V U 608/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy przyznał prawo do emerytury J.S., uwzględniając okres pracy w gospodarstwie rolnym jako domownika, który wcześniej został pominięty przez ZUS.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił J.S. prawa do emerytury, uznając, że nie osiągnął wymaganego 25-letniego okresu ubezpieczenia, pomijając pracę w gospodarstwie rolnym jako domownika w latach 1972-1975. Sąd Okręgowy, po analizie zeznań świadków i odwołującego, uznał ten okres pracy za spełniający wymogi do zaliczenia, co pozwoliło na uzupełnienie wymaganego stażu ubezpieczeniowego. W konsekwencji, sąd zmienił decyzję ZUS, przyznając prawo do emerytury od daty złożenia wniosku o przekazanie środków z OFE.
Decyzją z dnia 5 czerwca 2018 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. odmówił J. S. prawa do emerytury dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach, argumentując brak wymaganego 25-letniego okresu ubezpieczenia. ZUS nie uwzględnił okresu pracy w gospodarstwie rolnym jako domownika w latach 1972-1975, poza okresami wakacyjnymi. J. S. odwołał się od tej decyzji, domagając się zaliczenia pominiętego okresu. Sąd Okręgowy w Kaliszu, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, ustalił, że J. S. od urodzenia do 1980 roku mieszkał w gospodarstwie rolnym babci o powierzchni 8,99 ha i stale w nim pracował, wykonując prace polowe i przy inwentarzu. Praca ta była wykonywana w trakcie roku szkolnego po powrocie ze szkoły oraz w okresach przerw. Sąd uznał, że praca w gospodarstwie rolnym w okresie od 5 maja 1972 r. do 30 czerwca 1975 r. była wykonywana stale i w pełnym wymiarze, a czas pracy po szkole wynosił nie mniej niż 4 godziny dziennie. ZUS zaliczył J. S. 23 lata 11 miesięcy i 7 dni okresów składkowych i nieskładkowych, w tym pracę w rolnictwie w okresach wakacyjnych. Sąd uznał, że dodatkowy okres pracy w gospodarstwie rolnym uzupełnia wymagany 25-letni staż ubezpieczeniowy. Ponieważ J. S. legitymował się ponad 15-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych i spełniał pozostałe wymogi, sąd zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając prawo do emerytury od 3 lipca 2018 r., czyli od daty złożenia wniosku o przekazanie środków z otwartego funduszu emerytalnego. W pozostałym zakresie odwołanie zostało oddalone.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, okres pracy w gospodarstwie rolnym jako domownik, wykonywany stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, może być zaliczony do okresu ubezpieczenia, nawet jeśli był wykonywany w trakcie roku szkolnego po powrocie ze szkoły, pod warunkiem spełnienia pozostałych wymogów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zeznania świadków i odwołującego potwierdzają fakt stałej pracy w gospodarstwie rolnym jako domownika, która była wykonywana codziennie po szkole przez znaczną liczbę godzin. Praca ta była wykonywana w sposób ciągły i stanowiła istotną część obowiązków odwołującego, co uzasadnia jej zaliczenie do okresu ubezpieczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana decyzji ZUS i przyznanie prawa do emerytury
Strona wygrywająca
J. S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (7)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 32 § 1 i 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa warunki nabycia prawa do emerytury dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, urodzonych przed 1 stycznia 1949 r.
u.e.r.f.u.s. art. 184 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa warunki nabycia prawa do emerytury dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r., w tym wymóg osiągnięcia wieku emerytalnego, 15 lat pracy w szczególnych warunkach oraz 25 lat okresu składkowego i nieskładkowego.
r.R.M. art. 3
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach
Definiuje wymagany okres zatrudnienia (20 lat dla kobiet, 25 lat dla mężczyzn) jako sumę okresów składkowych, nieskładkowych oraz uzupełniających (w tym pracy w gospodarstwie rolnym).
r.R.M. art. 4 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach
Określa warunki nabycia prawa do emerytury dla pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach (wykaz A): wiek emerytalny (55 lat dla kobiet, 60 lat dla mężczyzn) oraz wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
Pomocnicze
u.e.r.f.u.s. art. 10 § 1 pkt. 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Nakazuje uwzględnianie okresów pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, przypadających przed 1 stycznia 1983 r., przy ustalaniu prawa do emerytury.
r.R.M. art. 2 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach
Wymaga, aby praca w warunkach szczególnych była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, aby mogła być zaliczona do okresów uprawniających do wcześniejszej emerytury.
u.e.r.f.u.s. art. 184 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Wskazuje, że zgłoszenie wniosku o przekazanie środków z OFE jest przesłanką materialnoprawną do przyznania świadczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praca w gospodarstwie rolnym jako domownik była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Okres pracy w gospodarstwie rolnym, nawet wykonywany w trakcie roku szkolnego po szkole, może być zaliczony do stażu ubezpieczeniowego. Zaliczenie okresu pracy w gospodarstwie rolnym uzupełnia wymagany 25-letni staż ubezpieczeniowy.
Odrzucone argumenty
ZUS nie zaliczył okresu pracy w gospodarstwie rolnym jako domownika w latach 1972-1975, poza okresami wakacyjnymi, uznając go za niewystarczający do spełnienia wymogu 25 lat ubezpieczenia.
Godne uwagi sformułowania
praca ta była dzielona z udziałem w zajęciach szkolnych Czas przypadający po powrocie odwołującego do domu po zakończeniu każdego dnia zajęć w szkole (ok. 14.00 – 15.00) do zakończenia wieczornych prac gospodarczych (godz. 20.00 – 21.00) wynosił nie mniej niż 4 godziny każdego dnia.
Skład orzekający
Romuald Kompanowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie prawa do emerytury dla osób pracujących w gospodarstwach rolnych jako domownicy, zwłaszcza w okresie nauki szkolnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracy domownika w gospodarstwie rolnym i interpretacji przepisów dotyczących okresów ubezpieczenia przed 1999 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może zrewidować decyzję ZUS w oparciu o szczegółową analizę faktyczną i dowody, co jest istotne dla osób ubiegających się o emeryturę. Podkreśla znaczenie pracy wykonywanej w gospodarstwach rolnych.
“Czy praca w gospodarstwie rolnym po szkole liczy się do emerytury? Sąd Okręgowy odpowiada!”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V U 608/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 listopada 2018 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie : Przewodniczący SSO Romuald Kompanowski Protokolant sekr. sądowy Małgorzata Kucińska po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2018 r. w Kaliszu odwołania J. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 5 czerwca 2018 r. Nr (...) w sprawie J. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o emeryturę 1. Zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 5 czerwca 2018 r. znak (...) w ten sposób, że przyznaje odwołującemu J. S. prawo do emerytury poczynając od dnia 3 lipca 2018 r. 2. W pozostałym zakresie odwołanie oddala. UZASADNIENIE Decyzją z 5 czerwca 2018 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. odmówił J. S. prawa do emerytury dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach albowiem wnioskodawca nie osiągnął wymaganego, co najmniej 25-letniego okresu ubezpieczenia. Tym samym ostatecznie organ rentowy nie uwzględnił wnioskodawcy do okresu ubezpieczenia pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16-go roku życia w latach 1972 – 75 przypadającą poza okresami wakacyjnymi od lipca do sierpnia każdego roku kalendarzowego. Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. S. wnosząc o jej zmianę i przyznanie prawa do emerytury przy zaliczeniu pominiętego przez ZUS okresu jako okresu uzupełniającego brakujące odwołującemu 25 lat podlegania ubezpieczeniu społecznemu. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania Sąd ustalił, co następuje: Odwołujący J. S. od urodzenia tj. (...) aż do 1980 roku mieszkał w należącym poprzednio do jego babci gospodarstwie rolnym. Gospodarstwo to położone w miejscowości D. i składało się z gruntu rolnego o powierzchni 8,99 ha. W gospodarstwie oprócz odwołującego mieszkali także jego rodzice. Odwołujący w okresie zamieszkiwania w gospodarstwie rolnym, stale pracował w tym gospodarstwie rolnym. Odwołujący wykonywał wszystkie zlecone mu prace takie jak wiosenne, letnie i jesienne prace polowe oraz prace przy utrzymaniu inwentarza żywego. W gospodarstwie były krowy, trzoda chlewna i drób w zmiennej w poszczególnych okresach ilości. W gospodarstwie były 2 konie. Prace polowe takie jak orka, bronowanie, redlenie wykonywane były przez odwołującego. W okresie zimowym odwołujący wykonywał prace przy utrzymaniu inwentarza. Prace te odwołujący wykonywał w trakcie roku szkolnego po powrocie ze szkoły a w okresie przerw w zajęciach szkolnych - od rana aż do wieczora. Odwołujący po ukończeniu nauki w szkole podstawowej, we wrześniu 1971 r. podjął naukę w technikum w O. Odległość między miejscem zamieszkania a siedzibą szkoły wynosiła ok. 15 km. Odwołujący codziennie dojeżdżał do szkoły; rano wyjeżdżał ok. godziny 7-ej, wracał do domu po lekcjach ok. godziny 14-ej. Po powrocie ze szkoły, odwołujący przystępował do wykonywania bieżących prac w rolnictwie. Zadane w szkole prace domowe odwołujący wykonywał w godzinach wieczornych. Taki porządek dnia u odwołującego miał miejsce aż do podjęcia pracy zawodowej poza rolnictwem we wrześniu 1975 r. w związku z ukończeniem nauki w technikum. dowód: zeznania świadków: J. C. , Z. W. , zeznania odwołującego. Uznany przez ZUS na dzień 1 stycznia 1999 r. okres składkowy i nieskładkowy wynosi łącznie 23 lata 11 miesięcy i 7 dni. Do tego okresu ZUS zaliczył odwołującemu również okres pracy w rolnictwie przypadający na lata 1972 – 75 ale tylko przypadający w okresach wakacyjnych od 1 lipca do 31 sierpnia każdego roku kalendarzowego. Odwołujący legitymuje się ponad 15-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych przypadającym do 31 grudnia 1998 r. Odwołujący był członkiem otwartego funduszu emerytalnego. /bezsporne/ Wniosek o przekazanie środków zgromadzonych w tym funduszu odwołujący złożył 3 lipca 2018 r. dowód: wniosek z 28.06.2018 r. w aktach ZUS Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17.12. 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącymi pracownikami, o których mowa w ust. 2-3 , zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 ustawy. Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa wyżej, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych. Osoby urodzone po 31 grudnia 1948 r. w myśl uregulowania zawartego w przepisie art. 184 ust. 1 cytowanej ustawy mogą nabyć prawo do emerytury na powyższych warunkach po osiągnięciu wieku określonego w art.32 ustawy, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 1 stycznia 1999 r. osiągnęli: - okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat oraz - okres składkowy i nieskładkowy wynoszący w przypadku mężczyzn co najmniej 25 lat. Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa wyżej, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych. Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie, których osobom wymienionym wyżej przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. Zgodnie z przepisem § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7. 02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach … /Dz. U. nr 8 poz. 43 z póz. zm. / za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej "wymaganym okresem zatrudnienia", uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami składkowymi, okresami nieskładkowymi oraz ewentualnie okresami uzupełniającymi / okresy ubezpieczenia rolniczego, okresy pracy w gospodarstwie rolnym /. W myśl § 4 ust.1 cytowanego rozporządzenia pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: 1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, 2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Przepis § 2 ust. 1 cytowanego rozporządzenia wymaga dla zaliczania okresów pracy w warunkach szczególnych do okresów uprawniających do wcześniejszej emerytury aby praca taka była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Poza sporem pozostawało legitymowanie się przez odwołującego ponad 15 – letnim okresem pracy w warunkach szczególnych. Z treści decyzji wynika bowiem zaliczenie przez ZUS okresu takiej pracy w rozmiarze 23 lat 3 miesięcy i 7 dni. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również przypadające przed dniem 01.01.1983 r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia. Na podstawie zebranego materiału dowodowego, a w szczególności zebranych w sprawie dokumentów oraz zeznań świadków Sąd uznał odwołującemu zgłoszony okresy pracy w gospodarstwie rolnym należącym do jego babci od 5 maja 1972 r. do 30 czerwca 1975 r. w zakresie wykraczającym poza uznany przez ZUS okres takiej pracy przypadający na miesiące wakacyjne (1 lipca – 31 sierpnia każdego roku kalendarzowego). Zeznania świadków w całej rozciągłości potwierdzają fakt pracy odwołującego w gospodarstwie rolnym jako domownika i praca ta była dzielona z udziałem w zajęciach szkolnych. Czas przypadający po powrocie odwołującego do domu po zakończeniu każdego dnia zajęć w szkole (ok. 14.00 – 15.00) do zakończenia wieczornych prac gospodarczych (godz. 20.00 – 21.00) wynosił nie mniej niż 4 godziny każdego dnia. Istniały zatem podstawy do uznania odwołującemu badanego okresu pracy w gospodarstwie rolnym. Wskazany wyżej okres pracy rolniczej podlegał doliczeniu w zakresie niezbędnym do uzupełnienia 25-letniego okresu ubezpieczenia. Powyższe sprawi, iż łącznie z zaliczonym przez ZUS Oddział w O. okresem ubezpieczenia wynoszącym 23 lata 11 miesięcy i 7 dni, odwołujący posiada wymagany okres ubezpieczenia w rozumieniu § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7. 02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach Odwołujący legitymował się zatem na dzień 1 stycznia 1999 r. 25-letnim okresem ubezpieczenia, co najmniej 15-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych i w chwili wydawania zaskarżonej decyzji miał ukończony 60-ty rok życia. Wniosek o przekazanie środków zgormadzonych w otwartym funduszu emerytalnym odwołujący zgłosił 3 lipca 2018 r. Zaskarżona decyzja podlegała więc zmianie jak w sentencji wyroku przy czym prawo do świadczenia ustalono od daty zgłoszenia wskazanego wyżej wniosku. Za okres poprzedzający taki wniosek, odwołanie podlegało oddaleniu albowiem zgodnie z przepisem art. 184 ust. 2 zgłoszenie wniosku o przekazanie wzmiankowanych środków na dochody budżetu państwa jest przesłanką materialnoprawną wyznaczająca spełnienie wszystkich warunków do przyznania świadczenia. W tych warunkach uzasadnione było rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI