V U 788/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił odwołanie R. D. od decyzji ZUS nakazującej zwrot nienależnie pobranej emerytury po śmierci męża, uznając, że świadczenie za kwiecień 2017 r. było nienależne i podlega zwrotowi.
R. D. odwołała się od decyzji ZUS nakazującej jej zwrot nienależnie pobranej emerytury po zmarłym mężu. Twierdziła, że ZUS wypłacił świadczenie po otrzymaniu aktu zgonu i że pieniądze wydała na bieżące potrzeby. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, stwierdzając, że prawo do emerytury ustało z dniem śmierci męża, a świadczenie za kwiecień 2017 r. było nienależnie pobrane i podlega zwrotowi zgodnie z przepisami ustawy o emeryturach i rentach.
Sąd Okręgowy w Legnicy rozpoznał sprawę z wniosku R. D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Legnicy, dotyczącą odstąpienia od zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Wnioskodawczyni R. D. odwołała się od decyzji ZUS z dnia 18 sierpnia 2017 r., która zobowiązała ją do zwrotu kwoty 1.534,99 zł nienależnie pobranej emerytury za okres od 1 kwietnia 2017 r. do 30 kwietnia 2017 r. R. D. argumentowała, że ZUS wypłacił emeryturę jej zmarłemu mężowi po tym, jak dostarczyła akt zgonu, a pieniądze te wydała na spłatę kredytów, leki i bieżące utrzymanie w trudnej sytuacji po śmierci męża. ZUS wniósł o oddalenie odwołania, wskazując, że prawo do renty ustało z dniem śmierci świadczeniobiorcy (25 marca 2017 r.), a świadczenia wypłacone po tym terminie są nienależne. Sąd Okręgowy ustalił, że S. D. zmarł 25 marca 2017 r., a jego emerytura była wypłacana na wspólny rachunek bankowy z żoną. R. D. złożyła akt zgonu 4 kwietnia 2017 r., a ZUS powziął informację o zgonie na dwa dni przed terminem wypłaty emerytury za kwiecień. Sąd uznał, że organ rentowy nie miał realnej możliwości wstrzymania wypłaty, a R. D., jako osoba, która pobrała świadczenie po ustaniu prawa do niego, jest zobowiązana do jego zwrotu na podstawie art. 138 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach i rentach. Sąd oddalił odwołanie jako bezzasadne, wskazując, że okoliczności podnoszone przez wnioskodawczynię nie uzasadniają odstąpienia od obowiązku zwrotu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, świadczenie wypłacone po śmierci świadczeniobiorcy, nawet jeśli nastąpiło to przed oficjalnym poinformowaniem organu rentowego, jest nienależnie pobrane i podlega zwrotowi przez osobę, która je otrzymała, jeśli prawo do świadczenia ustało.
Uzasadnienie
Prawo do świadczeń emerytalnych ustaje z chwilą śmierci osoby uprawnionej. Świadczenia wypłacone po tej dacie, a przed powzięciem przez organ rentowy informacji o zgonie, są nienależne. Osoba, która je pobrała, jest zobowiązana do ich zwrotu, chyba że istnieją szczególne okoliczności uzasadniające odstąpienie od tego obowiązku, których w tym przypadku sąd nie stwierdził.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. D. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (4)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 101 § pkt 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Prawo do świadczeń ustaje ze śmiercią osoby uprawnionej.
u.e.r.f.u.s. art. 138 § ust. 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu.
u.e.r.f.u.s. art. 138 § ust. 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Za nienależnie pobrane świadczenia uważa się również świadczenia wypłacone z przyczyn niezależnych od organu rentowego osobie innej niż wskazana w decyzji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 477¹⁴ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd oddala odwołanie, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do emerytury ustało z dniem śmierci świadczeniobiorcy. Świadczenie wypłacone po śmierci świadczeniobiorcy jest nienależnie pobrane. Organ rentowy nie miał realnej możliwości wstrzymania wypłaty świadczenia z uwagi na termin wypłaty i datę otrzymania informacji o zgonie. Wnioskodawczyni jest osobą inną niż wskazana w decyzji organu rentowego w rozumieniu art. 138 ust. 3 ustawy emerytalnej.
Odrzucone argumenty
ZUS wypłacił emeryturę po otrzymaniu aktu zgonu. Pieniądze zostały wydane na bieżące potrzeby w trudnej sytuacji życiowej po śmierci męża. Wniosek o umorzenie świadczenia nie został uwzględniony.
Godne uwagi sformułowania
Prawo do świadczeń ustaje zgodnie z art. 101 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ze śmiercią osoby uprawnionej. Skoro zatem śmierć uprawnionego do emerytury S. D. (1) nastąpiła w dniu 25 marca 2017 r., emerytura za kwiecień 2017 r. już nie przysługiwała. Zgodnie z art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych osoba, która nienależnie pobrała świadczenia jest obowiązana do ich zwrotu. Za nienależnie pobrane w rozumieniu wskazanego wyżej przepisu świadczenia uważa się między innymi również świadczenia wypłacone z przyczyn niezależnych od organu rentowego osobie innej niż wskazana w decyzji organu rentowego (art. 138 ust. 3 ustawy emerytalnej). Obiektywnie zatem organ rentowy nie miał realnej możliwości wstrzymania wypłaty przekazanej na rachunek bankowy emerytury.
Skład orzekający
Krzysztof Główczyński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu nienależnie pobranych świadczeń emerytalnych po śmierci świadczeniobiorcy, zwłaszcza w kontekście terminów wypłat i powiadamiania organu rentowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy świadczenie zostało wypłacone na wspólny rachunek bankowy po śmierci jednego ze współwłaścicieli, a organ rentowy nie miał możliwości wstrzymania wypłaty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu nienależnie pobranych świadczeń, zwłaszcza w kontekście śmierci bliskiej osoby i trudnej sytuacji finansowej. Pokazuje, jak ważne jest szybkie informowanie ZUS o zmianach.
“Czy nienależnie pobrana emerytura po śmierci męża zawsze musi być zwrócona? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 1534,99 PLN
zwrot nienależnie pobranych świadczeń: 1534,99 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V U 788/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 grudnia 2017 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie: Przewodniczący: SSO Krzysztof Główczyński Protokolant : star. sekr. sądowy Magdalena Teteruk po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2017 r. w Legnicy sprawy z wniosku R. D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o odstąpienie od zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń na skutek odwołania R. D. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 18 sierpnia 2017 r. znak (...) oddala odwołanie SSO Krzysztof Główczyński Sygn. akt VU 788/17 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. decyzją z dnia 18 sierpnia 2017 r. zobowiązał wnioskodawczynię R. D. do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za okres od 01 kwietnia 2017 r. do 30 kwietnia 2017 r. w kwocie 1.534,99 zł. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła R. D. , podając iż ZUS wypłacił na konto jej męża emeryturę już po dniu, w którym dostarczyła akt o jego zgonie. Z decyzją o zwrocie czekał dokładnie 2 miesiące i ponad 2 tygodnie. W dniu 01 września 2017 r. złożyła wniosek o umorzenie owego świadczenia, przez organ rentowy nie uwzględniony. Wnioskodawczyni podała także, że po śmierci męża znalazła się w bardzo trudnej sytuacji, że po zamknięciu jego konta i przelaniu pieniędzy z emerytury na swoje konto, pieniądze wydała na dopłaty do rat kredytów, na leki i życie. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. wniósł o oddalenie odwołania podając, iż S. D. (1) z chwilą zgonu, w dniu 25 marca 2017 r. utracił uprawnienia do renty. Świadczenia wpłacone na rachunek bankowy, którego wnioskodawczyni była współwłaścicielem za miesiące po miesiącu, w którym nastąpiła śmierć osoby uprawnionej są nienależne. Sąd ustalił następujący stan faktyczny sprawy. Uprawniony do emerytury S. D. (1) zmarł w dniu (...) . Stały termin wypłaty świadczenia ustalony był na 6 dzień każdego miesiąca. Jego emerytura była przekazywana na wskazany przez świadczeniobiorcę, wspólny z jego żoną R. D. rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy. Wraz z wnioskiem o rentę rodzinną R. D. złożyła w organie rentowym, w dniu 04 kwietnia 2017 r. akt zgonu S. D. (1) . Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. decyzją z dnia 18 sierpnia 2017 r. zobowiązał wnioskodawczynię R. D. do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za okres od 01 kwietnia 2017 r. do 30 kwietnia 2017 r. w kwocie 1.534,99 zł. (o k o l i c z n o ś c i n i e s p o r n e) Sąd zważył co następuje. Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Ustalony w sprawie stan faktyczny jest niesporny. Jej istota sprowadza się co rozstrzygnięcia, czy ze względu na wskazywane przez wnioskodawczynię okoliczności, uzasadnione jest jej żądanie odstąpienia od obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rentowych. Prawo do świadczeń ustaje zgodnie z art. 101 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2016 r., poz. 887) ze śmiercią osoby uprawnionej. Skoro zatem śmierć uprawnionego do emerytury S. D. (1) nastąpiła w dniu 25 marca 2017 r., emerytura za kwiecień 2017 r. już nie przysługiwała. Jak wynika z niespornych ustaleń faktycznych, przekazane zgodnie z dyspozycją świadczeniobiorcy na jego rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy, świadczenie za kwiecień pobrała z tego rachunku wnioskodawczyni. Zgodnie z art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2016 r., poz. 887) osoba, która nienależne pobrała świadczenia jest obowiązana do ich zwrotu. Za nienależnie pobrane w rozumieniu wskazanego wyżej przepisu świadczenia uważa się między innymi również świadczenia wypłacone z przyczyn niezależnych od organu rentowego osobie innej niż wskazana w decyzji organu rentowego (art. 138 ust. 3 ustawy emerytalnej). Nie budzi w przekonaniu Sądu wątpliwości, że wypłata emerytury za kwiecień 2017 r. nastąpiła z przyczyn niezależnych od organu rentowego. Ze względu bowiem na wskazany w decyzji termin wypłaty świadczenia na 6 dzień każdego miesiąca, przekazanie emerytury na rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy za kwiecień 2017 r. musiało nastąpić z odpowiednim wyprzedzeniem. Informację o zgonie świadczeniobiorcy organ rentowy powziął dopiero w dniu 04 kwietnia 2017 r., zaledwie na dwa dni przed terminem wypłaty emerytury. Obiektywnie zatem organ rentowy nie miał realnej możliwości wstrzymania wypłaty przekazanej na rachunek bankowy emerytury. Wnioskodawczyni, która z przyczyn niezależnych od Oddziału ZUS pobrała emeryturę, do której prawo ustało, jest inną niż wskazana w decyzji organu rentowego - w rozumieniu art. 138 ust. 3 ustawy emerytalnej – osobą. Pobrane zatem (...) świadczenie jest nienależne i jednocześnie jest ona osobą obowiązaną do jego zwrotu. Wskazane w odwołaniu okoliczności nie są tymi, które uzasadniałyby żądanie odstąpienia od obowiązku zwrotu nienależnie pobranej emerytury. W kwestii umorzenia zadłużenia - na co wskazuje treść pisma organu rentowego z dnia 12 września 2017 r. - udzielono wnioskodawczyni stosownej informacji. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. pozbawione uzasadnionych podstaw odwołanie oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI