V U 872/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił odwołanie ubezpieczonej dotyczące przeliczenia emerytury, uznając, że okresy opieki nad dzieckiem są nadal traktowane jako okresy nieskładkowe przy obliczaniu wysokości emerytury, mimo zmiany przepisów dotyczących kapitału początkowego.
Ubezpieczona E. L. wniosła o przeliczenie emerytury, domagając się zaliczenia okresu opieki nad dzieckiem jako okresu ubezpieczenia społecznego. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, wyjaśniając, że choć nowelizacja ustawy emerytalnej z 2015 r. zmieniła sposób obliczania kapitału początkowego, uwzględniając okresy opieki jako składkowe (wskaźnik 1,3), to przy obliczaniu wysokości samej emerytury okresy te nadal traktowane są jako nieskładkowe (wskaźnik 0,7%). Sąd odrzucił również argumentację odwołującej się do uchwały Sądu Najwyższego, wskazując na jej specyficzny kontekst dotyczący innych uprawnień emerytalnych.
Sprawa dotyczyła odwołania E. L. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w sprawie przeliczenia jej emerytury. Ubezpieczona domagała się zaliczenia okresu sprawowania opieki nad dzieckiem jako okresu ubezpieczenia społecznego, kwestionując konstytucyjność zmienionych przepisów ustawy emerytalnej. ZUS, po zmianach wprowadzonych ustawą z dnia 5 marca 2015 r., przeliczył kapitał początkowy E. L., uwzględniając okresy opieki nad dzieckiem (22 miesiące) jako okresy składkowe z zastosowaniem wskaźnika 1,3 za każdy rok. Jednakże, przy obliczaniu wysokości emerytury, zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 3 ustawy emerytalnej, okresy te nadal traktowane są jako nieskładkowe, z przelicznikiem 0,7%. Sąd Okręgowy w Legnicy oddalił odwołanie, podzielając stanowisko ZUS. Sąd wyjaśnił, że nowa regulacja (art. 174 ust. 2a ustawy) dotyczy wyłącznie ustalenia kapitału początkowego, a nie obliczenia wysokości emerytury. Okresy opieki nad dzieckiem przed 1 stycznia 1999 r. nadal są kwalifikowane jako okresy nieskładkowe (art. 7 pkt 5 ustawy). Sąd odniósł się również do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2011 r. (sygn. akt I UZP 1/11), wskazując, że jej interpretacja przez ubezpieczoną jest błędna. Uchwała ta dotyczy specyficznych uprawnień do emerytury określonych w art. 29 ustawy emerytalnej i traktuje okresy opieki jako składkowe jedynie w kontekście tego przepisu, a nie ogólnego obliczania wysokości emerytury. W związku z tym Sąd uznał, że nie ma podstaw do przeliczenia emerytury na korzyść ubezpieczonej i oddalił odwołanie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, okresy sprawowania opieki nad dzieckiem nadal są traktowane jako okresy nieskładkowe przy obliczaniu wysokości emerytury, zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 3 ustawy emerytalnej, mimo że nowelizacja z 2015 r. zmieniła sposób ich uwzględniania przy ustalaniu kapitału początkowego (art. 174 ust. 2a ustawy).
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że przepis art. 174 ust. 2a ustawy emerytalnej, wprowadzony nowelizacją z 2015 r., ma zastosowanie wyłącznie do ustalenia kapitału początkowego, przeliczając okresy opieki nad dzieckiem wskaźnikiem 1,3. Natomiast przy obliczaniu wysokości emerytury, zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 3 ustawy, okresy te nadal są kwalifikowane jako nieskładkowe i uwzględniane wskaźnikiem 0,7%.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. L. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (5)
Główne
ustawa emerytalna art. 174 § ust. 2a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do ustalenia wartości kapitału początkowego, przeliczając okresy opieki nad dzieckiem wskaźnikiem 1,3 za każdy rok.
ustawa emerytalna art. 7 § pkt 5
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Okresy urlopu wychowawczego przed 1 stycznia 1999 r. są nadal traktowane jako okresy nieskładkowe.
ustawa emerytalna art. 53 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Emerytura wynosi po 0,7 % podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów nieskładkowych.
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 29 § ust. 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Dotyczy szczególnych uprawnień do emerytury, gdzie okresy opieki nad dzieckiem mogą być traktowane jako składkowe w specyficznym kontekście.
k.p.c. art. 477 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia odwołania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis art. 174 ust. 2a ustawy emerytalnej dotyczy wyłącznie ustalenia kapitału początkowego, a nie obliczenia wysokości emerytury. Okresy opieki nad dzieckiem nadal są traktowane jako okresy nieskładkowe przy obliczaniu wysokości emerytury (art. 53 ust. 1 pkt 3 ustawy emerytalnej). Uchwała Sądu Najwyższego I UZP 1/11 dotyczy specyficznych uprawnień do emerytury z art. 29 ustawy i nie ma zastosowania do ogólnego przeliczenia emerytury.
Odrzucone argumenty
Okresy opieki nad dzieckiem powinny być traktowane jako okresy składkowe przy obliczaniu wysokości emerytury. Zmiana przepisów z 2015 r. powinna skutkować przeliczeniem emerytury na korzyść ubezpieczonej. Wątpliwości co do konstytucyjności zmienionych przepisów i potrzeba wystąpienia z pytaniem prawnym do TK.
Godne uwagi sformułowania
Trafnie organ rentowy argumentuje, że dodany na skutek wprowadzonej przepisem art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 05 marca 2015 r. do art. 174 ust. 2a ma zastosowanie do ustalenia tylko i wyłącznie wartości kapitału początkowego, co wprost wynika z treści przepisu. Należy podkreślić, że nadal po wejściu w życie wskazanej zmiany w niezmienionym brzmieniu obowiązuje przepis art. 7 pkt 5 ustawy emerytalnej. Jak wynika z uzasadnienia odwołania, w świetle tej uchwały okresy urlopu matek opiekujących się małymi dziećmi są od dnia 28 stycznia 1972 r. okresami podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu pozostawania w stosunku pracy w rozumieniu art. 29 ust. 3 ustawy emerytalnej i zalicza się je do stażu ubezpieczeniowego jako składkowe.
Skład orzekający
Krzysztof Główczyński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przeliczenia emerytury w kontekście okresów opieki nad dzieckiem po nowelizacji ustawy emerytalnej z 2015 r., rozróżnienie między kapitałem początkowym a wysokością emerytury."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego po nowelizacji z 2015 r. i specyfiki obliczeń emerytury według starych zasad (art. 53).
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest istotna dla wielu osób pobierających emerytury lub planujących przejście na emeryturę, zwłaszcza tych, które korzystały z urlopów wychowawczych. Wyjaśnia zawiłości przepisów emerytalnych.
“Czy opieka nad dzieckiem liczy się podwójnie do emerytury? Sąd wyjaśnia zawiłości przepisów.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V U 872/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 stycznia 2016 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie: Przewodniczący: SSO Krzysztof Główczyński Protokolant : star. sekr. sądowy Magdalena Teteruk po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2016 r. w Legnicy sprawy z wniosku E. L. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o przeliczenie emerytury na skutek odwołania E. L. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 8 lipca 2015 r. znak (...) oddala odwołanie. Sygn. akt VU 872/15 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. decyzją z dnia 08 lipca 2015 r. przeliczył emeryturę E. L. od dnia 01 maja 2015 r. z uwzględnieniem wartości przeliczonego decyzją z dnia 03 lipca 2007 r. kapitału początkowego. W odwołaniu od powyższej decyzji E. L. wniosła o jej uchylenie i zobowiązanie organu rentowego do przeliczenia okresu sprawowania opieki nad dzieckiem jako okresu pozostawania w ubezpieczeniu społecznym, a ponadto, w razie wątpliwości co do konstytucyjności zmienionych przepisów, wniosła o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym w celu wyjaśnienia rozbieżności i konstytucyjności wprowadzonych od maja 2015 r. zmian przepisów ustawy emerytalnej. W uzasadnieniu wskazała, że zmiana przepisów jest pochodną uchwały Sądu Najwyższego w składzie siedmiu sędziów z dnia 18 maja 2011 r., sygn. akt I UZP 1/11, stwierdzającej że okresy urlopu matek opiekujących się małymi dziećmi są od dnia 28 stycznia 1972 r. okresami podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu pozostawania w stosunku pracy w rozumieniu art. 29 ust. 3 ustawy emerytalnej i zalicza się je do stażu ubezpieczeniowego jako składkowe. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, iż decyzją o ustaleniu kapitału początkowego z dnia 03 lipca 2015 r. uwzględniono okresy sprawowania opieki nad dzieckiem w wymiarze 22 miesięcy jako okresy składkowe przy zastosowaniu wskaźnika 1,3 za każdy rok. Dodany dniem 01 maja 2015 r. przez art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 05 marca 2015 r. (Dz.U.2015.552) do ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przepis art. 174 ust. 2a stanowi, iż przy ustalaniu kapitału początkowego do okresów, o których mowa w art. 7 pkt 5 stosuje się art. 53 ust. 1 pkt 2. Organ rentowy stwierdził, iż przepis ma zastosowanie jedynie do obliczenia kapitału początkowego, który jest brany pod uwagę przy ustalaniu emerytury obliczonej według nowych zasad określonych w art. 26 ustawy emerytalnej, nie dotyczy natomiast części emerytury obliczonej w myśl art. 53, do której mają zastosowanie przepisy dotychczasowe. Okresy korzystania z urlopu wychowawczego przed 01 stycznia 1999 r. zaliczane są nadal do okresów nieskładkowych ( art. 7 pkt 5 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ). Na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 3 ustawy, przy obliczaniu wysokości emerytury okresy nieskładkowe uwzględnia się przyjmując po 0,7 % podstawy jej wymiaru za każdy rok tych okresów. Stąd w zaskarżonej decyzji organ rentowy w części dotyczącej obliczenia wysokości emerytury zgodnie z art. 53 ustawy emerytalnej okresy urlopu wychowawczego – sprawowania opieki nad dzieckiem od 01 sierpnia 1982 r. do 31 sierpnia 1983 r. i od 01 maja 1991 r. do 31 stycznia 1992 r. zaliczył zgodnie z art. 7 ustawy jako okresy nieskładkowe z przelicznikiem 0,7 %. Sąd ustalił następujący stan faktyczny sprawy. Ustalając decyzją z dnia 11 stycznia 2013 r. wartość kapitału początkowego E. L. , organ rentowy uwzględnił 18 lat, 9 miesięcy i 7 dni (225 miesięcy) okresów składkowych oraz okresy nieskładkowe w łącznym wymiarze 25 miesięcy, w tym 22 miesięcy z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem (dziećmi). Okresy nieskładkowe przeliczono wskaźnikiem 0,7 %. W związku z wnioskiem ubezpieczonej z dnia 14 maja 2015 r. o przeliczenie emerytury, najpierw decyzją z dnia 03 lipca 2015 r. przeliczono jej kapitał początkowy, przeliczając 22 miesiące okresów nieskładkowych z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem na podstawie art. 174 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przelicznikiem 1,3 % za każdy rok opieki. Decyzją z dnia 08 lipca 2015 r. organ rentowy przeliczył emeryturę E. L. od dnia 01 maja 2015 r. z uwzględnieniem wartości przeliczonego decyzją z dnia 03 lipca 2007 r. kapitału początkowego. (n i e s p o r n e) Sąd zważył co następuje. Pozbawione uzasadnionych podstaw odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. W związku z wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 05 marca 2015 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.2015.552), organ rentowy na podstawie dodanego do art. 174 przepisu ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , decyzją z dnia z dnia 03 lipca 2015 r. ponownie ustalił wartość kapitału początkowego przeliczając okresy opieki nad dzieckiem przelicznikiem 1,3 za każdy rok takiej opieki. Trafnie organ rentowy argumentuje, że dodany na skutek wprowadzonej przepisem art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 05 marca 2015 r. do art. 174 ust. 2a ma zastosowanie do ustalenia tylko i wyłącznie wartości kapitału początkowego, co wprost wynika z treści przepisu. Przepis ten stanowi bowiem, że przy ustalaniu kapitału początkowego do okresów, o których mowa w art. 7 pkt 5 stosuje się art. 53 ust. 1 pkt 1. Należy podkreślić, że nadal po wejściu w życie wskazanej zmiany w niezmienionym brzmieniu obowiązuje przepis art. 7 pkt 5 ustawy emerytalnej. Przepis ten nadal od chwili wejścia w życie ustawy emerytalnej niezmiennie stanowi, iż przypadające przed dniem nabycia prawa do emerytury lub renty okresy urlopu wychowawczego, urlopu bezpłatnego udzielonego na podstawie przepisów w sprawie bezpłatnych urlopów dla matek pracujących opiekujących się małymi dziećmi, innych udzielonych w tym celu urlopów bezpłatnych oraz okresy niewykonywania pracy – z powodu opieki nad dzieckiem: a) w wieku do lat 4 – w granicach do 3 lat na każde dziecko oraz łącznie – bez względu na liczbę dzieci – do 6 lat, b) na które ze względu na jego stan fizyczny, psychiczny lub psychofizyczny przysługuje zasiłek pielęgnacyjny – dodatkowo w granicach do 3 lat na każde dziecko są okresami nieskładkowymi. Z kolei nadal obowiązujący art. 53 ust. 1 pkt 3 ustawy emerytalnej stanowi, że emerytura wynosi po 0,7 % podstawy wymiaru za każdy rok okresów nieskładkowych. Brak jest zatem jakichkolwiek podstaw do przeliczenia emerytury na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 3 ustawy emerytalnej w odniesieniu do kwalifikowanych jako okresy nieskładkowe okresów opieki nad dziećmi przelicznika 1,3. Nadal po dniu 01 maja 2015 r. przelicznikiem 1,3 obliczane są wyłącznie okresy składkowe. Odnosząc się do argumentów odwołania należy stwierdzić, iż powołana w nim uchwała Sądu Najwyższego w składzie siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2011 r., sygn. akt I UZP 1/11 nie jest przez ubezpieczoną prawidłowo rozumiana. Jak wynika z uzasadnienia odwołania, w świetle tej uchwały okresy urlopu matek opiekujących się małymi dziećmi są od dnia 28 stycznia 1972 r. okresami podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu pozostawania w stosunku pracy w rozumieniu art. 29 ust. 3 ustawy emerytalnej i zalicza się je do stażu ubezpieczeniowego jako składkowe. Uchwała dotyczy uprawnień do regulowanych art. 29 ustawy emerytalnej szczególnych uprawnień do emerytury ubezpieczonych, którzy nie osiągnęli wieku emerytalnego określonego art. 27 ust. 2 i 3. Na warunkach określonych tym przepisem, poza osiągnieciem wymaganego wieku i posiadaniem określonego przepisem okresu składkowego i nieskładkowego (ust. 1), uprawienie do emerytury uzależnione zostało od spełnienia dalszych warunków, w tym także warunku podlegania ubezpieczonego w ostatnich 24 miesiącach ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym w stosunku pracy przez co najmniej 6 miesięcy, chyba że w dniu zgłoszenia wniosku o emeryturę ubezpieczony był uprawniony do renty z tytułu niezdolności do pracy (art. 29 ust. 2 pkt 2). Na podstawie art. 29 ust. 3 spełnienie tego warunku nie jest wymagane od ubezpieczonych, którzy przez cały wymagany okres (dla kobiet 30 lat lub 20 lat) podlegali ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu pozostawania w stosunku pracy. Dokonując w kontekście uprawnień do określonej art. 29 ustawy emerytalnej emerytury wykładni przepisu art. 29 ust. 3, we wskazanej w uzasadnieniu odwołania uchwale Sąd Najwyższy uznał, że okresy urlopu matek opiekujących się małymi dziećmi są od dnia 28 stycznia 1972 r. okresami podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu pozostawania w stosunku pracy, właśnie w rozumieniu art. 29 ust. 3 ustawy emerytalnej i zalicza się je do stażu ubezpieczeniowego jako okresy składkowe. Tylko zatem w kontekście szczególnych uprawnień do określonej art. 29 emerytury okresy sprawowania opieki nad dziećmi są w świetle uchwały okresami podlegania ubezpieczeniu z tytułu pozostawania w stosunku pracy i tylko w tym zakresie są okresami składkowymi. W świetle powyższych rozważań, w przekonaniu Sądu nie zachodzi wątpliwość co do konstytucyjności wprowadzonych z dniem 01 maja 2015 r. przepisów ustawy emerytalnej. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. pozbawione uzasadnionych podstaw odwołanie oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI