V U 660/18

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2018-10-31
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyWysokaokręgowy
emeryturaZUSustawa emerytalnaart. 55art. 26błąd organu rentowegouchwała SNprawo do świadczeniaobliczenie emerytury

Sąd Okręgowy w Kaliszu zmienił decyzję ZUS, przyznając ubezpieczonemu prawo do ponownego obliczenia emerytury zgodnie z art. 55 ustawy emerytalnej, mimo wcześniejszej odmowy i braku nowych dowodów, uznając błąd organu rentowego.

Ubezpieczony J.D. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej ponownego obliczenia emerytury na podstawie art. 55 ustawy emerytalnej. Sąd Okręgowy w Kaliszu uznał odwołanie za uzasadnione, stwierdzając, że decyzja ZUS z 2016 r. była wynikiem błędu organu rentowego. Sąd powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego, która dopuszcza takie ponowne obliczenie dla ubezpieczonych urodzonych przed 1949 r., którzy kontynuowali ubezpieczenie i wystąpili o emeryturę po 2008 r., niezależnie od wcześniejszych wniosków. W konsekwencji zmieniono zaskarżoną decyzję i zasądzono koszty.

Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpoznał odwołanie J.D. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej ponownego obliczenia emerytury. Organ rentowy odmówił, wskazując na brak nowych dokumentów i wpływających na zmianę wcześniejszej decyzji. Ubezpieczony domagał się zmiany decyzji poprzez obliczenie świadczenia zgodnie z art. 55 ustawy o emeryturach i rentach. Sąd Okręgowy uznał odwołanie za zasadne, stwierdzając, że istniały podstawy do ponownego rozpoznania sprawy w trybie nadzwyczajnym (art. 114 ustawy), mimo braku nowych dowodów. Kluczowe było ustalenie, że wcześniejsza decyzja ZUS z 2016 r. zapadła na skutek błędu organu rentowego. Sąd oparł się na uchwale Sądu Najwyższego (II UZP 4/13), która potwierdza prawo ubezpieczonych urodzonych przed 31 grudnia 1948 r., którzy po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego kontynuowali ubezpieczenie i wystąpili o emeryturę po 31 grudnia 2008 r., do jej wyliczenia na podstawie art. 26 w związku z art. 55 ustawy, niezależnie od wcześniejszych wniosków o emeryturę w niższym wieku. Sąd podkreślił, że przepis ten nie zawiera ograniczenia co do pierwszego wniosku o emeryturę. W związku z tym zmieniono zaskarżoną decyzję, przyznając prawo do ponownego obliczenia emerytury od 1 czerwca 2018 r., a także zasądzono koszty zastępstwa procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ubezpieczony ma prawo do wyliczenia emerytury na podstawie art. 26 w związku z art. 55 ustawy, niezależnie od wcześniejszych wniosków.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na uchwale Sądu Najwyższego II UZP 4/13, która stwierdza, że przepis art. 55 ustawy nie zawiera zastrzeżenia o pierwszym wniosku o emeryturę, a jego celem jest umożliwienie wyliczenia emerytury według formuły zdefiniowanej składki dla osób kontynuujących ubezpieczenie po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana decyzji ZUS

Strona wygrywająca

J. D.

Strony

NazwaTypRola
J. D.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.instytucjapozwany

Przepisy (4)

Główne

ustawa o emeryturach i rentach art. 55

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Umożliwia ubezpieczonym urodzonym przed 1 stycznia 1949 r. wyliczenie emerytury w powszechnym wieku emerytalnym według art. 26, zrównując ich sytuację z osobami urodzonymi po 31 grudnia 1948 r.

ustawa o emeryturach i rentach art. 26

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Podstawa obliczenia emerytury dla ubezpieczonych urodzonych przed 1 stycznia 1949 r., którzy spełnili warunki określone w art. 55.

Pomocnicze

ustawa o emeryturach i rentach art. 114 § 1 pkt 6

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Reguluje możliwość uchylenia lub zmiany decyzji przez organ rentowy na wniosek lub z urzędu, jeśli nastąpiło to na skutek błędu organu.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania od strony przegrywającej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błąd organu rentowego przy wydaniu decyzji z 7 stycznia 2016 r. Prawo do ponownego obliczenia emerytury na podstawie art. 55 i 26 ustawy emerytalnej, zgodnie z uchwałą SN II UZP 4/13, dla ubezpieczonych urodzonych przed 1949 r., którzy kontynuowali ubezpieczenie i wystąpili o emeryturę po 2008 r., niezależnie od wcześniejszych wniosków. Możliwość wzruszenia prawomocnej decyzji w trybie art. 114 ustawy emerytalnej z powodu błędu organu.

Odrzucone argumenty

Brak nowych dowodów lub ujawnienia nowych okoliczności mających wpływ na prawo do świadczenia lub jego wysokość. Wydana wcześniej prawomocna decyzja z 7 stycznia 2016 r. odmawiająca ponownego obliczenia emerytury.

Godne uwagi sformułowania

istniały bowiem warunki do ponownego rozpoznania sprawy w trybie art. 114 ustawy ... mimo wydanej wcześniej prawomocnej decyzji ... i braku przedłożenia przez odwołującego ... nowych dowodów lub ujawnieniu nowych okoliczności dopuszczalne stało się ponowne badanie wysokości emerytury odwołującego ... albowiem decyzja z 7 stycznia 2016 r. zapadła na skutek błędu organu rentowego Ratio legis tego przepisu jest więc kontynuowanie opłacania składek, nie zaś ubieganie się o emeryturę wcześniejszą lub w niższym wieku emerytalnym. przepis art. 55 tej ustawy, umożliwiając ubezpieczonym urodzonym przed 1 stycznia 1949 r. wyliczenie emerytury w wieku powszechnym według jej art. 26, zrównuje w pewnym sensie sytuacje tych osób ... z sytuacją osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r.

Skład orzekający

Romuald Kompanowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa do ponownego obliczenia emerytury w przypadku błędu organu rentowego, interpretacja art. 55 i 26 ustawy emerytalnej w kontekście uchwały SN II UZP 4/13."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy ubezpieczonych (urodzeni przed 1949 r.) i konkretnej sytuacji błędu organu rentowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak błąd organu rentowego może zostać naprawiony przez sąd, nawet po uprawomocnieniu się decyzji, co jest istotne dla wielu emerytów. Interpretacja przepisów emerytalnych jest kluczowa.

Błąd ZUS naprawiony przez sąd: Emerytura obliczona na nowo po latach!

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V U 660/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 października 2018 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie : Przewodniczący SSO Romuald Kompanowski Protokolant sekr. sądowy Małgorzata Kucińska po rozpoznaniu w dniu 29 października 2018 r. w Kaliszu odwołania J. D. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 28 czerwca 2018 r. Nr (...) w sprawie J. D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o wysokość świadczenia 1. Zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w O. , z dnia 28 czerwca 2018 r., znak (...) , w ten sposób, że ustala, iż odwołujący J. D. ma prawo do obliczenia emerytury zgodnie z art. 55 w związku z art. 26 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych poczynając od dnia 1 czerwca 2018 roku. 2. Zasądza od pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. na rzecz odwołującego J. D. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. UZASADNIENIE Decyzją z 28 czerwca 2018 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w O. załatwiając wniosek J. D. z 11 czerwca 2018 r. o ponowne obliczenie emerytury z uwzględnieniem przepisów art. 55 i 55a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , odmówił przyznania wnioskodawcy emerytury wskazując na brak nowych dokumentów mających wpływ na zmianę decyzji z 7 stycznia 2016 r. Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. D. domagając się jej zmiany poprzez zobowiązanie organu rentowego do obliczenia świadczenia w oparciu o przepis art. 55 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Organ rentowy wniósł o oddalenie obydwu odwołania. Sąd ustalił co następuje: Odwołujący J. D. urodzony (...) , złożył wniosek o emeryturę 21 kwietnia 2008 r. Decyzją z 9 czerwca 2008 r. organ rentowy przyznał J. D. prawo do emerytury od 8 maja 2008 r. na podstawie art. 29 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Po przyznaniu emerytury, odwołujący podjął zatrudnienie 1 października 2008 r. i w stosunku pracy pozostawał nieprzerwanie do 30 września 2013 r. 27 listopada 2015 r. wnioskodawca złożył wniosek o ponowne obliczenie wysokości emerytury wskazując na przepis art. 55a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Załatwiając tak zgłoszony wniosek, ZUS wydał decyzję 7 stycznia 2016 r., w której odmówił ustalenia wysokości emerytury z uwzględnieniem art. 26 ustawy z uwagi na brak warunków o jakich jest mowa w przepisie art. 55 i 55a ustawy. Powyższa decyzja uprawomocniła się z uwagi na brak złożonego odwołania. /bezsporne/ Sąd zważył co następuje: Odwołanie od decyzji z 28 czerwca 2018 r. jest uzasadnione. Istniały bowiem warunki do ponownego rozpoznania sprawy w trybie art. 114 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych mimo wydanej wcześniej prawomocnej decyzji z 7 stycznia 2016 r. i braku przedłożenia przez odwołującego przy wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy nowych dowodów lub ujawnieniu nowych okoliczności istniejących przed wydaniem decyzji a mających wpływ na prawo do świadczenia lub jego wysokość. Zgodnie bowiem z przepisem art. 114 ust. 1 pkt 6 cytowanej wyżej ustawy organ rentowy na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, uchyla lub zmienia decyzję i ponownie ustala prawo do świadczenia lub jego wysokość jeżeli przyznanie świadczenia lub nieprawidłowe obliczenie jego wysokości nastąpiło na skutek błędu organu rentowego. W niniejszej sprawie dopuszczalne stało się ponowne badanie wysokości emerytury odwołującego z uwzględnieniem przepisu art. 26 w związku z art. 55 ustawy o emeryturach i rentach albowiem decyzja z 7 stycznia 2016 r. zapadła na skutek błędu organu rentowego. W uchwale z dnia 4 lipca 2013 r., II UZP 4/13, Sąd Najwyższy uznał, że ubezpieczony urodzony przed dniem 31 grudnia 1948 r., który po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego kontynuował ubezpieczenie i wystąpił o emeryturę po dniu 31 grudnia 2008 r., ma prawo do jej wyliczenia na podstawie art. 26 w związku z art. 55 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, niezależnie od tego czy wcześniej złożył wniosek o emeryturę w niższym wieku emerytalnym lub o emeryturę wcześniejszą. W uzasadnieniu uchwały wskazano m.in., że ten sposób wyliczania emerytury zaczął obowiązywać dopiero od 1 stycznia 2009 r. zaś warunek kontynuowania ubezpieczenia i wystąpienia z wnioskiem po 31 grudnia 2008 r., miał umożliwić wyliczenie emerytury w tzw. formule zdefiniowanej składki, której podstawę wymiaru stanowi suma składek składanych na indywidualnym koncie ubezpieczonego. Ratio legis tego przepisu jest więc kontynuowanie opłacania składek, nie zaś ubieganie się o emeryturę wcześniejszą lub w niższym wieku emerytalnym. W sytuacji gdy dopuszczalne jest kilkakrotne przechodzenie na emeryturę, niezbędne byłoby zaznaczenie w art. 55 ustawy o emeryturach i rentach, że wyliczenie emerytury w powszechnym wieku emerytalnym możliwe byłoby tylko wówczas gdyby był to pierwszy wniosek o emeryturę. Takiego zastrzeżenia nie można jednak z treści tego przepisu wywnioskować, co oznacza, że ubezpieczony urodzony przed dniem 1 stycznia 1949 r., który osiągnął powszechny wiek emerytalny, kontynuował ubezpieczenie i wystąpił o emeryturę dopiero po dniu 31 grudnia 2008 r., może złożyć wniosek o wyliczenie tego świadczenia niezależnie od tego, czy wcześniej złożył wniosek o emeryturę w niższym wieku emerytalnym lub o emeryturę wcześniejszą. Przepis art. 55 tej ustawy, umożliwiając ubezpieczonym urodzonym przed 1 stycznia 1949 r. wyliczenie emerytury w wieku powszechnym według jej art. 26, zrównuje w pewnym sensie sytuacje tych osób (urodzonych przed 1 stycznia 1949 r.) z sytuacją osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r., które (jeśli nabyły prawo do emerytury w niższym wieku emerytalnym albo do tzw. emerytury wcześniejszej) mogą, osiągając powszechny wiek emerytalny złożyć wniosek o ustalenie prawa do emerytury w powszechnym wieku emerytalnym wyliczanej według art. 24 ustawy emerytalnej (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 lipca 2013 r. w sprawie II UK 424/12. Odwołanie od decyzji z 28 czerwca 2018 r. było zatem uzasadnione i prowadziło do zmiany zaskarżonej decyzji jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Ustalając prawo do ponownego obliczenia emerytury według zasad zawartych w art. 26 ustawy, sąd zwrócił uwagę również na symulacyjnie wyliczoną przez organ rentowy wysokość świadczenia niższą niż wysokość dotychczas pobieranego świadczenia. Okoliczność ta nie mogła stanowić przeszkody do wydania wyroku uwzględniającego odwołanie albowiem zachodziła konieczność przesądzenia prawa do wnioskowanego sposobu obliczenia emerytury i dopiero po wydaniu decyzji wykonującej wyrok odwołujący będzie mógł przedstawiać wszelkie dowody na potwierdzenie wielkości kapitału emerytalnego (zarówno w odniesieniu do kapitału początkowego jak i kwoty składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego) . O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. , oraz § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI