V U 981/13
Podsumowanie
Sąd Okręgowy oddalił odwołanie Politechniki B. od decyzji ZUS dotyczącej podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne, uznając sposób naliczania składek przez uczelnię za niezgodny z prawem.
Politechnika B. odwołała się od decyzji ZUS nakazującej zwiększenie podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne dla pracownicy M. K. Uczelnia argumentowała, że pracownicy twórczy mają prawo do 50% zryczałtowanych kosztów uzyskania przychodu, a wynagrodzenia są wypłacane częściowo z góry, a częściowo z dołu. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, stwierdzając, że Politechnika B. błędnie zinterpretowała przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, stosując korzystne dla pracowników, ale niezgodne z prawem zasady naliczania składek.
Sprawa dotyczyła odwołania Politechniki B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) w sprawie ustalenia podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne dla pracownicy M. K. w lutym 2008 roku. ZUS stwierdził, że Politechnika B. błędnie obliczyła składkę, nie uwzględniając wszystkich przychodów pracownicy przy naliczaniu podstawy wymiaru. Politechnika argumentowała, że pracownicy wykonujący działalność twórczą mają prawo do 50% zryczałtowanych kosztów uzyskania przychodu, a wynagrodzenia są wypłacane w różnym czasie (część z góry, część z dołu). Sąd Okręgowy w Białymstoku oddalił odwołanie Politechniki, uznając jej sposób naliczania składek za niezgodny z prawem. Sąd wskazał, że Politechnika B. błędnie zinterpretowała przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Zdaniem sądu, sumowanie przychodów tego samego rodzaju, nawet jeśli pochodzą z różnych wypłat w ramach jednego stosunku pracy, jest prawidłowe dla ustalenia podstawy wymiaru składki zdrowotnej. Sąd podkreślił, że Politechnika zaniżyła składkę, stosując korzystne dla pracowników, ale niezgodne z prawem zasady.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, przy ustalaniu podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne należy sumować wszystkie przychody uzyskane w ramach jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, nawet jeśli pochodzą z różnych wypłat.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że Politechnika B. błędnie zinterpretowała przepisy, stosując korzystne dla pracowników, ale niezgodne z prawem zasady naliczania składek. Sumowanie przychodów tego samego rodzaju jest prawidłowe dla ustalenia podstawy wymiaru składki zdrowotnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Politechnika B. | instytucja | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. | instytucja | organ rentowy |
| M. K. | osoba_fizyczna | ubezpieczona |
Przepisy (18)
Główne
u.s.u.s. art. 18
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
u.s.u.s. art. 4 § 4 pkt.9
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Definicja przychodu w rozumieniu ustawy.
k.p.c. art. 477 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia odwołania.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzeczenia o kosztach zastępstwa procesowego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 6 § pkt1
Podstawa do ustalenia wysokości opłat za czynności radców prawnych.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 27b § 1 i 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zarzut naruszenia przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodu.
u.ś.o.z.f.ś.p. art. 79 § 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Zarzut naruszenia przepisów dotyczących podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne.
u.ś.o.z.f.ś.p. art. 81 § 1, 5, i 6
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Zarzut naruszenia przepisów dotyczących podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne.
u.ś.o.z.f.ś.p. art. 83 § 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Zarzut naruszenia przepisów dotyczących podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne.
u.p.d.o.f. art. 32 § 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definicja dochodu i kosztów uzyskania przychodu.
u.p.d.o.f. art. 12 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definicja przychodów ze stosunku pracy.
u.ś.o.z.f.ś.p. art. 66 § 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Tytuły rodzące obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego.
u.ś.o.z.f.ś.p. art. 82 § 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Opłacanie składki z więcej niż jednego tytułu.
p.o.s.w. art. 151 § 1
Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym
Warunki wynagradzania pracowników uczelni publicznej.
p.o.s.w. art. 66 § 2 pkt.3
Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym
Nadzór Rektora nad działalnością dydaktyczną i badawczą uczelni.
u.p.d.o.f. art. 22 § 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Koszty uzyskania przychodów z tytułu stosunku pracy.
u.p.d.o.f. art. 22 § 9 pkt3
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Koszty uzyskania przychodów z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich.
u.p.d.o.f. art. 22 § 9 pkt4
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Koszty uzyskania przychodów z tytułu działalności wykonywanej osobiście.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sumowanie wszystkich przychodów pracownika w ramach jednego stosunku pracy jest prawidłowe dla ustalenia podstawy wymiaru składki zdrowotnej. Politechnika B. błędnie zinterpretowała przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Zarządzenie Rektora Politechniki B. nie może stanowić podstawy do regulowania kwestii o charakterze publicznym.
Odrzucone argumenty
Pracownicy twórczy mają prawo do stosowania 50% zryczałtowanych kosztów uzyskania przychodu do wszystkich składników wynagrodzenia. Wynagrodzenia wypłacane z dołu nie powinny być sumowane z wynagrodzeniami wypłacanymi z góry przy ustalaniu podstawy składki zdrowotnej. Politechnika B. prawidłowo naliczyła składkę na ubezpieczenie zdrowotne.
Godne uwagi sformułowania
Politechnika B. w sposób korzystny dla swoich pracowników ale niezgodny z prawem dokonała w 2008 r. ustalenia wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne. Zaniżyła i tak już niską składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Uznanie przez Politechnikę B. każdej działalności naukowej za działalność twórczą jest bardzo korzystnym rozwiązaniem ale bardzo wątpliwym pod względem prawnym.
Skład orzekający
Helena Mironiuk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne w przypadku pracowników uczelni wyższych, zwłaszcza w kontekście wynagrodzeń twórczych i różnych terminów wypłat."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naliczania składek w uczelniach wyższych i stosowania zryczałtowanych kosztów uzyskania przychodu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego aspektu naliczania składek na ubezpieczenie zdrowotne, co jest istotne dla pracodawców i pracowników, a także pokazuje, jak błędna interpretacja przepisów może prowadzić do zaniżenia zobowiązań.
“Czy Twoja uczelnia prawidłowo nalicza składki zdrowotne? Sąd wyjaśnia, jak unikać błędów.”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 60 PLN
Sektor
praca
Lexedit — asystent AI dla prawników
Analizuj umowy, identyfikuj ryzyka i edytuj dokumenty z pomocą AI. Wrażliwe dane są anonimizowane zanim opuszczą Twój komputer.
Analiza umów
Ryzyka, klauzule i rekomendacje w trybie śledzenia zmian
Pełna anonimizacja
Dane osobowe usuwane lokalnie przed wysyłką do AI
Bezpieczeństwo danych
Szyfrowanie, brak trenowania modeli na Twoich dokumentach
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V U 981/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 października 2013 roku Sąd Okręgowy w Białymstoku V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Helena Mironiuk Protokolant: Anna Filipowicz po rozpoznaniu w dniu 17 października 2013 roku w Białymstoku na rozprawie sprawy Politechniki B. w B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z udziałem ubezpieczonej M. K. o podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne na skutek odwołania Politechniki B. w B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia 12 kwietnia 2013 roku Nr (...) I. oddala odwołanie II. zasądza od Politechniki B. w B. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. kwotę 60 (sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego Sygn. akt VU 981/13 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. decyzją z dnia 12.04.2013 r. stwierdził, że podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne M. K. powinna wynosić w lutym 2008 r. – 1975,44 zł a składka 177,79 zł. Organ rentowy w trakcie kontroli przeprowadzonej w Politechnice B. w okresie od końca listopada 2012 r. do połowy stycznia 2013 r. ustalił, że Politechnika jako płatnik składek obliczyła wysokość składek na ubezpieczenie zdrowotne swoich pracowników biorąc pod uwagę koszty uzyskania tylko w przypadku wynagrodzenia zasadniczego z dodatkami. M. K. w lutym 2008 r. zatrudniona w wymiarze ½ etatu otrzymała wynagrodzenie miesięczne łącznie w kwocie 625 zł oraz dodatkowe wynagrodzenie roczne tzw. („13”) w kwocie 364,31 zł. Łącznie 989,31 zł. Otrzymała również wynagrodzenie za realizację umowy o dzieło w kwocie 1.300 zł. Razem Otrzymała 2.289,31 zł Podstawa do naliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne wynosiła 1.975,44 zł. Płatnik obliczył składką na kwotę 161,67 zł Od ustalonej podstawy składka wynosi 177,79 zł. W odwołaniu od tego orzeczenia Politechnika B. zarzuciła naruszenie art.27 b ust. 1 i 2 , art.32 ust. 2 ustawy z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 79 ust.1, art. 81 ust. 1, 5, i 6 i art. 83 ust.1 ustawy z dnia 27.08.2004 r. o świadczeniach z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych polegające na ich błędnej interpretacji i niewłaściwym zastosowaniu. Pracownicy Politechniki B. za wykonywanie działalności twórczej w ramach stosunku pracy mają prawo do stosowania 50% zryczałtowanych kosztów uzyskania przychodu. Procentowy wskaźnik udziału prac twórczych ustalany jest indywidualnie dla każdego nauczyciela akademickiego. Koszty uzyskania wynoszą 50% tego wskaźnika. Zgodnie z regulaminem wynagradzania pracowników Politechniki B. a wcześniej rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie wynagradzania za pracę i przyznania innych świadczeń wynagrodzenie zasadnicze, dodatek za staż pracy, dodatek funkcyjny i dodatek socjalny są wypłacane nauczycielom z góry, a pozostałe składniki wynagrodzenia są wypłacane z dołu po dokonaniu rozliczenia pracy lub zadań. W jednym miesiącu można więc otrzymać 2 razy wynagrodzenie . Zgodnie z treścią art.32 ust.2 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych za dochód uważa się uzyskane w ciągu miesiąca przychody w rozumieniu art.12 oraz zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacone przez płatnika po odliczeniu kosztów uzyskania. Wg art.12 tej ustawy za przychody ze stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne . W ramach jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego – wymienionego w art.66 ust.1 ustawy z dnia 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych - pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę może uzyskać więcej niż jeden przychód w skali miesiąca. Przychód powstaje w momencie otrzymania lub postawienia do dyspozycji podatnika pieniędzy, wartości pieniężnych, świadczeń w naturze oraz innych nieodpłatnych świadczeń. Jeżeli ubezpieczony uzyskuje więcej niż jeden przychód w ramach jednego tytułu do ubezpieczeń, którym jest umowa o pracę, to składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana od każdego z uzyskanych przychodów odrębnie. W przypadku gdy składka zdrowotne obliczona przez płatnika jest wyższa od zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, to ulega obniżeniu do wysokości zaliczki. W przypadku ubezpieczonego składka na ubezpieczenie zdrowotne została obniżona do wysokości podatku dochodowego i od wynagrodzenia zasadniczego i jego pochodnych wypłaconych z góry. Od pozostałych wynagrodzeń wypłacanych z dołu składka została naliczona w pełnej wysokości. Wg Politechniki brak jest podstawy prawnej do sumowania podstaw. Na podstawie takich zarzutów zażądała ona zmiany zaskarżonej decyzji i ustalenia, że opłacała składkę w prawidłowej wysokości. Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje: odwołanie Politechniki B. jest niezasadne. M. K. w latach 2007 – 2008 była zatrudniona w Politechnice B. . Zgodnie z treścią art.151 ust.1 ustawy z dnia 27.07.2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. 2012572) warunki wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników zatrudnionych w uczelni publicznej do czasu objęcia ich układem zbiorowym pracy lub regulaminem wynagradzania określił w drodze rozporządzenia minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego porozumieniu z ministrem do spraw pracy. Pierwszy Zastępca Rektora w odwołaniu podał, że w Politechnice B. obowiązuje Regulamin wynagradzania. Niestety, nie dołączył do niego jego kopii. Pomimo tego Sąd dał mu wiarę, że wynagrodzenie pracowników jest wypłacane z góry (zasadnicze) i z dołu (dodatkowe). W aktach sprawy VU 1077/13 znajdują się akta kontroli przeprowadzonej w Politechnice B. . W tych aktach są dokumenty dotyczące zasad wynagradzania pracowników PB. Zarządzeniem Nr 6 z dnia 25.01.2010 r. Rektor Politechniki uregulował sprawę zasad stosowania 50% stawki kosztów uzyskania przychodów ze stosunku pracy w Politechnice B. . Stosownie do § 1 pracownicy Politechniki B. (twórcy) za wykonanie działalności twórczej w ramach stosunku pracy mają prawo do stosowania 50% stawki kosztów uzyskania przychodów. Procentowy wskaźnik udziału prac twórczych w wynagrodzeniu zasadniczym za godziny ponadwymiarowe oraz płatny urlop dla celów naukowych i płatny urlop naukowy na przygotowanie rozprawy habilitacyjnej lub doktorskiej nauczyciela akademickiego ustalany jest indywidualnie i może wynosić nawet 90%. Owo zarządzenie zostało wydane na podstawie art.66 ust.2 pkt.3 Prawa o szkolnictwie wyższym. Przepis ten dotyczy nadzoru Rektora nad działalnością dydaktyczną i badawczą uczelni i nie może być podstawą uregulowania kwestii o charakterze publicznym. Ustawodawca w art.1 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w sposób jednoznaczny określił jej zakres przedmiotowy i podmiotowy. Reguluje ona opodatkowanie podatkiem dochodów osób fizycznych. Źródłami przychodów są m.in. stosunek pracy i działalność wykonywana osobiście. Za przychody ze stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne (art. 12 ust.1) , a za przychody z działalności wykonywanej osobiście m.in. przychody z osobiście wykonywanej działalności naukowej. Za przychód z praw majątkowych uważa się w szczególności przychody z praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów (art. 18). Stosownie do brzmienia art.22 ust.2 koszty uzyskania przychodów z tytułu stosunku pracy wynoszą 111,25 zł miesięcznie, wg ust. 9 pkt3 – z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych – w wysokości 50% uzyskanego przychodu a wg art.9 pkt4 z tytułu działalności wykonywanej osobiście - w wysokości 20%. Uznanie przez Politechnikę B. każdej działalności naukowej za działalność twórczą jest bardzo korzystnym rozwiązaniem ale bardzo wątpliwym pod względem prawnym W art.66 ustawy z dnia 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych zostały podane tytuły rodzące powstanie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. Przede wszystkim podlegają mu pracownicy. W przypadku gdy ubezpieczony wykazuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, składka na ubezpieczenie opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie (art.82 ust.1). Taka sytuacja ma miejsce np. w przypadku pracownika prowadzącego pozarolniczą działalność gospodarczą lub zatrudnionego na podstawie umowy agencyjnej lub zlecenia. W przypadku gdy w ramach jednego z tytułów do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego ubezpieczony uzyskuje więcej niż jeden przychód składka jest opłacana od każdego z uzyskanych przychodów odrębnie. Zdaniem Sądu, przepis ten miałby w niniejszej sprawie zastosowanie gdyby ubezpieczony był pracownikiem jeszcze innego pracodawcy niż Politechnika B. np. jakiejś wyższej szkoły prywatnej. Do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne pracowników stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe czyli art.18 w zw. z art. 4 pkt.9 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych . Przychodem w rozumieniu tych przepisów jest przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych . Przychodem ze stosunku pracy jest wszelkiego rodzaju wypłata pieniężna świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty (art.12 ust.1). Powołany w odwołaniu art.32 ust. 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczy dochodu a nie przychodu. W ocenie Sądu Politechnika B. w sposób korzystny dla swoich pracowników ale niezgodny z prawem dokonała w 2008 r. ustalenia wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne. Zaniżyła i tak już niską składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Organ rentowy w piśmie procesowym przedstawił właściwy sposób ustalania jej wysokości. Wziął pod uwagę wysokość wynagrodzenia pracownika, w sposób pośredni podał kwotę składek na ubezpieczenia społeczne finansowane przez niego, podał wysokość kosztów uzyskania, zaliczki na podatek dochodowy i wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne. Wysokość składki według I wersji jest wyższa od zaliczki na podatek dochodowy i dlatego została obniżona do wysokości zaliczki. Łączne rozliczenie całego przychodu z miesiąca, w którym pracownik otrzymał dwa razy wynagrodzenie także spowodowało uzyskanie wyższej składki na ubezpieczenie od zaliczki na podatek dochodowy. Zastosowanie takiej metody spowodowało symboliczny wzrost wysokości składki. Sumowanie przychodów tego samego rodzaju- różnych wynagrodzeń jest prawidłowe. Odmienne stanowisko Politechniki B. nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu odwołanie Politechniki B. zawiera zarzuty nie zasługujące na uwzględnienie. To ona jako płatnik naruszyła przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych. Z tego względu podlegało ono oddaleniu na mocy art. 477 14 § 1 kpc . O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono na mocy art. 99 kpc i §6 pkt1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.