V Ua 10/15

Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w LegnicyLegnica2015-06-18
SAOSubezpieczenia społecznezasiłkiŚredniaokręgowy
ZUSubezpieczenie wypadkowezasiłek chorobowyprzedawnienieterminyodwołanie od decyzjiprawo pracyubezpieczenia społeczne

Sąd Okręgowy oddalił apelację ZUS, potwierdzając prawo ubezpieczonego do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego, mimo opóźnień w dokumentacji i zarzutów przedawnienia.

Sprawa dotyczyła prawa ubezpieczonego S.N. do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego po wypadku komunikacyjnym. Sąd Rejonowy przyznał zasiłek, uchylając decyzję ZUS. ZUS w apelacji zarzucił naruszenie przepisów o przedawnieniu roszczeń. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając, że wniosek o zasiłek został złożony w terminie, a opóźnienia w dokumentacji po stronie ZUS nie mogły skutkować przedawnieniem.

Sąd Okręgowy w Legnicy rozpatrywał apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Sądu Rejonowego, który przyznał ubezpieczonemu S.N. prawo do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego za okres od września do listopada 2012 roku. ZUS odmówił wypłaty, podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia na podstawie art. 67 ust. 1 i 3 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Sąd Okręgowy uznał apelację ZUS za nieuzasadnioną. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że ubezpieczony złożył wniosek o wypłatę zasiłku w dniu 15 października 2012 roku, czyli przed upływem terminu przedawnienia, który wynosił 6 miesięcy od ostatniego dnia okresu, za który zasiłek przysługuje (do 30 listopada 2012 roku). Sąd podkreślił, że opóźnienia w sporządzeniu karty wypadku przez ZUS, które nastąpiło ponad rok po zdarzeniu, oraz brak wydania przez ZUS decyzji w rozsądnym terminie, nie mogły obciążać ubezpieczonego i prowadzić do przedawnienia jego roszczenia. Sąd wskazał, że ZUS nie zastosował procedury wstrzymania wypłaty świadczenia ani zawieszenia postępowania, a pisma ZUS nie mogły być traktowane jako decyzje odmawiające wypłaty. W konsekwencji, Sąd Okręgowy oddalił apelację ZUS i zasądził od organu rentowego na rzecz ubezpieczonego zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, roszczenie nie ulega przedawnieniu, jeśli wniosek o wypłatę został złożony w terminie, a opóźnienia po stronie organu rentowego nie mogą obciążać ubezpieczonego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wniosek o zasiłek został złożony przed upływem 6-miesięcznego terminu przedawnienia. Opóźnienia w sporządzeniu karty wypadku przez ZUS oraz brak wydania decyzji w ustawowym terminie nie mogą skutkować przedawnieniem roszczenia ubezpieczonego, zwłaszcza gdy ZUS nie zastosował przewidzianych prawem procedur wstrzymania lub zawieszenia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

ubezpieczony S. N.

Strony

NazwaTypRola
S. N.osoba_fizycznaubezpieczony
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (8)

Główne

u.ś.p.u.s.i.c.i.m. art. 67 § ust. 1 i 3

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Roszczenie o wypłatę zasiłku chorobowego przedawnia się po upływie 6 miesięcy od ostatniego dnia okresu, za który zasiłek przysługuje. Termin ten biegnie od dnia, w którym ustała przeszkoda uniemożliwiająca zgłoszenie roszczenia, jeśli niezgłoszenie nastąpiło z przyczyn niezależnych od osoby uprawnionej.

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 83 § ust.1 pkt.4 i ust.2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących m.in. ustalenia uprawnień z ubezpieczeń społecznych.

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19.12.2002 r. w sprawie trybu uznawania zdarzenia powstałego w okresie ubezpieczenia wypadkowego za wypadek przy pracy, kwalifikacji prawnej zdarzenia, wzoru karty wypadku i terminu jej sporządzania art. 4 § ust. 1

Termin na sporządzenie karty wypadku wynosi 14 dni od dnia zawiadomienia o wypadku.

u.ś.p.u.s.i.c.i.m. art. 9

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

u.ś.p.u.s.i.c.i.m. art. 63

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji jako nieuzasadnionej.

k.p.a. art. 61 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

W sytuacji gdy organ rentowy wszczął postępowanie na wniosek ubezpieczonego i nie doprowadził do wydania rozstrzygnięcia w przepisanym terminie, powinien z urzędu prowadzić dalsze czynności także w sprawie, w której przepis prawa wymaga wniosku strony.

u.s.u.s. art. 82

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

W przypadku gdy ubezpieczony utrudnia wyjaśnienie okoliczności sprawy, organ rentowy może wstrzymać wypłatę świadczenia lub zawiesić postępowanie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o zasiłek złożony w terminie. Opóźnienia w dokumentacji po stronie ZUS nie mogą obciążać ubezpieczonego. Pismo ZUS o odstąpieniu od sporządzenia karty wypadku nie jest decyzją odmawiającą wypłaty. ZUS nie zastosował procedur wstrzymania/zawieszenia postępowania.

Odrzucone argumenty

Roszczenie o wypłatę zasiłku chorobowego uległo przedawnieniu na podstawie art. 67 ust. 1 i 3 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.

Godne uwagi sformułowania

Sporządzenie karty wypadku przez stronę pozwaną po upływie niespełna roku od daty zdarzenia jest niezrozumiałe. Zarzut przedawnienia żądania wypłaty zasiłku z ubezpieczenia wypadkowego ze strony pozwanej, z powołaniem się na treść art. 67 ust. 1 i 3 ustawy zasiłkowej był chybiony ze względu zaistniałe uchybienia w zakresie terminowości sporządzenia karty wypadku przez stronę pozwaną. Pisma z dnia 17.01.2013 roku nie można, zdaniem Sądu Okręgowego, traktować jako decyzji i to odmownej w zakresie załatwienia wniosku z 15 X 2012 roku.

Skład orzekający

Jacek Wilga

przewodniczący-sprawozdawca

Krzysztof Główczyński

sędzia

Andrzej Marek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń o zasiłki z ubezpieczenia wypadkowego, zwłaszcza w kontekście opóźnień organu rentowego i wadliwości proceduralnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji opóźnień po stronie ZUS i sposobu kwalifikacji zdarzenia jako wypadku przy pracy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje typowe problemy z ZUS i przedawnieniem, ale z ciekawym zwrotem akcji, gdzie sąd stanął po stronie ubezpieczonego przeciwko opieszałemu urzędowi.

ZUS odmówił zasiłku z powodu przedawnienia? Sąd Okręgowy: Błąd urzędu nie może szkodzić ubezpieczonemu!

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V Ua 10/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 czerwca 2015 r. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie następującym: Przewodniczący SSO Jacek Wilga (spr.) Sędziowie SSO Krzysztof Główczyński, SSO Andrzej Marek Protokolant star. sekr. sądowy Ewa Sawiak po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2015 r. w Legnicy na rozprawie sprawy z odwołania S. N. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o zasiłek chorobowy na skutek apelacji organu rentowego od wyroku Sądu Rejonowego w Legnicy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 marca 2015 r. sygn. akt IV U 390/14 I. oddala apelację, II. zasądza od organu rentowego na rzecz ubezpieczonego kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 19 marca 2015 roku Sąd Rejonowy zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 4 września 2014 roku, znak: (...) , w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu S. N. prawo do wypłaty zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego za okres od dnia 5 września 2012 roku do dnia 30 listopada 2012 roku. W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z treścią art. 83 ust.1 pkt.4 i ust.2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1998r. Nr. 137,poz.887 ze zm.) Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących m.in. ustalenia uprawnień z ubezpieczeń społecznych. W przedmiotowej sprawie ubezpieczony wystąpił dnia 15.10.2012r. z wnioskiem do pozwanego organu rentowego o wypłacenie zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego w związku z wypadkiem komunikacyjnym w z dnia 04.09. 2012 roku. Postępowanie organu rentowego w tym przedmiocie zostało natomiast ukierunkowane na tryb związany z ubieganiem się o jednorazowe odszkodowanie z tytułu tego wypadku. Postępowanie to charakteryzowała zbytnia drobiazgowość, powodując przewleczenie czasu jego trwania, który zgodnie z § 4 ust. 1 Rozporządzenia Min. Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19.12.2002 r. w sprawie trybu uznawania zdarzenia powstałego w okresie ubezpieczenia wypadkowego za wypadek przy pracy, kwalifikacji prawnej zdarzenia, wzoru karty wypadku i terminu jej sporządzania wynosi 14 dni od dnia zawiadomienia o wypadku do dnia sporządzenia karty wypadku Sporządzenie karty wypadku przez stronę pozwaną po upływie niespełna roku od daty zdarzenia jest niezrozumiałym, ponieważ powoduje zatamowanie dalszych czynności dla ubiegania się o świadczenie z ubezpieczenia wypadkowego przy prowadzeniu działalności gospodarczej, m.in. przez wydanie decyzji, od której ubezpieczonemu przysługiwałyby środki odwoławcze. Zarzut przedawnienia żądania wypłaty zasiłku z ubezpieczenia wypadkowego ze strony pozwanej, z powołaniem się na treść art. 67 ust. 1 i 3 ustawy zasiłkowej był chybiony ze względu zaistniałe uchybienia w zakresie terminowości sporządzenia karty wypadku przez stronę pozwaną. Przepis ten nie mógł być w sprawie zastosowany ponieważ strona pozwana winna dokonać czynności z urzędu przestrzegając terminów określonych w przepisach wykonawczych do ustawy wypadkowej. W sytuacji gdy organ rentowy wszczął na wniosek ubezpieczonego postępowanie w przedmiocie ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy i nie doprowadził do wydania wnioskodawcy rozstrzygnięcia przepisanym terminie, to zważając na słuszny interes strony, winien z urzędu prowadzić dalsze czynności także w sprawie, w której przepis prawa wymaga wniosku strony ( por. art.61 § 2 K.p.a. ). Wyrok powyższy zaskarżył apelacją organ rentowy, który zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię w szczególności art. 67 ust. 1 i 3, art. 9, art. 63 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2014 roku, poz. 159 ze zm.) poprzez przyznanie ubezpieczonemu S. N. prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego za okres od dnia 5.09.2012 r. do dnia 30.11.2012 roku. Stawiając powyższy zarzut skarżący domagał się zmiany zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie w całości wniesionego odwołania. W odpowiedzi na apelację ubezpieczony wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Sąd Okręgowy zważył: Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. Stan faktyczny sprawy niekwestionowany w apelacji w zasadniczych elementach istotnych dla jej rozstrzygnięcia sprowadzał się do ustaleń, iż: Ubezpieczony S. N. prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą i podlega z tego tytułu również dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu oraz wypadkowemu. W dniu 15 X 2012 roku ubezpieczony złożył w organie rentowym wniosek o sporządzenie dokumentacji dotyczącej wypadku zaistniałego przy prowadzeniu działalności, który zaistniał 4 września 2012 roku. Pismem z dnia 17 stycznia 2013 roku organ rentowy zawiadomił ubezpieczonego, że odstępuje od sporządzenia karty wypadku z dnia 4.09.2012 roku ponieważ nie przedłożył on dokumentów niezbędnych do dokonania prawnej kwalifikacji tego zdarzenia. Karta wypadku stwierdzająca jego zaistnienie w okolicznościach związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej została ostatecznie sporządzona w dniu 31 lipca 2014 roku na skutek kolejnego wniosku ubezpieczonego (z dnia 27.03.2014r.). Decyzją z dnia 4.09.2014 r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia chorobowego za okres od 5.09.2012 r. do 30.11.2012r. argumentując z powołaniem się na przepis art. 67 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa , iż prawo do tego świadczenia uległo przedawnieniu. Zgodnie z tym przepisem roszczenie o wypłatę zasiłku chorobowego, wyrównawczego, macierzyńskiego oraz opiekuńczego przedawnia się po upływie 6 miesięcy od ostatniego dnia okresu za który zasiłek przysługuje. Jeżeli niezgłoszenie roszczenia o wypłatę nastąpiło z przyczyn niezależnych od osoby uprawnionej termin 6 miesięcy liczy się od dnia, w którym ustała przeszkoda uniemożliwiająca zgłoszenie roszczenia. Z przepisu powyższego wynika, iż o przedawnieniu prawa do zasiłku chorobowego decyduje data zgłoszenia roszczenia o jego wypłatę. Przedawnienie to następuje z mocy prawa. Wskazany natomiast w przepisie sześciomiesięczny termin liczy się od ostatniego dnia za który przysługuje zasiłek. Organ rentowy przyznał w odpowiedzi na odwołanie, iż ubezpieczony wniosek (roszczenie) o wypłatę zasiłku zgłosił w dniu 15 X 2012 roku. Było to zatem niewątpliwie w terminie skoro zasiłek przysługiwał mu, aż do 30 XI 2012 roku. Fakt niezajęcia przez organ rentowy stanowiska w przedmiocie tego wniosku i poprzestanie na poinformowaniu S. N. pismem z dnia 17.01.2013 roku o odstąpieniu od sporządzenia karty wypadkowej z dnia 4.09.2012 roku nie może prowadzić do oceny, iż wniosek ten nie był skuteczny. Wskazane w piśmie z dn. 17.01.2013 r. rozporządzenie Ministra Pracy u Polityki Społecznej z dnia 19 XII 2002 roku w sprawie trybu uznawania zdarzenia powstałego w okresie ubezpieczenia wypadkowego za wypadek przy pracy, kwalifikacji prawnej zdarzenia, wzoru karty wypadku i terminu jej sporządzenia (Dz. U. 2002 r., nr 236, poz. 1992 z późn. zm.) podstaw ku temu nie dawało. Natomiast stosownie do regulacji art. 82 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w przypadku gdy ubezpieczony utrudnia możliwość wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, organ rentowy może, w drodze decyzji, wstrzymać wypłatę świadczenia lub zawiesić postępowanie do chwili podjęcia współpracy. Procedury przewidzianej w tym przepisie ZUS nie zastosował. Niezależnie jednak od powyższego, pisma z dnia 17.01.2013 roku nie można, zdaniem Sądu Okręgowego, traktować jako decyzji i to odmownej w zakresie załatwienia wniosku z 15 X 2012 roku. Po raz pierwszy decyzję w przedmiocie tego wniosku organ rentowy wydał 12.05.2014 roku, a następnie wydał zaskarżoną już w obecnym postępowaniu decyzję z dnia 4.09.2014r. Pozbawionym uzasadnienia jest prezentowane w toku postępowania stanowisko, iż decyzje te wydane zostały celem rozpatrzenia zgłoszonego z przekroczeniem terminu art. 67 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczeń społecznych w razie choroby i macierzyństwa wniosku z dn. 27.03.2014 roku. Skoro w dalszym ciągu pozostawał nierozpoznany wniosek S. N. z dnia 15 X 2012 roku, a z samej ich treści nie wynikało, w rozpoznaniu którego wniosku zostają wydane, decyzje te należy traktować jako odnoszące się właśnie do niego Tym samym nie było w sprawie podstaw do uznania, aby prawo ubezpieczonego S. N. do zasiłku chorobowego z tytułu wypadku przy pracy zaistniałego w dniu 4.09.2012 r. uległo przedawnieniu. Wniosek o jego wypłatę ubezpieczony złożył przed upływem okresu przedawnienia. Z tych względów apelację jako nieuzasadnioną Sąd Okręgowy oddalił na podstawie art. 385 kpc .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI