V U 613/18

Sygn. akt V U 613/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 stycznia 2019 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie: Przewodniczący: SSO Mirosława Molenda-Migdalewicz Protokolant : star. sekr. sądowy Katarzyna Awsiukiewicz po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2019 r. w Legnicy sprawy z wniosku J. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o ponowne ustalenie kapitału początkowego i o wysokość emerytury na skutek odwołania J. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 30 lipca 2018 r. znak (...) z dnia 07 sierpnia 2018 r. znak (...) oddala odwołanie SSO Mirosława Molenda-Migdalewicz Sygn. akt V U 613/18 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 30 lipca 2018 r. znak (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. ustalił J. S. wysokość kapitału początkowego. Wartość kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999 r. wyniosła 89.468,72 zł. Podstawę wymiaru kapitału początkowego w kwocie 891,49 zł ustalono w wyniku pomnożenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru wynoszącej 73,02 % przez kwotę 1.220,89 zł tj. kwotę bazową. Ponadto do obliczenia wartości kapitału przyjęto: - okresy składkowe w wymiarze 19 lat, 4 miesiące i 18 dni tj. 232 miesięcy, - okresy nieskładkowe w wymiarze 9 miesięcy i 3 dni tj. 9 miesięcy, - współczynnik proporcjonalny do osiągniętego na dzień 31 grudnia 1998 r. wieku oraz okresu składkowego i nieskładkowego - wynoszący 68,03 %, - średnią dalszego trwania życia - wyrażoną w miesiącach dla osób w wieku 62 lat - wynoszącą w przypadku wnioskodawcy 209 miesięcy. Do ustalenia wartości kapitału początkowego organ nie uwzględnił okresu od 4 stycznia 1993 r. do 31 stycznia 1993 r. gdyż w tym okresie wnioskodawca przebywał na urlopie bezpłatnym. Następnie decyzją z dnia 7 sierpnia 2018 r. znak: (...) organ rentowy przyznał wnioskodawcy emeryturę od (...) tj. od daty osiągnięcia wieku 65 lat. Wysokość świadczenia wyniosła 2.392,15 zł brutto. Podstawę obliczenia emerytury stanowiła kwota składek zewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji tj. 116.009,90 zł, kwota kapitału początkowego z uwzględnieniem waloryzacji kapitału początkowego tj. kwota 355.624,78 zł oraz kwota środków zewidencjonowanych na subkoncie z uwzględnieniem ich waloryzacji tj. 50.811,45 zł. Tak wyliczoną kwotę kapitału początkowego organ podzielił przez średnie dalsze trwanie życia tj. 218,4 miesięcy. Wnioskodawca odwołał się od przedmiotowych decyzji wnosząc o ich zmianę poprzez uwzględnienie przy ustaleniu kapitału początkowego korzystniejszego okresu 10 lat kalendarzowych i przy uwzględnieniu najkorzystniejszego okresu ponownego przeliczenia i ustalenie wysokości świadczenia emerytalnego. Nadto wnioskodawca wniósł o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, że ZUS w sposób nieuzasadniony przyjął mniej korzystny dla niego okres rozliczeniowy za lata 1978-1987, nie uzasadniając przy tym dlaczego właśnie ten okres przyjęto do wyliczeń. Stąd ZUS winien przedstawić wyliczenie stosunku podstawy wymiaru przeciętnego wynagrodzenia za cały okres ubezpieczenia celem dokonania wyboru najkorzystniejszego okresu. Na podstawie zaskarżonej decyzji nie można ustalić poprawności i prawidłowości obliczenia kapitału początkowego, w sposób nie budzący wątpliwości, iż organ rentowy dokonał wyboru najkorzystniejszego okresu 10 lat. Wnioskodawca zauważył, iż zgodnie z ogłoszonym przeciętnym miesięcznym wynagrodzeniem np. za 1989 rok wynosiło ono 206.758 złotych, co stanowiło 128%. W ocenie ubezpieczonego dopiero po ustaleniu i przeanalizowaniu stosunku podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za wszystkie lata objęte ubezpieczeniem możliwym będzie zweryfikowanie i sprawdzenie, czy ZUS dokonał wyboru najkorzystniejszego dla niego okresu 10 lat. Podnosząc powyższe wnioskodawca zauważył, iż zachodzą uzasadnione wątpliwości poprawności metodologiiwyliczenia kapitału początkowego przy uwzględnieniu najkorzystniejszego 10 letniego okresu zwłaszcza, że ZUS nie podał wyliczenia z innych lat pomimo, że możliwe jest ustalenie w sposób pewny dochodów wnioskodawcy, a organ rentowy dysponuje niezbędną dokumentacją płacową. Dodatkowo wnioskodawca wskazał, że w jego ocenie najwyższe dochody uzyskiwał w latach 1988-1990, a mimo tego ZUS nie przyjął tych lat do ustalenia kapitału początkowego, lecz lata gdzie wynagrodzenie było poniżej 100% w stosunku do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie odwołania. W uzasadnieniu wskazał, że najkorzystniejszym wskaźnikiem wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego, który jest ustalany z okresu przed dniem 1 stycznia 1999r., jest wskaźnik z kolejnych 10 lat kalendarzowych, tj. z okresu od 1 stycznia 1978r. do 31 grudnia 1987r., który wynosi 73,02%. Wskaźnik ten został przyjęty do ustalenia podstawy wymiaru kapitału początkowego. W ocenie organu rentowego, uwzględniając dokumenty znajdujące się w aktach ubezpieczeniowych skarżącego oraz obowiązujące przepisy ustawy emerytalnej, kapitał początkowy został ustalony prawidłowo, a zatem prawidłowo została również jest wyliczona wysokość emerytury. Ponadto organ poinformował, że wnioskodawca nie przedłożył do wniosku o emeryturę, żadnych dokumentów potwierdzających wynagrodzenie uzyskane z tytułu zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) w L. w okresie od 10 lutego 1988r. do 28 lutego 1990r. Zatem do ustalenia podstawy wymiaru kapitału początkowego, za ten okres przyjęto minimalne wynagrodzenie. W ocenie organu przedłożona do odwołania kopia Protokołu nr (...) z posiedzenia Rady Nadzorczej Spółki (...) w L. z dnia 8 września 1989r., pozostaje bez wpływu na zmianę zaskarżonej decyzji. Zgodnie bowiem z §27 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe , dowody z dokumentów powinny być dołączone do wniosku w oryginale. Ponadto, gdyby nawet to był oryginał, to na podstawie tego dokumentu nie można ustalić daty o d której obowiązywać miało wynagrodzenie wskazane w punkcie IV. Na rozprawie w dniu 30 stycznia 2019 r. ubezpieczony sprecyzował żądania odwołania w ten sposób, że domagał się wyliczenia do wysokości kapitału początkowego wynagrodzenia za okres od 8 września 1989 r. do 28 lutego 1990 r. na stanowisku Prezesa (...) Sąd ustalił następujący stan faktyczny : Wnioskodawca J. S. ur. (...) W dniu 12 lipca 2018 r. wnioskodawca złożył wniosek o emeryturę. Do wniosku załączył następujące dokumenty potwierdzające wysokość uzyskanego wynagrodzenia: - zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 12 czerwca 2018r, 15 maja 2018 r. oraz 17 lipca 2018 r. - zaświadczenia PUP z dnia 30 maja 2018 r. oraz indywidualnąkartę wypłaty zasiłków z dnia 30 maja 2018 r. Nadto organ dysponował dokumentami wewnętrznymi organu rentowego tj. potwierdzeniami dotyczących ubezpieczeniai podstawy wymiaru składekz dnia 25 lipca 2018r., 19 lipca 2018 r. oraz 26 lipca 2018r. oraz potwierdzeniami okresów i kwot zasiłków chorobowych wypłaconych przezWydział Zasiłków z dnia 20 lipca 2018 r. W oparciu o ww. dokumenty oraz w oparciu o dokumenty potwierdzające okresy zatrudnienia organ wydał skarżona decyzję. Hipotetyczna wartość kapitału początkowego wyliczona z uwzględnieniem wynagrodzenia miesięcznego za okres od 8 września 1989 r. do 28 lutego 1990 r. w wysokości 200.000 zł i dodatku 65.000 zł pozostaje bez wpływu na wartość kapitału początkowego. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego nadal ustalany jest z lat 1978 r. -1987 i wynosi 73,02 % Dowód: - akta ubezpieczeniowe w tym: - zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 12 czerwca 2018 r, 15 maja 2018 r. oraz 17 lipca 2018 r. ( k. 26-27, 46-47 ),- zaświadczenia PUP z dnia 30 maja 2018 r. oraz indywidualna karta wypłaty zasiłków z dnia 30 maja 2018 r. ( k.17, 22, 28-29 ), - dokumenty wewnętrzne organu ( k.33, 35,39,43,45 ); - pismo organu z dnia 6 listopada 2018 r. ( k.29 ). Sąd zważył: Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 174 ust. 1 ustawy emerytalnej kapitał początkowy ustala się na zasadach określonych w art. 53, z uwzględnieniem ust. 2-12. Przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy: 1) okresy składkowe, o których mowa w art. 6; 2) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 5; 3) okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 1-4 i 6-12, w wymiarze nie większym niż określony w art. 5 ust. 2 (ust. 2). Podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na zasadach określonych w art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art. 18, z tym że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się z okresu przed dniem 1 stycznia 1999 r. (art. 174 ust. 3). Do obliczenia kapitału początkowego przyjmuje się kwotę bazową wynoszącą 100 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w II kwartale kalendarzowym 1998 r. (art. 174 ust. 7). Przy obliczaniu kapitału początkowego część kwoty bazowej wynoszącej 24 % tej kwoty mnoży się przez współczynnik proporcjonalny do wieku ubezpieczonego oraz okresu składkowego i nieskładkowego osiągniętego do dnia 31 grudnia 1998 r. Współczynnik ten oblicza się według ustalonego w ustawie wzoru (art. 174 ust. 8). Wzór ten przewiduje uwzględnienie m.in. wieku ubezpieczonego oraz osiągniętego do dnia 31 grudnia 1998 r. stażu ubezpieczeniowego, który oznacza udowodniony okres składkowy i nieskładkowy. Zgodnie z art. 174 ust. 9a ustawy emerytalno-rentowej, staż ubezpieczeniowy i wymagany staż, o których mowa w ust. 8, określa się w dniach, jeżeli jest to dla ubezpieczonego korzystniejsze. W myśl art. 15 ust.l ustawy emerytalnej, podstawę wymiaru emerytury i renty stanowi ustalona w sposób określony w ust.4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne na podstawie przepisów prawa polskiego w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę, z uwzględnieniem ust.6 i art. 76. W myśl art.15 ust.6 - na wniosek ubezpieczonego podstawę wymiaru emerytury lub renty może stanowić ustalona w sposób określony w ust.4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie 20 lat kalendarzowych przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku, wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu. Stosownie do art. 116 ust.l i 5 ustawy emerytalnej, postępowanie w sprawach świadczeń wszczyna się na podstawie wniosku zainteresowanego. Do wniosku w sprawie przyznania świadczeń powinny być dołączone dowody uzasadniające prawo do świadczeń i ich wysokości, określone w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego. Przechodząc do rozważań merytorycznych wskazania wymagało, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż organ rentowy do wyliczenia kapitału początkowego uwzględnił wszystkie dokumenty znajdujące się w aktach ubezpieczeniowych odwołującego. Niezależnie od powyższego należy przypomnieć, iż sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych sąd ocenia legalność decyzji rentowej według stanu rzeczy w chwili jej wydania ( por. wyrok Sąd Najwyższego z dnia 2 sierpnia 2007 r., sygn. akt III UK 25/07; OSNP 2008/19-20/293 ). Wnioskodawca nie przedłożył wraz z wnioskiem żadnych dokumentów potwierdzających wynagrodzenie uzyskane z tytułu zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) w L. w okresie od 10 lutego do 28 lutego 1990 r. Zatem organ za ten okres słusznie uwzględnił wnioskodawcy wynagrodzenie w kwocie minimalnej. W tym przedmiocie dodatkowo przypomnienia wymaga, że zgodnie z § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno - rentowe ( Dz. U. z 2011 r. Nr 237, poz. 1412 ) środkiem dowodowym stwierdzającym wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu oraz uposażenia przyjmowanego do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty są zaświadczenia pracodawcy lub innego płatnika składek, legitymacja ubezpieczeniowa lub inny dokument, na podstawie którego można ustalić wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu lub uposażenia. Dla celów obliczenia wysokości emerytury organ rentowy musi bowiem dysponować pewnymi danymi, co do wysokości dochodów ubezpieczonego ( por. wyrok SN z 4 lipca 2007 r., I UK 36/07, Lex nr 390123 ). Ponadto jak wskazał organ w piśmie z dnia 6 listopada 2018 r. nawet uwzględnienie wynagrodzenia miesięcznego za okres od 8 września 1989 r. do 28 lutego 1990 r. w wysokości 200.000 zł i dodatku 65.000 zł pozostaje bez wpływu na wartość kapitału początkowego a w konsekwencji także na wysokość emerytury. Reasumując Sąd na podstawie art. 477 14 §1 k.p.c. oddalił odwołanie wnioskodawcy, gdyż nie było podstaw prawnych do jego uwzględnienia z przyczyn wskazanych w niniejszym uzasadnieniu.