V U 6177/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił odwołanie od decyzji ZUS o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia rentowego, uznając, że wnioskodawczyni była prawidłowo pouczona o obowiązku informowania o przychodach.
Wnioskodawczyni E.S. odwołała się od decyzji ZUS nakazującej zwrot nienależnie pobranego świadczenia rentowego w kwocie 1832,04 zł, wynikającego z osiągniętego w 2013 roku przychodu. Wnioskodawczyni domagała się umorzenia należności poprzez zaliczenie na jej poczet zaległej renty rodzinnej. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, stwierdzając, że wnioskodawczyni była prawidłowo pouczona o obowiązku informowania o przychodach i ich wpływie na wysokość renty, a jej przychody uzasadniały zmniejszenie świadczenia. Kwestia przyznania renty rodzinnej za okres po wrześniu 2013 r. nie była przedmiotem zaskarżonej decyzji.
Sprawa dotyczyła odwołania E.S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 4 sierpnia 2014 r., która nakazywała zwrot nienależnie pobranego świadczenia rentowego w kwocie 1832,04 zł. Kwota ta wynikała z rozliczenia przychodu osiągniętego przez wnioskodawczynię w okresie od stycznia do września 2013 roku. Wnioskodawczyni wniosła o umorzenie tej należności poprzez zaliczenie na jej poczet kwot zaległej renty rodzinnej za okres od października 2013 r. do stycznia 2014 r., której organ rentowy odmówił wypłaty. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim oddalił odwołanie. Sąd ustalił, że wnioskodawczyni była prawidłowo pouczona o obowiązku informowania organu rentowego o osiąganych przychodach i ich wpływie na zmniejszenie lub zawieszenie świadczenia rentowego. Ponieważ wnioskodawczyni nie wywiązała się z tego obowiązku w ustawowym terminie, a jej przychody w miesiącach marzec-maj i wrzesień 2013 r. przekroczyły dopuszczalny próg, organ rentowy prawidłowo ustalił kwotę nienależnie pobranego świadczenia. Sąd podkreślił, że kwestia przyznania renty rodzinnej za okres po 30 września 2013 r. nie była przedmiotem zaskarżonej decyzji, a odrębne decyzje w tej sprawie nie zostały przez wnioskodawczynię zaskarżone w terminie. Wniosek o umorzenie nienależnie pobranego świadczenia został przekazany do rozpoznania organowi rentowemu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, przychód osiągnięty przez wnioskodawczynię w 2013 roku uzasadniał zmniejszenie renty rodzinnej i obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, ponieważ była ona prawidłowo pouczona o obowiązku informowania o przychodach.
Uzasadnienie
Wnioskodawczyni była pouczona o obowiązku informowania o przychodach i ich wpływie na rentę. Nie wywiązała się z tego obowiązku, a jej przychody przekroczyły dopuszczalny próg, co skutkowało koniecznością zmniejszenia renty i zwrotem nienależnie pobranej kwoty.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołania i przekazanie wniosku do rozpoznania organowi rentowemu
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (7)
Główne
u.e.r. FUS art. 138 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Świadczeniem nienależnie pobranym jest świadczenie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania.
u.e.r. FUS art. 138 § 2 pkt 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Definicja świadczenia nienależnie pobranego.
Pomocnicze
u.e.r. FUS art. 104 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Prawo do emerytury lub renty ulega zawieszeniu lub świadczenia te ulegają zmniejszeniu w razie osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego.
u.e.r. FUS art. 104 § 7
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Prawo do renty rodzinnej ulega zawieszeniu w razie osiągania przychodu w kwocie wyższej niż 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.
u.e.r. FUS art. 104 § 8
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Prawo do renty rodzinnej ulega zmniejszeniu o kwotę przekroczenia 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, nie wyżej jednak niż 130% tej kwoty.
k.p.c. art. 477 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia odwołania.
k.p.c. art. 477 § 10 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna przekazania sprawy do rozpoznania organowi rentowemu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wnioskodawczyni była prawidłowo pouczona o obowiązku informowania o przychodach i ich wpływie na rentę. Przychody wnioskodawczyni w 2013 roku uzasadniały zmniejszenie renty rodzinnej. Kwestia przyznania renty rodzinnej za okres po wrześniu 2013 r. nie była przedmiotem zaskarżonej decyzji.
Odrzucone argumenty
Wniosek o umorzenie nienależnie pobranego świadczenia poprzez zaliczenie na poczet zaległej renty rodzinnej za okres po wrześniu 2013 r.
Godne uwagi sformułowania
Świadczeniem nienależnie pobranym jest świadczenie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń [...], jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. Przedmiot rozpoznania sprawy sądowej wyznacza decyzja organu rentowego, od której wniesiono odwołanie. Granice odwołania zakreśla zaskarżona decyzja.
Skład orzekający
Urszula Sipińska-Sęk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego, obowiązków informacyjnych świadczeniobiorców oraz zakresu kontroli sądowej odwołań od decyzji ZUS."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawczyni i jej sytuacji dochodowej oraz edukacyjnej w 2013 roku. Interpretacja przepisów dotyczących renty rodzinnej po ukończeniu 25 lat może być przedmiotem dalszych rozstrzygnięć.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe problemy związane z rozliczaniem przychodów przez rencistów i obowiązkami informacyjnymi wobec ZUS, co jest istotne dla wielu osób pobierających świadczenia.
“Czy ZUS może żądać zwrotu renty, jeśli nie poinformowałeś o przychodzie? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 1832,04 PLN
zwrot nienależnie pobranego świadczenia: 1832,04 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VU 6177/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 grudnia 2014 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSR del. Urszula Sipińska-Sęk Protokolant st. sekr. sądowy Zofia Aleksandrowicz po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2014 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z wniosku E. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o zwrot nienależnie pobranego świadczenia na skutek odwołania E. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 4 sierpnia 2014 r. sygn. (...) 1. oddala odwołanie, 2. wniosek E. S. o umorzenie nienależnie pobranego świadczenia rentowego w kwocie 1.832,04 zł ( jeden tysiąc osiemset trzydzieści dwa złote cztery grosze) przekazuje do rozpoznania organowi rentowemu. Sygn. akt V U 6177/14 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia 4 sierpnia 2014 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. na podstawie nadesłanego zaświadczenia o uzyskanym przychodzie w 2013 roku dokonał miesięcznego rozliczenia renty rodzinnej E. S. w związku z przychodem osiągniętym w poszczególnych miesiącach w okresie od 1 stycznia 2013 roku do 30 września 2013roku. Osiągnięty przez wnioskodawczynię w tym okresie przychód uzasadniał zmniejszenie renty o kwotę 466,78 złotych w miesiącach od marca do maja 2013 roku oraz o kwotę 431,70 złotych w miesiącu wrześniu 2013 roku, czyli łącznie o kwotę 1832,04 złote. Wobec powyższego organ rentowy ustalił, że E. S. jest zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w kwocie 1832,04 złote. W odwołaniu od decyzji złożonym w dniu 29 sierpnia 2014 roku wnioskodawczyni wniosła o umorzenie nienależnie pobranego świadczenia w wysokości 1832,04 zł. przez zaliczenie na jego poczet kwot należnej jej renty rodzinnej za okres od października 2013r. do stycznia 2014r., której organ rentowy, jej zdaniem, bezpodstawnie odmówił wypłaty. W uzasadnieniu wyjaśniła, iż decyzją z lutego 2014 roku organ rentowy odmówił jej przedłużenia prawa do renty rodzinnej do ukończenia ostatniego roku studiów z uwagi na to, że przebywała wówczas na urlopie dziekańskim. Tymczasem w tym okresie studiowała na dwóch kierunkach studiów i tylko na jednym kierunku wzięła urlop dziekański, a drugi cały czas kontynuowała. Zdaniem wnioskodawczyni z uwagi na fakt kontynuowania nauki na drugim kierunku studiów renta rodzinna powinna jej przysługiwać do ukończenia 26 roku życia, czyli do dnia 28 stycznia 2014r., a organ rentowy ostatnią rentę wypłacił jej w dniu 30 września 2013r., a zatem winien wypłacić na jej rzecz zaległą rentę rodzinna za okres od października 2013r. do 28 stycznia 2014r. Wnioskodawczyni podniosła, że z uwagi na problemy zdrowotne związane z ciążą nie odwołała sie od decyzji ZUS z lutego 2014r. i nie złożyła do organu rentowego zaświadczenia o dalszym kontynuowaniu studiów na drugim kierunku. W odpowiedzi organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania wskazując, że wnioskodawczyni nie kwestionuje zwrotu świadczenia i wyliczonej kwoty nienależnie pobranej renty rodzinnej tylko wnosi o jej umorzenie. Organ rentowy wyjaśnił jednocześnie, że zawarty w odwołaniu od decyzji z dnia 4 sierpnia 2014r. wniosek E. S. o przedłużenie prawa do renty rodzinnej do 28 stycznia 2014r. został skierowany do merytorycznego rozpoznania i nową decyzją z dnia 12 września 2014 roku organ rentowy ponownie odmówił jej prawa do renty rodzinnej. Natomiast pismem z dnia 12 września 2014r. poinformowano wnioskodawczynię, że wniosek o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń będzie rozpatrzony po zakończeniu postępowania odwoławczego w przedmiotowej sprawie. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: E. S. urodzona (...) , uprawniona była do renty rodzinnej po zmarłym w dniu 10 kwietnia 1996 roku ojcu H. O. od 10 kwietnia 1996 roku do 30 września 2013r. W decyzji o przyznaniu renty rodzinnej z dnia 5 czerwca 1996 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. zawarł pouczenie, że osoba uprawniona do renty rodzinnej zobowiązana jest powiadomić organ rentowy o okolicznościach powodujących zawieszenie prawa do renty, a mianowicie o zaprzestaniu uczęszczania do szkoły przez osobę powyżej 16 lat, a także o korzystaniu z urlopu dziekańskiego, a jeżeli taka osoba uczy się nadal w szkole-uczelni, zobowiązana jest do nadesłania zaświadczenia z ww. szkoły-uczelni z podaniem terminu programowego jej ukończenia. Również w decyzji z dnia 22 stycznia 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. . pouczył wnioskodawczynię, że osoba pobierająca rentę rodzinną , po ukończeniu 16 lat zobowiązana jest powiadomić o zaprzestaniu uczęszczania do szkoły, a jeżeli uczy się nadal w szkole-uczelni, zobowiązana jest do nadesłania zaświadczenia z ww. szkoły-uczelni z podaniem terminu programowego jej ukończenia. Wnioskodawczyni została także pouczona o przesłankach zawieszenia świadczenia rentowego oraz jego zmniejszenia w razie osiągania przychodu z tytułu zatrudnienia, służby lub innej pracy zarobkowej albo prowadzenia działalności pozarolniczej oraz o konieczności powiadomienia organu rentowego o osiąganiu przychodu i jego wysokości– w terminie do końca lutego następnego roku – oraz o kwocie przychodu osiągniętego łącznie w roku kalendarzowym i w poszczególnych miesiącach. (dowód: wniosek o rentę k. 1-2 akt ZUS, decyzja z dnia 5.06.1996r. k. 45 akt ZUS, decyzja z dnia 22 stycznia 2013 roku k. 148 akt ZUS ) W dniu 20 listopada 2013 roku E. S. wniosła o przedłużenie prawa do renty rodzinnej do czasu ukończenia ostatniego roku studiów na Uniwersytecie (...) Wydziale E. -Socjalnym w Ł. i wypłaty renty rodzinnej za dwa zaległe miesiące tj. październik i listopada 2013r. Do wniosku załączyła zaświadczenie z (...) z dnia 29 października 2013r. potwierdzające, że jest na trzecim semestrze studiów stacjonarnych 2-go stopnia (magisterskie ekonomi), które trwają cztery semestry i ze planowany termin ukończenia studiów przypada na 31 marca 2014r. (dowód: wniosek k. 149 akt ZUS, zaświadczenie z dnia 29.10.2013r. – k. 150 akt ZUS)) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. w toku postępowania wyjaśniającego ustalił na podstawie zaświadczenia (...) z 7 stycznia 2014r., że wnioskodawczyni do końca roku akademickiego 2013/2014 przebywa na urlopie dziekańskim, a planowany termin ukończenia studiów to 31 październik 2015r. (dowód: pismo k. 151 - akt ZUS, zaświadczenie z dnia 7 stycznia 2014r. - k. 152 akt ZUS) Decyzją z dnia 25 lutego 2014 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. odmówił E. S. prawa do renty rodzinnej na podstawie art. 68 ust 1 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Organ rentowy podniósł, że renta rodzinna była wypłacana wnioskodawczyni po ukończeniu 25 lat tj. aż do 30 września 2013 roku, gdyż w tej dacie miała ukończyć ostatni rok studiów. Obecnie brak podstaw do dalszego przedłużenia prawa do renty rodzinnej, gdyż z nadesłanego przez (...) w Ł. zaświadczenia z dnia 7 stycznia 2014 wynika, że w roku akademickim 2013/2014 przebywa ona na urlopie dziekańskim, a planowany termin zakończenia nauki przypada na 31 października 2015 roku. (dowód: decyzja z dnia 25 lutego 2014r. k. 155 akt ZUS) Wnioskodawczyni nie odwołała się od decyzji z dnia 25 lutego 2014r. (okoliczność bezsporna). Pismem z dnia 10 kwietnia 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. przypomniał wnioskodawczyni o obowiązku informowania ZUS o osiąganiu przychodu i jego wysokości do końca lutego następnego roku i z uwagi na brak w/w informacji, wezwał ją do złożenia w terminie 14 dni od daty otrzymania zawiadomienia zaświadczenia wystawionego przez płatnika składek o wysokości przychodów podlegających rozliczeniu uzyskanych w 2013r. (dowód: zawiadomienie z dnia 10 kwietnia 2014r. – k. 156 akt ZUS) W maju 2014r. wnioskodawczyni przedłożyła w ZUS zaświadczenia o wysokości osiągniętego przychodu w roku 2013r. Z zaświadczenia wystawionego przez (...) Spółkę z o.o. z Ł. z dnia 12 maja 2014r. wynika, że w okresie od dnia 11 marca 2013 roku do 30 września 2013 roku E. S. była zatrudniona w w/w firmie na podstawie umowy o pracę tymczasową uzyskując następujące przychody: - w marcu 2013 roku w wysokości 1522,50 zł. - w kwietniu 2013 roku – 2030,00 zł. -w maju 2013 roku – 2131,50 zł. - w czerwcu 2013 roku – 2030,00 zł. - w lipcu 2013 roku – 2334,50 zł. -w sierpniu 2013 roku – 2077,35 zł. - we wrześniu 2013 roku 2960,50 zł. (dowód: zaświadczenie k. 157 akt ZUS) Z zaświadczenia wystawionego przez R. M. w dniu 14 maja 2014r. wynika, że wnioskodawczyni była zatrudniona w firmie (...) od 10 kwietnia 2012 roku do 30 kwietnia 2013 roku i z tego tytułu w 2013 roku osiągnęła przychód brutto w wysokości 11.350,00 zł. (dowód: zaświadczenie k. 160 akt ZUS) Z zaświadczenia wystawionego przez (...) Spółkę z o.o. w W. w wynika, że wnioskodawczyni z tytułu zatrudnienia w w/w firmie osiągnęła przychód w wysokości : - w październiku 2013 roku 2163,30 zł. - w listopadzie 2309,50 zł i grudniu 2468,02 zł. (dowód: zaświadczenie k. 158 akt ZUS) Organ rentowy na podstawie nadesłanych zaświadczeń ustalił, że wnioskodawczyni w 2013r. osiągnęła w poszczególnych miesiącach następujące przychody: - styczeń – 2270zł. - luty 2270zł. - marzec – 3792zł. - kwiecień- 4300zł. - maj 4401,50zł. - czerwiec – 2030zł. - lipiec – 2334,50zł. - sierpień – 2077,35zł. - wrzesień – 2960,50zł. Po dokonaniu miesięcznego rozliczenia świadczenia rentowego w związku z przychodem osiągniętym w poszczególnych miesiącach w okresie od 1 stycznia 2013 roku do 30 września 2013 roku organ rentowy stwierdził, że osiągnięty przychód uzasadniał zmniejszenie renty o kwotę 466,78 złotych w miesiącu marcu, kwietniu i maju 2013 roku oraz o kwotę 431,70 złotych w miesiącu wrześniu 2013 roku, czyli łącznie o kwotę 1832,04 złote. (dowód: decyzja z dnia 4.08.2014r. k. 163 akt ZUS) Wnioskodawczyni w sierpniu 2014r. złożyła organowi rentowemu zaświadczenie z dnia 19 marca 2014r. wystawione przez (...) Wydział Nauk Geograficznych, z którego wynika, że wnioskodawczyni jest na drugim (ostatnim) roku studiów niestacjonarnych 2-go stopnia (kierunek gospodarka przestrzenna), a planowany termin ukończenia studiów przypada na 17 marca 2014r. (dowód: zaświadczenie z dnia 19 marca 2014r. – k. 170 akt ZUS) W rozpoznaniu zawartego w odwołaniu od zaskarżonej decyzji wniosku o przedłużenie E. S. prawa do renty rodzinnej, organ rentowy wydał w dniu 12 września 2014 roku nową decyzję, którą ponownie odmówił wnioskodawczyni prawa do renty rodzinnej. W uzasadnieniu wskazał, że wnioskodawczyni ukończyła 25 lat będąc na przedostatnim roku studiów na kierunku gospodarka przestrzenna, a zatem brak podstaw do wypłaty renty rodzinnej od 1 października 2013r. w myśl art. 68 ustęp 1 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Jednocześnie pismem z dnia 12 września 2014r. poinformował wnioskodawczynię, że wniosek zawarty w odwołaniu o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń będzie rozpatrzony po zakończeniu postępowania odwoławczego. (dowód: odwołanie k. 167-169, informacja k. 171, decyzja z dnia 12.09.2014r. k. 172 akt ZUS) Sąd Okręgowy zważył co następuje: Odwołanie nie ma uzasadnionych podstaw prawnych. Wydając zaskarżoną decyzję dotyczącą zwrotu nienależnie pobranego świadczenia organ rentowy powołał się na przepis art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 1227). Stosownie do treści art. 138 ustęp 2 pkt 1 ustawy świadczeniem nienależnie pobranym jest świadczenie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. Żądanie zwrotu nienależnego świadczenia z ubezpieczenia społecznego uzasadnione jest tylko wobec osoby, która otrzymała świadczenie bez podstawy prawnej, i tylko wówczas, gdy miała świadomość, że wypłacone świadczenie jej się nie należy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2001 r., II UKN 338/00, OSNP 2003 nr 3, poz. 71). W treści obowiązujących przepisów wyraźnie został wyeksponowany czynnik świadomości pobrania świadczenia nienależnego, przy czym o jej istnieniu przesądza dokonanie pouczenia o okolicznościach ustania prawa do świadczeń albo wstrzymania ich wypłaty. Pouczenie powinno wyraźnie, konkretnie i wyczerpująco wskazywać okoliczności mające wpływ na pobieranie świadczeń oraz jasno wskazywać okoliczności powodujące pobranie nienależnego świadczenia w sposób zrozumiały dla osoby, do której jest skierowane. Pouczenie nie może być abstrakcyjne, niekonkretne, a w szczególności nie może odnosić się do wszystkich hipotetycznych okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 4 września 2007 r., I UK 90/07, OSNP 2008 nr 19-20, poz. 301, z dnia 17 listopada 1995 r., II URN 46/95, OSNAPiUS 1996 nr 12, poz. 174, z dnia 17 lutego 2005 r., II UK 440/03, OSNP 2005 nr 18, poz. 291, z dnia 9 lutego 2005 r., III UK 181/04, OSNP 2005 nr 17, poz. 275). W przedmiotowej sprawie nienależnie pobrane przez wnioskodawczynię E. S. świadczenie rentowe wynika z rozliczenia przychodu jaki skarżąca osiągnęła w okresie od 1 stycznia do 30 września 2013r. Wnioskodawczyni w decyzji z dnia 22 stycznia 2013r. (pkt VI pouczenia) była pouczona o przesłankach zawieszenia świadczenia rentowego oraz jego zmniejszenia w razie osiągania przychodu z tytułu zatrudnienia, służby lub innej pracy zarobkowej albo prowadzenia działalności pozarolniczej. W pkt VII pouczenia organ rentowy zobowiązał do powiadomienia o osiąganiu przychodu i jego wysokości– w terminie do końca lutego następnego roku – oraz o kwocie przychodu osiągniętego łącznie w roku kalendarzowym i w poszczególnych miesiącach. Wnioskodawczyni nie wywiązała się z tego obowiązku w ustawowym terminie. Zaświadczenia o wysokości osiągniętych przychodów w 2013r. złożyła po wezwaniu ZUS w czerwcu 2014r. Pouczenie zawarte w pkt VI decyzji z dnia 22 stycznia 2013r. jest powtórzeniem treści art. 104 ustawy. I tak, stosownie do treści art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. z 2013 , poz. 1440 ze zm.) prawo do emerytury lub renty ulega zawieszeniu lub świadczenia te ulegają zmniejszeniu, na zasadach określonych w ust. 3-8 oraz w art. 105, w razie osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, o której mowa w ust. 2 oraz z tytułu służby wymienionej w art. 6 ust. 1 pkt 4 i 6. Stosownie zaś do treści art. 104 ust. 7 powołanej ustawy prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy oraz renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, ulega zawieszeniu w razie osiągania przychodu w kwocie wyższej niż 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. W myśl zaś ust. 8 w razie osiągania przychodu w kwocie przekraczającej 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, nie wyżej jednak niż 130% tej kwoty, świadczenie ulega zmniejszeniu o kwotę przekroczenia, nie większą jednak niż kwota maksymalnego zmniejszenia obowiązującą w dniu 31 grudnia 1998 r. w wysokości: 1)24% kwoty bazowej obowiązującej przy ostatniej waloryzacji w 1998 r. - dla emerytury lub renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy; 2)18% kwoty bazowej, o której mowa w pkt 1 - dla renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy; 3)20,4% kwoty bazowej, o której mowa w pkt 1 - dla renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba. Ze złożonych przez wnioskodawczynię zaświadczeń o przychodach osiągniętych w 2013r. (k. 157, 160 akt ZUS) wynika, jak prawidłowo ustalił organ rentowy, iż skarżąca w miesiącu marcu, kwietniu, maju i wrześniu 2013 roku osiągnęła przychód w kwocie przekraczającej 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, nie wyżej jednak niż 130% tej kwoty. I tak, przychód osiągnięty w miesiącach od marca do maja 2013 roku uzasadniał zmniejszenie renty o kwotę 466,78 złotych w każdym z tych miesięcy, a w miesiącu wrześniu 2013 roku o kwotę 431,70 złotych, czyli łącznie o kwotę 1832,04 złote. Kwoty te zostały prawidłowo ustalone przez organ rentowy w zaskarżonej decyzji na łączną kwotę 1832, 04zł. Skarżąca nie kwestionowała zresztą ustalonych przez organ rentowy kwot o jakie powinno być zmniejszone jej świadczenie rentowe za w/w miesiące. Ponieważ wnioskodawczyni była pouczona co do zasad zawieszania oraz zmniejszania świadczeń (w tym rent rodzinnych) oraz o obowiązku informowania organu rentowego o wszelkich okolicznościach mających wpływ na prawo lub wysokość świadczeń, a pomimo to nie wywiązała się z nałożonych na nią obowiązków i pobrała świadczenie w wysokości jej nienależnej, świadczenie to obowiązana jest zwrócić na podstawie art. 138 ustęp 2 pkt ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Zgłoszony przez wnioskodawczynię w odwołaniu wniosek o zaliczenie na poczet nienależnie pobranego świadczenia w wysokości 1832,04zł., kwoty niewypłaconej jej przez organ rentowy renty rodzinnej za okres od 1 października 2013r. do dnia 28 stycznia 2014r. nie może odnieść zamierzonego skutku. Jak wynika z lektury akt wnioskodawczyni była uprawniona do renty rodzinnej jedynie do dnia 30 września 2013r. (decyzja z dnia 22 stycznia 2013r. – k. 148 akt ZUS). Wniosek ubezpieczonej o przedłużenie prawa do renty rodzinnej został przez organ rentowy załatwiony odmownie po raz pierwszy decyzją z dnia 25 lutego 2014r. Od decyzji tej wnioskodawczyni się nie odwołała, a zatem ma ona walor ostateczny. Również powtórzony w niniejszym odwołaniu wniosek o przyznanie prawa do renty rodzinnej za dalszy okres od 1 października 2013r. do dnia 28 stycznia 2014r. został przez organ rentowy rozpoznany odmownie kolejną decyzja z dnia 12 września 2014r. (k. 172 akt ZUS). Od tej decyzji wnioskodawczyni służy odwołanie na zasadach ogólnych. Należy przypomnieć, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiot rozpoznania sprawy sądowej wyznacza decyzja organu rentowego, od której wniesiono odwołanie ( art. 477 9 i art. 477 14 k.p.c. ) i tylko w tym zakresie podlega ona kontroli sądu zarówno pod względem jej formalnej poprawności, jak i merytorycznej zasadności. Tylko zatem w odwołaniu od decyzji z dnia 12 września 2014r. ubezpieczona może podnosić bezzasadność odmowy przyznania jej renty rodzinnej za okres od 1 października 2013r. do dnia 28 stycznia 2014r. Nie może natomiast takich zarzutów odnosić do zaskarżonej decyzji z dnia 4 sierpnia 2014r. Decyzja ta dotyczy bowiem li tylko pobranych przez skarżącą świadczeń rentowych za okres od stycznia do września 2013r. Nie rozstrzyga natomiast w ogóle o rencie rodzinnej za okres od 1 października 2013r. do dnia 28 stycznia 2014r. Skoro przedmiotem zaskarżonej decyzji z dnia 4 sierpnia 2014r. nie jest świadczenie rentowe za okres od 1 października 2013r. do dnia 28 stycznia 2014r. , to Sąd w ramach kontroli nad tą decyzją nie może badać czy ubezpieczonej przysługuje takie świadczenie, a tym bardziej dokonywać jego zaliczenia na poczet nienależnie pobranego świadczenia w miesiącach od marca do maja 2013r. i w miesiącu wrześniu 2013r. Wykracza to bowiem poza ramy zaskarżonej decyzji i jako takie jest niedopuszczalne. W przedmiotowej sprawie Sąd mógł li tylko zbadać i zbadał, czy przychód osiągnięty przez wnioskodawczynię w 2013 roku uzasadniał zmniejszenie pobranej przez nią renty rodzinnej, a jeżeli tak to w jakiej wysokości. Tylko w takim zakresie zaskarżona decyzja podlega kontroli sądu pod względem jej formalnej poprawności, jak i merytorycznej zasadności. Mając zatem na uwadze, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie wnioskodawczyni od decyzji z dnia 4 sierpnia 2014 roku. Natomiast nowe, nie rozpoznane dotychczas żądanie wnioskodawczyni o umorzenie nienależnie pobranego świadczenie rentowego, Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 10 § 2 k.p.c. przekazał do rozpoznania organowi rentowemu. W zaskarżonej decyzji organ rentowy nie rozstrzygał o kwestii ewentualnego umorzenia tej należności, a jak to już wskazano, granice odwołania zakreśla zaskarżona decyzja. Brak rozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji o tej kwestii, wyklucza dopuszczalność rozstrzygania o niej przez Sąd w ramach odwołania.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI