V U 968/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił decyzję ZUS, nakazując przeliczenie emerytury R.F. z uwzględnieniem wynagrodzeń z lat 1982-1985, co skutkowało podwyższeniem wskaźnika podstawy wymiaru do 165,27%.
R.F. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej przeliczenia emerytury. Po długotrwałym postępowaniu, obejmującym liczne wcześniejsze sprawy i odrzucenia wniosków, Sąd Apelacyjny uchylił postanowienie o odrzuceniu odwołania, wskazując na potrzebę uwzględnienia nowego dowodu w postaci zeznań świadka J.F. Sąd Okręgowy, opierając się na tych zeznaniach oraz opinii biegłego, zmienił zaskarżoną decyzję, nakazując przeliczenie emerytury z wyższym wskaźnikiem podstawy wymiaru.
Sprawa dotyczyła wniosku R.F. o przeliczenie emerytury, który został odrzucony przez ZUS z powodu braku nowych dokumentów. Ubezpieczony wniósł odwołanie, domagając się uwzględnienia wynagrodzeń z lat 1981-1984 oraz dopuszczenia dowodu z zeznań świadka J.F. na okoliczność pobierania dodatkowych składników wynagrodzenia. Postępowanie było wielokrotnie proceduralnie zamykane (odrzucenia, uchylenia), głównie z powodu zarzutu powagi rzeczy osądzonej. Sąd Apelacyjny w Łodzi, rozpoznając zażalenie, uchylił postanowienie o odrzuceniu odwołania, uznając, że zeznania świadka J.F. mogą stanowić nowy dowód, który nie był wcześniej badany. Sąd Apelacyjny podkreślił, że wcześniejsze postępowania, choć dotyczyły podobnych kwestii, nie uwzględniały tego dowodu. Sąd Okręgowy, po ponownym rozpoznaniu sprawy, dopuścił dowód z zeznań świadka J.F., która pracowała w księgowości i dokonywała wpisów w kartach wynagrodzeń R.F. Zeznania te pozwoliły na lepsze zrozumienie i analizę dokumentacji płacowej, w tym uwzględnienie kwot, które wcześniej nie zostały wzięte pod uwagę przez biegłych lub były niejasne. Na podstawie tych zeznań oraz opinii biegłego S.K., Sąd Okręgowy ustalił, że najkorzystniejszy wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury dla R.F. z lat 1982-1985 wynosi 165,27%, co jest wyższe od dotychczasowego wskaźnika 151,27%. W związku z tym Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję ZUS, zobowiązując organ rentowy do przeliczenia emerytury z uwzględnieniem tych wynagrodzeń. Zasądzono również od ZUS na rzecz R.F. zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, zeznania świadka mogą stanowić nowy dowód, jeśli ujawniają okoliczności nieznane wcześniej sądom i organowi rentowemu, nawet jeśli dotyczą dokumentów płacowych, które były już przedmiotem analizy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że zeznania świadka J.F., który dokonywał wpisów w kartach wynagrodzeń R.F., mogą stanowić nowy dowód w rozumieniu art. 114 ust. 1 ustawy o FUS, ponieważ ujawniają one okoliczności nieznane wcześniej sądom i organowi rentowemu, a także pozwalają na lepszą analizę dokumentacji płacowej, która w poprzednich postępowaniach była uznawana za nieczytelną lub budzącą wątpliwości co do wiarygodności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana decyzji
Strona wygrywająca
R. F.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. F. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (6)
Główne
u.em.rent. art. 114 § ust. 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Umożliwia uchylenie lub zmianę prawomocnej decyzji organu rentowego, jeśli po jej wydaniu zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawnione nowe okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość.
k.p.c. art. 477 § 14 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Umożliwia sądowi pierwszej instancji zmianę zaskarżonej decyzji organu rentowego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy odrzucenia pozwu w przypadku, gdy sprawa o to samo roszczenie między tymi samymi stronami została już prawomocnie osądzona (powaga rzeczy osądzonej).
k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy odrzucenia pozwu w przypadku, gdy sprawa nie może być przedmiotem rozpoznania na drodze sądowej.
k.p.c. art. 366
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje skutki prawomocności orzeczenia (powaga rzeczy osądzonej).
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad zasądzania kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zeznania świadka J.F. stanowią nowy dowód w sprawie. Wcześniejsze postępowania nie uwzględniały analizy dokumentacji płacowej opartej na zeznaniach świadka. Składniki wynagrodzenia wpisane w kartach płacowych, mimo niejasności, były faktycznie wypłacane i oskładkowane.
Odrzucone argumenty
Brak nowych dowodów uzasadniających przeliczenie emerytury. Sprawa jest tożsama z poprzednimi i podlega odrzuceniu z powodu powagi rzeczy osądzonej.
Godne uwagi sformułowania
zeznania świadka - pracownika dokonującego wpisów w dokumentacji płacowej, nie stanowi nowego dowodu w świetle art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy o FUS w żadnym razie nie można zgodzić się ze stwierdzeniem, iż zgłoszony przez wnioskodawcę dowód w postaci zeznań świadka [...] nie stanowi nowego dowodu jedynym dotąd merytorycznym postępowaniem dotyczącym wysokości emerytury ubezpieczonego, było postępowanie [...] zakończone wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 26 lipca 2001 r., III AUa 1165/00 Biegły dokonując analizy dokumentów płacowych samodzielnie ocenił wiarygodność tych dokumentów i na tej podstawie wziął pod uwagę jedynie takie składniki wynagrodzenia, potwierdzone dokumentacją, która - według biegłego - musi wskazywać faktyczną wypłatę tego wynagrodzenia.
Skład orzekający
Beata Łapińska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności nowych dowodów (zeznania świadków) w sprawach o przeliczenie świadczeń emerytalnych, nawet jeśli dotyczą dokumentów płacowych analizowanych w poprzednich postępowaniach. Interpretacja składników wynagrodzenia z lat 80. i ich wpływu na wysokość emerytury."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki spraw o przeliczenie emerytur z okresu PRL, gdzie dokumentacja płacowa może być niekompletna lub niejasna. Konieczność wykazania, że nowe dowody faktycznie wprowadzają nowe okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak długotrwałe i skomplikowane mogą być postępowania dotyczące świadczeń emerytalnych, zwłaszcza gdy wymagają interpretacji starych dokumentów i dowodów. Wartość praktyczna dla osób walczących o swoje prawa emerytalne.
“Emerytura z PRL: Jak zeznania księgowej pomogły odzyskać należne pieniądze po latach walki z ZUS?”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania: 360 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V U 968/23 zł WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 listopada 2025 r. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia Beata Łapińska Protokolant: p.o. stażysta E. P. po rozpoznaniu w dniu 30 października 2025 r. w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z wniosku R. F. (1) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o wysokość świadczenia na skutek odwołania R. F. (1) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia (...) sygn.: (...) 1. zmienia zaskarżoną decyzje w ten sposób, że zobowiązuje organ rentowy, aby przeliczył emeryturę R. F. (1) przyjmując wynagrodzenie z czterech kolejnych lat tj. z okresu 1982 r.-1985 r. – tak, aby wskaźnik podstawy wymiaru wynosił 165,27%, a wysokość wynagrodzeń z powyższego okresu wynosiła: - w 1982 r. - 217.657,00 zł ( dwieście siedemnaście tysięcy sześćset pięćdziesiąt siedem złotych), - w 1983 r. - 313.351,00 zł (trzysta trzynaście tysięcy trzysta pięćdziesiąt jeden złotych), - w 1984 r. – 311.854,00 zł (trzysta jedenaście tysięcy osiemset pięćdziesiąt cztery złote), - w 1985 r. - 409.027,00 zł (czterysta dziewięć tysięcy dwadzieścia siedem złotych); 2. zasądza od organu rentowego na rzecz R. F. (1) kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt VU 968/23 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. odmówił R. F. (1) prawa do przeliczenia emerytury, wskazując, że do wniosku nie zostały przedłożone żadne nowe dokumenty dające podstawę do zmiany wysokości wynagrodzeń przyjętych do podstawy obleczenia emerytur, brak jest zatem podstaw do przeliczenia emerytury. Powyższą decyzję odwołaniem zaskarżył wnioskodawca wnosząc o zobowiązanie organu rentowego do ponownego przeliczenia emerytury przez uwzględnienie wynagrodzeń z lat 1981-1984 oraz dopuszczenie dowodu z zeznań świadka J. F. na okoliczność pobierania przez wnioskodawcę elementów wynagrodzenia w tym nagród rocznych, rekompensat pracowniczych, premii, wyrównań dodatkowych 13,14 i 15 pensji oraz płatności z tytułu (...) . Podniósł nadto, że w sprawie VU 204/20 dopuszczony był dowód z opinii biegłego księgowego oraz zeznania powyższego świadka, ale z uzasadnienia Sądu Apelacyjnego wynika, iż zeznania tego świadka są nowym dowodem. W odpowiedzi na odwołanie ZUS wniósł o jego odrzucenie. W uzasadnieniu podniósł, że kwestia wynagrodzeń z lat 1981-1984 oraz 1983-1986 była już przedmiotem rozpoznania w sprawie III U 3717/99 Sądu Okręgowego w Katowicach , który oddalił odwołanie. Kolejne odwołanie w tym przedmiocie od decyzji z dnia (...) Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. w sprawie VU 6227/14 odrzucił. Odwołanie w tym zakresie zostało przez niego wniesione również od decyzji odmownej z dnia (...) . i Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. także postanowieniem wydanym w sprawie VU 295/16 odrzucił je. Następne odwołanie od decyzji odmownej z dnia (...) skarżący wniósł w sprawie VU 204/20 . Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. zmienił ją i nakazał przeliczenie emerytury z lat 1983-1986 z zastosowaniem w.w.p.w. 160,55 % , ale Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 28 października 2022 r. w sprawie III AUa 631/22 uchylił zaskarżony wyrok, zniósł postępowanie przed Sądem I instancji i odrzucił odwołanie. Na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2023 r. pełnomocnik wnioskodawcy sprecyzował odwołanie wnosząc ponownie o przeliczenie emerytury wnioskodawcy na podstawie wynagrodzeń z lat 1983-1986 tak jak w sprawie VU 2014/20, przy uwzględnieniu zeznań J. F. , jako nowego dowodu w sprawie, podnosząc, iż nie kwestionuje wynagrodzeń z lat 1981– 1982. Postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2023 r. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie VU 202/23 odrzucił odwołanie R. F. (1) . W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd Okręgowy wskazał, że ma rację organ rentowy, iż odwołanie wnioskodawcy od zaskarżonej decyzji, które zainicjowało postępowanie dotyczyło tej samej podstawy faktycznej i prawnej, na której został wydane poprzednie prawomocne wyroki. Powyższe musiało zatem skutkować odrzuceniem odwołania z powodu powagi rzeczy osądzonej. ( art.199 § 1 pkt.1 k.p.c. ) Sąd Okręgowy uznał, że powyższa sprawa jest tożsama ze sprawą VU 204/20, która została prawomocnie zakończona. W zażaleniu na powyższe postanowienie ubezpieczony, profesjonalnie reprezentowany, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim do rozpoznania. Postanowieniu Sądu I instancji zarzucił naruszenie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. , art. 366 k.p.c. w związku z art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (dalej emerytury z FUS) poprzez ich zastosowanie i uznanie, że niniejsza sprawa jest tożsama ze sprawą V U 204/20 i III AUa 631/22 pomimo że nowy, zgłoszony we wniosku dowód z zeznań świadka, nigdy nie był przeprowadzony, a jego przeprowadzenie miało na celu udowodnienie wysokości dochodów ubezpieczonego pominiętych przez biegłego T. J. w sprawie przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach, sygn. akt III AUa 1165/00 oraz błędne ustalenie stanu faktycznego i nierozpoznanie istoty sprawy poprzez przyjęcie, że niniejsza sprawa jest tożsama ze sprawą V U 204/20 pomimo, że w sprawie V U 204/20 wniosek o ponowne przeliczenie wysokości emerytury nie zawierał wskazania nowego dowodu lub nowych okoliczności, w przeciwieństwie do wniosku inicjującego postępowanie w niniejszej sprawie. Sąd Apelacyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 21 listopada 2023 roku w sprawie III AUz 134/23 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał odwołanie od decyzji z dnia 17 lutego 2023 roku do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Piotrkowie Trybunalskim. Sąd Apelacyjny uznał, że wprawdzie wniosek ubezpieczonego inicjujący postępowanie przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, zakończone decyzją odmowną z dnia (...) , nie jest wnioskiem pierwszorazowym, lecz kolejnym, złożonym po wydaniu przez organ rentowy wielu wcześniejszych decyzji odmawiających ubezpieczonemu prawa do przeliczenia emerytury z uwzględnieniem nowego wskaźnika wysokości wymiaru, niemniej jednak w ocenie Sądu Apelacyjnego, w analizowanym przypadku brak było podstaw do odrzucenia odwołania wyłącznie z powołaniem się na powagę rzeczy osądzonej. Sąd Apelacyjny wskazał, że z treści odwołania od decyzji z dnia (...) , jak i samego wniosku ubezpieczonego, wynika bowiem jednoznacznie, że ubezpieczony aktualnie powołał się na dowód z zeznań świadka J. F. , która miała zeznawać na temat okoliczności, które nie były znane ani organowi rentowemu ani sądom. Sąd II instancji podkreślił, że jedynym dotąd merytorycznym postępowaniem dotyczącym wysokości emerytury ubezpieczonego, było postępowanie z odwołania od decyzji ZUS z dnia (...) ustalającej ubezpieczonemu prawo do emerytury górniczej przy przyjęciu do jej wysokości wskaźnika wysokości podstawy wymiaru 151,27% z lat 1981-1984, zakończone wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 26 lipca 2001 r., III AUa 1165/00. W postępowaniu tym odwołanie R. F. (1) zawierające żądanie przeliczenia emerytury górniczej w oparciu o wynagrodzenia z lat 1983 - 1986 ze wskaźnikiem wysokości podstawy wymiaru 159,68% zostało prawomocnie oddalone, wskutek ustalenia w oparciu o karty wynagrodzeń i opinię biegłego, że wskaźnik podstawy wymiaru z lat 1983-86 wynosi 143,98% i jest niższy od dotychczasowego, co wykluczało możliwość przeliczenia emerytury. Natomiast kolejne odwołania R. F. (1) od następnych decyzji ZUS, odmawiających mu przeliczenia emerytury z powołaniem się na nowe dowody ze źródeł osobowych, były odrzucane w postępowaniach sądowych ze względów proceduralnych. Tak było w przypadku odwołania od decyzji z (...) ., III AUz 195/16. Również takim rodzajem rozstrzygnięcia było postanowienie Sądu Apelacyjnego w Łodzi w sprawie III AUa 631/22. Sąd Apelacyjny zauważył, że wydana w postępowaniu III AUa 1165/00 opinia biegłego, a co wynika z jej treści, oparta była wyłącznie na podstawie dokumentacji znajdującej się w Ministerstwie Gospodarki (karty wynagrodzeń). Przy czym biegły ten zaznaczył, że nieczytelność dokumentów, liczne naniesione poprawki i skreślenia utrudniały mu ustalenie wynagrodzenia i doprowadziły między innymi do nieuwzględnienia wskazanych w karcie wynagrodzeń za 1986 r. kwot 18.540 zł i 38.247 zł, a więc nieuwzględnienie tegoż wynikało z braku dokumentacji źródłowej. Biegły dokonując analizy dokumentów płacowych samodzielnie ocenił wiarygodność tych dokumentów i na tej podstawie wziął pod uwagę jedynie takie składniki wynagrodzenia, potwierdzone dokumentacją, która - według biegłego - musi wskazywać faktyczną wypłatę tego wynagrodzenia. Mając na względzie opinię biegłego w sprawie III AUa 1165/00 oraz jego wątpliwości co do wiarygodności i przejrzystości dokumentacji płacowej, Sąd II instancji uznał, że w żadnym razie nie można zgodzić się ze stwierdzeniem, iż zgłoszony przez wnioskodawcę dowód w postaci zeznań świadka - pracownika dokonującego wpisów w dokumentacji płacowej, nie stanowi nowego dowodu w świetle art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy o FUS. Sąd Apelacyjny stanął na stanowisku, że Sąd pierwszej instancji dokonując analizy roszczenia wnioskodawcy, winien - w sytuacji gdy R. F. (1) wystąpił z kolejnym wnioskiem o przeliczenie emerytury wskazując nowe dowody i domagając się ustalenia jej wysokości z uwzględnieniem w podstawie wymiaru składników do tej pory nie uwzględnionych - potraktować wniosek ubezpieczonego jako skutecznie złożony w trybie art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Rozpoznając odwołanie od zaskarżonej decyzji Sąd pierwszej instancji winien zatem dokonać ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, z uwzględnieniem zgłoszonych przez wnioskodawcę nowych dowodów i na tej podstawie ponownie ocenić roszczenie ubezpieczonego w świetle właściwych przepisów prawa materialnego. Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych ustalił następujący stan faktyczny w sprawie: W dniu (...) , urodzony (...) R. F. (1) wniósł o przeliczenie świadczenia, wskazując że jego emerytura jest zaniżona i nie uwzględnia dodatkowych składników wynagrodzenia wypłacanych mu w okresie, z którego zarobki przyjęto do obliczenia wysokości jego emerytury. (dowód: wniosek z dnia (...) k.226 – t. I akt ZUS) Decyzją z dnia (...) organ rentowy przyznał R. F. (1) prawo do emerytury górniczej od dnia (...) ze wskaźnikiem wysokości podstawy wymiaru 151,27%. Dochód, który stanowił podstawę wymiaru składek z 4 lat kalendarzowych przyjęto za okres od stycznia 1981 roku do grudnia 1984r. (dowód: zaświadczenie z dnia 24.11.1992r. k. 12, decyzja z dnia (...) . k. 16, decyzja z dnia (...) k. 34 – t. I akt ZUS) Decyzją z dnia (...) wnioskodawcy przyznano emeryturę od dnia (...) ., przyjmując wskaźnik wysokości podstawy wymiaru taki sam jak przy emeryturze górniczej tj. 151,27%. (dowód: zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 31.08.1999r. k. 74, decyzja z dnia (...) . k. 161 – t. II akt ZUS) R. F. (1) zatrudniony był w (...) Zakładach (...) w O. w charakterze elektryka pod ziemią w okresie od 6 października 1967 roku do 31 października 1984 roku oraz jako sztygar oddziału (...) od dnia 1 listopada 1984 roku do dnia 9 lipca 1990 roku. (dowód: świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 10.07.1990r. k. 8 – t.II akt ZUS) J. F. była zatrudniona w (...) Zakładach (...) w O. w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie od 21 grudnia 1974 r. do 4 sierpnia 1990 r.. w Tym w latach od 1975 do 31 marca 1986 r. jasko starszy rachmistrz, a od 1 kwietnia 1986 r. do 1990 r. jako kierownik sekcji księgowości zarobkowej. Dokonywała również wpisów w kartach pracowniczych R. F. (1) . (dowód: zeznania świadka J. F. nagranie od minuty 07:00 do minuty 31:23 protokołu rozprawy z dnia 27 czerwca 2024r., protokół rozprawy z dnia 2 marca 2021r. w sprawie VU 240/20 k.96-99 - akt sprawy) Wnioskodawca występuje na listach płac za lata 1983, 1984, 1985 i 1986. (dowód: zeznania świadka J. F. nagranie od minuty 07:00 do minuty 31:23 protokołu rozprawy z dnia 27 czerwca 2024r., protokół rozprawy z dnia 2 marca 2021r. w sprawie VU 240/20 k.96-99 - akt sprawy, karty wynagrodzeń R. F. z lat 1983-1986 – k. 99-102 – t. II akt ZUS) Kwota 38.247 zł, której biegły w sprawie XII U 3717/99 nie uwzględnił przy ustalaniu wynagrodzenia za 1986 r. jest to kwota wypłacona wnioskodawcy jednorazowo i wypłacona została w grudniu. Wskazane w rubryce rekompensata kwoty po 2060 zł wypłacane były miesięcznie w takiej wysokości. Podana pod rubrykami kwota 18.540 zł to suma tych rekompensat z 9 miesięcy. Podane w rubryce uwagi kwoty wyrównania wynoszą w sumie tak jak wskazano 20.938 zł. Również w karcie wynagrodzeń za 1985 rok wpisana jest w rubryce uwagi kwota wyrównania. Wpisane w kwarcie za 1985 rok rekompensaty były wypłacane w kwocie 2060 zł miesięcznie i były oskładkowane. W karcie wynagrodzeń za rok 1984 w rubryce dodatek mieszkaniowy wskazano z uwagi na brak odpowiednich rubryk, miesięcznie wypłacane kwoty po 2.060 zł z (...) , również w rubryce „za pranie odzieży” podana kwota jest premią, a nie dodatkiem z tego tytułu. Dlatego oznaczone zostały te kwoty skrótami (...) i (...) . Gdyby to była rekompensata to oznaczona zostałby skrótem (...) . Podobnie jest to w karcie wynagrodzeń za ok 1983. (dowód: zeznania świadka J. F. nagranie od minuty 07:00 do minuty 31:23 protokołu rozprawy z dnia 27 czerwca 2024r.) Podstawy wymiaru składek nie stanowiły: - wypłaty bez opisu i tytułu, z uwagi na brak danych o oskładkowaniu, - wypłata 15-tej pensji – z uwagi na brak danych o podstawie prawnej do wypłaty takiego świadczenia i oskładkowania. (dowód: opinia biegłego z zakresu ubezpieczeń społecznych S. K. k. 114-133 - akt sprawy) R. F. (1) uzyskał łączne wynagrodzenie: - w roku 1981 w wysokości 155.052 złotych a stosunek uzyskanego wynagrodzenia do rocznego przeciętnego wynagrodzenia wyniósł 168,01%, - w roku 1982 w wysokości 217.657 złotych a stosunek uzyskanego wynagrodzenia do rocznego przeciętnego wynagrodzenia wyniósł 155,95%, - w roku 1983 w wysokości 313.351 złoty a stosunek uzyskanego wynagrodzenia do rocznego przeciętnego wynagrodzenia wyniósł 180,40% , - w roku 1984 w wysokości 311.854 złote a stosunek uzyskanego wynagrodzenia do rocznego przeciętnego wynagrodzenia wyniósł 154,34%, - w roku 1985 w wysokości 409.027 złoty a stosunek uzyskanego wynagrodzenia do rocznego przeciętnego wynagrodzenia wyniósł 170,39%, - w roku 1986 w wysokości 447.148 złotych a stosunek uzyskanego wynagrodzenia do rocznego przeciętnego wynagrodzenia wyniósł 154,65%. (dowód: opinia biegłego z zakresu ubezpieczeń społecznych S. K. k. 114-133 - akt sprawy) Najkorzystniejszy wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyliczony dla wnioskodawcy z lat 1982-1985 wyniósł 165,27%. Wyliczona na podstawie tych danych emerytura R. F. (1) na dzień 01 stycznia 2023 roku wyniosłaby 3.418,64 złote, a po uwzględnieniu waloryzacji na dzień 1 marca 2025 roku 4.642,27 złotych. (dowód: informacja ZUS k. 189-190 – akt sprawy) Sąd Okręgowy zważył, co następuje: odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych z dnia 19 grudnia 1998 roku (Dz.U. z 2022r. poz. 504 ze zm.) w sprawie zakończonej prawomocną decyzją organ rentowy, na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu może uchylić lub zmienić decyzję i ponownie ustalić prawo do świadczeń lub ich wysokość, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono nowe okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość. W postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość mogą być udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi w k.p.c. Ograniczenia dowodowe zawarte w ww. rozporządzeniu dotyczą bowiem wyłącznie postępowania przed organem rentowym. Nie mają więc zastosowania w postępowaniu sądowym, opartym na zasadzie swobodnej oceny dowodów (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2006 roku, sygn. akt I UK 179/06, LEX nr 342283). Organ rentowy domagał się odrzucenia odwołania wnioskodawcy, podnosząc, iż kwestia przeliczenia emerytury z uwzględnieniem wszystkich składników wynagrodzeń z lat 1983-1986 była przedmiotem postępowania przed Sądem Okręgowym w Katowicach w sprawie IIIU 3717/99, który oddalił odwołanie wnioskodawcy. Faktycznie karty wynagrodzeń wnioskodawcy z lat 1983-1986 nie są nowymi dokumentami, które byłyby zgłoszone na potrzeby niniejszego postępowania. Jednak jak wskazał Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 21 listopada 2023 r. w sprawie III AUz 134/23 z treści odwołania od decyzji z dnia (...) , jak i samego wniosku ubezpieczonego, wynika jednoznacznie, że ubezpieczony aktualnie powołuje się na dowód z zeznań świadka J. F. , która miała zeznawać na temat okoliczności, które nie były znane ani organowi rentowemu ani sądom wcześniej orzekającym w sprawach z odwołania R. F. (1) .. Wskazać należy za Sądem II instancji, że jedynym dotąd merytorycznym postępowaniem dotyczącym wysokości emerytury ubezpieczonego, było postępowanie z odwołania od decyzji ZUS z dnia (...) ustalającej ubezpieczonemu prawo do emerytury górniczej przy przyjęciu do jej wysokości wskaźnika wysokości podstawy wymiaru 151,27% z lat 1981-1984, zakończone wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 26 lipca 2001 r., III AUa 1165/00. W postępowaniu tym odwołanie R. F. (1) zawierające żądanie przeliczenia emerytury górniczej w oparciu o wynagrodzenia z lat 1983 - 1986 ze wskaźnikiem wysokości podstawy wymiaru 159,68% zostało prawomocnie oddalone, wskutek ustalenia w oparciu o karty wynagrodzeń i opinię biegłego, że wskaźnik podstawy wymiaru z lat 1983-86 wynosi 143,98% i jest niższy od dotychczasowego, co wykluczało możliwość przeliczenia emerytury. Biegły dokonując analizy dokumentów płacowych samodzielnie ocenił wiarygodność tych dokumentów i na tej podstawie wziął pod uwagę jedynie takie składniki wynagrodzenia, potwierdzone dokumentacją, która - według biegłego - musi wskazywać faktyczną wypłatę tego wynagrodzenia. Mając na względzie opinię biegłego w sprawie III AUa 1165/00 oraz jego wątpliwości co do wiarygodności i przejrzystości dokumentacji płacowej, w niniejszym postępowaniu uznać należało, że w żadnym razie nie można zgodzić się ze stwierdzeniem, iż zgłoszony przez wnioskodawcę dowód w postaci zeznań świadka - pracownika dokonującego wpisów w dokumentacji płacowej, nie stanowi nowego dowodu w świetle art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy o FUS. Dlatego rozpoznając odwołanie od zaskarżonej decyzji Sąd pierwszej instancji dokonał ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, z uwzględnieniem zgłoszonych przez wnioskodawcę nowych dowodów tj. zeznania świadka J. F. , która była pracownikiem a następnie kierownikiem sekcji księgowości zarobkowej u pracodawcy R. F. (1) . Dokonywała ona osobiście wpisów w kartach jego wynagrodzeń, rozpoznała na nich charakter własnego pisma. Zeznania tego świadka pozwoliły na dokładniejszy sposób ich odczytania i ich głębszą analizę. Żadna ze stron nie kwestionowała prawdziwości dokonanych wpisów na kartach wynagrodzeń, lecz spornym stała się analiza dokonanych tam wpisów. Świadek J. F. określiła charakter i podstawę dokonywanych wpisów w kartach wynagrodzeń wnioskodawcy dotyczących składników jego wynagrodzenia, a kwestionowanych przez ZUS. Wskazała min, że dokonywane w tych kartach wpisy często z uwagi na brak odpowiednich rubryk dokonywane były w innych rubrykach ale posiadały one jej osobistą adnotację w postaci skrótów (...) czyli (...) , czy (...) premia. Wyjaśniła również, czego dotyczyły wypłacane co miesiąc w wysokości 2060 zł kwoty rekompensat. Zeznania świadka pozwoliły biegłemu na dokonanie pełniejszej analizy kart wynagrodzeń skarżącego, niż miało to w opinii sporządzonej na potrzeby postępowania w sprawie Sądu Okręgowego w Katowicach o sygn. III U 3717/99, Mając powyższe na uwadze Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu ubezpieczeń społecznych S. K. , celem ustalenia wysokości wynagrodzeń R. F. (1) za lata 1981-1986 po zapoznaniu się przez biegłą z materiałem dowodowym zebranym w sprawie, w tym zeznaniami świadka J. F. . Opinia sporządzona przez biegłą jest rzetelna, fachowa oraz logiczna. Biegła dokonała wyliczeń na podstawie wszystkich dokumentów, w których znajdowały się informacje o wynagrodzeniach wnioskodawcy. Informacje te biegła zestawiła i porównała, a następnie wyciągnęła z nich wnioski i dokonała stosownych obliczeń. Biegła w pisemnej opinii określiła wysokość wynagrodzeń, jakie wnioskodawcy z całą pewnością były wypłacane i szczegółowo określiła w opinii, w jaki sposób dokonała wyliczeń. Wskazała również, które składniki wynagrodzenia wnioskodawcy nie stanowiły podstawy wymiaru składek np. wypłaty dokonane bez opisu i tytułu, 15 pensja i dlaczego tj. z uwagi na brak danych o oskładkowaniu, czy z uwagi na brak danych o podstawie prawnej do wypłaty takiego świadczenia i oskładkowania. Również na podstawie zeznań świadka J. F. biegła mogła dokonać analizy poszczególnych składników wypłacanego skarżącemu wynagrodzenia i określić, które z nich stanowiły podstawę wymiaru składek, na podstawie obowiązujących w danym okresie przepisów. Pozwoliło to biegłej min. na przyjęcie, że wpisywane kwoty rekompensat dotyczyły wypłaty tzw. „rekompensat żywnościowych”, wypłacanych z tytułu podwyżek cen detalicznych żywności, a które były oskładkowane, czy przyjęcie, że kwoty podanych w rubryce „dodatek mieszkaniowy” dotyczyły wypłat dokonywanych na podstawie (...) i również podlegały oskładkowaniu. Obliczone w ten sposób wynagrodzenia R. F. (1) uzyskiwane w poszczególnych latach pozwoliły na obliczenie najkorzystniejszego wskaźnika wysokości podstawy wymiaru za okres od 1 stycznia 1982 r. do 31 grudnia 1985 r., który wyniósł 165,27% i okazał się wyższy od ustalonego w decyzji z dnia (...) tj. 151,27%. Wobec powyższego, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł, jak w punkcie 1 sentencji. W punkcie 2 wyroku, Sąd, kierując się zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy, o kosztach postępowania orzekł na podst. art. 98 k.p.c. i § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.) zasądzając je od organu rentowego na rzecz R. F. (1) w kwocie 360 zł. O odsetkach od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu Sąd orzekł zgodnie z art. 98 § 1 1 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI