje dowód z przesłuchania stron.

k.p.c. art. 365 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa moc wiążącą prawomocnego orzeczenia.

k.p.c. art. 386 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

k.p.c. art. 244 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy mocy dowodowej dokumentów urzędowych.

k.p.c. art. 252

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy ciężaru dowodu w przypadku zaprzeczenia prawdziwości dokumentu urzędowego.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zmiany decyzji w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

k.r.o. art. 23

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

k.r.o. art. 27

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe postępowanie dowodowe Sądu Rejonowego, w tym brak oceny dokumentów urzędowych z poprzednich postępowań. • Naruszenie art. 299 k.p.c. poprzez ograniczenie postępowania dowodowego do przesłuchania strony. • Konieczność ponownego zbadania, czy wnioskodawczyni świadomie wprowadziła organ rentowy w błąd.

Odrzucone argumenty

Argumenty Sądu Rejonowego o braku świadomego wprowadzenia w błąd przez wnioskodawczynię, oparte na niepełnej ocenie dowodów.

Godne uwagi sformułowania

świadome wprowadzenie w błąd organu wypłacającego świadczenia • nie wykonanie zaleceń Sądu II instancji • dowód z przesłuchania stron ma charakter posiłkowy, pomocniczy (subsydiarny) • uzasadnienie w sprawie o podleganie ubezpieczeniom społecznym stanowi dokument urzędowy

Skład orzekający

Urszula Sipińska-Sęk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ważne dla interpretacji przepisów dotyczących zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczeń społecznych, w szczególności w kontekście świadomego wprowadzania w błąd organu rentowego oraz prawidłowego prowadzenia postępowania dowodowego przez sądy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z ubezpieczeniem społecznym osób współpracujących przy prowadzeniu działalności gospodarczej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe postępowanie dowodowe i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia wyroku. Dotyczy ważnej kwestii odpowiedzialności za nienależnie pobrane świadczenia.

Błędy proceduralne ZUS i sądu: dlaczego sprawa o zwrot świadczeń wróciła do Sądu Rejonowego?

Dane finansowe

WPS: 267 151,52 PLN

zwrot nienależnie pobranych świadczeń: 267 151,52 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst