V U 723/24

Sygn. akt V U 723/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 stycznia 2026 r. Sąd Okręgowy w P. V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w następującym składzie: Przewodniczący: sędzia Agnieszka Leżańska Protokolant: sekretarz sądowy Monika Daras po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2026 r. w P. na rozprawie sprawy z wniosku K. R. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N. o emeryturę pomostową na skutek odwołania K. R. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N. z dnia (...) sygn.: (...) oddala odwołanie Sygn. akt VU 723/24 UZASADNIENIE Decyzją z dnia (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N. odmówił K. R. przyznania prawa do emerytury pomostowej uznając, iż skarżący po dniu 31 grudnia 2008 roku nie wykonywał on prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych . Do pracy w warunkach szczególnych w myśl art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych Zakład zaliczył okresy od 21 czerwca 1982 r. do 19 października 1984 r., od 13 listopada 1984 r. do 30 listopada 1985 r. oraz od 7 grudnia 1985 r. do 31 października 2000 r. ZUS odmówił również wnioskodawcy przyznania prawa do emerytury, wskazując, że do wykonywania pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze zgodnie z art. 4 w zw. z art. 49 tej ustawy, nie został zaliczony żaden okres zatrudnienia w szczególnych warunkach. Zakład pracy bowiem nie potwierdził, że w wnioskodawca w okresach zatrudnienia wykonywał pracę wymienioną w załączniku nr 1 lub 2 do ustawy o emeryturach pomostowych . Decyzję tę zaskarżył K. R. składając odwołanie do protokołu w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Profesjonalny pełnomocnik wnioskodawcy piśmie z dnia 28 listopada 2024 r. wniósł o zmianę w całości zaskarżonej decyzji, poprzez przyznanie ubezpieczonemu prawa do emerytury pomostowej, wnosząc o uznanie, że K. R. w okresach zatrudnienia: - od 21 czerwca 1982 r. do 19 października 1984 r. i od 13 listopada 1984 r. do 30 listopada 1985 r. w (...) w P. - od 7 grudnia 1985 r. do 31 październik 2000 r. w (...) Sp. z o.o. w R. wykonywał pracę w warunkach szczególnych. Pełnomocnik wnioskodawcy w piśmie z dnia 11 lutego 2025 r. sprecyzował, iż wnosi o uznanie pracy skarżącego w spornych okresach, jako pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, o której mowa w punkach 6 i 29 załącznika nr 1 oraz w punkach 5 i 14 załącznika nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych . W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, powielając argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny w sprawie: K. R. urodzony (...) wystąpił w dniu (...) z wnioskiem o przyznanie prawa do emerytury pomostowej (dowód: wniosek k. 1 – akt ZUS) Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że ubezpieczony udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący łącznie: 38 lat, 2 miesiące i 26 dni, jak również udowodnił okres pracy w warunkach szczególnych wynoszący co najmniej 15 lat tj. 21 lat, 1 miesiące i 2 dni. Natomiast pracy w warunkach szczególnych skarżący nie wykonywał po dniu 31 grudnia 2008r. w rozumieniu art. 3 ust 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych , a okres pracy przed 2008r. tj. od 21 czerwca 1982 r. do 19 października 1984 r. i od 13 listopada 1984 r. do 30 listopada 1985 r. w (...) w P. . oraz od 7 grudnia 1985 r. do 31 październik 2000 r. w (...) Sp. z o.o. w R. , nie został potwierdzony przez pracodawcę, jako okres wykonywania pracy wymienionej w załączniku 1 lub 2 do ustawy o emeryturach pomostowych (dowód: decyzja ZUS k. 23 – akt ZUS). K. R. był uczniem w Zasadniczej Szkole Zawodowej dla pracujących przy (...) w P. w zawodzie elektromontera taboru kolejowego w okresie od 1 września 1979 r. do 20 czerwca 1982 r. W dniu 21 czerwca 1982 r. wnioskodawca zatrudniony został w (...) w P. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku starszego rzemieślnika. W okresie od 26 października 1982 r. do 12 listopada 1984 r. skarżący odbywał służbę wojskową. Do końca zatrudnienia tj. do 30 listopada 1985 r. K. R. pracował na stanowisku starszego rzemieślnika. W trakcie zatrudnienia w (...) w P. . K. R. ukończył kurs i zdał egzamin na młodszego maszynistę elektrycznych pojazdów trakcyjnych w dniu 18 marca 1985 r. (dowód: odpis świadectwo ukończenia szkoły, umowa o pracę z 21 czerwca 1982r., protokół egzaminu ścisłego z 18 marca 1985 r. - karty bez numeracji w aktach osobowych, świadectwo pracy z 29 listopada 1985 r. k. 4 – akt kapitału początkowego ZUS). (...) w P. zajmowała się naprawą i konserwacją elektrowozów. W ramach swoich obowiązków na stanowisku starszego rzemieślnika K. R. wyjeżdżał do naprawy elektrowozów. Naprawa wtedy dokonywana była w terenie, bezpośrednio na torach, niezależnie od pogody również na wysokości. Jeśli nie udało się dokonać naprawy na miejscu, pojazd był sprowadzany do warsztatu. W warsztacie naprawczym praca skarżącego polegała na wymianie i naprawie silników w elektrowozach, wymianie klocków hamulcowych, wymianie obręczy na kołach, smarowaniu i przeglądzie części ruchomych na elektrowozach. Naprawy były wykonywane częściej w terenie, niż w warsztacie (dowód: zeznania K. R. nagranie od minuty 3:16 do minuty 09:20 o dalej od minuty 10:04 do minuty 24:00 – protokołu rozprawy z dnia 20 maja 2025 r., uzupełniające zeznania Krzysztofa Rybaka nagranie od minuty 03:57do minuty 18:34 – protokołu rozprawy z dnia 14 stycznia 2026 r.). W dniu 7 grudnia 1985 r. wnioskodawca zatrudniony został w Zakładach (...) w R. (następnie (...) Sp. z o.o. w R. ) na czas nieokreślony na stanowisku elektryka w wydziale (...) (dowód: umowa o pracę z 7 grudnia 1985 r. – karta nie numerowana akt osobowych). Od 7 grudnia 1991 r. wnioskodawca przeniesiony został z oddziału (...) do oddziału (...) na stanowisko palacza. Z dniem 3 stycznia 1992 r. pracodawca powierzył wnioskodawcy stanowisko ślusarza w Oddziale (...) na stacji (...) . W okresie od 23 listopada do 31 grudnia 1996 r. oraz od 5 sierpnia do 4 listopada 2000 r. pracodawca oddelegował K. R. do pracy w wydziale (...) na stanowisko stolarza montażowego. Od dnia 1 listopada 2000 r. wnioskodawca przeniesiony został na stałe do pracy na stanowisku stolarza maszynowego w oddziale (...) (...) (dowód: uzupełniające zeznania K. R. nagranie od minuty 01:26 do minuty 09:43 – protokołu rozprawy z dnia 12 sierpnia 2025 r., angaż z 7 grudnia 1991 r., angaż z 3 stycznia 1992 r., angaż z 4 sierpnia 2000r., angaż z 30 października 2000r. – karty nie numerowane akt osobowych). W okresie zatrudnienia od 7 grudnia 1985 r. do 6 grudnia 1991 r. na stanowisku elektryka praca wnioskodawcy polegała utrzymaniu generatora prądu w ruchu. Generator prądu w zakładzie (...) był dużą turbiną, która zapewniała dla całego zakładu ciepławą wodę i prąd. Generator był chłodzony wodą, która wprowadzana była w system ogrzewania całego zakładu i do ogrzania osiedla mieszkaniowego przy zakładzie. Były w zakładzie dwa generatory, które pracowały na zmianę. W czasie, gdy jeden generator pracował, drugi przechodził remont i konserwację. Na wyłączonym generatorze wnioskodawca wymieniał łożyska, tuleje, czasami cały wirnik generatora. Jednocześnie wnioskodawca nadzorował pracę czynnego generatora, na którym sprawdzał ustawienia pieca, wskaźników pary, aby zachowane zostały określone parametry (dowód: zeznania K. R. nagranie od minuty 19:33 do minuty 40:43 – protokołu rozprawy z dnia 14 stycznia 2026r.). W okresie od 3 stycznia 1992 r. do 31 października 2000 r., z wyłączeniem okresów oddelegowania go do pracy na stanowisku stolarza maszynowego w wydziale (...) , wnioskodawca zajmował się remontem i konserwacją dużych pieców służących do wytwarzania pary do obsługi generatorów prądu. Jego praca w tym okresie polegała na czyszczeniu płomienic bezpośrednio w wyłączonym piecu o wym. 10mx4 m, wymianie rusztów ruchomych, ich wymianie, spawaniu ubytków w konstrukcji pieca. W znajdującym się obok pieca warsztacie przycinał i przygotowywał blachę, która następnie była w piecu spawana przez osoby z uprawnieniami (dowód: zeznania K. R. nagranie od minuty 43:01 do minuty 53:27 – protokołu rozprawy z dnia 14 stycznia 2026r.). Pracodawca (...) Sp. z o.o. w R. wystawił K. R. świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach: - za okres od 7 grudnia 1985 r. do 6 grudnia 1991 r. i wskazał, że w okresie tym wnioskodawca stale, w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace przy wytwarzaniu i przesyłaniu energii elektrycznej i cieplnej oraz przy montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych na stanowisku elektromonter instalacji elektrycznych wymienionym w wykazie A dział II poz. 1, pkt 9 stanowiącym załącznik do Zarządzenia Ministra Przemysłu Chemicznego i lekkiego z dnia 7 lipca 1987 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w zakładach pracy resortu przemysłu chemicznego i lekkiego, - za okres od 7 grudnia 1991 r. do 31 października 2000 r. i wskazał, że w okresie tym wnioskodawca stale, w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace oczyszczacza przemysłowych kotłów parowych lub wodnych na stanowisku ślusarza remontowego wymienionym w wykazie A dział XIV poz. 2, pkt 3 stanowiącym załącznik do Zarządzenia Ministra Przemysłu Chemicznego i lekkiego z dnia 7 lipca 1987 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w zakładach pracy resortu przemysłu chemicznego i lekkiego, (dowód: świadectwa wykonywania prac w szczególnych k. 13 i 14 – akt ZUS) D. J. po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze (okoliczność niesporna) Sąd Okręgowy dokonał. Następującej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i zważył, co następuje: odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 164), dalej jako ustawa, prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniem art. 5-12, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki: 1. urodził się po dniu 31 grudnia 1948 roku; 2. ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat; 3. osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn; 4. ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn; 6. po dniu 31 grudnia 2008 roku wykonywał prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3. Prawo do emerytury pomostowej zgodnie z art. 49 ustawy o emeryturach pomostowej przysługuje również osobie, która: 1)po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3; 2)spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1-5 i 7 i art. 5-12; 3)w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3. Warunkiem skutecznego ubiegania się o emeryturę pomostową w świetle wykładni językowej art. 4 i art. 49 ustawy z 2008 r. o emeryturach pomostowych, jest legitymowanie się określonym stażem pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze (w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych lub dotychczasowych przepisów) oraz kontynuowanie pracy w tych warunkach po wejściu w życie ustawy, a więc po dniu 1 stycznia 2009r. W przypadku kiedy osoba ubiegająca się o to świadczenie nie kontynuuje pracy w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze i legitymuje się w związku z tym jedynie stażem pracy "szczególnej" według poprzednio obowiązujących przepisów, może nabyć prawo do "nowego" świadczenia jedynie wówczas, gdy dotychczasowy staż pracy (okres prac) można kwalifikować jako prace w warunkach szczególnych w rozumieniu dziś obowiązujących przepisów (art. 3 ust. 1 ustawy) lub o szczególnym charakterze (art. 3 ust. 3 ustawy). Innymi słowy brak podstaw prawnych do przyznania emerytury pomostowej ubezpieczonemu, którego dotychczasowy okres pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, dziś nie może być tak kwalifikowany (tak: wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II UK 164/11, wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 2 kwietnia 2014 r., III AUa 2302/13). Prace w szczególnych warunkach – zgodnie z art. 3 ust 1 ustawy o emeryturach pomostowych - to prace związane z czynnikami ryzyka wymienionymi w art. 3 ust 2 ustawy, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku; wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy. Z kolei prace o szczególnym charakterze – zgodnie z art. 3 ustęp 3 ustawy o emeryturach pomostowych - to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się; wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik nr 2 do ustawy. Transponując powyższe na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że wnioskodawca wobec faktu, że po dniu 31 grudnia 2008 roku nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy pomostowej winien udowodnić, że wcześniejszy okres jego pracy uznany przez ZUS jako okres pracy w warunkach szczególnych w wymiarze 21 lat, 1 miesiąca i 2 dni może być za uznany jako wykonywany w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy pomostowej. Konieczne stało się zatem rozstrzygnięcie przez Sąd, czy skarżący posiada na dzień 1 stycznia 2009 r. okres 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze ale w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy pomostowej (art. 49 ustawy pomostowej). Zakres przedmiotowy prac zaliczanych przez ustawodawcę do prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach pomostowych jest znacznie węższy niż ten określony w wykazie takich prac zamieszczonych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z 1983r. wydanym na podstawie art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Celem ustawy o emeryturach pomostowych była bowiem likwidacja możliwości wcześniejszego przechodzenia na emeryturę przez niektóre grupy zawodowe. Ustawodawca uznał, że wprowadzone w 1983 r. przepisy regulujące te kwestie (w szczególności rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r.) przewidują zbyt szeroką grupę uprawnionych do wcześniejszych świadczeń emerytalnych i niezbędna jest konsekwentna realizacja założeń reformy systemu ubezpieczeń społecznych, co do stopniowej likwidacji możliwości wcześniejszego przejścia na emeryturę. W wyniku reformy systemu ubezpieczeń społecznych, zgodnie z regulacjami zawartymi w ustawie o emeryturach i rentach z FUS ulegała stopniowej likwidacji możliwość wcześniejszego przejścia na emeryturę. Zatem nie wszystkie osoby korzystające w starym systemie emerytalnym z obniżonego wieku emerytalnego będą mogły skorzystać z emerytur pomostowych. Podkreślić należy, że prawo do emerytury pomostowej jest ściśle związane z szybszą utratą zdolności do zarobkowania z uwagi na szczególne warunki lub szczególny charakter pracy. Praca taka, świadczona stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy, przyczynia się do szybszego obniżenia wydolności organizmu, stąd też wykonująca ją osoba ma prawo do emerytury wcześniej niż inni ubezpieczeni. Prawo to stanowi przywilej i odstępstwo od zasady powszechnego wieku emerytalnego, a zatem regulujące je przepisy należy wykładać w sposób gwarantujący zachowanie celu uzasadniającego to odstępstwo. Podzielając takie rozumienie przepisów ustawy o emeryturach pomostowych , należy stwierdzić, że ustawodawca w załącznikach nr 1 i 2 w sposób ścisły i wyczerpujący uregulował rodzaje prac wykonywanych w szczególnych warunkach i o szczególnym charakterze. Oznacza to, że wymienione w nim prace stanowią katalog zamknięty i tym samym wyłącznie wykonywanie tych prac uprawnia do nabycia emerytury pomostowej. Stwierdzenie zakładu pracy w przedmiocie wykonywania przez pracownika pracy w warunkach szczególnych nie ma charakteru wiążącego i podlega kontroli organów przyznających świadczenia uzależnione od wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Także brak świadectwa nie wyklucza dokonania ustalenia zatrudnienia w warunkach szczególnych innymi środkami dowodowymi w toku postępowania sądowego. W postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokości mogą być bowiem udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi w kodeksie postępowania cywilnego . Wnioskodawca w okresie zatrudnienia od 21 czerwca 1982 r. do 19 października 1984 r. i od 13 listopada 1984 r. do 30 listopada 1985 r. w (...) w P. . pracował na stanowisku starszego rzemieślnika. W toku niniejszego postępowania wnosił o uznanie tego okresu pracy jako pracy w szczególnym charakterze, o której mowa w punkach 5 i 14 załącznika nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych . Jednakże wśród prac wymienionych przez ustawodawcę w załączniku nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych pod pozycją 5 wskazane są prace maszynistów pojazdów trakcyjnych (maszynista pojazdów trakcyjnych, maszynista instruktor, maszynista zakładowy, maszynista wieloczynnościowych i ciężkich maszyn do kolejowych robót budowlanych i kolejowej sieci trakcyjnej, kierowca lokomotywy spalinowej o mocy do 300 KM, pomocnik maszynisty pojazdów trakcyjnych) i kierowników pociągów natomiast w punkcie 14 prace przy bezpośrednim sterowaniu procesami technicznymi mogącymi spowodować awarię techniczną z poważnymi skutkami dla bezpieczeństwa publicznego. Wnioskodawca nie udowodnił by w spornych okresach wykonywał tego typu prace. Z zeznań wnioskodawcy oraz dokumentacji pracowniczej w postaci umowy o pracę, angaży wynika, że w ramach swoich obowiązków na stanowisku starszego rzemieślnika wyjeżdżał on do naprawy elektrowozów. Naprawa ta dokonywana była w terenie, bezpośrednio na torach. W sytuacji, gdy nie udało się dokonać naprawy na miejscu, pojazd był odprowadzany do warsztatu. W warsztacie naprawczym praca skarżącego polegała na wymianie i naprawie silników w elektrowozach, wymianie klocków hamulcowych, wymianie obręczy na kołach, smarowaniu i przeglądzie części ruchomych na elektrowozach. Naprawy były wykonywane częściej w terenie, niż w warsztacie. Co prawda, w trakcie zatrudnienia w (...) w P. . K. R. ukończył kurs i zdał egzamin na młodszego maszynistę elektrycznych pojazdów trakcyjnych w dniu 18 marca 1985 r., jednakże nie można z powyższego faktu wywodzić, jak to czyni K. R. , że stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał on w tym czasie prace wskazane w punkcie 5 załącznika nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych . Podkreślić nadto należy, iż pracy, typowo remontowej, naprawczej nie można również uznać za pracę wskazaną w punkcie 14 załącznika nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych tj. bezpośrednio przy sterowaniu procesami technicznymi. Bezpośrednie wszakże sterowanie procesami technicznymi nie jest zwykłą pracą, a tym bardziej fizyczną. Bezpośrednia praca przy sterowaniu procesami technicznymi to, jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 lutego 2022 r. II USKP 118/21, czynności sterowania polegające na kierowaniu pracą jakiegoś urządzenia za pomocą innych odpowiednich urządzeń. Przy wykonywaniu tego rodzaju prac (polegających na „bezpośrednim sterowaniu”) pracownik musi obsługiwać urządzenia, maszyny lub instalacje i stale kontrolować ich parametry, reagując na wszelkie odchylenia i podejmując działania korygujące, co w założeniu ma doprowadzić do niedopuszczenia do wystąpienia poważnej awarii ze skutkami dla bezpieczeństwa publicznego (w większym zakresie niż ograniczone do jednego stanowiska pracy). Praca zaś odwołującego się jako rzemieślnika temu nie odpowiadała. Bezpośrednio nie sterował (kierował) on przecież procesem technicznym. Wykonywał tylko zwykłe czynności remontowe i naprawcze. Do takich ustaleń zbędny był dowód z opinii biegłego, który to dowód Sąd pominął, gdyż ze względów wyżej wskazanych oczywistym jest, że odwołujący się nie pracował w szczególnych warunkach bądź w szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych . Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, ustalenie wykonywania pracy w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze nie wymaga wiadomości specjalnych, uzasadniających prowadzenie dowodu z opinii biegłego (np. wyrok z 30 marca 2000 r., II UKN 446/99). Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy uznał, że D. J. nie wykazał, że od 21 czerwca 1982 r. do 19 października 1984 r. i od 13 listopada 1984 r. do 30 listopada 1985 r. w (...) w P. . wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych . Wskazać należy, że z uwagi na nieuwzględnienie okresu pracy wnioskodawcy od 21 czerwca 1982 r. do 19 października 1984 r. i od 13 listopada 1984 r. do 30 listopada 1985 r. w (...) w P. ., jako pracy wykonywanej w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych , to kolejny wskazany przez skarżącego okres zatrudnienia od 7 grudnia 1985 r. do 31 październik 2000 r. w (...) Sp. z o.o. w R. jest niewystarczający do wykazania, co najmniej 15 letniego okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Nadto na podstawie zeznań wnioskodawcy, jak i dostępnych dokumentów zawartych w aktach osobowych skarżącego, Sąd Okręgowy ustalił, że od 7 grudnia 1991r. wnioskodawca przeniesiony został z oddziału (...) do oddziału (...) na stanowisko palacza, na którym pracował do dnia 2 stycznia 1992 r., a w okresach od 23 listopada do 31 grudnia 1996 r. oraz od 5 sierpnia do 4 listopada 2000 r. pracodawca oddelegował K. R. do pracy w wydziale (...) na stanowisko stolarza montażowego. Tym samym również te okresy nie mogły być rozpatrywane jako ewentualne okresy zatrudnienia w warunkach szczególnych lubo szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych . Tym samym, Sąd Okręgowy uznał, że bezprzedmiotowe jest ustalanie charakteru świadczonej pracy przez K. R. pracy w (...) Sp. z o.o. w R. , z uwagi na fakt, że okres ten i tak jest zbyt krótki od wymaganego okresu wynoszącego co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze. Wnioskodawca nie wykazał by świadczona przez niego praca była pracą wykonywaną w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych , tym samym nie nabył prawa do emerytury pomostowej. Z tych też względów, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, uznając odwołanie za nieuzasadnione, na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. orzekł, jak sentencji wyroku.