V U 920/13

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2014-01-17
SAOSubezpieczenia społeczneskładki na ubezpieczenie zdrowotneŚredniaokręgowy
ZUSskładkiubezpieczenie zdrowotneodsetkizaległościdecyzjaodwołanierozliczenie

Sąd Okręgowy częściowo uwzględnił odwołanie D.S. od decyzji ZUS, zmieniając ją w ten sposób, że należność z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne nie obejmuje odsetek w kwocie 30 zł, oddalając odwołanie w pozostałym zakresie.

D.S. odwołała się od decyzji ZUS określającej jej zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od marca do września 2011 r. oraz odsetki. Odwołująca twierdziła, że wcześniej postępowanie w tej sprawie zostało umorzone jako bezprzedmiotowe po dokonaniu wpłat. Sąd ustalił, że zaległość faktycznie istniała, wynikając z nieopłacenia składki za grudzień 2003 r. i braku deklaracji rozliczeniowej. Sąd oddalił odwołanie w zakresie istnienia zadłużenia, ale uwzględnił je w części dotyczącej odsetek, uznając, że ich naliczanie jest niewłaściwe, gdy płatnik przez długi czas nie zdawał sobie sprawy z zaległości, a brak wiedzy wynikał pośrednio z niewłaściwego działania organu rentowego.

Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpoznał odwołanie D.S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O., która określiła jej zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od marca do września 2011 r. na kwotę 159,87 zł oraz odsetki w wysokości 30,00 zł. Odwołująca podnosiła, że w 2011 r. została powiadomiona o wszczęciu postępowania w sprawie zaległości składkowych za ten sam okres, które zakończyło się umorzeniem jako bezprzedmiotowe, ponieważ dokonała stosownych wpłat. Sąd ustalił, że ZUS wydał decyzję o umorzeniu postępowania w dniu 05.12.2011 r. po tym, jak D.S. dokonała wpłat w dniu 28.11.2011 r. Jednakże, w dalszym toku postępowania ustalono, że D.S. wyrejestrowała działalność gospodarczą w 2004 r. i nie złożyła deklaracji rozliczeniowej za grudzień 2003 r., co spowodowało konieczność zaliczenia późniejszych wpłat na poczet tej zaległości. Sąd uznał, że odwołująca nie wykazała, iż należność nie istnieje, a jej twierdzenia uznał za dowolne. W związku z tym, odwołanie w zakresie istnienia zadłużenia zostało oddalone. Niemniej jednak, Sąd nie podzielił stanowiska organu rentowego co do obowiązku zapłaty odsetek. Powołując się na zasady konstytucyjne, sąd stwierdził, że naliczanie odsetek za zwłokę jest niewłaściwe, gdy płatnik przez długi czas nie zdawał sobie sprawy z istnienia zaległości, a brak tej wiedzy wynikał pośrednio z niewłaściwego działania organu rentowego, który posiadał wiedzę o braku deklaracji za grudzień 2003 r. od 2004 r., a mimo to w 2011 r. zapewniał o braku nieprawidłowości. W konsekwencji, Sąd zwolnił D.S. od odpowiedzialności odsetkowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, naliczanie odsetek za zwłokę jest niewłaściwe w okolicznościach, gdy płatnik przez długi czas nie zdawał sobie sprawy z faktu, że obciążają go nieopłacone należności z tytułu składek, a brak tej wiedzy wynikał pośrednio z niewłaściwego działania organu rentowego.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na prokonstytucyjną wykładnię przepisów dotyczących odsetek, wskazując na zasady zaufania państwa do obywateli i równości wobec prawa. Stwierdził, że ZUS posiadał wiedzę o braku deklaracji i składki za grudzień 2003 r. od 2004 r., a mimo to zapewniał płatnika o braku nieprawidłowości w 2011 r., co uzasadnia zwolnienie z odsetek.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

częściowe uwzględnienie odwołania

Strona wygrywająca

D. S.

Strony

NazwaTypRola
D. S.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (13)

Główne

k.p.c. art. 477¹⁴ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 477¹⁴ § 2

Kodeks postępowania cywilnego

u.s.u.s. art. 6 § 1 pkt. 5

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 23

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.ś.o.z. art. 66 § 1 lit. c

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Ustawa systemowa art. 46 § 1

Ustawa systemowa art. 47 § 1 pkt. 1

Pomocnicze

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych

o.p.

Ustawa z dnia 29.08.1997 r. ordynacja podatkowa

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 8

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwość naliczania odsetek za zwłokę, gdy brak wiedzy o zaległości wynikał z pośredniego działania organu rentowego.

Odrzucone argumenty

Twierdzenia odwołującej o nieistnieniu należności objętej zaskarżoną decyzją.

Godne uwagi sformułowania

pochopnie wydał decyzję nie jest właściwe naliczanie odsetek za zwłokę, jeżeli płatnik przez długi czas nie zdawał sobie sprawy z faktu, że obciążają go nieopłacone należności z tytułu składek, a brak tej wiedzy wynikał pośrednio z niewłaściwego działania organu rentowego. zwolnił D. S. od „odpowiedzialności odsetkowej”

Skład orzekający

Piotr Leń

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naliczanie odsetek od zaległości składkowych w przypadku braku wiedzy płatnika wynikającej z działań organu rentowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ rentowy posiadał wiedzę o zaległościach od wielu lat, a mimo to zapewniał płatnika o braku nieprawidłowości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organu rentowego mogą wpływać na odpowiedzialność obywatela, szczególnie w kontekście naliczania odsetek od zaległości składkowych. Jest to ciekawy przykład z zakresu prawa ubezpieczeń społecznych.

Czy ZUS może naliczać odsetki, jeśli sam przez lata nie widział problemu ze składkami?

Dane finansowe

WPS: 159,87 PLN

odsetki: 30 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V U 920/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 stycznia 2014 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Piotr Leń Protokolant Rozalia Kłos po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2014 r. w Kaliszu odwołania D. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 13 maja 2013 r. Nr (...) w sprawie D. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne 1. Zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w O. , z dnia 13 maja 2013 r. znak (...) w ten sposób, iż należność odwołującej z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od marca 2011 r. do września 2011 r. nie obejmuje odsetek w kwocie 30.00 złotych. 2. W pozostałym zakresie odwołanie oddala . UZASADNIENIE Decyzją z dnia 13.05.2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w O. , określił wysokość zadłużenia D. S. z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne należnych za okres od 3/2011 do 09/2011 na kwotę 159,87 zł. oraz odsetek wyliczonych na dzień wydania decyzji w kwocie 30,00 zł. Z decyzją powyższą nie zgodziła się D. S. , a czemu dała wyraz w treści odwołania z dnia 11.06.2013 r. Wskazała w nim w szczególności, że jeszcze w roku 2011 została powiadomiona przez ZUS o wszczęciu postępowania o zaległości składkowe na ubezpieczenie zdrowotne za ten sam okres czasu. Zakończyło się ono wydaniem decyzji z dnia 05.12.2011 r. o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego, skoro w dniu 28.11. 1011 r. dokonała stosownych wpłat obejmujących sporny okres czasu. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. Sąd Okręgowy V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kaliszu ustalił i zważył co następuje: W dniu 18.11.2011 r. została D. S. zawiadomiona przez organ rentowy o wszczęciu postępowania wyjaśniającego w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, wskazując, że dotyczy to okresu od 08/2011 do 09/2011. Do zawiadomienia dołączył ZUS szczegółowe zestawienie różnic. W dniu 28.11.2011 r. dokonała D. S. wpłat objętych zawiadomieniem kwot, co skutkowało wydaniem przez organ rentowy decyzji z dnia 05.12.2011 r. o umorzeniu postępowania, jako bezprzedmiotowego. W dalszym okresie czasu ustalił organ rentowy, że D. S. w dniu 24.01.2004 r. wyrejestrowała działalność gospodarczą z ubezpieczeń społecznych, od dnia 21.12.2003 r. Za miesiąc grudzień roku 2003 nie złożyła jednak deklaracji rozliczeniowej. Spowodowało to konieczność zaliczenie na poczet tej zaległości wpłat dokonywanych w terminie dalszym, po ponownym zarejestrowaniu działalności. Szczegółowe ich zestawienie zawiera przesłany odwołującej załącznik zatytułowany „pokrycie należności dla płatnika”. Wezwana o ustosunkowanie się do zawartych tam treści, w piśmie z dnia 12.11.2013 r. podała D. S. , że bardzo by chciała to uczynić, jednakże zastosowane tam znaki, skróty i oznaczenia, dla niej niezrozumiałe, uniemożliwiają jej merytoryczną ocenę. Podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Okoliczności w jakich powstało zadłużenie D. S. przywołała przed Sądem świadek K. K. . To ją na wezwanie Sądu wskazał organ rentowy, jako kompetentną do udzielenia wyjaśnień na okoliczności nurtujące zainteresowaną. D. S. nie wzięła udziału w jej przesłuchaniu, prawidłowo wezwana na termin rozprawy. W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy zauważa Sąd w pierwszej kolejności, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych pochopnie wydał decyzję z dnia 05.12.2011 r., w której uznał, że z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne nie widnieje po stronie D. S. nieuregulowana należność. Jak się bowiem okazało w dalszym toku badania stanu jej konta, należność tak istnieje, a dotyczy miesiąca grudnia roku 2003. Odwołująca, zgodnie z zasadą wynikającą z treści art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c. zobowiązana była wykazać, że należność objęta treścią zaskarżonej decyzji nie istnieje. Jak wynika z jej odwołania, nie miała wiedzy na temat okoliczności powstania zadłużenia na jej koncie, a nie biorąc udziału w zainicjowanym przez Sąd postępowaniu dowodowym, pozbawiła się możliwości jej pozyskania. Tym samym przyjął Sąd za wykazane, że zaległość taka istnieje i powstała w schemacie opisanym przez organ rentowy i przesłuchanego świadka K. K. . Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 6 ust.1 pkt. 5 ustawy z dnia 13.10.1998 r. „o systemie ubezpieczeń społecznych” (Dz. U. z roku 2009, Nr 205, poz. 1585 ze zm.) obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność gospodarczą. Stosownie zaś do art. 66 ust. 1 pkt. 1 lit. c aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 27.08.204 r. „o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych” (Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027, ze zm.) osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu. Obowiązek obliczania, potrącania z dochodów ubezpieczonych, rozliczania oraz opłacania należnych składek na ubezpieczenie społeczne za każdy miesiąc kalendarzowy określa szczegółowo przepis art. 46 ust. 1 „ustawy systemowej”. Z kolei w myśl art. 47 ust. 1 pkt. 1 tejże, płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc – nie później niż do dnia 10 następnego miesiąca – dla osób fizycznych opłacających składkę wyłącznie za siebie. Szczegółowe zasady i tryb postępowania w sprawach rozliczanie składek oraz kolejność zaliczania wpłat składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych oraz inne fundusze określa Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.04.2008 r. „w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych” (Dz. U. z 2008 r., Nr 78, poz. 465). Skoro odwołująca za miesiąc grudzień 2003 r. nie złożyła deklaracji rozliczeniowej, to organ rentowy zasadnie dokonał z urzędu przypisu składek za ten miesiąc z kwot uiszczanych w terminie późniejszym. W konsekwencji takiego rozliczenia, na koncie odwołującej powstały zaległości w kwotach wskazanych z doręczonym wnioskodawczyni rozliczeniu. Twierdzenia odwołującej jakoby objęta treścią zaskarżonej decyzji należność nie istnieją, w świetle przywołanych wyżej okoliczności uznał Sąd za dowolne, niczym nie udokumentowane. Odwołanie D. S. w części omówionej należało zatem oddalić, o czym orzeczono na podstawie przepisu art. 477 14 § 1 k.p.c. Nie podziela zaś Sąd stanowisku organu rentowego, że odwołująca jest zobowiązana do zapłaty odsetek od nieuiszczonych składek. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 23 „ ustawy systemowej „od nieopłaconych w terminie składek należne są od płatnika składek odsetki za zwłokę, na zasadach i w wysokości określonych w ustawie z dnia 29.08.1997 r.” ordynacja podatkowa. Prokonstytucyjna wykładnia powyższej regulacji, w okolicznościach ujawnionych w sprawie niniejszej, z powołaniem się na art. 7 i art. 8 Konstytucji RP , nakazuje sądowi stwierdzić, że nie jest właściwe naliczanie odsetek za zwłokę, jeżeli płatnik przez długi czas nie zdawał sobie sprawy z faktu, że obciążają go nieopłacone należności z tytułu składek, a brak tej wiedzy wynikał pośrednio z niewłaściwego działania organu rentowego. Posiadał ZUS od roku 2004 wiedzę, że zainteresowana nie złożyła deklaracji rozliczeniowej za grudzień roku poprzedniego, nie uiściła należnej za ten miesiąc składki. Tymczasem jeszcze w roku 2011 zapewnił ją, że w zakresie prawidłowości opłacania przez nią składek na ubezpieczenie zdrowotne, nie dostrzega żadnych nieprawidłowości. Mają to na uwadze Sąd zwolnił D. S. od „odpowiedzialności odsetkowej”, o czym orzeczono na zasadzie art. 477 14 § 2 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI