V Ua 10/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację ZUS, potwierdzając prawo ubezpieczonego do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego, mimo opóźnień w dokumentacji i zarzutów przedawnienia.
Sprawa dotyczyła prawa ubezpieczonego S.N. do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego po wypadku komunikacyjnym. Sąd Rejonowy przyznał zasiłek, uchylając decyzję ZUS. ZUS w apelacji zarzucił naruszenie przepisów o przedawnieniu roszczeń. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając, że wniosek o zasiłek został złożony w terminie, a opóźnienia w dokumentacji po stronie ZUS nie mogły skutkować przedawnieniem.
Sąd Okręgowy w Legnicy rozpatrywał apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Sądu Rejonowego, który przyznał ubezpieczonemu S.N. prawo do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego za okres od września do listopada 2012 roku. ZUS odmówił wypłaty, podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia na podstawie art. 67 ust. 1 i 3 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Sąd Okręgowy uznał apelację ZUS za nieuzasadnioną. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że ubezpieczony złożył wniosek o wypłatę zasiłku w dniu 15 października 2012 roku, czyli przed upływem terminu przedawnienia, który wynosił 6 miesięcy od ostatniego dnia okresu, za który zasiłek przysługuje (do 30 listopada 2012 roku). Sąd podkreślił, że opóźnienia w sporządzeniu karty wypadku przez ZUS, które nastąpiło ponad rok po zdarzeniu, oraz brak wydania przez ZUS decyzji w rozsądnym terminie, nie mogły obciążać ubezpieczonego i prowadzić do przedawnienia jego roszczenia. Sąd wskazał, że ZUS nie zastosował procedury wstrzymania wypłaty świadczenia ani zawieszenia postępowania, a pisma ZUS nie mogły być traktowane jako decyzje odmawiające wypłaty. W konsekwencji, Sąd Okręgowy oddalił apelację ZUS i zasądził od organu rentowego na rzecz ubezpieczonego zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie nie ulega przedawnieniu, jeśli wniosek o wypłatę został złożony w terminie, a opóźnienia po stronie organu rentowego nie mogą obciążać ubezpieczonego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wniosek o zasiłek został złożony przed upływem 6-miesięcznego terminu przedawnienia. Opóźnienia w sporządzeniu karty wypadku przez ZUS oraz brak wydania decyzji w ustawowym terminie nie mogą skutkować przedawnieniem roszczenia ubezpieczonego, zwłaszcza gdy ZUS nie zastosował przewidzianych prawem procedur wstrzymania lub zawieszenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
ubezpieczony S. N.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. N. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (8)
Główne
u.ś.p.u.s.i.c.i.m. art. 67 § ust. 1 i 3
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Roszczenie o wypłatę zasiłku chorobowego przedawnia się po upływie 6 miesięcy od ostatniego dnia okresu, za który zasiłek przysługuje. Termin ten biegnie od dnia, w którym ustała przeszkoda uniemożliwiająca zgłoszenie roszczenia, jeśli niezgłoszenie nastąpiło z przyczyn niezależnych od osoby uprawnionej.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 83 § ust.1 pkt.4 i ust.2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących m.in. ustalenia uprawnień z ubezpieczeń społecznych.
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19.12.2002 r. w sprawie trybu uznawania zdarzenia powstałego w okresie ubezpieczenia wypadkowego za wypadek przy pracy, kwalifikacji prawnej zdarzenia, wzoru karty wypadku i terminu jej sporządzania art. 4 § ust. 1
Termin na sporządzenie karty wypadku wynosi 14 dni od dnia zawiadomienia o wypadku.
u.ś.p.u.s.i.c.i.m. art. 9
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
u.ś.p.u.s.i.c.i.m. art. 63
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji jako nieuzasadnionej.
k.p.a. art. 61 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
W sytuacji gdy organ rentowy wszczął postępowanie na wniosek ubezpieczonego i nie doprowadził do wydania rozstrzygnięcia w przepisanym terminie, powinien z urzędu prowadzić dalsze czynności także w sprawie, w której przepis prawa wymaga wniosku strony.
u.s.u.s. art. 82
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
W przypadku gdy ubezpieczony utrudnia wyjaśnienie okoliczności sprawy, organ rentowy może wstrzymać wypłatę świadczenia lub zawiesić postępowanie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o zasiłek złożony w terminie. Opóźnienia w dokumentacji po stronie ZUS nie mogą obciążać ubezpieczonego. Pismo ZUS o odstąpieniu od sporządzenia karty wypadku nie jest decyzją odmawiającą wypłaty. ZUS nie zastosował procedur wstrzymania/zawieszenia postępowania.
Odrzucone argumenty
Roszczenie o wypłatę zasiłku chorobowego uległo przedawnieniu na podstawie art. 67 ust. 1 i 3 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.
Godne uwagi sformułowania
Sporządzenie karty wypadku przez stronę pozwaną po upływie niespełna roku od daty zdarzenia jest niezrozumiałe. Zarzut przedawnienia żądania wypłaty zasiłku z ubezpieczenia wypadkowego ze strony pozwanej, z powołaniem się na treść art. 67 ust. 1 i 3 ustawy zasiłkowej był chybiony ze względu zaistniałe uchybienia w zakresie terminowości sporządzenia karty wypadku przez stronę pozwaną. Pisma z dnia 17.01.2013 roku nie można, zdaniem Sądu Okręgowego, traktować jako decyzji i to odmownej w zakresie załatwienia wniosku z 15 X 2012 roku.
Skład orzekający
Jacek Wilga
przewodniczący-sprawozdawca
Krzysztof Główczyński
sędzia
Andrzej Marek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń o zasiłki z ubezpieczenia wypadkowego, zwłaszcza w kontekście opóźnień organu rentowego i wadliwości proceduralnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji opóźnień po stronie ZUS i sposobu kwalifikacji zdarzenia jako wypadku przy pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje typowe problemy z ZUS i przedawnieniem, ale z ciekawym zwrotem akcji, gdzie sąd stanął po stronie ubezpieczonego przeciwko opieszałemu urzędowi.
“ZUS odmówił zasiłku z powodu przedawnienia? Sąd Okręgowy: Błąd urzędu nie może szkodzić ubezpieczonemu!”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V Ua 10/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 czerwca 2015 r. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie następującym: Przewodniczący SSO Jacek Wilga (spr.) Sędziowie SSO Krzysztof Główczyński, SSO Andrzej Marek Protokolant star. sekr. sądowy Ewa Sawiak po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2015 r. w Legnicy na rozprawie sprawy z odwołania S. N. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o zasiłek chorobowy na skutek apelacji organu rentowego od wyroku Sądu Rejonowego w Legnicy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 marca 2015 r. sygn. akt IV U 390/14 I. oddala apelację, II. zasądza od organu rentowego na rzecz ubezpieczonego kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 19 marca 2015 roku Sąd Rejonowy zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 4 września 2014 roku, znak: (...) , w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu S. N. prawo do wypłaty zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego za okres od dnia 5 września 2012 roku do dnia 30 listopada 2012 roku. W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z treścią art. 83 ust.1 pkt.4 i ust.2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1998r. Nr. 137,poz.887 ze zm.) Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących m.in. ustalenia uprawnień z ubezpieczeń społecznych. W przedmiotowej sprawie ubezpieczony wystąpił dnia 15.10.2012r. z wnioskiem do pozwanego organu rentowego o wypłacenie zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego w związku z wypadkiem komunikacyjnym w z dnia 04.09. 2012 roku. Postępowanie organu rentowego w tym przedmiocie zostało natomiast ukierunkowane na tryb związany z ubieganiem się o jednorazowe odszkodowanie z tytułu tego wypadku. Postępowanie to charakteryzowała zbytnia drobiazgowość, powodując przewleczenie czasu jego trwania, który zgodnie z § 4 ust. 1 Rozporządzenia Min. Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19.12.2002 r. w sprawie trybu uznawania zdarzenia powstałego w okresie ubezpieczenia wypadkowego za wypadek przy pracy, kwalifikacji prawnej zdarzenia, wzoru karty wypadku i terminu jej sporządzania wynosi 14 dni od dnia zawiadomienia o wypadku do dnia sporządzenia karty wypadku Sporządzenie karty wypadku przez stronę pozwaną po upływie niespełna roku od daty zdarzenia jest niezrozumiałym, ponieważ powoduje zatamowanie dalszych czynności dla ubiegania się o świadczenie z ubezpieczenia wypadkowego przy prowadzeniu działalności gospodarczej, m.in. przez wydanie decyzji, od której ubezpieczonemu przysługiwałyby środki odwoławcze. Zarzut przedawnienia żądania wypłaty zasiłku z ubezpieczenia wypadkowego ze strony pozwanej, z powołaniem się na treść art. 67 ust. 1 i 3 ustawy zasiłkowej był chybiony ze względu zaistniałe uchybienia w zakresie terminowości sporządzenia karty wypadku przez stronę pozwaną. Przepis ten nie mógł być w sprawie zastosowany ponieważ strona pozwana winna dokonać czynności z urzędu przestrzegając terminów określonych w przepisach wykonawczych do ustawy wypadkowej. W sytuacji gdy organ rentowy wszczął na wniosek ubezpieczonego postępowanie w przedmiocie ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy i nie doprowadził do wydania wnioskodawcy rozstrzygnięcia przepisanym terminie, to zważając na słuszny interes strony, winien z urzędu prowadzić dalsze czynności także w sprawie, w której przepis prawa wymaga wniosku strony ( por. art.61 § 2 K.p.a. ). Wyrok powyższy zaskarżył apelacją organ rentowy, który zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię w szczególności art. 67 ust. 1 i 3, art. 9, art. 63 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2014 roku, poz. 159 ze zm.) poprzez przyznanie ubezpieczonemu S. N. prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego za okres od dnia 5.09.2012 r. do dnia 30.11.2012 roku. Stawiając powyższy zarzut skarżący domagał się zmiany zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie w całości wniesionego odwołania. W odpowiedzi na apelację ubezpieczony wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Sąd Okręgowy zważył: Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. Stan faktyczny sprawy niekwestionowany w apelacji w zasadniczych elementach istotnych dla jej rozstrzygnięcia sprowadzał się do ustaleń, iż: Ubezpieczony S. N. prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą i podlega z tego tytułu również dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu oraz wypadkowemu. W dniu 15 X 2012 roku ubezpieczony złożył w organie rentowym wniosek o sporządzenie dokumentacji dotyczącej wypadku zaistniałego przy prowadzeniu działalności, który zaistniał 4 września 2012 roku. Pismem z dnia 17 stycznia 2013 roku organ rentowy zawiadomił ubezpieczonego, że odstępuje od sporządzenia karty wypadku z dnia 4.09.2012 roku ponieważ nie przedłożył on dokumentów niezbędnych do dokonania prawnej kwalifikacji tego zdarzenia. Karta wypadku stwierdzająca jego zaistnienie w okolicznościach związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej została ostatecznie sporządzona w dniu 31 lipca 2014 roku na skutek kolejnego wniosku ubezpieczonego (z dnia 27.03.2014r.). Decyzją z dnia 4.09.2014 r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia chorobowego za okres od 5.09.2012 r. do 30.11.2012r. argumentując z powołaniem się na przepis art. 67 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa , iż prawo do tego świadczenia uległo przedawnieniu. Zgodnie z tym przepisem roszczenie o wypłatę zasiłku chorobowego, wyrównawczego, macierzyńskiego oraz opiekuńczego przedawnia się po upływie 6 miesięcy od ostatniego dnia okresu za który zasiłek przysługuje. Jeżeli niezgłoszenie roszczenia o wypłatę nastąpiło z przyczyn niezależnych od osoby uprawnionej termin 6 miesięcy liczy się od dnia, w którym ustała przeszkoda uniemożliwiająca zgłoszenie roszczenia. Z przepisu powyższego wynika, iż o przedawnieniu prawa do zasiłku chorobowego decyduje data zgłoszenia roszczenia o jego wypłatę. Przedawnienie to następuje z mocy prawa. Wskazany natomiast w przepisie sześciomiesięczny termin liczy się od ostatniego dnia za który przysługuje zasiłek. Organ rentowy przyznał w odpowiedzi na odwołanie, iż ubezpieczony wniosek (roszczenie) o wypłatę zasiłku zgłosił w dniu 15 X 2012 roku. Było to zatem niewątpliwie w terminie skoro zasiłek przysługiwał mu, aż do 30 XI 2012 roku. Fakt niezajęcia przez organ rentowy stanowiska w przedmiocie tego wniosku i poprzestanie na poinformowaniu S. N. pismem z dnia 17.01.2013 roku o odstąpieniu od sporządzenia karty wypadkowej z dnia 4.09.2012 roku nie może prowadzić do oceny, iż wniosek ten nie był skuteczny. Wskazane w piśmie z dn. 17.01.2013 r. rozporządzenie Ministra Pracy u Polityki Społecznej z dnia 19 XII 2002 roku w sprawie trybu uznawania zdarzenia powstałego w okresie ubezpieczenia wypadkowego za wypadek przy pracy, kwalifikacji prawnej zdarzenia, wzoru karty wypadku i terminu jej sporządzenia (Dz. U. 2002 r., nr 236, poz. 1992 z późn. zm.) podstaw ku temu nie dawało. Natomiast stosownie do regulacji art. 82 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w przypadku gdy ubezpieczony utrudnia możliwość wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, organ rentowy może, w drodze decyzji, wstrzymać wypłatę świadczenia lub zawiesić postępowanie do chwili podjęcia współpracy. Procedury przewidzianej w tym przepisie ZUS nie zastosował. Niezależnie jednak od powyższego, pisma z dnia 17.01.2013 roku nie można, zdaniem Sądu Okręgowego, traktować jako decyzji i to odmownej w zakresie załatwienia wniosku z 15 X 2012 roku. Po raz pierwszy decyzję w przedmiocie tego wniosku organ rentowy wydał 12.05.2014 roku, a następnie wydał zaskarżoną już w obecnym postępowaniu decyzję z dnia 4.09.2014r. Pozbawionym uzasadnienia jest prezentowane w toku postępowania stanowisko, iż decyzje te wydane zostały celem rozpatrzenia zgłoszonego z przekroczeniem terminu art. 67 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczeń społecznych w razie choroby i macierzyństwa wniosku z dn. 27.03.2014 roku. Skoro w dalszym ciągu pozostawał nierozpoznany wniosek S. N. z dnia 15 X 2012 roku, a z samej ich treści nie wynikało, w rozpoznaniu którego wniosku zostają wydane, decyzje te należy traktować jako odnoszące się właśnie do niego Tym samym nie było w sprawie podstaw do uznania, aby prawo ubezpieczonego S. N. do zasiłku chorobowego z tytułu wypadku przy pracy zaistniałego w dniu 4.09.2012 r. uległo przedawnieniu. Wniosek o jego wypłatę ubezpieczony złożył przed upływem okresu przedawnienia. Z tych względów apelację jako nieuzasadnioną Sąd Okręgowy oddalił na podstawie art. 385 kpc .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI