V U 72/19

Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w LegnicyLegnica2019-06-18
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
emeryturakapitał początkowyZUSumowa zleceniewynagrodzenieubezpieczenie społeczneprawo emerytalne

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie wnioskodawcy od decyzji ZUS odmawiającej przeliczenia kapitału początkowego i emerytury z uwagi na brak nowych dowodów potwierdzających wysokość wynagrodzenia za okres zatrudnienia na umowę-zlecenie.

Wnioskodawca B. B. odwołał się od decyzji ZUS, która odmówiła mu prawa do przeliczenia kapitału początkowego i emerytury. Powodem odmowy było stwierdzenie, że w kluczowym okresie (1982-1993) wnioskodawca był zatrudniony na umowę-zlecenie, a nie umowę o pracę, co uniemożliwiało przyjęcie minimalnego wynagrodzenia. Sąd Okręgowy, rozpatrując sprawę, stwierdził, że wnioskodawca nie przedstawił żadnych nowych dowodów, które uzasadniałyby ponowne przeliczenie świadczeń, a zeznania świadków nie pozwoliły na ustalenie wysokości wynagrodzeń. W związku z tym odwołanie zostało oddalone.

Sprawa dotyczyła odwołania B. B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L., która odmówiła prawa do przeliczenia kapitału początkowego oraz emerytury. Organ rentowy wskazał, że w okresie od 01.04.1982 r. do 28.02.1993 r. wnioskodawca był zatrudniony na podstawie umowy-zlecenia, a nie umowy o pracę, co uniemożliwia przyjęcie wynagrodzenia minimalnego do obliczeń. Wnioskodawca domagał się zmiany decyzji, argumentując, że przez cały sporny okres podlegał ubezpieczeniu społecznemu i były odprowadzane składki. Podkreślał, że zakłady pracy już nie istnieją, co uniemożliwia mu uzyskanie dokumentów potwierdzających zarobki. Sąd Okręgowy w Legnicy, rozpatrując sprawę, powołał się na wcześniejsze orzeczenia w tej samej sprawie (VU 1344/15, III AUa 878/16), które już oddaliły podobne odwołania z uwagi na brak dokumentów i niemożność zastosowania art. 15 ust. 2a ustawy emerytalnej do umów-zleceń. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach, ponowne ustalenie prawa do świadczeń lub ich wysokości jest możliwe tylko w przypadku przedłożenia nowych dowodów lub ujawnienia okoliczności istniejących przed wydaniem decyzji, a nieznanych organowi. Wnioskodawca nie przedstawił żadnych nowych dokumentów, a zeznania świadków nie pozwoliły na ustalenie wysokości wynagrodzeń. Sąd przypomniał również, że ciężar wykazania wyższego wynagrodzenia spoczywa na ubezpieczonym. W konsekwencji, sąd oddalił odwołanie jako bezzasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, okres zatrudnienia na podstawie umowy-zlecenia nie jest podstawą do przyjęcia minimalnego wynagrodzenia w celu przeliczenia kapitału początkowego i emerytury, zgodnie z przepisami ustawy emerytalnej.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na przepisy ustawy emerytalnej oraz wcześniejsze orzeczenia w sprawie, które jednoznacznie stwierdziły, że art. 15 ust. 2a ustawy emerytalnej, dotyczący przyjęcia minimalnego wynagrodzenia, ma zastosowanie wyłącznie do umów o pracę, a nie umów-zleceń. Ponadto, wnioskodawca nie przedstawił nowych dowodów, które uzasadniałyby ponowne przeliczenie świadczeń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.

Strony

NazwaTypRola
B. B.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

ustawa emerytalna art. 114 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Prawo do świadczeń lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd oddala odwołanie, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia.

Pomocnicze

ustawa emerytalna art. 15 § 2a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis ten nie ma zastosowania do umów-zleceń, a jedynie do umów o pracę, w kontekście przyjęcia minimalnego wynagrodzenia.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z określonych faktów wywodzi skutki prawne.

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

Strony są obowiązane przedstawić dowody na potwierdzenie faktów, z których wynikają ich prawa.

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe art. 21 § 1

Środkiem dowodowym stwierdzającym wysokość wynagrodzenia są zaświadczenia pracodawcy lub innego płatnika składek, legitymacja ubezpieczeniowa lub inny dokument.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okres zatrudnienia na umowę-zlecenie nie jest podstawą do przyjęcia minimalnego wynagrodzenia przy przeliczeniu kapitału początkowego. Brak przedłożenia nowych dowodów lub ujawnienia nieznanych organowi okoliczności uzasadniających ponowne przeliczenie świadczeń. Ciężar dowodu w zakresie wyższego wynagrodzenia spoczywa na ubezpieczonym.

Odrzucone argumenty

Przez cały okres od 01.04.1982 r. do 28.02.1993 r. wnioskodawca podlegał ubezpieczeniu społecznemu i były odprowadzane składki. Zakłady pracy nie istnieją, co uniemożliwia uzyskanie dokumentów potwierdzających zarobki.

Godne uwagi sformułowania

Brak jest więc możliwości przyjęcia wynagrodzenia minimalnego za wskazany okres. Sporny okres nie dotyczy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę lecz umowy zlecenia, do której wskazane uregulowanie nie ma zastosowania. Prawo do świadczeń lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość. Nie można natomiast ustalać wysokości zarobków na podstawie przypuszczeń, uśrednień, czy też hipotetycznych wyliczeń.

Skład orzekający

Krzysztof Główczyński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie interpretacji przepisów dotyczących przeliczenia kapitału początkowego i emerytury w przypadku zatrudnienia na umowę-zlecenie oraz wymogów formalnych dla ponownego ustalenia świadczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentów i zatrudnienia na umowę-zlecenie w określonym przedziale czasowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych, ponieważ dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów dotyczących kapitału początkowego i emerytury w kontekście umów-zleceń oraz dowodzenia wysokości wynagrodzeń.

Umowa zlecenie zamiast umowy o pracę – czy to przekreśla szanse na wyższą emeryturę?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V U 72/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 czerwca 2019 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie: Przewodniczący: SSO Krzysztof Główczyński Protokolant : star. sekr. sądowy Magdalena Teteruk po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2019 r. w Legnicy sprawy z wniosku B. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o wysokość kapitału początkowego i emerytury na skutek odwołania B. B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 7 grudnia 2018 r. znak (...) oddala odwołanie SSO Krzysztof Główczyński Sygn. akt VU 72/19 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 7 grudnia 2018 r., znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. po rozpatrzeniu wniosku z dnia 03 grudnia 2018 r. odmówił prawa do przeliczenia kapitału początkowego oraz emerytury wnioskodawcy B. B. . W uzasadnieniu wskazał, że w okresie od 01 kwietnia 1982 r. do 28 lutego 1993 r. wnioskodawca nie był zatrudniony na podstawie umowy o pracę, ale na podstawie umowy-zlecenie. Brak jest więc możliwości przyjęcia wynagrodzenia minimalnego za wskazany okres. W odwołaniu od powyższej decyzji B. B. wniósł o jej zmianę poprzez przyznanie prawa do przeliczenia kapitału początkowego oraz emerytury i zasądzenie od organu rentowego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu wskazał, że przez cały okres, od 01 kwietnia 1982 r. do dnia 28 lutego 1993 r. podlegał ubezpieczeniu społecznemu i z tego tytułu były odprowadzane składki. Wnioskodawca wskazał, że składki były płacone do organu rentowego. Musi zatem istnieć dowód dokonywanych wpłat w postaci np. zapisów księgowych lub innego rodzaju dokumentów o charakterze księgowym, które znajdują się w siedzibie organu rentowego. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. wniósł o jego oddalenie. Sąd ustalił co następuje. Wnioskodawca B. B. jest od (...) uprawniony do emerytury z tytułu osiągnięcia wieku emerytalnego, zaś decyzją z dnia 01 grudnia 2015 r. ustalono wartość jego kapitału początkowego, wyliczoną na kwotę 40.997,44 zł. Do ustalenia wysokości tego kapitału organ rentowy przyjął okresy składkowe w wymiarze 15 lat, 7 miesięcy i 14 dni, tj. 187 miesięcy. Z kolei do obliczenia podstawy wymiaru kapitału początkowego oraz obliczenia wskaźnika wysokości tej podstawy przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 10 kolejnych lat kalendarzowych, tj. od 01 stycznia 1975 r. do 31 grudnia 1984 r. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyniósł 2,34 %. Do decyzji załączono obliczenie wskaźnika. Wskazane wyżej decyzje wnioskodawca zaskarżył odwołaniem jakie wniósł do Sądu w dniu 20 grudnia 2015 r. Zarzucił w nim przyjęcie do obliczenia wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego lat zerowych z okresu jego zatrudnienia w (...) Spółdzielni (...) w Z. . Wydanym w sprawie VU 1344/15 wyrokiem z dnia 06 kwietnia 2016 r. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy wskazane wyżej odwołanie oddalił. W uzasadnieniu Sąd przyjął, że „zasadniczy spór sprowadzał się do ustalenia podstawy wymiaru składek za okresy zatrudnienia wnioskodawcy w oparciu o umowę zlecenie – umowę o przewóz mleka kolejno w dwóch (...) Spółdzielniach (...) : w Z. i w C. w okresie od 1 kwietnia 1982 r. do 28 lutego 1993 r.” Sąd stwierdził także, że ze względu na brak dokumentów nie jest możliwe ustalenie podstawy wymiaru składek z tego okresu pracy. Ocenił także, że nie jest możliwe również przyjęcie w trybie art. 15 ust. 2a ustawy emerytalnej minimalnego wynagrodzenia, bowiem sporny okres nie dotyczy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę lecz umowy zlecenia, do której wskazane uregulowanie nie ma zastosowania. Prawomocnym wyrokiem z dnia 20 października 2016 r. (sygn. akt III AUa 878/16) Sąd Apelacyjny we Wrocławiu apelację B. B. od powyższego wyroku oddalił. W piśmie z dnia 03 grudnia 2018 r. ubezpieczony wniósł o przeliczenie emerytury z uwzględnieniem podstawy wymiaru kapitału początkowego ustalonego w odniesieniu do okresu pracy w (...) w Z. i C. (01 kwietnia 1982 r. – 31 maja 1992 r. oraz 01 czerwca 1992 r. do 28 lutego 1993 r.) w wysokości minimalnego wynagrodzenia. Wskazał przy tym, że zakłady pracy nie istnieją i nie ma on możliwości uzyskania zarobków. Organ rentowy zaskarżoną decyzją powyższy wniosek rozpatrzył na podstawie art. 15 ust. 2a ustawy emerytalnej negatywnie, stwierdzając że w spornym okresie wnioskodawca nie był zatrudniony na podstawie umowy o pracę lecz na podstawie umowy zlecenia i z tego względu nie jest możliwe przyjęcie za ten okres minimalnego wynagrodzenia. (o k o l i c z n o ś c i bezsporne , a ponadto dokumenty w aktach ubezpieczeniowych i akta sprawy o sygn. akt V U 1344/15 ). Sąd zważył co następuje: Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych prawo do świadczeń lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość. Przepisy art. 114 wskazanej ustawy zezwalają na ponowną ocenę prawa do świadczenia lub jego wysokości tylko w przypadku przedłożenia nowych dowodów lub ujawnienia nowych okoliczności istniejących przed wydaniem decyzji, które mają wpływ na prawo do tych świadczeń. Stanowisko to należy uzupełnić o stwierdzenie wywiedzione z art. 114 ust. 1 ustawy, że powinny to być okoliczności nieznane organowi rentowemu, ale istniejące przed wydaniem decyzji, bowiem z użytego w tym przepisie określenia „ujawniono" wynika, że niewątpliwie chodzi o okoliczności nieznane organowi w chwili orzekania o prawie do świadczeń (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 16 lutego 2007 r., III AUa 1233/05). Dodatkowo przypomnienia wymaga, że zgodnie z § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz. U. z 2011 r. Nr 237, poz. 1412) środkiem dowodowym stwierdzającym wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu oraz uposażenia przyjmowanego do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty są zaświadczenia pracodawcy lub innego płatnika składek, legitymacja ubezpieczeniowa lub inny dokument, na podstawie którego można ustalić wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu lub uposażenia. Dla celów obliczenia wysokości emerytury organ rentowy musi bowiem dysponować pewnymi danymi, co do wysokości dochodów ubezpieczonego (por. wyrok SN z 4 lipca 2007 r., I UK 36/07, Lex nr 390123). Jakkolwiek zaś w postępowaniu przed sądem nie obowiązują ograniczenia, co do zakresu środków dowodowych stwierdzających wysokość wynagrodzenia, to nie oznacza to dopuszczalności ustalania wynagrodzenia w sposób przybliżony lub prawdopodobny. Możliwe jest dokonanie jedynie stosownych obliczeń rachunkowych w oparciu o dowody pozwalające na ustalenie wynagrodzenia w spornym okresie, nie można natomiast ustalać wysokości zarobków na podstawie przypuszczeń, uśrednień, czy też hipotetycznych wyliczeń. Do ustalenia podstawy wymiaru świadczeń emerytalno–rentowych może być bowiem uwzględnione tylko wynagrodzenie faktyczne uzyskane przez zainteresowanego w danym okresie. Jego wysokość musi być niewątpliwa i bezwarunkowa, a nie jedynie prawdopodobna. Należy też przypomnieć, że obowiązek wykazania wynagrodzenia ze wskazywanych lat zatrudnienia wyższego niż przyjęte przez organ rentowy jako podstawa do przeliczenia emerytury lub renty, ciąży na ubezpieczonym zarówno w postępowaniu administracyjnym przed organem rentowym art. 116 ust. 5 ustawy emerytalnej), jak i w procesie ( art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c. ). Wraz z wnioskiem z dnia 03 grudnia 2018 r. wnioskodawca nie przedłożył żadnych nowych dokumentów mających wpływ na prawo do ponownego przeliczenia wysokości kapitału początkowego i w konsekwencji emerytury. Zeznania przesłuchanych świadków, którzy nie byli w stanie określić nawet swoich ze spornego okresu pracy zarobków, nie pozwalają na ustalenie wysokości osiąganych przez wnioskodawcę wynagrodzeń. Poza tym dowód ze świadków na okoliczność uzyskanego wynagrodzenia czy też wysokości odprowadzanych składek ze wskazanych w niniejszym uzasadnieniu przyczyn nie jest wystarczający. Tym samym uznać należało skarżoną decyzję organu rentowego za prawidłową. Reasumując Sąd na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie, gdyż nie było podstaw do jego uwzględnienia z przyczyn wskazanych w niniejszym uzasadnieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI