V U 8/18

Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w LegnicyLegnica2018-05-30
SAOSubezpieczenia społecznerentyŚredniaokręgowy
renta rodzinnaZUSnaukastatus uczniaterminy egzaminównienależne świadczeniaobowiązek zwrotuprawo do renty

Sąd częściowo zmienił decyzję ZUS, uznając, że wnioskodawczyni nienależnie pobrała rentę rodzinną tylko za okres od marca do czerwca 2017 r., a nie za cały okres od stycznia do czerwca.

Wnioskodawczyni odwołała się od decyzji ZUS nakazującej zwrot nienależnie pobranej renty rodzinnej za okres od stycznia do czerwca 2017 r. Argumentowała, że była słuchaczką szkoły do czerwca 2017 r. Sąd ustalił, że wnioskodawczyni faktycznie kontynuowała naukę do 28 lutego 2017 r. z powodu wyznaczonych dodatkowych terminów egzaminów. Po tej dacie zaprzestała nauki, nie informując o tym ZUS. W konsekwencji sąd uznał, że renta była nienależnie pobrana tylko od marca do czerwca 2017 r., częściowo uwzględniając odwołanie.

Sprawa dotyczyła odwołania M. N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L., która zobowiązała ją do zwrotu nienależnie pobranej renty rodzinnej za okres od 1 stycznia 2017 r. do 30 czerwca 2017 r. w kwocie 4.308,87 zł. Organ rentowy argumentował, że wnioskodawczyni faktycznie zaprzestała nauki w szkole policealnej w tym okresie. Wnioskodawczyni podnosiła, że była uprawniona do świadczenia, ponieważ status słuchacza utraciła dopiero 23 czerwca 2017 r. po skreśleniu z listy, a także nie została pouczona o braku prawa do pobierania renty. Sąd ustalił, że wnioskodawczyni, z powodu ciąży, miała wyznaczone dodatkowe terminy egzaminów semestralnych na luty 2017 r. Pozytywne zdanie egzaminów skutkowało jej promocją na wyższy semestr 28 lutego 2017 r. Sąd uznał, że do tego dnia wnioskodawczyni faktycznie pobierała naukę i miała prawo do renty. Jednakże po 28 lutego 2017 r. wnioskodawczyni zaprzestała uczestnictwa w zajęciach, nie informując o tym ZUS, mimo wcześniejszego pouczenia. W związku z tym sąd zmienił decyzję ZUS, uznając rentę za nienależnie pobraną jedynie w okresie od 1 marca 2017 r. do 30 czerwca 2017 r. w kwocie 2.956,31 zł, a dalej idące odwołanie oddalił.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli faktycznie kontynuowała proces nauczania i przygotowywania się do egzaminów, nawet jeśli nastąpiło to po standardowym terminie zakończenia semestru.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wnioskodawczyni faktycznie pobierała naukę do 28 lutego 2017 r. z powodu wyznaczonych dodatkowych terminów egzaminów semestralnych, co uzasadniało pobieranie renty rodzinnej w tym okresie. Po tej dacie, mimo zachowania statusu słuchacza, zaprzestała faktycznej nauki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

częściowa zmiana decyzji ZUS

Strona wygrywająca

M. N.

Strony

NazwaTypRola
M. N.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

u.e.r.f.u.s. art. 138

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenia uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania.

u.e.r.f.u.s. art. 68 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione mają prawo do renty rodzinnej do ukończenia nauki w szkole, jeżeli przekroczyły 16 lat życia, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia 25 lat życia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 477±4 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd zmienia zaskarżoną decyzję.

k.p.c. art. 477±4 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd oddala odwołanie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wnioskodawczyni faktycznie kontynuowała naukę do 28 lutego 2017 r. z powodu wyznaczonych dodatkowych terminów egzaminów semestralnych, co uzasadniało pobieranie renty rodzinnej do tego dnia.

Odrzucone argumenty

Wnioskodawczyni była uprawniona do renty rodzinnej przez cały okres od 1 stycznia do 30 czerwca 2017 r., ponieważ formalnie nie została skreślona z listy słuchaczy. Wnioskodawczyni nie została pouczona o braku prawa do pobierania renty rodzinnej po zaprzestaniu uczęszczania na zajęcia.

Godne uwagi sformułowania

decydujący dla uprawnień rentowych jest fakt pobierania nauki, a więc uczestnictwa w procesie dydaktycznym nabywania wiedzy, uczenia się a nie jedynie posiadanie statusu ucznia lub studenta wnioskodawczyni z uwagi na nadzwyczajne okoliczności, pobierała naukę na I semestrze zajęć, w okresie wydłużonym tj. do dnia 28 lutego 2017 r. wnioskodawczyni wprawdzie zachowała status słuchacza, ale jednocześnie faktycznie zaprzestała nauki, przy tym nie informując o powyższym fakcie organu rentowego.

Skład orzekający

Mirosława Molenda-Migdalewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do renty rodzinnej w przypadku kontynuowania nauki, zwłaszcza w kontekście nadzwyczajnych okoliczności wpływających na harmonogram nauki oraz obowiązku informowania organu rentowego o zmianach w sytuacji ucznia/studenta."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z ciążą i dodatkowymi terminami egzaminów. Kluczowe jest ustalenie faktycznego pobierania nauki, a nie tylko formalnego statusu ucznia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest faktyczne zaangażowanie w naukę, a nie tylko formalny status ucznia, w kontekście prawa do świadczeń. Pokazuje też, jak nadzwyczajne okoliczności życiowe mogą wpływać na interpretację przepisów.

Czy ciąża usprawiedliwia pobieranie renty rodzinnej po terminie? Sąd rozstrzyga.

Dane finansowe

WPS: 4308,87 PLN

zwrot nienależnie pobranej renty rodzinnej: 2956,31 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V U 8/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 maja 2018 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie: Przewodniczący: SSO Mirosława Molenda-Migdalewicz Protokolant : star. sekr. sądowy Katarzyna Awsiukiewicz po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2018 r. w Legnicy sprawy z wniosku M. N. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o odstąpienie od zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranej renty rodzinnej na skutek odwołania M. N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 16 listopada 2017 r. znak (...) I. zmienia decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 16 listopada 2017 r. znak (...) i ustala, że wnioskodawczyni M. N. pobrała nienależne świadczenie – rentę rodzinną w okresie od 01 marca 2017 r. do 30 czerwca 2017 r. w kwocie 2956,31 zł (dwa tysiące dziewięćset pięćdziesiąt sześć złotych 31/100) - w tym deputat węglowy w kwocie 237,87 zł (dwieście trzydzieści siedem złotych 87/100), II. oddala dalej idące odwołanie. SSO Mirosława Molenda-Migdalewicz Sygn. akt V U 8/18 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 16 listopada 2017 r. znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. zobowiązał wnioskodawczynię M. N. do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za okres od 1 stycznia 2017 r. do 30 czerwca 2017r. w kwocie 4.308,87 zł (w tym deputatu kolejowego w kwocie 237,87 zł ). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wnioskodawczyni - pomimo faktycznego zaprzestania nauki w (...) w L. - pobierała w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 30 czerwca 2017.,rentę rodzinną w kwocie 4.308,87 zł. Wnioskodawczyni odwołała się od przedmiotowej decyzji wnosząc o jej zmianę poprzez uznanie, że nie jest zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za okres od 1 stycznia 2017 r. do 30 czerwca 2017 r. w kwocie 4.308,87 zł. W uzasadnieniu odwołania wnioskodawczyni wskazała, że była uprawniona do świadczenia rentowego, gdyż status słuchacza utraciła dopiero w dniu 23 czerwca 2017 r. kiedy została skreślona z listy słuchaczy Policealnej Szkoły (...) w L. . Nadto wnioskodawczyni dodała, że nie została pouczona o braku prawa do pobierania renty rodzinnej. W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie odwołania. W uzasadnieniu wskazano, że wykładnia gramatyczna art. 68 ust 1 pkt 2 prowadzi do wniosku, iż decydujący dla uprawnień rentowych jest fakt pobierania nauki, a więc uczestnictwa w procesie dydaktycznym nabywania wiedzy, uczenia się a nie jedynie posiadanie statusu ucznia lub studenta. Organ podniósł, że tylko nauka rozumiana jako zdobywanie wiedzy wymaga zaangażowania czasowego, które nie pozwala uczniowi lub studentowi na podjęcie w tym czasie zatrudnienia. Sąd ustalił następujący stan faktyczny sprawy : Wnioskodawczyni M. N. urodzona (...) była uprawniona do renty rodzinnej. ( bezsporne) Wnioskodawczyni była słuchaczem Policealnej Szkoły (...) w L. . W szkole we wrześniu 2016 r. odbywały się zajęcia organizacyjne a od października 2016 r. zajęcia odbywały się zgodnie z harmonogramem. Wnioskodawczyni nie przystąpiła do wszystkich egzaminów semestralnych w wyznaczonych terminach z uwagi na fakt, że (...) urodziła dziecko. W związku z tym zostały jej wyznaczone nowe terminy egzaminów semestralnych. Terminy dodatkowe zostały wyznaczone następująco: -działalność gospodarcza i usługowa w salonie kosmetycznym - 25 luty 2017r. -kosmetyka pielęgnacyjna i upiększająca twarzy szyi i dekoltu - 26 luty 2017r. -zabiegi pielęgnacyjne i upiększające twarzy, szyi i dekoltu - 25 luty 2017r. Ze wskazanych egzaminów dwa pierwsze miały charakter teoretyczny. Natomiast egzamin z przedmiotu zabiegi pielęgnacyjne i upiększające twarzy, szyi i dekoltu polegał na wykonaniu makijażu. Do egzaminu z przedmiotu podstawy anatomiczno-dermatologiczne w kosmetyce wnioskodawczyni została dopuszczona w terminie wcześniejszym w dniu 7 grudnia 2016r. Wnioskodawczyni pozytywnie zdała wszystkie egzaminy semestralne w dodatkowych terminach i tym samym w dniu 28 lutego 2017r. została promowana na semestr programowo wyższy. Po 28 lutym 2017r. wnioskodawczyni nie uczestniczyła w żadnych zajęciach. Nie rozwiązała również umowy o cykl kształcenia. Jednocześnie uiszczała czesne za naukę w szkole, a więc nie było podstaw do skreślenia jej z listy słuchaczy z uwagi jedynie na nieobecności . Skreślenie z listy słuchaczy nastąpiło w wyniku klasyfikacji semestralnej, uchwałą z dnia 22 czerwca 2017r. Wnioskodawczyni nie zawiadomiła ZUS o tym, że nie kontynuowała nauki po dniu 28 lutego 2017 r. Organ rentowy pouczył wnioskodawczynię, że w przypadku zaprzestania uczęszczania do szkoły winna ona powiadomić o tym fakcie organ. Dowód: - pismo policealnej szkoły (...) w L. z 20 kwietnia 2018 r. ( k.27 ); - pouczenie do decyzji z 25 sierpnia 2016 r. znak (...) ( k.37-38v ); - przesłuchanie wnioskodawczyni, e-protokół z 11 kwietnia 2018 r. 00:03:32 i nast. ( 17-17v ). Wysokość pobranej przez wnioskodawczynie renty rodzinnej za okres od 1 marca 2017 r. do 30 czerwca 2017 r. wynosi 2.956,31 zł ( w tym deputat węglowy w kwocie 237,87 ). Dowód: - pismo organu z 17 kwietnia 2018 r. ( k.24 ). Sąd zważył co następuje : Odwołanie zasługiwało na częściowe uwzględnienie. W myśl art.138 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz. U. z 2016 r., poz. 887 )osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenia uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. Natomiast zgodnie z art. 68 ust. 1 ww. ustawy dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione mają prawo do renty rodzinnej: 1) do ukończenia 16 lat; 2) do ukończenia nauki w szkole, jeżeli przekroczyły 16 lat życia, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia 25 lat życia, albo 3) bez względu na wiek, jeżeli stały się całkowicie niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolne do pracy w okresie, o którym mowa w pkt 1 lub 2. Przechodząc do meritum rozważań wskazania wymaga, że w przedmiotowej sprawie istota sporu sprowadzała się do ocenienia czy rentę rodzinną, pobieraną przez wnioskodawczynię, w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 30 czerwca 2017 r. należało uznać za świadczenie nienależnie pobrane oraz czy w związku z tym wnioskodawczyni winna zwrócić organowi kwotę pobraną z tytułu ww. świadczenia. W odwołaniu wnioskodawczyni podnosiła m.in., że była promowana w dniu 28 lutego 2017 r. na II semestr zajęć. W tym przedmiocie wskazania wymaga, że ze zgromadzonego materiału dowodowego w tym: z zeznań wnioskodawczyni oraz pisma policealnej szkoły (...) w L. z 20 kwietnia 2018 r. – wynika, że wnioskodawczyni w związku z zajściem w ciążę miała wyznaczone nowe terminy egzaminów semestralnych ( tj. 25 i 26 lutego 2017 r. ). Wnioskodawczyni zdała oba egzaminy w konsekwencji czego dopiero w dniu 28 lutego 2017 r. została promowana na semestr programowo wyższy. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że wnioskodawczyni z uwagi na nadzwyczajne okoliczności, pobierała naukę na I semestrze zajęć, w okresie wydłużonym tj. do dnia 28 lutego 2017 r. Powyższe rozumowanie jest zgodne z zaprezentowanym przez organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie stanowiskiem, iż decydujący dla uprawnień rentowych jest fakt pobierania nauki, a więc uczestnictwa w procesie dydaktycznym nabywania wiedzy, uczenia się a nie jedynie posiadanie statusu ucznia lub studenta. Bezsprzecznie przygotowując się do trzech egzaminów, które odbyły się w dniach 25 i 26 lutego 2017 r. wnioskodawczyni musiała intensywnie przyswajać wiedzę, co jednocześnie oznacza, że w tym okresie miała pełne prawo do pobierania renty rodzinnej. Sąd oddalił dalej idące odwołanie, gdyż uznał, że po dniu 1 marca 2017 r. wnioskodawczyni wprawdzie zachowała status słuchacza , ale jednocześnie faktycznie zaprzestała nauki, przy tym nie informując o powyższym fakcie organu rentowego. Organ rentowy pouczył wnioskodawczynię, że w przypadku zaprzestania uczęszczania do szkoły winna powiadomić o tym fakcie organ. Niewątpliwie wnioskodawczyni dochowując należytej staranności winna była powiadomić ZUS o fakcie nie kontynuowania nauki od dnia 01 marca 2017r. Jak wynika z akt ubezpieczeniowych wnioskodawczyni jednak nie podjęła nie wypełniła ciążącego na niej w tym zakresie obowiązku . Reasumując Sąd na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzje w sposób określony w pkt. 1 wyroku . W pkt. 2 wyroku Sąd oddalił dalej idące odwołanie – na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. - gdyż nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia z przyczyn wskazanych w niniejszym uzasadnieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI