V U 938/14

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2015-02-27
SAOSubezpieczenia społecznerentyŚredniaokręgowy
renta rodzinnawznowienie postępowaniaZUSugoda alimentacyjnaTrybunał Konstytucyjnyprawo ubezpieczeń społecznychalimenty

Sąd Okręgowy w Kaliszu przyznał prawo do renty rodzinnej B. B. po mężu, uwzględniając ugodę alimentacyjną z 1992 r. jako nową okoliczność faktyczną w postępowaniu o wznowienie postępowania.

B. B. wniosła o wznowienie postępowania po tym, jak jej odwołanie o rentę rodzinną zostało oddalone. Jako podstawę wskazała wyrok Trybunału Konstytucyjnego oraz odnalezienie ugody sądowej z 1992 r., w której mąż zobowiązał się do płacenia alimentów. Sąd uznał, że wyrok TK nie miał bezpośredniego zastosowania, ale ugoda alimentacyjna stanowiła nową okoliczność faktyczną pozwalającą na wznowienie postępowania i przyznanie renty rodzinnej.

Skarżąca B. B. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 12 kwietnia 2011 r. (sygn. akt VU 202/11), który oddalił jej odwołanie od decyzji ZUS odmawiającej prawa do renty rodzinnej po zmarłym mężu J. B. Początkowo skarżąca powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 maja 2014 r. (SK 61/13) dotyczący niezgodności art. 70 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z Konstytucją w zakresie uzależnienia prawa do renty od wymogu posiadania ustalonej ugodą lub wyrokiem sądowym alimentacji. Sąd uznał jednak, że wyrok TK nie miał zastosowania w tej konkretnej sprawie, ponieważ skarżąca nie była rozwiedziona w dniu śmierci męża. Następnie B. B. wskazała na kolejną podstawę wznowienia – odnalezienie protokołu sądowego z dnia 7 maja 1992 r. (sygn. akt III RC 304/92), który zawierał ugodę sądową, w której J. B. zobowiązał się do płacenia na rzecz B. B. renty alimentacyjnej. Sąd uznał, że odnalezienie tego dokumentu stanowiło nową okoliczność faktyczną, która mogła mieć wpływ na wynik sprawy i z której strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Z uwagi na zachowanie terminu do zgłoszenia skargi, sąd wznowił postępowanie i zmienił zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję ZUS, przyznając B. B. prawo do renty rodzinnej po mężu od dnia 6 listopada 2010 r.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, odnalezienie ugody sądowej ustalającej alimenty od zmarłego męża, z której strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, stanowi nową okoliczność faktyczną uzasadniającą wznowienie postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że protokół rozprawy z 1992 r. zawierający ugodę sądową, w której zmarły mąż zobowiązał się do płacenia alimentów na rzecz skarżącej, jest nową okolicznością faktyczną, która mogła mieć wpływ na wynik sprawy i z której strona nie mogła skorzystać wcześniej. Spełnione zostały przesłanki z art. 403 § 2 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględniono skargę o wznowienie postępowania

Strona wygrywająca

B. B.

Strony

NazwaTypRola
B. B.osoba_fizycznaskarżąca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.instytucjaorgan rentowy
A. B.osoba_fizycznauczestniczka postępowania
J. B.osoba_fizycznazmarły mąż

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do żądania wznowienia postępowania z powodu wykrycia nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.

ustawa emerytalna art. 70 § ust. 3

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis dotyczący prawa do renty rodzinnej dla małżonki rozwiedzionej lub wdowy, która nie pozostawała we wspólności małżeńskiej, pod warunkiem posiadania prawa do alimentów z dnia śmierci męża ustalonego wyrokiem lub ugodą sądową.

Pomocnicze

k.p.c. art. 401¹

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do żądania wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem w wypadku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją.

k.p.c. art. 407 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Termin na zgłoszenie żądania wznowienia postępowania na podstawie orzeczenia TK (3 miesiące od wejścia w życie).

k.p.c. art. 407 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Termin na zgłoszenie żądania wznowienia postępowania z powodu nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych (3 miesiące od dowiedzenia się o podstawie).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odnalezienie ugody sądowej z 1992 r. ustalającej alimenty od męża, która stanowi nową okoliczność faktyczną. Możliwość skorzystania z nowej okoliczności faktycznej w postępowaniu o wznowienie postępowania.

Odrzucone argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 61/13 nie ma zastosowania do wdowy niebędącej rozwódką.

Godne uwagi sformułowania

granice podmiotowe wyznaczone sentencją wyroku uprawniają do przyjęcia, iż wyrok ma zastosowanie tylko w odniesieniu do małżonków rozwiedzionych. Odnalezienie protokołu sądowego zawierającego ugodę sądową przyznającą na rzecz skarżącej alimenty od męża.

Skład orzekający

Romuald Kompanowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wznowienia postępowania w sprawach rentowych na podstawie nowo odnalezionych dokumentów potwierdzających prawo do alimentów, nawet jeśli nie były one podstawą do rozwodu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wdowy, która nie była rozwiedziona, ale posiadała ugodę alimentacyjną z mężem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak odnaleziony dokument sprzed lat może odwrócić losy postępowania o świadczenia rentowe, podkreślając znaczenie skrupulatności w gromadzeniu dowodów i możliwości wznowienia postępowania.

Zapomniana ugoda alimentacyjna sprzed lat otworzyła drogę do renty rodzinnej po mężu.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V U 938/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 lutego 2015 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie : Przewodniczący SSO Romuald Kompanowski Protokolant Anna Werner-Dudek po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2015 r. w Kaliszu skargi B. B. o wznowienie postępowania w sprawie VU.202/11 od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 21 grudnia 2010 r. Nr (...) w sprawie B. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. ze skargi o wznowienie postępowania w sprawie VU.202/11 zmienia objęty skargą o wznowienie postępowania pkt 2 wyroku Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 12 kwietnia 2011 r. oraz poprzedzającą ten wyrok decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 21 grudnia 2010 r. znak (...) w ten sposób, że przyznaje B. B. prawo do renty rodzinnej po mężu J. B. poczynając od dnia 6 listopada 2010 r. UZASADNIENIE Decyzją z dnia 21grudnia 2010 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. A. B. oraz B. B. prawa do renty rodzinnej po J. B. . Od decyzji powyższej A. B. i B. B. odwołały się do Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kaliszu, który w sprawie VU 202/11 wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2011 r. zmienił decyzję w odniesieniu do A. B. i przyznał jej prawo do renty rodzinnej poczynając od dnia 6 listopada oraz oddalił odwołanie B. B. . Powyższy wyrok uprawomocnił się. Skargą z dnia 8 sierpnia 2014 r. która wpłynęła do sądu w dniu 11 sierpnia 2014 r. B. B. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego wspomnianym wyrokiem i poprzez zmianę wyroku oddalającego jej żądanie oraz poprzedzającej ten wyrok decyzji ZUS z dnia 21 grudnia 2010 r., przyznanie jej prawa do renty rodzinnej. Skarżąca powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 maja 2014 r. w sprawie SK 61/13. Organ rentowy wniósł o oddalenie powyższej skargi. Wezwana do sprawy A. B. poparła skargę. Na rozprawie w dniu 25 lutego 2015 r. po przedstawieniu referatu w sprawie, skarżąca wskazała także na kolejną podstawę wznowienia postępowania w sprawie VU 202/11 – nowe okoliczności faktyczne i dowody, które mają wpływ na treść rozstrzygnięcia, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Odwołująca wskazała, iż odpis ugody sądowej ustalającej dla niej alimenty od męża odnalazła na kilka dni przed pierwszą rozprawą. Sąd ustalił i zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.401 1 k.p.c. można żądać wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem w wypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją , ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Żądanie takie strona winna zgłosić w terminie 3 miesięcy od wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego ( art.407 § 2 k.p.c. ). Natomiast zgodnie z przepisem art. 403 § 2 k.p.c. można żądać wznowienia postępowania z powodu wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Powyższe żądane strona winna zgłosić w terminie 3 miesięcy od dowiedzenia się o podstawie wznowienia ( art. 407§ 1 k.p.c. ). Aby zobrazować pełen stan prawny niniejszej sprawy przywołać należy uregulowanie zawarte w art. 70 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . W myśl tego przepisu małżonka rozwiedziona lub wdowa, która do dnia śmierci męża nie pozostawała z nim we wspólności małżeńskiej, ma prawo do renty rodzinnej, jeżeli oprócz spełnienia warunków określonych w ust. 1 (odpowiedni wiek) lub ust. 2 (wychowywanie dzieci) miała w dniu śmierci męża prawo do alimentów z jego strony ustalone wyrokiem lub ugodą sądową. Co do wymogu uzyskania alimentów ustalonych wyrokiem lub ugodą sądową wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 maja 2014 r. w sprawie SK 61/13 uznając, iż art. 70 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie w jakim uprawnienie małżonki rozwiedzionej do uzyskania renty rodzinnej uzależnia od wymogu posiadania w dniu śmierci męża prawa do alimentów z jego strony, ustalonych wyłącznie wyrokiem lub ugodą sądową jest niezgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . W niniejszej sprawie przywołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie ma zastosowania albowiem skarżąca na dzień zgonu męża J. B. nie posiadała statusu małżonki rozwiedzionej. Co prawda Trybunał w swych rozważaniach odniósł się do kwestii alimentowania między małżonkami w warunkach gdy jeden z nich znalazł się w niedostatku a drugi swój obowiązek realizuje dobrowolnie to jednak granice podmiotowe wyznaczone sentencją wyroku uprawniają do przyjęcia, iż wyrok ma zastosowanie tylko w odniesieniu do małżonków rozwiedzionych. Nie oznacza to bynajmniej podstaw do odmownego załatwienia skargi. Odwołująca bowiem powołała się na kolejną podstawę wznowienia jakim było odnalezienie protokołu sądowego zawierającego ugodę sądową przyznającą na rzecz skarżącej alimenty od męża. W tych warunkach odpadły podstawy oddalenia odwołania skarżącej od decyzji z dnia 21 grudnia 2010 r. Jak wynika z przeprowadzonego dowodu z protokołu rozprawy z dnia 7 maja 1992 r. w sprawie III RC 304/92 Sądu Rejonowego w Kaliszu, J. B. zobowiązał się w formie ugody sądowej płacić na rzecz B. B. rentę alimentacyjną w kwocie 500 000 starych złotych. Odwołująca wskazując na odnalezienie dokumentu przed rozprawą o ponowne rozpoznanie sprawy VU 202/11 zachowała 3-miesięczny termin na zgłoszenie skargi. W tych warunkach wznawiając postępowanie, orzec należało jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI