V U 689/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuUbezpieczona B.K. wniosła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 20 marca 2013 r., która odmówiła podjęcia wypłaty zawieszonej emerytury za okres od 1 października 2011 r. do 31 sierpnia 2012 r. Ubezpieczona domagała się wypłaty świadczenia wraz z odsetkami. ZUS wniósł o oddalenie odwołania, wskazując na brak podstaw do wypłaty zawieszonego świadczenia. Sąd Okręgowy w Słupsku oddalił odwołanie, uznając je za bezzasadne, choć z innych przyczyn niż wskazane w zaskarżonej decyzji. Sąd odwołał się do art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który pozwala na wypłatę świadczeń za okres 3 lat poprzedzających miesiąc zgłoszenia wniosku, jeśli odmowa lub przyznanie niższych świadczeń były następstwem błędu organu rentowego. Sąd uznał, że w sprawach zawieszenia wypłaty emerytury od 1 października 2011 r. dla osób, które nabyły prawo do emerytury przed 8 stycznia 2009 r. (czyli w stanie prawnym, który nie wymagał rozwiązania stosunku pracy), można mówić o błędzie organu rentowego. Jednakże kluczowe dla rozstrzygnięcia było odniesienie się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. (sygn. akt K 2/12), który orzekł o niezgodności z Konstytucją art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. w związku z art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w zakresie, w jakim dotyczy osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. Trybunał uznał, że zmiana przepisów narusza zasadę zaufania obywatela do państwa. Sąd Okręgowy stwierdził jednak, że wyrok TK nie ma zastosowania do sytuacji ubezpieczonej, która prawo do emerytury nabyła w 2007 r. Wówczas obowiązujące przepisy wymagały zawieszenia wypłaty świadczenia w przypadku nierozwiązania stosunku pracy. Ubezpieczona mogła wybrać między kontynuowaniem zatrudnienia a pobieraniem emerytury po rozwiązaniu stosunku pracy. Sąd podkreślił różnicę między prawem do świadczenia a realizacją tego prawa w postaci wypłaty emerytury. W związku z tym, odwołanie zostało oddalone na podstawie art. 477^14 § 1 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zastosowania wyroków Trybunału Konstytucyjnego do sytuacji faktycznych sprzed daty orzeczenia, zwłaszcza w kontekście zmian przepisów dotyczących prawa do emerytury i możliwości jej pobierania przy kontynuowaniu zatrudnienia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ubezpieczonej, która nabyła prawo do emerytury przed 2009 r. i miała świadczenie zawieszone z powodu kontynuowania zatrudnienia. Nie stanowi ono bezpośredniego precedensu dla osób, które nabyły prawo do emerytury po 2009 r.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. (sygn. akt K 2/12), uznający za niekonstytucyjny przepis ograniczający możliwość pobierania emerytury przez osoby, które nabyły do niej prawo przed 1 stycznia 2011 r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy, ma zastosowanie do osoby, która prawo do emerytury nabyła w 2007 r. i świadczenie było jej zawieszone z powodu kontynuowania zatrudnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie ma zastosowania do sytuacji ubezpieczonej, która prawo do emerytury nabyła w 2007 r. Wówczas obowiązujące przepisy wymagały zawieszenia wypłaty świadczenia w przypadku nierozwiązania stosunku pracy, a ubezpieczona mogła wybrać między kontynuowaniem zatrudnienia a pobieraniem emerytury po rozwiązaniu stosunku pracy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wyrok TK dotyczy osób, które nabyły prawo do emerytury i realizowały je w okresie od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r. Ubezpieczona nabyła prawo do emerytury w 2007 r., a świadczenie było jej zawieszone z powodu nierozwiązania stosunku pracy. W momencie nabycia prawa, przepisy wymagały zawieszenia świadczenia w takiej sytuacji. Wyrok TK nie może retroaktywnie zmienić sytuacji prawnej osób, które nabyły prawo do świadczenia przed okresem wskazanym przez TK i miały świadczenie zawieszone.
Czy organ rentowy dopuścił się błędu w rozumieniu art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, odmawiając wypłaty zawieszonej emerytury za okres od 1 października 2011 r. do 31 sierpnia 2012 r.?
Odpowiedź sądu
Sąd zważył, że w sprawach, w których doszło do zawieszenia wypłaty świadczeń emerytalnych od dnia 1 października 2011 r., co do osób, które nabyły prawo do emerytury i je realizowały poczynając od 8 stycznia 2009 r., można uznać, iż organ rentowy dopuścił się błędu w rozumieniu art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do wyroku Sądu Najwyższego (I UK 332/10), który stwierdził, że za błąd organu rentowego można uznać wszelkie zaniedbania, obiektywną wadliwość decyzji, niezależnie od jej przyczyn, a także niedopełnienie obowiązku działania z urzędu na korzyść uprawnionych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. K. | osoba_fizyczna | ubezpieczona |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (11)
Główne
u.e.r. FUS art. 133 § 1 pkt 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
W ocenie Sądu, przepis ten miałby w sprawie zastosowanie i pozwalałby na wypłatę świadczeń za okres zawieszenia wypłaty emerytury w oparciu o przepis prawny uznany następnie za sprzeczny z Konstytucją RP.
u.z.u.f.p. art. 28
Ustawa o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją RP w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do osób, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., bez konieczności rozwiązania stosunku pracy.
u.e.r. FUS art. 103a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Dodany przez art. 6 pkt 2 ustawy z 16 grudnia 2010 r., znoszący możliwość pobierania emerytury bez rozwiązywania umowy o pracę z dotychczasowym pracodawcą.
k.p.c. art. 477^14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia odwołania.
Pomocnicze
u.e.r. FUS art. 107a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Nie miał zastosowania w sprawie.
Konstytucja RP art. 190 § 1 i 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.
Konstytucja RP art. 190 § 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sprawa prawomocnie rozstrzygnięta na podstawie przepisu niezgodnego z Konstytucją powinna być rozstrzygnięta w zgodzie z wartościami i zasadami konstytucyjnymi.
u.e.r. FUS art. 103 § 2a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Uchylony mocą art. 37 pkt 5 lit. b ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych.
u.e.k. art. 37 § 5 lit. b
Ustawa o emeryturach kapitałowych
Mocą której uchylono art. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
u.e.k. art. 45
Ustawa o emeryturach kapitałowych
Dotyczy wypłaty zawieszonej emerytury na wniosek osoby zainteresowanej.
u.e.r. FUS art. 103 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Emeryci, którzy osiągnęli tzw. powszechny wiek emerytalny mają możliwość łączenia dochodów z tych źródeł bez żadnych ograniczeń kwotowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do emerytury ubezpieczona nabyła w 2007 r., przed zmianami przepisów wprowadzonymi od 8 stycznia 2009 r. i 1 stycznia 2011 r. W momencie nabycia prawa, przepisy wymagały zawieszenia świadczenia z powodu kontynuowania zatrudnienia. • Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. (sygn. akt K 2/12) dotyczy osób, które nabyły prawo do emerytury i realizowały je w okresie od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r., a nie osób, które nabyły prawo wcześniej i miały świadczenie zawieszone. • Prawo do świadczenia jest inną instytucją od realizacji tego prawa w postaci wypłaty emerytury.
Odrzucone argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. (sygn. akt K 2/12) powinien być podstawą do wypłaty zawieszonej emerytury, ponieważ dotyczy niekonstytucyjności przepisu ograniczającego możliwość pobierania emerytury przez osoby, które nabyły do niej prawo przed 1 stycznia 2011 r. bez konieczności rozwiązania stosunku pracy. • Organ rentowy dopuścił się błędu, odmawiając wypłaty emerytury za okres od 1 października 2011 r. do 31 sierpnia 2012 r.
Godne uwagi sformułowania
W ocenie Sądu Okręgowego, orzeczenie TK , w którym ubezpieczona upatruje zasadności wniesionego odwołania,, nie ma zastosowania do jej sytuacji. • Nie budzi wątpliwości Sądu Okręgowego, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego odnosi się tylko do ubezpieczonych, którzy skutecznie nabyli i od daty nabycia prawa realizowali prawo do emerytury tj. nabyli i realizowali prawo do emerytury w okresie od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r. • Prawo do świadczenia jest inną instytucją od realizacji tego prawa w postaci wypłaty emerytury.
Skład orzekający
Tamara Kulczewska-Miszczak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zastosowania wyroków Trybunału Konstytucyjnego do sytuacji faktycznych sprzed daty orzeczenia, zwłaszcza w kontekście zmian przepisów dotyczących prawa do emerytury i możliwości jej pobierania przy kontynuowaniu zatrudnienia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ubezpieczonej, która nabyła prawo do emerytury przed 2009 r. i miała świadczenie zawieszone z powodu kontynuowania zatrudnienia. Nie stanowi ono bezpośredniego precedensu dla osób, które nabyły prawo do emerytury po 2009 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z interpretacją wyroków Trybunału Konstytucyjnego i ich wpływem na prawa nabyte przez obywateli, co jest istotne dla wielu emerytów i osób planujących przejście na emeryturę.
“Czy wyrok TK o emeryturach działa wstecz? Sąd rozstrzyga ważną kwestię dla emerytów.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.